Aangetroffen waterpijptabak winkel:
Vervolgens hebben wij alle aangetroffen accijnsgoederen gewogen en geteld, middels een van rijkswege verstrekte weegschaal. Deze weegschaal werd verstrekt door de afdeling middelenbeheer van Douane [plaats] .
Wij zagen en telden:
2.022 gram waterpijptabak, merk: Layali
1.002 gram waterpijptabak, merk: Bad&Mad
2.000 gram waterpijptabak, merk: Blue Horse Mi Amor
1.000 gram waterpijptabak, merk: Adalya Love 66
1.000 gram waterpijptabak, merk: Al Fakher Two Apples
378 gram waterpijptabak, soort: Blue B
456 gram waterpijptabak, soort: Am
308 gram waterpijptabak, soort: Lime
452 gram waterpijptabak, soort: Blue
824 gram waterpijptabak, soort: Mi Amor
1.050 gram waterpijptabak, soort: Mint
530 gram waterpijptabak, soort: Appel
826 gram waterpijptabak, soort: Love
Totaal 11.848 gram waterpijptabak.
2. Collegeblok
3. Verklaring verdachte
Achternaam : [verdachte]
Voorna(a)m(en) : [verdachte]
Geboortedatum : [geboortedag] -2003
V: Voor hoeveel verkocht je de waterpijptabak zonder accijnszegels?
A: € 90,-
V: Heeft de eigenaar u de verkoopprijs meegegeven?
A: Ja.
V: Dus de eigenaar weet wat er waterpijptabak zonder accijnszegels wordt verkocht in de winkel?
A: Ja.
V: Heeft de eigenaar u verteld van de verborgen ruimte met waterpijptabak erin?
A: Ja.
4. Verklaring medeverdachte [medeverdachte]
Achternaam : [medeverdachte]
Voornamen : [medeverdachte]
Geboortedatum : [geboortedag] 1979
Adres : [adres]
PC/Woonplaats : [woonplaats]
V: Wat voor werk doet u?
A: Ik ben eigenaar van een souvenirwinkel, [bedrijf] .
V: Op 6 mei 2023 hebben wij een controle verricht bij [bedrijf] Wie is verantwoordelijk voor de winkel?
A: Voor de winkel ben ik verantwoordelijk.
V: Tijdens deze controle hebben wij een persoon werkend aangetroffen, genaamd [verdachte] (het hof begrijpt: verdachte). Staat deze persoon bij u op de loonlijst? Zo ja, hoe lang?
A: Ja, sinds maart dit jaar.
5. Aanvullend proces-verbaal
Dit proces-verbaal is een aanvulling op proces-verbaal 2023-0207-01066.
De overgrote meerderheid van de aangetroffen goederen waren verpakt in kleinhandelsverpakkingen. Op deze kleinhandels verpakkingen stond aangegeven dat er voor consumptie gerede waterpijptabak in zat. Op een groot aantal van de kleinhandelsverpakkingen zaten bovendien buitenlandse accijnszegels.
Deze kleinhandelsverpakkingen betroffen goederen van waterpijptabaksmerken die ook als waterpijptabak bij de douane bekend zijn.
Voor alle bij [bedrijf] aangetroffen goederen geldt dat de tabak te consumeren was door de consument. Wij hebben ook geen meng- en/of bewerkingsapparatuur c.q. materiaal of hulmiddelen aangetroffen voor de bereiding van waterpijptabak.
De waterpijptabak is bovendien gevonden binnen de volgende context:
- Wij zijn zeer ervaren op het gebied van accijnsgoederen en hebben een jarenlange specifieke ervaring inzake de controle van waterpijptabak (rooktabak). Wij zijn in staat een deskundig oordeel te geven over de bij [bedrijf] aangetroffen accijnsgoederen.
- De activiteiten van [bedrijf] worden conform de inschrijving bij de KvK omschreven als: ‘Winkel in tabaksproducten, het verkopen van waterpijpen en bijbehorende materialen alsmede het verkopen van diverse souvenirs’.
- Er was geen sprake van eigen fabricage van de waterpijptabak door [bedrijf] . Alle originele goederen zijn geproduceerd door bekende waterpijpfabrikanten.
