ECLI:NL:GHDHA:2026:3024

1. [VDB Groep] B.V.,

gevestigd in Capelle aan den IJssel,

2. Duracryl International B.V.,

gevestigd in Capelle aan den IJssel,

3. Duracryl Global Flooring B.V.,

gevestigd in Capelle aan den IJssel,

4. Duracryl Experience B.V.,

gevestigd in Capelle aan den IJssel,

5. [geïntimeerde 5],

1. De zaak in het kort

In deze zaak verwijten twee vloerproducenten elkaar over en weer dat zij misleidende mededelingen doen op hun website over (onder meer) de duurzaamheid van hun producten.

De rechtbank heeft Duracryl c.s. veroordeeld om de claims waarin haar product wordt aangeduid als ‘een puur mengsel van natuurlijke materialen’, ‘een mix van pure duurzame materialen die ons door moeder natuur zijn gegeven’ en als een EPD-gecertificeerd product, te staken op straffe van een dwangsom. De vorderingen tegen Forbo heeft zij afgewezen.

Het hof veroordeelt zowel Duracryl c.s. als Forbo om (ook) andere misleidende mededelingen te staken. Ook moeten zij allebei een rectificatie plaatsen.

2. Procesverloop in hoger beroep

Het verloop van de procedure in hoger beroep blijkt uit de volgende stukken:

de dagvaarding van 17 november 2023, waarmee Forbo in hoger beroep is gekomen van het vonnis van de rechtbank Den Haag van 23 augustus 2023;

het herstelexploot van 8 december 2023;

de memorie van grieven tevens akte wijziging van eis van Forbo, met bijlagen;

de memorie van antwoord in principaal hoger beroep tevens memorie van grieven in incidenteel hoger beroep van Duracryl c.s., met bijlagen;

de memorie van antwoord in incidenteel appel tevens akte overlegging producties van Forbo, met bijlagen;

de bijlagen 36 tot en met 43 die Duracryl c.s. ter gelegenheid van de hierna te noemen mondelinge behandeling heeft overgelegd.

Op 18 mei 2026 heeft een mondelinge behandeling plaatsgevonden. De advocaten hebben de zaak toegelicht aan de hand van pleitaantekeningen die zij hebben overgelegd.

3. Feitelijke achtergrond

Forbo maakt onderdeel uit van de Forbo-Groep, gevestigd in Zwitserland. Forbo produceert en verkoopt onder meer linoleum vloeren (onder de merknaam Marmoleum) en PVC/Vinyl vloeren.

[geïntimeerde 5] is middellijk bestuurder en aandeelhouder van VDB Groep, Duracryl International, Duracryl Global Flooring en Duracryl Experience.

Duracryl c.s. houden zich ook bezig met de productie en verkoop van vloeren, waaronder Corques Liquid Lino (hierna: CLL).

CLL bestaat uit twee componenten, een A-component en een B-component. De beide componenten worden op locatie met elkaar vermengd zodat CLL uitgegoten kan worden op de ondervloer en kan uitharden.

Op 16 november 2016 hebben Duracryl Experience en Forbo Eurocol Nederland B.V. (hierna: Forbo Eurocol) een overeenkomst gesloten. Op grond van die overeenkomst had Forbo Eurocol tot 1 januari 2022 een exclusieve licentie voor de verkoop van CLL in verschillende landen, waaronder Nederland. Forbo Eurocol verkocht CLL in de Benelux onder de naam Liquid Design. Forbo Eurocol maakt - net als Forbo - onderdeel uit van de Forbo-Groep.

In ISO-norm 24011:2009 staat, voor zover relevant:

“Resilient floor coverings – Specification for plain and decorative linoleum

1 Scope

This International Standard specifies the characteristics of plain and decorative linoleum, supplied as either tiles or rolls.

3 Terms and definitions

(…)

linoleum

Product produced by calendaring one or more layers of a homogeneous mixture of linoleum cement, cork and/or wood flour, pigments and inorganic fillers containing a fibrous reinforcement and/or fibrous backing.

NOTE: The product is then converted into its final form by an oxidative curing process. The only chemical cross-linking bondings in linoleum are those which are formed during the oxidation process.”

