ECLI:NL:GHDHA:2026:1282

In eerste aanleg is de verdachte ter zake van het primair tenlastegelegde veroordeeld tot een taakstraf voor de duur van 240 uren, subsidiair 120 dagen hechtenis. Ook is een ontzegging van de rijbevoegdheid opgelegd voor de duur van twee jaren, met aftrek van de tijd dat het rijbewijs reeds ingevorderd of ingehouden is geweest.

Namens de verdachte is tegen het vonnis hoger beroep ingesteld.

Aan de verdachte is tenlastegelegd dat:

hij op of omstreeks 24 oktober 2023 te 's-Gravenhage tezamen en in vereniging met een ander, althans alleen, als verkeersdeelnemers, namelijk als bestuurder van een (motor) voertuig (merk Peugeot, van type 206) en/of voetganger/weggebruiker die dat voertuig voortduwden, althans met zich meevoerden, daarmede rijdende of dat voertuig voortbewegende over de weg, op het parkeerdek en/of de helling van dat parkeerdek van de [supermarkt] en/of De Horst, zich zodanig hebben/heeft gedragen dat een aan hun/zijn schuld te wijten verkeersongeval heeft plaatsgevonden door roekeloos, in elk geval zeer, althans aanmerkelijk, onvoorzichtig en/of onoplettend,

subsidiair althans, indien het vorenstaande niet tot een veroordeling mocht of zou

kunnen leiden:

hij op of omstreeks 24 oktober 2023 te 's-Gravenhage, tezamen en in vereniging met een ander, althans alleen, grovelijk, althans aanmerkelijk onvoorzichtig, onachtzaam en/of nalatig, op het parkeerdek en/of de helling van dat parkeerdek van de [supermarkt] en/of De Horst,

meer subsidiair althans, indien het vorenstaande niet tot een veroordeling mocht of

zou kunnen leiden:

hij op of omstreeks 24 oktober 2023 te 's-Gravenhage, tezamen en in vereniging met een ander, althans alleen, op de weg, het parkeerdek en/of de helling van dat parkeerdek van de [supermarkt] en/of De Horst,

De advocaat-generaal heeft gevorderd dat het vonnis waarvan beroep zal worden vernietigd en dat de verdachte ter zake van het primair tenlastegelegde zal worden veroordeeld tot een taakstraf voor de duur van 180 uren, subsidiair 90 dagen hechtenis en tot een gevangenisstraf voor de duur van twee maanden voorwaardelijk, met een proeftijd van twee jaren. Ook heeft de advocaat-generaal gevorderd dat aan de verdachte een ontzegging van de rijbevoegdheid voor de duur van twee jaren zal worden opgelegd, waarvan 1,5 jaar voorwaardelijk, met een proeftijd van twee jaren.

Het vonnis waarvan beroep kan niet in stand blijven omdat het hof zich daarmee niet verenigt.

Het hof acht wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte het primair tenlastegelegde heeft begaan, met dien verstande dat:

hij op of omstreeks 24 oktober 2023 te 's-Gravenhage tezamen en in vereniging met

een ander, althans alleen, als verkeersdeelnemers, namelijk als bestuurder van een (motor) voertuig (merk Peugeot, van type 206) en/of voetganger/weggebruiker die dat voertuig

voortduwden, althans met zich meevoerden, daarmede rijdende of dat voertuig voortbewegende over de weg, op het parkeerdek en/of de helling van dat parkeerdek van de [supermarkt] en/of De Horst, zich zodanig hebben/heeft gedragen dat een aan hun/zijn schuld te wijten verkeersongeval heeft plaatsgevonden door roekeloos, in elk geval zeer, althans

aanmerkelijk, onvoorzichtig en/of onoplettend,

stilstand te brengen,

waardoor een ander, genaamd [slachtoffer 1] , werd gedood.

Hetgeen meer of anders is tenlastegelegd, is niet bewezen. De verdachte moet daarvan worden vrijgesproken.

Voor zover in de tenlastelegging taal- en/of schrijffouten voorkomen, zijn deze in de bewezenverklaring verbeterd. Blijkens het verhandelde ter terechtzitting is de verdachte daardoor niet geschaad in de verdediging.