- De winkelmedewerker die ons namens [bedrijf] te woord stond op 6 mei 2023 heeft zelf aangegeven dat de aangetroffen goederen waterpijptabak betroffen en die ook als zodanig aan consumenten werden verkocht. Er is dus ook geen discussie geweest over het feit dat de aangetroffen goederen waterpijptabak betroffen.
Mede door de ingrediëntenlijst (tabac, glycerine, melasse, arome naturel), zoals te zien op onderstaande foto uit bijlage 10 van proces verbaal nummer 2022-0207-01452 (bevinding van 26 juli 2022) en zowel de waarschuwingsteksten als ‘SMOKING KILLS’ (vertaald uit google translate ‘roken is dodelijk’) die onder andere op de verpakkingen van Adalya, Al Fakher en Blue Horse stonden, hadden wij dan ook geen enkele twijfel dat de inhoud van deze verpakkingen geen waterpijptabak ofwel rooktabak betrof alsmede bedoeld in artikel 32 van de Wet op de Accijns.
Overwegingen met betrekking tot het bewijs
Inleiding
Uit de hiervoor opgenomen bewijsmiddelen volgt dat:
Standpunt van het openbaar ministerie
De advocaat-generaal heeft zich op het standpunt gesteld dat het tenlastegelegde bewezen kan worden verklaard. Hij heeft daartoe aangevoerd dat de aangetroffen waterpijptabak is aan te merken als “rooktabak” in de zin van de Wet op de accijns (hierna: WA) en dat voor die vaststelling geen laboratoriumonderzoek nodig is.
Standpunt van de verdediging
De raadsman heeft integrale vrijspraak bepleit. Hij heeft daartoe primair aangevoerd dat de aangetroffen waterpijptabak op grond van de bewijsmiddelen in het dossier niet kan worden aangemerkt als “rooktabak”. Om tot die conclusie te komen is een deskundigenverslag nodig en dat ontbreekt in het dossier. Ook het aanvullend proces-verbaal van 17 juli 2025 kan niet worden gezien als zo’n deskundigenverslag. Ten slotte heeft verdachte geen opzet gehad op het ten laste gelegde feit.
Juridisch kader
De eerste vraag die het hof moet beantwoorden is of de aangetroffen waterpijptabak is aan te merken als rooktabak in de zin van artikel 32 WA.
Relevante bepalingen
Volgens artikel 29 WA wordt onder “tabaksproducten” verstaan: “tot verbruik bereide tabak in de vorm van sigaren, sigaretten en rooktabak”. Uit artikel 32 lid 1 WA volgt dat onder “rooktabak” wordt verstaan “niet als sigaren of sigaretten aan te merken voor roken geschikte tabak”. Uit lid 2 van artikel 32 volgt dat hieronder mede wordt verstaan: “producten die geheel of gedeeltelijk uit andere stoffen dan tabak bestaan, doch overigens voldoen aan het bepaalde in het eerste lid”.
Voornoemde artikelen moeten worden geïnterpreteerd conform Richtlijn 2011/64/EU. Daarin wordt in artikel 5 aanhef en onderdeel a de volgende definitie gegeven van het begrip rooktabak: “gesneden of op andere wijze versnipperde, gesponnen of tot flakes geperste tabak die geschikt is om zonder verdere industriële verwerking te worden gerookt”.
Het Hof van Justitie van de Europese Unie (hierna: HvJEU) heeft in het Eko-Tabak-arrest uitgelegd dat deze definitie, die volgens het Hof niet restrictief moet worden uitgelegd, aan het begrip rooktabak twee cumulatieve voorwaarden stelt:
Verder is in artikel 2 lid 2 van Richtlijn 2011/64/EU bepaald dat met rooktabak worden gelijkgesteld producten die geheel of gedeeltelijk uit andere stoffen dan tabak bestaan, maar die aan de overige criteria van artikel 5 lid 1 Richtlijn 2011/64 voldoen.
Het HvJEU concludeerde in het Eko-Tabak arrest om die reden dat waterpijptabak die voor 24% uit tabak bestaat en verder uit stoffen als suikerstroop, glycerine, aromastoffen en conserveermiddel, eveneens moet worden aangemerkt als “rooktabak” in de zin van Richtlijn 2011/64/EU.
Conclusie
Voor de beantwoording van de vraag of sprake is van “rooktabak” in de zin van de WA is dus vereist dat (1) de tabak gesneden of op andere wijze versnipperd, gesponnen, of tot flakes geperst is en (2) de tabak geschikt is om zonder verdere industriële verwerking te worden gerookt. Daarbij is het zo dat een mengsel van dergelijke tabak en andere stoffen in zijn geheel als “rooktabak” moet worden aangemerkt.