VDB Groep was aanvankelijk eigenaar van de domeinnaam www.duracryl.nl (hierna: de domeinnaam). De bezoeker van deze website werd direct doorgeleid naar www.duracryl.com. Sinds 14 augustus 2023 is Duracryl Experience houder van de domeinnaam en vanaf 27 mei 2022 wordt de bezoeker niet meer doorgeleid.

In een brochure van Duracryl International is onder meer opgenomen:

“CORQUES LIQUID LINO

Corques Liquid Lino starts a revolution in resilient flooring. One and a half century after Frederick Walton invented linoleum, Duracryl changed the old concept of a factory manufactured linoleum in rolls and tiles to a liquid poured version of the linoleum which is applied seamlessly on site. The superior properties of Corques Liquid Lino matches all the original linoleum characteristics and adds several more.

en:

SUSTAINABLE DURABILITY

Corques Liquid Lino is a blend of pure sustainable materials which are given to us by mother nature. The vegetable oil, cork, wood-flour, limestone and natural color pigments mixed together in our factory. On site Corques Liquid Lino is poured on the subfloor, where it sets overnight at ambient temperatures to create a seamless durable and natural looking resilient floor with excellent properties. (…)

De voorkant van de brochure ziet er als volgt uit:

Op de websites van Duracryl c.s. staan, althans stonden, onder meer de volgende vermeldingen (hierna: de mededelingen):

1. CORQUES LIQUID LINO

CORQUES IS EEN LINOLEUM, GEBASEERD OP NATUURLIJKE MATERIALEN, LIJNZAADOLIE, PLANTAARDIGE OLIE, KURK EN MINERALEN, NAADLOOS GELEGD.

2) COMPOSITIE

Corques is een linoleum, opgebouwd uit plantaardige olie, lijnolie, hout- en kurkpoeder, kalksteenkurk en andere pigmenten. Corques is een vloeibaar aangebrachte vloerbedekking, resulterend in een naadloze lino vloer.

(…)

MILIEU-ASPECTEN

Corques wordt grotendeels gemaakt van hernieuwbare grondstoffen en is vrij van ingrediënten van The Red List. Corques heeft een Declare RedListFree-label. Er worden geen gevaarlijke materialen gebruikt. Corques beschikt over een EPD. Vanwege de natuurlijke ingrediënten heeft het een positief effect op het klimaat. Corques bevat geen gevaarlijke ontbindingsproducten. Corques bevat geen VOC’s.

3) * *However the ASTM F-2034 and the ASTM F-2195 are designed for sheeted or tiled linoleum Corques Liquid Lino fulfills or exceeds all technical requirements mentioned in these ASTM normatives.

4) CARBON FOOTPRINT -7KG/M2

8) DUURZAAMHEID

Duracryl produceert vloerbedekkingen op basis van natuurlijke en hernieuwbare materialen. Dit heeft een groot voordeel op het gebied van klimaatverandering in vergelijking met fossiele producten.

Voor de verantwoording van de impact van de carbon footprint van elk vloerbedekkingsproduct gebruiken we de definitie van “Healthy Materials Lab at Parsons School of Design” in New York, een toonaangevende autoriteit op dit gebied.

“Currently, there is no universal threshold for ‘low embodied carbon’ in flooring materials. After discussing this research with experts, we have set a rigorous standard that can meet 2030 emission goals. These products, labelled with ‘LEC’ embody below 5 kg of CO2 per square meter.”

Alle Duracryl producten voldoen aan deze standaard en worden “Climate Positive Flooring” genoemd.

9) COMPOSITION

Corques is a linoleum, build from vegetable oil, linseed oil, wood and cork powder, limestone cork and other natural pigments. Corques is a liquid applied floorcovering which results in a seamless lino floor.

(…)

ENVIROMENTAL ASPECTS

Corques is made with renewable resources and is free of the Red List ingredients. Corques is made with renewable resources and has a Declare RedListFree label. No hazardous materials are used. Corques is also EPD certified. Because of the natural ingredients it has a positive climate impact.

Corques does not contain hazardous decomposition products. Corques does not contain VOC’s.

10) FREDRICK WALTON COLLECTIE

Frederick Walton (1834-1928) was een Engelse pionier en onderzoeker.

In 1857 ontdekte hij een methode waarbij plantaardige olie werd gebruikt om vloerbedekking te maken.

