Beslissing van de meervoudige kamer voor strafzaken van het gerechtshof
Arnhem-Leeuwarden, zittingsplaats Zwolle , gewezen op het hoger beroep, ingesteld tegen de beslissing van de rechtbank Overijssel, zittingsplaats Zwolle , van 13 april 2021 met parketnummer 08-952363-15 op de ontnemingsvordering, in de zaak tegen
[verdachte] ,
geboren op [geboortedatum] 1970 in [plaats] ,
wonende te [adres] .
Hoger beroep
Betrokkene heeft hoger beroep ingesteld tegen het vonnis van de rechtbank Overijssel.
Onderzoek van de zaak
Het hof heeft bij de beslissing betrokken wat op de zitting van het hof van 10 april 2026 en 3 juni 2026 en wat er op de zitting bij de rechtbank besproken is.
Het hof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal. Deze vordering is na voorlezing aan het hof overhandigd.
Verder heeft het hof kennisgenomen van wat betrokkene en zijn raadsvrouw,
mr. J.H. Rump, naar voren hebben gebracht.
Beslissing waarvan beroep
De rechtbank heeft bij vonnis van 13 april 2021, waartegen het hoger beroep is gericht, beslist op de vordering van de officier van justitie tot ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel. Daarbij is het bedrag waarop het wederrechtelijk verkregen voordeel wordt geschat vastgesteld op een bedrag van € 18.750,- en is de verplichting opgelegd tot betaling aan de Staat van datzelfde bedrag. Daarbij is de gijzeling die met toepassing van artikel 6:6:25 van het Wetboek van Strafvordering ten hoogste kan worden gevorderd bepaald op 375 dagen.
Het hof verenigt zich niet met de beslissing van de rechtbank ten aanzien van de berekening van het wederrechtelijk verkregen voordeel. Daarnaast baseert het hof de ontnemingsbeslissing mede op de veroordeling ter zake van deelneming aan een criminele organisatie. Ook komt het hof tot een ander oordeel ten aanzien van het aantal dagen gijzeling dat ten hoogste kan worden gevorderd. Het hof vernietigt daarom het vonnis en doet opnieuw recht.
Vordering
De inleidende schriftelijke vordering van de officier van justitie strekt tot schatting van het door de betrokkene wederrechtelijk verkregen voordeel op € 31.490,- en tot oplegging van de verplichting tot betaling aan de Staat van dat bedrag. Ter terechtzitting in eerste aanleg heeft de officier van justitie gevorderd dat het door betrokkene wederrechtelijk verkregen voordeel wordt geschat op € 22.446,28 en dat de verplichting tot betaling aan de Staat wordt vastgesteld op datzelfde bedrag.
De advocaat-generaal heeft ter zitting in hoger beroep gevorderd dat het door betrokkene wederrechtelijk verkregen voordeel wordt geschat op een bedrag van € 18.750,- en dat in zoverre de verplichting tot betaling aan de Staat aan betrokkene moet worden opgelegd. De advocaat-generaal is daarbij uitgegaan van een maandelijkse vergoeding van € 1.250,- gedurende 15 maanden zoals ook weergegeven in de beslissing van de rechtbank.
Standpunt van de verdediging
De raadsvrouw heeft primair bepleit de ontnemingsvordering af te wijzen gelet op de bepleite vrijspraak. De betrokkene bestrijdt betrokken te zijn geweest bij een criminele organisatie. Subsidiair heeft de raadsvrouw bepleit dat, zou de betrokkene al werkzaamheden hebben verricht voor de organisatie, niet aannemelijk is dat hij daarvoor maandelijks € 1.250,- zou hebben ontvangen. Het mag zo zijn dat hennepteelt in het algemeen lucratief is, maar het mag een feit van algemene bekendheid genoemd worden dat de mensen die in opdracht van de eigenaren werkzaamheden verrichten slechts een habbekrats krijgen, die in geen verhouding staat tot de bedragen die richting de eigenaren vloeien. Bovendien zijn de werkzaamheden zodra de kwekerij was opgebouwd beperkt geweest.
Grondslag
Betrokkene is bij arrest van dit hof van 3 juni 2026 (parketnummer 21-003274-20) veroordeeld tot straf voor:
Berekening van het wederrechtelijk verkregen voordeel
Aan de inhoud van de wettige bewijsmiddelen ontleent het hof de schatting van het totale
wederrechtelijk voordeel dat betrokkene uit de hennepkwekerij heeft verkregen op een
bedrag van € 10.000,-. Het hof komt als volgt tot deze schatting.
Deze zaak maakt onderdeel uit van het onderzoek ‘Travee’. In de periode van maart 2014 tot en met mei 2016 zijn negen hennepkwekerijen opgerold. De rechtbank heeft geoordeeld dat het merendeel van die wietplantages verband houdt met een criminele organisatie, waarvan medebetrokkene [medeverdachte] de leider was.