Anders dan de raadsman stelt, kan de vaststelling dat sprake is van rooktabak ook berusten op andere bewijsmiddelen dan een deskundigenverslag.
Rooktabak
Omstandigheden
Ten aanzien van beide ten laste gelegde feiten is door de verbalisanten gerelateerd dat:
Ook heeft verdachte verklaard dat medeverdachte [medeverdachte] wist dat er in de winkel ( [bedrijf] ) onveraccijnsde waterpijptabak werd verkocht.
Conclusie
Het hof heeft geen reden om aan de bevindingen van de verbalisanten te twijfelen en komt op grond van die bevindingen tot het oordeel dat de in de tenlastelegging vermelde hoeveelheden waterpijptabak “rooktabak” in de zin van de WA betreffen. Het hof wordt gesterkt in dat oordeel, omdat tegen de achtergrond van de hiervoor weergegeven omstandigheden door de verdediging zelf ook niet is gesteld dat de aangetroffen goederen iets anders betreffen dan waterpijptabak en om die reden niet als “rooktabak” kunnen worden aangemerkt.
Omdat de aangetroffen goederen zijn aan te merken als rooktabak, hadden deze in de accijns moeten worden betrokken. Dat is niet gebeurd, gelet op het feit dat de verpakkingen niet waren voorzien van Nederlandse accijnszegels.
Opzettelijk voorhanden hebben
Vervolgens is de vraag of verdachte al dan niet samen met een ander of anderen die rooktabak opzettelijk voorhanden heeft gehad. In dat kader is van belang of verdachte wist dat het onveraccijnsde rooktabak betrof en dat die tabak zich in de machtssfeer van verdachte bevond.
In dat opzicht acht het hof relevant dat:
Op grond van het voorgaande acht het hof wettig en overtuigend bewezen dat verdachte samen met medeverdachte [medeverdachte] opzettelijk de in de winkel aangetroffen hoeveelheid van 11 kilogram onveraccijnsde waterpijptabak voorhanden heeft gehad. Verdachte stond tijdens de afwezigheid van [medeverdachte] in de winkel waar waterpijptabak werd verkocht en had de beschikking over het pasje van de verborgen ruimte. Verdachte was op de hoogte van het feit dat er onveraccijnsde waterpijptabak werd verkocht. [medeverdachte] heeft in zijn hoedanigheid van eigenaar van de winkel [verdachte] geïnstrueerd over onder meer prijs van de te verkopen waterpijptabak en over de verborgen ruimte. Op grond van het voorgaande is naar het oordeel van het hof sprake van een nauwe en bewuste samenwerking tussen verdachte en [medeverdachte] met een duidelijke taakverdeling en hebben beide verdachten een significante bijdrage geleverd aan de voltooiing van het delict.
Bewezenverklaring
Door wettige bewijsmiddelen, waarin zijn vervat de redengevende feiten en omstandigheden waarop de bewezenverklaring steunt, acht het hof wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het tenlastegelegde heeft begaan, met dien verstande dat:
hij op of omstreeks 6 mei 2023 te [plaats] , althans in Nederland,
tezamen en in vereniging met een of meer ander en, althans alleen,
meermalen, althans eenmaal,
(telkens) opzettelijk (een) accijnsgoed ( eren ), te weten
- (circa) 11 kilogram (waterpijp)tabak en/of
- (circa) 40 kilogram (waterpijp)tabak,
althans (telkens) (een) (grote) hoeveelhe(i)d(en) (waterpijp)tabak, voorhanden en/of in opslag heeft gehad,
terwijl (telkens) die ( waterpijp ) tabak niet overeenkomstig de bepalingen van de Wet op de Accijns in de heffing was betrokken.
Het hof acht niet bewezen hetgeen verdachte meer of anders is ten laste gelegd dan hierboven is bewezen verklaard, zodat deze daarvan behoort te worden vrijgesproken.
Strafbaarheid van het bewezenverklaarde
Het bewezenverklaarde levert op:
medeplegen van het opzettelijk een in artikel 5 Wet op de accijns opgenomen verbod overtreden.