Deze ontdekking leidde tot zijn beroemdste uitvinding: Linoleum. Dit was het begin van een lang en vruchtbaar Linoleum tijdperk. Tot op de dag van vandaag is zijn ondernemerschap zonder enige twijfel een mijlpaal in de geschiedenis van vloeren. Om zijn unieke inspanningen te eren, presenteert Duracryl met trots een speciale collectie die naar hem vernoemd is.

11) ONDERDEEL VAN DE CORQUES FAMILIE

De nieuwe stalen van de Frederick Walton Collection maken deel uit van ons Corques vloerenassortiment. Corques is een linoleumvloer op basis van natuurlijke materialen zoals lijnzaadolie, kurk en minerale vulstoffen. Een prachtig product dat zijn oorsprong vindt in de uitvinding van de heer Walton zelf.

Het vloertype is zeer flexibel en naadloos en wordt met name toegepast in de onderwijssector, de medische sector, kantoren en musea.

AARDSE KLEUREN EN WARME TONEN

Hoewel het Corques-assortiment al uit 54 kleuren bestaat, misten we nog enkele aardse kleuren om de collectie echt compleet te maken. Met de Frederick Walton Collection hebben we die gewenste kleuren aan het assortiment kunnen toevoegen.

De kleuren zijn samengesteld door onze eigen experts in samenspraak met enkele van onze gewaardeerde partners/architecten. De aardse tinten vormen de basis om natuurlijke materialen zoals hout en graniet nóg mooier tot hun recht te laten komen.

Het kiezen van de juiste kleur is vaak makkelijker gezegd dan gedaan. Een vloer moet immers tientallen jaren meegaan. Dus welke kleur en welk materiaal moet u kiezen?

Bij Duracryl adviseren wij u graag perfect.

12) LINOLEUM VLOEREN BIJ DURACRYL

Breng duurzaamheid naar de kern van je leefruimte!

Ontdek de linoleum vloer opties van Duracryl en zet vandaag de eerste stap naar een groenere en stijlvolle toekomst voor jouw huis.

13) CORQUES LIQUID LINO COLOR COLLECTION

CORQUES IS A LINOLEUM BASED ON NATURAL MATERIALS, LINSEED OIL, VEGETABLE OIL, CORK AND MINERAL FILLERS SEAMLESSLY APPLIED

14) De ontwikkeling van vloeibaar linoleum is een goede ontwikkeling voor iedereen die duurzaam denkt.

15) Duracryl heeft een nieuwe techniek uitgevonden om ter plaatse linoleum te produceren. Met de linoleummix is het nu mogelijk om vloeibaar linoleum te gieten. Dit extra bindmiddel zorgt voor een uitharding binnen enkele uren. Het bindmiddel is gebaseerd op natuurlijke hernieuwbare olie en werkt in combinatie met lijnzaadolie. Alle andere materialen van deze vloeibare lino zijn dezelfde als die van het in de fabriek gemaakte linoleum.

16) BESTE LINOLEUMVLOER VOOR U EN DE NATUUR

Onze linoleum ‘Corques’, gebaseerd op hernieuwbare grondstoffen, is vrij van ingrediënten van de Red List en heeft een Declare RedListFree-label. Er worden geen gevaarlijke stoffen gebruikt. Corques is ook EPD-gecertificeerd. Corques bevat geen gevaarlijke afbraakproducten en VOC’s.

17) Het keurmerk:

18) ONGEËVENAARD IN ONTWERP, KWALITEIT EN INNOVATIE

We zijn allemaal verantwoordelijk voor de wereld van morgen, want WIJ vormen de wereld van vandaag. Bij het verwerkelijken van die ambitie mogen we nooit de noodzaak voor kwaliteit en innovatie uit het oog verliezen. En daarvoor ben je bij het juiste merk. Duracryl startte lang geleden met het verfijnen van haar collectie producten met nieuwe oplossingen en mogelijkheden.

Duracryl produceert vloeren op basis van natuurlijke en hernieuwbare materialen. Dit heeft een groot voordeel op het gebied van klimaatverandering in vergelijking met fossiele producten.

Voor de verantwoording van de CO2 impact met betrekking tot vloerproducten gebruiken we de definitie “Healthy Materials Lab at Parsons School of Design” in New York, een toonaangevende autoriteit op dit gebied:

“Op dit moment is er geen universele grenswaarde voor ‘low embodied carbon’ vloerproducten. Na bespreking van dit onderzoek met experts hebben we een strenge norm vastgesteld die kan voldoen aan emissiedoelstellingen voor 2030. Deze producten, gelabeld met ‘LEC’, belichamen minder dan 5 kg CO2 per vierkante meter.”

