COLLEGE VAN BEROEP VOOR HET BEDRIJFSLEVEN
uitspraak van de enkelvoudige kamer van 17 maart 2026 in de zaak tussen
[naam 1] B.V., te [vestigingsplaats] (vennootschap)
de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
uitspraak
zaaknummer: 24/523
en
(gemachtigden: mr. I.M.H.G. van Lankveld en mr. S.H.B. van der Zalm)
Procesverloop
Met het besluit van 16 februari 2024 heeft de minister aan de vennootschap meegedeeld dat haar aanmelding voor GLB-steun voor het jaar 2023 te laat is ontvangen en het beroep op overmacht is afgewezen.
Met het besluit van 1 mei 2024 (het bestreden besluit) heeft de minister het bezwaar van de vennootschap daartegen ongegrond verklaard.
De vennootschap heeft tegen dit besluit beroep ingesteld.
De minister heeft een verweerschrift ingediend en met een brief van 26 februari 2025 antwoord gegeven op een vraag van het College.
De vennootschap heeft een nader stuk ingediend.
De zitting was op 2 februari 2026. Aan de zitting hebben deelgenomen [naam 2] en [naam 3] namens de vennootschap en de gemachtigden van de minister.
Overwegingen
Inleiding
Het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) 2023 van de Europese Unie is voor zover hier van belang vastgelegd in Verordening 2021/2115, Verordening 2021/2116, Uitvoeringsverordening 2021/2290 en Gedelegeerde verordening 2022/1172. De nationale invulling van de GLB-verordeningen is neergelegd in de Uitvoeringsregeling GLB 2023.
In de Uitvoeringsregeling GLB 2023 zijn de regels rondom het aanvragen van GLB-steun ten opzichte van eerdere jaren veranderd. De landbouwer moet (nu) eerst een aanmelding indienen om in aanmerking te komen voor GLB-steun voordat hij een definitieve aanvraag kan doen. De aanmelding kon vanaf 1 maart tot en met 15 juni 2023 worden ingediend in een Gecombineerde opgave. Dit staat in artikel 10, eerste en zevende lid van de Uitvoeringsregeling GLB 2023.
In deze zaak heeft de vennootschap zich op 5 juli 2023 aangemeld voor GLB-steun voor het jaar 2023 en op 10 juli 2023 melding gemaakt van overmacht. De minister heeft de aanmelding niet geaccepteerd vanwege de te late indiening en de (op 29 november 2023 gedane) aanvraag voor steun op grond van het GLB 2023 niet in behandeling genomen.
Tussen partijen is enkel in geschil of de vennootschap tijdig melding heeft gemaakt van overmacht.
Wettelijk kader
2 Het toepasselijke wettelijke kader is opgenomen in een bijlage bij deze uitspraak.
Standpunt partijen
De vennootschap stelt dat zij zich niet tijdig heeft aangemeld vanwege het “omzetten” van de stille maatschap [naam 4] naar een besloten vennootschap. Die bedrijfsoverdracht vond plaats op 26 april 2023 en diezelfde dag heeft de notaris de maatschap laten uitschrijven uit het handelsregister. Voor 26 april 2023 is geprobeerd om de aanmelding te doen, maar dat is niet gelukt doordat het systeem twintig foutmeldingen aangaf.
Door de uitschrijving uit het handelsregister was de toegang tot het bedrijfsaccount op mijnrvo.nl geblokkeerd, was de melding overdracht agrarisch bedrijf niet mogelijk en kon de vennootschap het indienen van de al ingevulde Gecombineerde opgave 2023 niet afronden. De brief van 23 mei 2023 waarin de minister aangeeft wat de vennootschap vanwege de bedrijfsoverdracht moet regelen, heeft zij niet per post ontvangen en was voor haar (door de blokkade) niet kenbaar en beschikbaar in mijnrvo.nl. Om die reden heeft zij pas op 23 juni 2023 de machtiging ‘documenten en toegang gegevens’ aangevraagd. Daarna heeft de vennootschap de melding overmacht gedaan op 27 juni 2023, gevolgd door de melding overdracht agrarisch bedrijf en de Gecombineerde opgave op 5 juli 2023.
4 De minister stelt dat de vennootschap de melding overmacht op 10 juli 2023 niet zo spoedig mogelijk heeft gedaan, nu zij vóór 4 mei 2023 problemen heeft ondervonden bij het indienen van de Gecombineerde opgave en de minister daarvan eerst op 23 juni 2023 telefonisch op de hoogte heeft gebracht.
Beoordeling
Van de uiterste aanmelddatum van 15 juni 2023 kan worden afgeweken in geval van overmacht of uitzonderlijke omstandigheden (artikel 3 van Verordening 2021/2116).
Van overmacht moet de landbouwer op grond van artikel 46, eerste lid, van de Uitvoeringsregeling GLB 2023 zo spoedig mogelijk melding doen bij RVO met gebruikmaking van een door de minister beschikbaar gesteld elektronisch formulier.
