ECLI:NL:GHDHA:2025:2549, Gerechtshof Den Haag, 30-07-2025, 200.350.426/01 en 200.350.426/02

1. Het verloop van het geding in eerste aanleg

2. Het geding in hoger beroep

De vrouw is op 27 januari 2025 in hoger beroep gekomen van de bestreden beschikking.

De man heeft op 22 april 2025 een verweerschrift ingediend.

Bij het hof zijn voorts de volgende stukken ingekomen:

 een journaalbericht van de vrouw van 21 februari 2025 met bijlage, ingekomen op 26 februari 2025;

 een journaalbericht van de vrouw van 27 februari 2025 met bijlage, ingekomen op 28 februari 2025;

 een journaalbericht van de vrouw van 30 juni 2025 met bijlagen, ingekomen op diezelfde datum;

 een journaalbericht van de man van 3 juli 2025 met bijlage, ingekomen op diezelfde datum.

De mondelinge behandeling heeft op 10 juli 2025 plaatsgevonden. Verschenen zijn:

 de vrouw, bijgestaan door haar advocaat;

 de man, bijgestaan door zijn advocaat.

3. De feiten

Het hof gaat uit van de door de rechtbank vastgestelde feiten voor zover daartegen in hoger beroep niet is opgekomen. Onder meer staat het volgende vast.

Partijen zijn gehuwd op [huwelijksdatum] 2020 te [huwelijksplaats] .

De rechtbank Den Haag heeft bij beschikking van 20 september 2024 in de voorlopige voorzieningenprocedure het verzoek van de vrouw om bij uitsluiting van de man gerechtigd te zijn tot het gebruik van de echtelijke woning aan [adres] (hierna: de voormalige echtelijke woning) afgewezen.

4. De omvang van het geschil

Bij de bestreden beschikking is, voor zover thans van belang:

 de echtscheiding tussen partijen uitgesproken;

 bepaald dat de man met ingang van de dag van inschrijving van de bestreden beschikking in de registers van de burgerlijke stand de huurder zal zijn van de voormalige echtelijke woning, welke beslissing uitvoerbaar bij voorraad is verklaard;

 de verdeling van de beperkte gemeenschap van goederen als volgt vastgesteld, onder de voorwaarde van inschrijving van de echtscheidingsbeschikking in de registers van de burgerlijke stand:

1. aan de man worden toegedeeld:

 laminaat;

 (…), welke beslissing uitvoerbaar bij voorraad is verklaard.

De vrouw is het niet eens met die beslissing. Zij verzoekt het hof (in de zaak met zaaknummer 200.350.426/01) om bij beschikking, voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad, de bestreden beschikking te vernietigen en, zo nodig onder verbetering en aanvulling van de gronden, te bepalen dat:

 de vrouw huurster zal zijn van de voormalige echtelijke woning;

 het laminaat aan de vrouw wordt toegescheiden.

De vrouw verzoekt het hof om in incident (in de zaak met zaaknummer 200.350.426/02) te bepalen dat de bestreden beschikking voor de duur van de appelprocedure niet uitvoerbaar bij voorraad is c.q. dat deze wordt geschorst voor de duur van de appelprocedure.

De man voert verweer. Hij verzoekt het hof om de vijf grieven van de vrouw te verwerpen en de bestreden beschikking te bekrachtigen. Ook het schorsingsverzoek – zo begrijpt het hof – dient wat hem betreft te worden afgewezen.

5. De motivering van de beslissing

Ten aanzien van het verzoek van de vrouw tot schorsing van de werking van de bestreden beschikking overweegt het hof als volgt. Het hof is van oordeel dat de vrouw bij dit verzoek geen belang meer heeft, omdat het hof in deze beschikking direct een inhoudelijke beslissing in de hoofdzaak geeft. Het hof zal de vrouw daarom niet-ontvankelijk verklaren in haar verzoek in incident.

In de hoofdzaak (zaaknummer 200.350.426/01)

Procedure rechtbank (grieven 1 en 2)

Onder de grieven 1 en 2 heeft de vrouw enkele klachten geformuleerd over de procedure in eerste aanleg, die betrekking hebben op de toelating van ingediende stukken. In hoger beroep zijn stukken in ieder geval (alsnog) toelaatbaar en hebben partijen ook voldoende gelegenheid om op deze stukken in te gaan, zodat het hof aan deze grieven voorbij zal gaan.