Alle Duracryl producten voldoen aan deze standaard en worden “Climate Positive Flooring” genoemd.

Door het toepassen van Duracryl vloeren kies je voor een aanzienlijk lagere CO2 uitstoot, in vergelijking met aardolie gebaseerde vloeren. Daarmee draag je bij aan een positief klimaat effect voor toekomstige generaties.

19) KLIMAATPOSITIEF: HET GOEDE NIEUWS VOOR IEDEREEN DIE DE NATUUR MEER RUIMTE WIL GEVEN

Climate Positive Flooring is een zeldzaamheid. De natuur heeft oneindig veel oplossingen om onze levens en onze leefomgeving te verbeteren, als we maar bereid zijn om ernaar te zoeken. En dat doen wij al bijna honderd jaar. Dat klinkt fantastisch. Maar wat is klimaat positief precies?

DE NIEUWE RIGOREUZE NORM

Voor de verantwoording van de CO2 impact met betrekking tot vloerproducten gebruiken we de definitie van “Healthy Materials Lab at Parsons School of Design” in New York, een toonaangevende autoriteit op dit gebied:

“Op dit moment is er geen universele grenswaarde voor ‘low embodied carbon’ vloerproducten. Na bespreking van dit onderzoek met experts hebben we een strenge norm vastgesteld die kan voldoen aan emissiedoelstellingen voor 2030. Deze producten, gelabeld met ‘LEC’, belichamen minder dan 5 kg CO2 per vierkante meter.”

Alle Duracryl producten voldoen aan deze standaard en worden “Climate Positive Flooring” genoemd.

Door het toepassen van Duracryl vloeren kies je voor een aanzienlijk lagere CO2 uitstoot, in vergelijking met op aardolie gebaseerde vloeren. Daarmee draag je bij aan een positief klimaat effect voor toekomstige generaties.

MOETEN WE NOG MEER ZEGGEN?

Als koploper in research maakten wij het bijna onmogelijke mogelijk: Climate Positive Flooring voor iedereen. Unieke, slijtvaste, duurzame vloeren die jouw projecten nog mooier maken, met eigenschappen en specificaties die passen bij jouw ambities. En tenslotte maakt de kwaliteit Duracryl ongeëvenaard.

MATERIALEN WAAR JE MEE KAN PRONKEN

Het creëren van de perfecte vloer wordt gedomineerd door traditionele processen. Het combineren van hoge eisen met natuurvriendelijke productontwikkeling is een uitdaging, maar wordt steeds belangrijker. DURACRYL heeft het gebruik van natuurvriendelijke ingrediënten onderzocht en is erin geslaagd kwaliteit te creëren. Bekijk onze steeds groeiende collectie bij producten.

DE NATUUR HEEFT ER AL OVER NAGEDACHT

SLIM EN GROEN PRODUCEREN

Wij maken onze producten volgens het principe van minimum-of-waste, onafhankelijk van de toepassing of eisen. DURACRYL produceert EN realiseert op maat, zonder materiaalverlies.

DE NATUUR KENT GEEN AFVAL

GEEN BOMEN ALS COMPENSATIE VOOR ‘NET NIET’

DE EERLIJKE PRIJS

“Wie groen wil denken, moet rood staan.” DURACRYL bewijst dat het anders kan. Echte innovatie betekent dat oplossing en investering in balans zijn; de kosten zijn vergelijkbaar met traditionele vloeren. De winst zit in het klimaatpositief produceren: onze producten hebben geen compensatie met gekochte aanplant nodig. Alle klimaatwinst zit al in het product.

20) TOEKOMSTBESTENDIGE VLOEREN MET ’N HISTORIE

Duracryl heeft een rijke historie van professionele, duurzame en naadloze robuuste vloeren voor residentiële, commerciële en industriële toepassingen. Ons verhaal begint in Nederland, in de jaren 30, met de creatie en installatie van traditionele zandcement en terrazzo vloeren. De geschiedenis ging verder met een nog steeds groeiende ambitie om de vloerindustrie te verbeteren met unieke, slijtvaste en duurzame vloeren. Van projecten van Gerrit Rietveld tot vloeren voor scholen, musea, kantoren en multinationals; elk project draagt bij aan onze gezonde ontwikkeling.