Vast staat dat de vennootschap op 23 juni 2023 telefonisch contact heeft opgenomen met RVO om te melden dat het haar niet lukte om de aanmelding in te dienen. In dit gesprek is, zoals op de zitting naar voren is gekomen, door RVO uitgelegd wat hiervan de oorzaak was, welke stappen de vennootschap moest ondernemen om weer toegang tot het bedrijfsaccount te krijgen en dat zij een melding overmacht kon doen. De blokkade tot mijnrvo.nl verhinderde de vennootschap om het voorgeschreven elektronische formulier te gebruiken om haar overmachtssituatie door te geven en de minister had, mede in aanmerking genomen dat hij een melding op 23 juni 2023 als tijdig aanmerkt, daarom de vennootschap toen een alternatief moeten bieden om haar overmachtssituatie te melden. De minister heeft op de zitting bevestigd dat de overmachtsmelding tijdig was ingediend als zij het formulier ‘Melding overmacht GLB-subsidies’ op 23 juni 2023 had ingevuld en ingediend.
Onder de gegeven omstandigheden moet de minister ervan uitgaan dat de vennootschap het beroep op overmacht tijdig op 23 juni 2023 heeft gedaan, en kan het bestreden besluit niet in stand blijven.
Slotsom
Het College zal het beroep gegrond verklaren en het bestreden besluit vernietigen. Dit betekent dat de minister opnieuw moet beslissen op het bezwaarschrift en alsnog inhoudelijk zal moeten beoordelen of sprake is van overmacht als bedoeld in artikel 3 van Verordening 2021/2116, waarbij de vennootschap bij een geslaagd beroep op overmacht de mogelijkheid kan krijgen alsnog een aanvraag in te dienen.
Het College bepaalt dat de minister de door de vennootschap gemaakte proceskosten voor de behandeling van het beroep moet vergoeden. Deze kosten stelt het College op grond van het Besluit proceskosten bestuursrecht voor de door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand vast op € 907,- (1 punt voor het indienen van het beroepschrift, met een waarde per punt van € 907,-, en een wegingsfactor 1).
Beslissing
Het College:
- veroordeelt de minister in de proceskosten van de vennootschap tot een bedrag van € 907,-.
Deze uitspraak is gedaan door mr. R.C. Stam, in aanwezigheid van mr. C.E.C.M. van Roosmalen, griffier. De beslissing is in het openbaar uitgesproken op 17 maart 2026.
w.g. R.C. Stam w.g. C.E.C.M. van Roosmalen
Bijlage
Verordening 2021/2116 van het Europees Parlement en de Raad van 2 december 2021 inzake de financiering, het beheer en de monitoring van het gemeenschappelijk landbouwbeleid
(7) Voorts moet deze verordening voorzien in vrijstellingen van de GLB-regels voor gevallen van overmacht en uitzonderlijke omstandigheden, zoals in geval van extreme weersomstandigheden waarbij het bedrijf van de begunstigde dermate ernstige schade wordt toegebracht dat deze vergelijkbaar is met de schade ten gevolge van een ernstige natuurramp.
Artikel 3 - Vrijstellingen voor gevallen van overmacht en voor uitzonderlijke omstandigheden
1. Voor de financiering, het beheer en de monitoring van het GLB kunnen overmacht en uitzonderlijke omstandigheden met name worden erkend in de volgende gevallen:
a. a) het bedrijf is zwaar getroffen door een ernstige natuurramp of extreme weersomstandigheden;
b) de veehouderijgebouwen op het bedrijf zijn door een ongeluk verloren gegaan;
c) al het vee of alle landbouwgewassen van de begunstigde of een gedeelte ervan zijn getroffen door een epizoötie, de uitbraak van een plantenziekte of de aanwezigheid van een plaagorganisme;
d) het volledige bedrijf of een groot deel ervan is onteigend, indien deze onteigening op de dag van indiening van de aanvraag niet was te voorzien;
e) overlijden van de begunstigde;
f) langdurige arbeidsongeschiktheid van de begunstigde.
(…)
Uitvoeringsregeling GLB 2023
Artikel 11. Aanvraag
1. Een landbouwer die ingevolge artikel 10 een aanmelding tot deelname heeft gedaan dient in de periode van 15 oktober tot en met 30 november van het aanvraagjaar een aanvraag in. (…)
3. De aanvraag wordt gedaan door middel van een door de minister beschikbaar gesteld elektronisch formulier (…)
Artikel 46. Overmacht en uitzonderlijke omstandigheden
1. De landbouwer die een beroep wil doen op overmacht (…) doet hiervan zo spoedig mogelijk een melding bij RVO met gebruikmaking van een door de minister beschikbaar gesteld elektronisch formulier. (…)