Het hof grondt zijn overtuiging dat de verdachte het bewezenverklaarde heeft begaan op de feiten en omstandigheden die in de bewijsmiddelen zijn vervat en die reden geven tot de bewezenverklaring.

In die gevallen waarin de wet aanvulling van het arrest vereist met de bewijsmiddelen dan wel, voor zover artikel 359, derde lid, tweede volzin, van het Wetboek van Strafvordering wordt toegepast, met een opgave daarvan, zal zulks plaatsvinden in een aanvulling die als bijlage aan dit arrest zal worden gehecht.

Standpunt verdediging

De raadsvrouw heeft zich ter terechtzitting in hoger beroep op het standpunt gesteld dat de verdachte ten gevolge van een externe oorzaak, te weten de botsing tussen het portier van zijn auto en een tegemoetkomende, de helling oprijdende auto in een staat van fysiek en cognitief onvermogen verkeerde, waardoor sprake is van verontschuldigbare onmacht. Daarnaast is aangevoerd dat niet zonder meer kenbaar was dat sprake was van een uitrit en daarmee een voorrangssituatie. Ook is er geen sprake van een directe causaliteit tussen het verweten gedrag en het ingetreden gevolg, aldus de raadsvrouw. De verdachte dient dan ook te worden vrijgesproken van het aan hem tenlastegelegde.

Art 6 Wegenverkeerswet

Het hof dient de vraag te beantwoorden of wettig en overtuigend bewezen kan worden dat verdachte schuld heeft aan het veroorzaken van een verkeersongeval met letsel of de dood tot gevolg, zoals omschreven in artikel 6 van de Wegenverkeerswet 1994 (hierna: WVW).

Schuld in de zin van dit wetsartikel houdt in dat er sprake moet zijn van aanmerkelijke mate van verwijtbare onvoorzichtigheid. Of er sprake is van dergelijke schuld hangt af van het geheel van gedragingen van verdachte, de aard en de ernst daarvan en de overige omstandigheden van het geval. Wanneer er sprake is van gedragingen met een hogere graad van verwijtbaarheid, kan dit worden gekwalificeerd als zeer onvoorzichtig en/of onoplettend handelen en in zeer ernstige gevallen als roekeloos rijgedrag. Het komt daarbij aan op de vraag of de verdachte tekortschoot in vergelijking met een gemiddelde andere persoon in vergelijkbare omstandigheden en met een vergelijkbare hoedanigheid. Voorts kan niet reeds uit de ernst van de gevolgen van verkeersgedrag in strijd met één of meer wettelijke gedragsregels in het verkeer worden afgeleid dat sprake is van schuld in vorenbedoelde zin.

Op basis van het procesdossier en het verhandelde ter terechtzitting in hoger beroep gaat het hof uit van de volgende feiten en omstandigheden.

Feiten en omstandigheden

Op 24 oktober 2023 rond 17.45 uur heeft een verkeersongeval plaatsgevonden onderaan de hellingbaan van het parkeerdek van de [supermarkt] , gelegen op het dak van een winkelcentrum aan de Horst in ’s-Gravenhage. Deze hellingbaan betreft de op- en afrit naar het parkeerdek en heeft een hellingshoek van 12% . Onderaan de helling bevindt zich een kruisende openbare weg bestemd voor verkeer in beide richtingen, genaamd De Horst. In het verlengde van de helling ligt een parkeerterrein met aan het einde daarvan een apotheek.