INNOVATIE ZONDER COMPENSATIE

De wereldwijde behoefte aan ecologisch denken is onmiskenbaar. Onze wereld daagt ons dagelijks steeds meer uit om transparant te zijn over onze ambities. En Duracryl is blij met die tijdgeest om dit waar te maken. Dus niet door bomen te planten ter compensatie, maar puur het product het verschil te laten maken. Iconische bedrijven als Adidas en Disney hebben ons daarom al gevonden als partner richting duurzamere toekomst.

DURACRYL WERELDWIJD

Duracryl biedt iedereen die in een duurzamere wereld wil creëren en leven een keuze. Die ambitie stopt niet bij de landsgrenzen. De keuze om het verschil te maken, om duurzaam te denken EN te doen, is een mondiale vraag. En DURACRYL is een mondiaal antwoord.

Bij brief van 3 maart 2021 heeft Forbo Management SA Duracryl International verzocht om, kort gezegd, mededelingen waarin zij CLL aanduidt met de term ‘linoleum’ te staken en gestaakt te houden.

Daarop heeft [geïntimeerde 5] op zijn LinkedIn-pagina een bericht met de volgende tekst geplaatst:

“Forbo linoleum vs. Corques liquid lino.

In 2017 Tarkett tried without success to keep us from using the word linoleum. Now 2021 the other dinosaur Forbo is claiming we are using the word ‘linoleum’ improperly…..

Funny that when you Google ‘liquid linoleum’ the Forbo product LiquidDesign pops up which is actually our Corques liquid lino under their private brand. And furthermore a lot of Forbo clients sell LiquidDesign as liquid linoleum or even as liquid marmoleum. The Forbo claim that we, by using the word linoleum are misleading the consumer is a joke. Wake up guys! Our technology makes it possible to produce linoleum without a backing, no use of adhesives, avoiding waste and cutting losses and produce in a far more environmentally friendly way. (…)”

Op de website van Forbo (www.forbo.com) staat, althans stond, het volgende op de homepagina:

“ONZE VLOEREN BRENGEN DUURZAAMHEID EN DESIGN SAMEN”

en op de pagina “duurzaamheid”

“CREATING BETTER ENVIRONMENTS

Van hoe ze gemaakt zijn tot hoe ze presteren, we maken echt duurzame vloeren die goed zijn voor mensen, goed voor gebouwen en goed voor het milieu.”

en

“Duurzaamheid als core business

Sinds we meer dan 100 jaar geleden zijn begonnen met het maken van vloerbedekkingen, te beginnen met linoleum, hebben we ons toegelegd op het creëren van betere omgevingen in alle ruimtes waar mensen werken, leven, interactie hebben, ontspannen, genezen, leren en spelen. Vandaag de dag, met een enorm toegenomen keuzeaanbod, zijn we net zo gepassioneerd als het gaat om duurzame vloerbedekkingen.

Door het jarenlange intense contact met onze klanten en eindgebruikers begrijpen we de gebouwde omgeving en de impact die onze producten daarop hebben. Op basis hiervan richten we ons op het maken van producten en oplossingen waarvan de levenscyclus in overeenstemming is met het circulaire economiemodel. We werken transparant, in lijn met de doelstellingen van onze duurzaamheidsstrategie.

Het resultaat is de meest verantwoorde en duurzame collectie van state-of-the-art vloerbedekking voor u en uw omgeving, waar u zich ook bevindt.”

In een video op de website van Forbo wordt/werd de volgende afbeelding getoond:

Op een pagina op de website van Forbo over Marmoleum staat, althans stond:

“ Kies voor een echt CO2 neutraal pad

De weg naar echt CO2 neutraal leven en bouwen is gemaakt van natuurlijke materialen, niet van plastic. Ons linoleummerk, Marmoleum, draagt bij aan een gezond en duurzaam binnenklimaat.”

en:

De duurzaamste keuze voor de vloer

Marmoleum wordt CO2-neutraal geproduceerd, zonder compensatie! Marmoleum combineert ecologische waarden met hedendaags design en levert een belangrijke bijdrage aan een duurzame wereld.”