Strafbaarheid van de verdachte
Verdachte is strafbaar aangezien geen omstandigheid is gebleken of aannemelijk geworden die verdachte niet strafbaar zou doen zijn.
Oplegging van straf en/of maatregel
Standpunt van het openbaar ministerie
De advocaat-generaal heeft gevorderd dat verdachte (ten aanzien van beide ten laste gelegde hoeveelheden) wordt veroordeeld tot een taakstraf voor de duur van 80 uren, indien niet naar behoren verricht te vervangen door 40 dagen hechtenis.
Standpunt van de verdediging
De raadsman heeft geen strafmaatverweer gevoerd.
Oordeel van het hof
Het hof heeft in hoger beroep de op te leggen straf bepaald op grond van de ernst van het feit en de omstandigheden waaronder dit is begaan en gelet op de persoon van de verdachte. Het hof heeft daarbij in het bijzonder het volgende in beschouwing genomen.
Verdachte heeft ruim elf kilogram onveraccijnsde waterpijptabak voorhanden gehad. Het handelen van verdachte heeft verschillende kwalijke gevolgen. Het illegaal voorhanden hebben van accijnsgoederen verstoort de reguliere markt voor tabakswaren en heeft een ontwrichtende werking op het systeem van economische ordening. Ten tweede worden door dit feit hoge bedragen aan accijns ontdoken. Daarbij komt dat aan bonafide bedrijven, die wel aan hun verplichtingen in het kader van de Wet op de accijns voldoen, oneerlijke concurrentie wordt aangedaan.
Het hof houdt bij de strafbepaling rekening met de hoogte van het benadelingsbedrag en de Oriëntatiepunten voor straftoemeting van het LOVS. In de onderhavige zaak is aan de hand van de aangetroffen accijnsgoederen berekend dat het benadelingsbedrag ongeveer € 2.566,- is. In de LOVS geldt als uitgangspunt dat bij een benadelingsbedrag tot € 10.000,- een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van een week tot twee maanden of een onvoorwaardelijke taakstraf wordt opgelegd.
Uit het uittreksel uit de Justitiële Documentatie van 13 augustus 2025 blijkt dat verdachte niet eerder is veroordeeld voor een strafbaar feit.
Alles afwegende zal het hof verdachte opleggen een taakstraf voor de duur van 40 uren, indien niet naar behoren verricht te vervangen door 20 dagen hechtenis.
Toepasselijke wettelijke voorschriften
Het hof heeft gelet op de artikelen 9, 22c, 22d, 47 en 57 van het Wetboek van Strafrecht en de artikelen 5 en 97 van de Wet op de accijns.
Deze voorschriften zijn toegepast, zoals zij golden ten tijde van het bewezenverklaarde.
BESLISSING
Het hof:
Vernietigt het vonnis waarvan beroep en doet opnieuw recht:
Verklaart zoals hiervoor overwogen bewezen dat de verdachte het tenlastegelegde heeft begaan.
Verklaart niet bewezen hetgeen de verdachte meer of anders is ten laste gelegd dan hierboven is bewezen verklaard en spreekt de verdachte daarvan vrij.
Verklaart het bewezenverklaarde strafbaar, kwalificeert dit als hiervoor vermeld en verklaart de verdachte strafbaar.
Veroordeelt de verdachte tot een taakstraf voor de duur van 40 (veertig) uren, indien niet naar behoren verricht te vervangen door 20 (twintig) dagen hechtenis.
Aldus gewezen door
mr. J. Corthals, voorzitter,
mr. A.H. Garos en mr. G. Dam, raadsheren,
in tegenwoordigheid van mr. R.W.P. Soons, griffier,
en op 24 september 2025 ter openbare terechtzitting uitgesproken.
mr. R.W.P. Soons is buiten staat
dit arrest mede te ondertekenen.
Proces-verbaal van het in dezelfde zaak voorgevallene ter openbare terechtzitting van het gerechtshof van 24 september 2025.
Tegenwoordig:
mr. T. Bertens, voorzitter,
mr. A. Lodder, advocaat-generaal,
mr. J. Brink, griffier.
De voorzitter doet de zaak uitroepen.
De verdachte is niet in de zaal van de terechtzitting aanwezig.
De voorzitter spreekt het arrest uit.
Waarvan is opgemaakt dit proces-verbaal, dat door de voorzitter en de griffier is vastgesteld en ondertekend.