Het hof overweegt dat betrokkene geen verklaring heeft afgelegd over de hoogte van de vergoeding die hij van de criminele organisatie ontving voor zijn aandeel in de hennepkwekerijen. Omdat het hof het wel aannemelijk acht dat de betrokkene werd betaald voor zijn werkzaamheden, zal het hof de maandelijkse vergoeding schatten op een bedrag van € 1.250,-. Dit bedrag valt iets hoger uit dan het minimumloon voor een fulltime werkweek, maar daar staat tegenover dat er in het criminele circuit geen premies worden afgedragen. Overigens betekent dit oordeel niet dat het hof ervan uitgaat dat de betrokkene fulltime in de diverse hennepkwekerijen werkzaam was. Het bedrag staat in verhouding met de lucrativiteit van de hennepteelt. Ter illustratie: de hennepkwekerijen van de criminele organisatie waren per oogst goed voor een opbrengst tussen de € 67.869,43 ( [plaats] , kleinste plantage) en € 153.543,36 ( [plaats] , grootste plantage).
Het hof gaat aldus uit van een maandelijkse vergoeding van € 1.250,-. Bij het bepalen van het aantal maanden dat de betrokkene deze vergoeding heeft ontvangen, neemt het hof de bewezenverklaarde begindatum van de eerste en de einddatum van de laatste hennepkwekerij als uitgangspunt. Ten aanzien van de betrokkene geldt dat hij van
9 februari 2015 tot en met 15 oktober 2015 betrokken is geweest bij de hennepteelt. Dit komt neer op een periode van acht maanden.
Gelet op het voorgaande schat het hof het door betrokkene wederrechtelijk verkregen
voordeel op een bedrag van € 1.250,- x 8 maanden = € 10.000,-. Van kosten in verband met het wederrechtelijk verkregen voordeel is niet(s) gesteld of gebleken. Het wederrechtelijk verkregen voordeel wordt daarom vastgesteld op € 10.000,-.
Verplichting tot betaling aan de Staat
Redelijke termijn
Het hof overweegt dat uit rechtspraak van de Hoge Raad volgt dat de redelijke termijn
in ontnemingszaken aanvangt op het moment dat de Nederlandse Staat jegens de betrokkene
een handeling verricht waaraan deze in redelijkheid de verwachting kan ontlenen dat tegen
hem een vordering tot ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel aanhangig
wordt gemaakt. Het hof stelt vast dat in de zaak van betrokkene geen conservatoir beslag is gelegd ten behoeve van de ontnemingsprocedure. Het hof zoekt daarom aansluiting bij de datum van de zitting waarop deze vordering voor het eerst is aangebracht. Volgens de processen-verbaal betreft dat de zitting van 14 februari 2018. Dit betekent, uitgaande van een redelijke termijn van twee jaren, dat betrokkene in beginsel de afronding van zijn proces met een eindvonnis op 14 februari 2020 had mogen verwachten. Het vonnis van de rechtbank is echter op 13 april 2021 gewezen, circa een jaar en twee maanden later.
Het heeft ook lang geduurd voordat de zaak inhoudelijk bij het hof is behandeld. Het hoger beroep is immers ingesteld op 26 april 2021 en dit arrest wordt gewezen op 3 juni 2026, zodat sinds het instellen van het hoger beroep ruim vijf jaren en een maand zijn verstreken. De behandeling had moeten plaatsvinden binnen een termijn van twee jaren.
Er is in eerste aanleg en in hoger beroep dan ook sprake van een aanzienlijke overschrijding van de redelijke termijn als bedoeld in artikel 6 Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens en de fundamentele vrijheden (EVRM).
Het hof zal volstaan met de constatering dat de redelijke termijn is overschreden, nu de
strafzaak en de ontnemingszaak tegelijkertijd door het hof worden afgedaan en in de
strafzaak reeds compensatie voor het overschrijden van de redelijke termijn plaatsvindt.
Hiermee wordt de inbreuk op artikel 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de
Mens voldoende gecompenseerd.
Conclusie
Op grond van het voorgaande en rekening houdend met fouten/onnauwkeurigheden in afronding en kleine rekenfouten stelt het hof de verplichting tot betaling aan de Staat op een bedrag van € 10.000,-.
Gijzeling
Het hof zal bij het opleggen van de verplichting tot betaling aan de Staat de duur van de gijzeling bepalen overeenkomstig de oriëntatiepunten van het Landelijk Overleg Vakinhoud Strafrecht (LOVS). Het hof bepaalt op basis daarvan de duur van de gijzeling op de maximale duur van ten hoogste 100 dagen.
Wetsartikelen
De maatregel is gebaseerd op artikel 36e van het Wetboek van Strafrecht.
Dit voorschrift is toegepast, zoals het gold op het moment van de procedure.
BESLISSING
Het hof:
Vernietigt het vonnis waarvan beroep en doet opnieuw recht:
Stelt het bedrag waarop het door de betrokkene wederrechtelijk verkregen voordeel wordt geschat vast op een bedrag van € 10.000,00 (tienduizend euro).
Legt de betrokkene de verplichting op tot betaling aan de Staat ter ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel van een bedrag van € 10.000,00 (tienduizend euro).
Bepaalt de duur van de gijzeling die ten hoogste kan worden gevorderd op 100 dagen.
Deze beslissing is gewezen door mr. G. Mintjes, mr. S. Taalman en mr. R.D.J. Visschers,
in aanwezigheid van de griffiers mr. L.A.C. van den Berg-Veltman en mr. E. van der Zandt en is uitgesproken op de openbare zitting van het hof van 3 juni 2026.