Op een pagina op de website van Forbo over haar PVC/Vinyl vloer Allura staat, althans stond onder meer:

“ Allura PVC Stroken

(…) Allura is in alles een zorgeloze vloer, ook wat duurzaamheid betreft. (…)

en:

“Voor een Duurzame toekomst

Allura neemt het milieu serieus. Op alle Allura vloeren krijg je 15 jaar garantie, dat is belangrijk want een lange levensduur spaart grondstoffen.

Evenals eenvoudig onderhoud trouwens: minder stofzuigen, minder water en zeep….het telt allemaal mee. Plus, Allura wordt gemaakt met gebruik van 100% groene stroom. Bovendien is Allura 100% ftalaatvrij, bevat het gerecycled materiaal en wordt het volgens Nederlandse richtlijnen conform Reach geproduceerd. Zo weet je zeker dat je een duurzame pvc vloer in huis haalt. Love Life dus.

EPD

Om de milieuvriendelijkheid van onze vinyl en PVC collectie te bewijzen, gebruikt Forbo verschillende beoordelingen. De eerste is de Life Cycle Assessment (LCA) techniek die resulteert in een Environmental Product Declaration (EPD). Deze verklaring die transparant is en door een derde partij is geverifieerd, is gebaseerd op een techniek die rekening houdt met alle volgende aspecten: milieu-impact van de verwerving van grondstoffen, energieverbruik en efficiëntie, het gehalte aan materialen en chemische stoffen, emissies naar lucht, bodem en water en afvalproductie.”

4. Procedure bij de rechtbank

Forbo heeft Duracryl c.s. gedagvaard en gevorderd:

I. veroordeling van Duracryl c.s. om met onmiddellijke ingang de in de dagvaarding omschreven claims, misleidende mededelingen, oneerlijke handelspraktijken en anderszins onrechtmatig handelen jegens Forbo te staken en gestaakt te houden, met dien verstande dat zij zich in elk geval ieder dienen te onthouden van het openbaar (laten) maken van mededelingen en/of (reclame)uitingen waarin het product CLL ongeacht de taal, direct of indirect op één of meer van de volgende wijzen wordt aangeduid:

a. als (een soort) linoleum;

b. als een doorontwikkeling van linoleum;

c. als een vloeibare versie van linoleum;

d. als een product dat dezelfde eigenschappen bezit als linoleum;

e. als een product dat uit (nagenoeg) dezelfde ingrediënten als linoleum bestaat;

f. als een product dat (voor het grootste deel) uit natuurlijke producten bestaat;

g. als een (nagenoeg) volledig klimaatvriendelijk en/of duurzaam product;

II. veroordeling van Duracryl c.s. ieder voor zich om alle uitingen die voldoen aan minimaal één van de onder I vermelde omschrijvingen binnen twee werkdagen na betekening van het vonnis te verwijderen en verwijderd te houden;

III. veroordeling van Duracryl c.s. om gezamenlijk binnen twee werkdagen na betekening van het vonnis de volgende rectificatie te (laten) publiceren via de daartoe door haar in de dagvaarding aangewezen kanalen:

“ RECTIFICATIE

Op vordering van Forbo Flooring B.V. is bij vonnis van de Rechtbank Den Haag van [DATUM] bepaald dat wij ons schuldig hebben gemaakt aan het doen van misleidende mededelingen en oneerlijke handelspraktijken ten aanzien van ons product Corques Liquid Lino. Dit product is géén linoleum en het bestaat voor ruim 40% uit niet natuurlijke, chemische materialen.

[VDB Groep] B.V.

Duracryl International B.V.

Duracryl Global Flooring B.V.

Duracryl Experience B.V.

[geïntimeerde 5]”

dan wel een door de rechtbank vast te stellen tekst;

IV. hoofdelijke veroordeling van Duracryl c.s. tot betaling van een dwangsom van € 5.000,- voor iedere dag of ieder geval, zulks ter keuze van Forbo, dat zij verzuimen de veroordeling onder I, II en/of III (volledig) na te komen;

V. hoofdelijke veroordeling van Duracryl c.s. in de proceskosten en de nakosten, te vermeerderen met wettelijke rente.

Forbo heeft aan deze vordering ten grondslag gelegd dat Duracryl c.s. CLL ten onrechte presenteert als een (doorontwikkeling van) linoleum. CLL voldoet niet aan de definitie van linoleum volgens de ISO-normering: de aard, eigenschappen en samenstelling van CLL zijn volstrekt anders dan die van linoleum. Daarnaast wekken Duracryl c.s. ten onrechte de indruk dat CLL een duurzaam, groen en milieuvriendelijk product is, dat grotendeels uit natuurlijke componenten bestaat, aldus Forbo.