De verdachte is samen met medeverdachte [medeverdachte] boodschappen gaan doen, waarna zij terugkeerden bij hun auto die geparkeerd stond op het parkeerdek van de [supermarkt] . De auto startte niet, waarna de verdachte het idee opperde om de auto naar de helling te duwen en vervolgens de auto in zijn (eerste) versnelling te zetten zodat de motor weer aan zou slaan en op de helling in de auto te stappen. De medeverdachte [medeverdachte] heeft een paar keer tegen de verdachte gezegd dat hij de Wegenwacht moest bellen, maar de verdachte wilde dat niet. De verdachte heeft medeverdachte [medeverdachte] gevraagd hem te helpen duwen en medeverdachte [medeverdachte] verklaart gedaan te hebben wat er gevraagd werd. Uit de camerabeelden blijkt dat de verdachte, samen met medeverdachte [medeverdachte] , de auto vanuit het parkeervak naar de bovenkant van de helling van het parkeerdek heeft geduwd. De verdachte bevond zich hierbij buiten de auto, met zijn handen op het stuur. Medeverdachte [medeverdachte] bevond zich achter de auto met twee handen tegen de auto aanleunend. Zij verplaatste zich later naar een positie naast het rechterachterportier. De verdachte heeft de auto vervolgens over een richeltje boven aan de hellingbaan geduwd, is daarop met één been in de auto gestapt en de auto is met de verdachte, die het linkerbeen nog op de grond had staan, met geopend portier de helling afgerold. Hierbij heeft het portier van de auto een omhoog rijdende auto geraakt. Onder aan de helling, op de weg die de helling kruist, heeft de verdachte met een indicatieve snelheid van ongeveer 50 á 55 km/uur twee fietsers aangereden. De verdachte is verderop met zijn auto tot stilstand gekomen tegen de zijgevel van de apotheek. Eén van de fietsers, [slachtoffer 2] , is lichtgewond geraakt en ter plaatse behandeld. De tweede fietser, [slachtoffer 1] , is zwaargewond overgebracht naar het ziekenhuis en hier op 31 oktober 2023 aan haar verwondingen overleden.

Oordeel van het hof

Het aanduwen van een auto die niet wil starten kan alleen als het veilig is en men de auto elk moment onder controle heeft. Dit vereist niet alleen dat dit op een vlakke weg gebeurd, maar ook dat iemand op de bestuurdersstoel zit die te allen tijde kan sturen en remmen, om zo de controle te behouden over de auto. Uit de beelden leidt het hof af dat het de bedoeling van de verdachte en de medeverdachte was om de auto vanaf de steile helling te laten rollen en zo te starten. Het hof is van oordeel dat voor de gemiddelde verkeersdeelnemer te voorzien is dat dit gevaarlijk is. Dit gevaar is vergroot doordat de verdachte niet al tijdens het duwen in de auto plaatsnam, maar trachtte dit te doen op het moment dat de auto over de richel was geduwd en reeds vaart ging maken. Toen lukte het de verdachte niet meer om dusdanig plaats te nemen in de auto dat hij controle had over het stuur en de rem: hij hing tijdens het rollen met één been uit de auto. De verdachte was toen niet meer in staat om de auto vervolgens adequaat te besturen. Daardoor werd de auto een ongeleid projectiel. Hij heeft hierdoor de auto onderaan de helling niet tot stilstand kunnen brengen en geen voorrang verleend aan de voorbijrijdende fietsers. Tenslotte weegt het hof mee dat de situatie ter plaatse onoverzichtelijk was en dat het ongeval plaatsvond tijdens de avondspits, waarbij uit de camerabeelden blijkt dat het een komen en gaan was van auto’s en fietsers.

Anders dan de verdediging stelt, is het hof van oordeel dat sprake was van een uitrit en een voorrangssituatie. Dit volgt uit het proces-verbaal forensisch onderzoek, waarin staat dat de auto van verdachte vanuit een uitrit de weg opreed en beide fietsers niet voor heeft laten gaan. Bovendien stond er beneden aan de helling, bestemd voor inrijdend verkeer, een onderbord met de tekst "eigen terrein betreden op eigen risico ".

Door op voornoemde wijze te handelen hebben de verdachte en medeverdachte naar het oordeel van het hof zeer onvoorzichtig en/of onoplettend gehandeld, ten gevolge waarvan een aan hun schuld te wijten verkeersongeval heeft plaatsgevonden, waarbij [slachtoffer 1] is gedood.

Verontschuldigbare onmacht?