Huurrecht (grief 3)

Het hof overweegt als volgt. In geval van echtscheiding kan de rechter op grond van artikel 827 lid 1 sub e Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering in verbinding met artikel 7:266 lid 5 van het Burgerlijk Wetboek op verzoek van een echtgenoot bepalen wie van de echtgenoten huurder van de woonruimte zal zijn. De rechter bepaalt tevens de dag van ingang van de huur met deze echtgenoot. Op dezelfde dag eindigt de huur met de andere echtgenoot.

Het hof stelt voorop dat beide partijen voldoende aannemelijk hebben gemaakt dat zij de huurpenningen en bijbehoren kunnen voldoen. Op grond van de overgelegde stukken en het verhandelde ter zitting staat voor het hof verder voldoende vast dat beide partijen belang hebben bij het verkrijgen van het huurrecht van de echtelijke woning. Het hof overweegt dat de mogelijkheid om thuis te werken en het privacyaspect van een eigen woonruimte voor beide partijen van belang is of kan zijn. Voor zowel de man als de vrouw geldt echter dat het vinden van vervangende woonruimte lastig is en naar verwachting enige tijd zal gaan duren. Het hof zal daarom een afweging moeten maken wiens belang bij toekenning van het huurrecht zwaarder weegt.

Alle belangen afwegende is het hof, evenals de rechtbank, van oordeel dat het huurrecht aan de man moet worden toegekend. Het hof acht bij dat oordeel doorslaggevend dat er bij de vrouw feitelijk meer mogelijkheden zijn om - tijdens de zoektocht naar een nieuwe woonruimte - tijdelijk op een ander adres te verblijven dan bij de man. Hoewel partijen allebei betogen dat het voor henzelf niet mogelijk is om bij familieleden te verblijven en voor de ander wel, kan het hof op basis van de subjectieve (partij)verklaringen in het dossier niet vaststellen in hoeverre dat werkelijk zo is. Het hof overweegt dat de vrouw in ieder geval wel gedurende een lange periode bij diverse familieleden heeft gelogeerd. De ouders van de vrouw hebben een woning in [plaats 1] met vier slaapkamers, waarvan er slechts twee in gebruik zijn (door de ouders en het zusje van de vrouw). In het verleden heeft de vrouw daar vaker verbleven. Bovendien zal zij een deel van de tijd daar feitelijk ook thuis aanwezig zijn, aangezien ze mantelzorgster van haar zusje is. Daarnaast huurt de vader van de vrouw nog een woning in [plaats 2] . De ouders van de man beschikken niet over een extra (ongebruikte) slaapkamer, of een tweede woning. Van anderen kan het hof niet vaststellen of er voldoende ruimte is voor een logée voor langere tijd. Het hof stelt op basis van het voorgaande vast dat de mogelijkheden van de vrouw om tijdelijk bij familieleden te logeren feitelijk groter zijn.

Voor zover de vrouw stellingen heeft ingenomen over de (onbenutte) koopmogelijkheden van de man, en de man over het bestaan van een koopwoning van de vrouw in Marokko, overweegt het hof als volgt. Partijen hebben deze stellingen pas voor het eerst naar voren gebracht tegen het einde van de zitting in hoger beroep. Dat acht het hof in strijd met de goede procesorde. Het hof is van oordeel dat zij eerder met deze stellingen, inclusief waar mogelijk met stukken ter onderbouwing, kunnen en hadden moeten komen zodat recht zou kunnen worden gedaan aan het beginsel van hoor en wederhoor. Door deze stellingen pas in een zo laat stadium van de procedure in te nemen, kunnen deze naar het oordeel van het hof niet meer in de belangenafweging worden betrokken.

Op grond van het voorgaande komt het hof na afweging van de wederzijdse belangen van partijen tot het oordeel dat het huurrecht van de echtelijke woning aan de man dient toe te komen. Het hof zal de bestreden beschikking ten aanzien van het huurrecht bekrachtigen.

Laminaat (grief 4)

Partijen zijn het erover eens dat het laminaat dient te worden toegescheiden aan degene aan wie het huurrecht van de voormalig echtelijke woning wordt toegekend. Omdat het hof het huurrecht van de voormalig echtelijke woning aan de man zal toekennen, zal het hof ook de beslissing van de rechtbank om het laminaat aan de man toe te scheiden, bekrachtigen.

6. De beslissing