Duracryl c.s. hebben op hun beurt gevorderd (in reconventie) - samengevat -

I. een verklaring voor recht dat de mededelingen van Forbo dat haar Marmoleum producten CO2 neutrale en duurzame vloeren zijn, misleidend zijn en zij daardoor onrechtmatig handelt ten opzichte van Duracryl c.s.;

II. een verklaring voor recht dat de mededelingen van Forbo dat haar PVC/Vinyl producten duurzaam zijn misleidend zijn en zij daardoor onrechtmatig handelt ten opzichte van Duracryl c.s.;

III. Forbo te veroordelen om met onmiddellijke ingang het doen van de misleidende mededelingen over haar Marmoleum producten te staken en gestaakt te houden door zich in ieder geval te onthouden van het openbaar (laten) maken van mededelingen en/of (reclame)uitingen waarin Marmoleum producten als CO2 neutraal en/of duurzame vloeren worden aangeduid;

IV. Forbo te veroordelen om met onmiddellijke ingang het doen van de misleidende mededelingen over haar PVC/Vinyl producten te staken en gestaakt te houden, door zich in ieder geval te onthouden van het openbaar (laten) maken van mededelingen en/of (reclame)uitingen waarin haar PVC/Vinyl producten als duurzaam worden aangeduid;

V. Forbo te veroordelen om binnen twee dagen na betekening van het vonnis de volgende rectificatie te (laten) publiceren via de door haar aangewezen kanalen:

“RECTIFICATIE

De Rechtbank Den Haag heeft in haar vonnis van [DATUM] bepaald dat de mededelingen van Forbo Flooring over haar Marmoleum en PVC/VINYL producten misleidend zijn. Marmoleum is door Forbo Flooring als een CO2 neutrale vloer aangeduid, hetgeen het niet is. PVC/VINYL is door Forbo Flooring als een duurzaam product aangeduid, hetgeen het niet is. Door Forbo Flooring is niet de gehele levenscyclus van de producten in haar mededelingen meegenomen, waardoor een onjuiste indruk is gewekt over de duurzaamheid van haar producten.

Forbo Flooring B.V.”

dan wel een door de rechtbank vast te stellen tekst;

VI. Forbo te veroordelen tot betaling van een dwangsom van € 20.000,- voor iedere dag of ieder geval, zulks ter keuze van Duracryl c.s., dat zij verzuimen de veroordeling bedoeld onder I, II, III, IV en/of V volledig na te komen;

VII. Forbo te veroordelen in de proceskosten.

Duracryl c.s. hebben zich daarbij op het standpunt gesteld dat mededelingen van Forbo dat haar Marmoleum-producten (i) “from cradle-to-gate” CO2 neutraal en (ii) duurzaam zijn, onduidelijk en/of onvolledig en daarmee misleidend zijn. Ten aanzien van PVC/Vinyl geldt dat dit nooit duurzame producten zijn, terwijl deze producten door Forbo wel als duurzaam worden aangeduid. Ook dit is volgens Duracryl c.s. misleidend.

De rechtbank heeft (in conventie) Duracryl International veroordeeld om de claims waarin CLL wordt aangeduid als een “puur mengsel van natuurlijke materialen” en “een mix van pure duurzame materialen die ons door moeder natuur zijn gegeven” te staken en gestaakt te houden op straffe van een dwangsom van € 1.000,- per dag. Duracryl International en Duracryl Global Flooring zijn veroordeeld om de claim dat CLL een EPD-gecertificeerd product is te staken en gestaakt te houden, op straffe van een dwangsom van € 1.000,- per dag. Zij zijn hoofdelijk veroordeeld in de proceskosten. De overige vorderingen zijn afgewezen. In reconventie zijn de vorderingen van Duracryl c.s. afgewezen, met veroordeling van Duracryl c.s. in de proceskosten.

5. Vorderingen in hoger beroep

Forbo wil toewijzing van haar gehele vordering, met veroordeling van Duracryl c.s. in de proceskosten van beide instanties. Zij heeft haar eis gedeeltelijk gewijzigd, in die zin dat zij haar vordering onder III uitbreidt tot de website www.duracryl.nl.