Het Hof acht geen omstandigheden aannemelijk geworden waaruit volgt dat de verdachte ten tijde van het ongeval in verontschuldigbare onmacht verkeerde en aldus van schuld als bedoeld in artikel 6 WVW niet kan worden gesproken. De verdachte heeft zichzelf verwijtbaar in deze situatie gebracht door de auto op deze wijze ongecontroleerd van de helling af te laten rollen. Bovendien heeft de verdachte in zijn politieverhoor verklaard dat hij op de helling bewust richting de omhoog rijdende auto heeft gestuurd in een poging om de eigen auto te stoppen. Ter terechtzitting in eerste aanleg heeft de verdachte verklaard niet aan de handrem te hebben gedacht. Ook heeft de verdachte geprobeerd te sturen, maar dat is niet gelukt. Uit deze verklaringen leidt het hof af dat er geen sprake was van fysiek en/of cognitief onvermogen op het moment dat de auto van de helling afrolde, zoals de verdediging heeft gesteld. Dat de verdachte op enig moment in shock raakte doet daaraan niet af. Er is geen sprake van verontschuldigbare onmacht.

Causaliteit

Ten aanzien van de causaliteit overweegt het hof dat het gevolg van de aan de verdachte verweten gedragingen niet zo ver buiten het verwachtingspatroon ligt dat toerekening hiervan aan de verdachte onredelijk zou zijn. De omstandigheid dat de auto van verdachte halverwege de helling een ander auto schampte maakt niet dat geen sprake is van een causaal verband tussen het handelen van de verdachte en het dodelijk ongeval, nu zowel het schampen als de aanrijdingen met de fietsers een voorzienbaar gevolg waren van de door verdachte bewust in gang gezette handelingen boven aan de hellingbaan.

Medeplegen

Uit de feiten en omstandigheden zoals hiervoor geschetst blijkt dat het plan van de verdachte was de auto naar de helling te duwen en vervolgens de auto in zijn (eerste) versnelling te zetten zodat de motor weer aan zou slaan. De verdachte heeft de medeverdachte gevraagd hem te helpen. Dat heeft zij ook daadwerkelijk gedaan. Gelet op de fysieke conditie van verdachte – hij liep doorgaans met een behulp van een rollator – zou verdachte zonder de hulp van de medeverdachte er ook niet in geslaagd zij de auto in beweging te krijgen. Dit maakt de bijdrage van de medeverdachte essentieel voor de uitvoering van het plan.

Uit de camerabeelden blijkt dat de medeverdachte samen met de verdachte de auto vanuit het parkeervak heeft geduwd en dat zij is meegelopen tot aan de helling. Zij is op een gegeven moment naast de auto gaan lopen ter hoogte van het rechterachterportier. Ook dan heeft ze haar handen op de auto. Zij liet pas los op het moment dat de auto aan het rollen was, net voor de richel. Uit haar handelingen blijkt niet dat zij afstand heeft genomen van de uitvoering van het plan, zij blijft bij de auto en ook haar handen rusten nog op de auto als die vlak bij de richel is. Dat zij de auto niet over de richel heeft mee helpen duwen en niet in de auto heeft gezeten op het moment van de botsing, maakt dit niet anders.

Naar het oordeel van het hof heeft de uitvoering dan ook samen en in vereniging plaatsgevonden.

Conclusie

De verweren van de verdediging worden verworpen.

Strafbaarheid van het bewezenverklaarde

Het primair bewezenverklaarde levert op:

medeplegen van overtreding van artikel 6 van de Wegenverkeerswet 1994, terwijl het een ongeval betreft waardoor een ander wordt gedood.

Er is geen omstandigheid aannemelijk geworden die de strafbaarheid van de verdachte uitsluit. De verdachte is dus strafbaar.

Het hof heeft de op te leggen straffen bepaald op grond van de ernst van het feit en de omstandigheden waaronder dit is begaan en op grond van de persoon en de persoonlijke omstandigheden van de verdachte, zoals daarvan is gebleken uit het onderzoek ter terechtzitting.

Daarbij heeft het hof in het bijzonder het volgende in aanmerking genomen.

De verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan het medeplegen van overtreding van artikel 6 WVW door een niet-startende auto van een helling van een parkeerdek te duwen en aldus niet de vereiste controle over de auto te houden. Daardoor is de auto in botsing gekomen met twee voorbijrijdende fietsers. De verdachte heeft zich hierdoor onverantwoordelijk in het verkeer gedragen en onaanvaardbare risico’s genomen. Door aldus te handelen heeft de verdachte zich onvoldoende rekenschap gegeven van de geldende gedragsnormen in het verkeer en van zijn verantwoordelijkheid als verkeersdeelnemer. De verdachte heeft hiermee niet alleen zijn eigen veiligheid, maar ook de veiligheid van andere verkeersdeelnemers ernstig in gevaar gebracht. Dat dit gevaar niet slechts denkbeeldig is, blijkt uit feit dat verdachte door zijn verkeersgedrag een ernstig verkeersgeval heeft veroorzaakt, ten gevolge waarvan het slachtoffer is overleden.

Het hof heeft in het voordeel van de verdachte acht geslagen op een de verdachte betreffend uittreksel Justitiële Documentatie d.d. 26 maart 2026, waaruit blijkt dat de verdachte niet eerder onherroepelijk is veroordeeld voor het plegen van een soortgelijk strafbaar feit.

Het hof heeft gelet op de persoonlijke omstandigheden en vooral de gezondheid van verdachte. Hij is ernstig ziek.

Het hof is - alles afwegende - van oordeel dat een deels voorwaardelijke taakstraf van na te melden duur alsmede een geheel onvoorwaardelijke ontzegging van de rijbevoegdheid van na te melden duur een passende en geboden reactie vormt.

Het hof heeft gelet op de artikelen 9, 14a, 14b, 14c, 22c, 22d en 47 van het Wetboek van Strafrecht en de artikelen 6, 175 en 179 van de Wegenverkeerswet 1994, zoals zij rechtens gelden dan wel golden.

Het hof:

Vernietigt het vonnis waarvan beroep en doet opnieuw recht:

Verklaart zoals hiervoor overwogen bewezen dat de verdachte het primair tenlastegelegde heeft begaan.

Verklaart niet bewezen hetgeen de verdachte meer of anders is tenlastegelegd dan hierboven is bewezenverklaard en spreekt de verdachte daarvan vrij.

Verklaart het bewezenverklaarde strafbaar, kwalificeert dit als hiervoor vermeld en verklaart de verdachte strafbaar.

Veroordeelt de verdachte tot een taakstraf voor de duur van 240 (tweehonderdveertig) uren, indien niet naar behoren verricht te vervangen door 120 (honderdtwintig) dagen hechtenis.

Bepaalt dat een gedeelte van de taakstraf, groot 120 (honderdtwintig) uren, indien niet naar behoren verricht te vervangen door 60 (zestig) dagen hechtenis, niet ten uitvoer zal worden gelegd, tenzij de rechter anders mocht gelasten omdat de verdachte zich voor het einde van de proeftijd van 2 (twee) jaren aan een strafbaar feit heeft schuldig gemaakt.

Ontzegt de verdachte ter zake van het primair bewezenverklaarde de bevoegdheid motorrijtuigen te besturen voor de duur van 2 (twee) jaren.

Bepaalt dat de tijd, gedurende welke het rijbewijs van de verdachte ingevolge artikel 164 van de Wegenverkeerswet 1994 vóór het tijdstip, waarop deze uitspraak voor wat betreft de in artikel 179 van die wet genoemde bijkomende straf voor tenuitvoerlegging vatbaar is geworden, ingevorderd of ingehouden is geweest, op de duur van bovengenoemde bijkomende straf geheel in mindering zal worden gebracht.

Dit arrest is gewezen door mr. M. Koole, als voorzitter, mr. A. de Lange en mr. N.M. Boersma, leden, in bijzijn van de griffier mr. E.C. Sjardin.

Het is uitgesproken op de openbare terechtzitting van het hof van 24 april 2026.

Mr. A. de Lange is buiten staat om dit arrest mede te ondertekenen.