Duracryl c.s. concluderen in principaal hoger beroep tot afwijzing van de vorderingen van Forbo en eisen in incidenteel hoger beroep om de vorderingen van Duracryl c.s. alsnog toe te wijzen, met veroordeling van Forbo in de kosten van beide instanties.

6. Beoordeling in hoger beroep

Feitenvaststelling (grief 1)

De eerste grief van Forbo is gericht tegen de feitenvaststelling. Het hof heeft de feiten, met inachtneming van de bezwaren, voor zover relevant, opnieuw vastgesteld. Bij afzonderlijke bespreking van de grief heeft Forbo geen belang.

Wie heeft mededelingen gedaan? (grief 2)

Volgens Forbo heeft de rechtbank de vorderingen tegen VDB Groep en Duracryl Experience ten onrechte afgewezen omdat zij geen van de verweten mededelingen zouden hebben gedaan. Forbo wijst erop dat sinds 27 mei 2022 de bezoeker van www.duracryl.nl niet langer wordt doorgeleid naar de website www.duracryl.com maar dat er een zelfstandige Nederlandstalige website in de lucht is waarop de mededelingen zijn geplaatst. Ook is de URL www.duracryl.nl inmiddels op naam gesteld van Duracryl Experience. Volgens Forbo is ook de domeinnaamhouder die de website openbaar maakt, aansprakelijk. Zowel Duracryl Experience als VDB Groep zijn enige tijd eigenaar geweest van de domeinnaam.

Duracryl c.s. hebben niet weersproken dat sinds mei 2022 de website www.duracryl.nl op naam staat van Duracryl Experience en dat daarvóór VDB Groep eigenaar was van de domeinnaam. Duracryl c.s. hebben enkel gesteld dat VDB Groep als domeinnaamhouder niet vanzelfsprekend aansprakelijk is maar dat bijkomende omstandigheden vereist zijn, die niet zijn gesteld. Het hof overweegt als volgt. Vast staat dat in de periode dat VDB Groep domeinnaamhouder was de bezoekers van de website www.duracryl.nl direct werden doorgeleid naar www.duracryl.com (waarvan VDB Groep geen domeinnaamhouder was). Zij heeft dus door middel van het doorlinken toegang verschaft tot de website waarop de hier aan de orde zijnde mededelingen openbaar werden gemaakt. Dat doorlinken moet gelijk worden gesteld aan het (laten) openbaar maken van de mededelingen, temeer omdat VDB Groep ook de mogelijkheid heeft gehad om het doorlinken te beëindigen. VDB Groep is daarmee (mede) verantwoordelijk (geweest) voor de inhoud van deze mededelingen kan - indien sprake is van misleiding - op grond van art. 6:194 BW aansprakelijk worden gehouden.

Toetsingskader en bewijslast (grieven 3 en 4)

In haar derde grief heeft Forbo aangevoerd dat de rechtbank niet alle grondslagen in haar beoordeling heeft betrokken en dat de mededelingen van Duracryl c.s. (ook) moeten worden getoetst aan aanvullende bronnen, namelijk de Richtlijn 2006/114/EG inzake misleidende reclame en vergelijkende reclame (hierna: MRVR-Richtlijn), de Richtlijn 2005/29/EG inzake Oneerlijke Handelspraktijken (hierna: OHP-Richtlijn), de richtsnoeren van de Europese Commissie voor de toepassing en interpretatie van de Richtlijn 2005/29/EG inzake Oneerlijke Handelspraktijken (hierna: OHP-Richtsnoeren) en de Leidraad Duurzaamheidsclaims, versie 2023 (hierna: de Leidraad Duurzaamheidclaims) van de Autoriteit Consument & Markt (hierna: de ACM). Ter gelegenheid van de mondelinge behandeling heeft zij verduidelijkt dat zij geen rechtstreeks beroep doet op deze aanvullende bronnen maar dat de wettelijke grondslagen aan de hand daarvan ingevuld, geïnterpreteerd en uitgelegd moeten worden.

Het hof stelt voorop dat art. 6:194 lid 1 BW bepaalt dat hij die omtrent goederen of diensten die door hem of degene ten behoeve van wie hij handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf worden aangeboden, een mededeling openbaar maakt of laat openbaar maken, onrechtmatig handelt jegens een ander die handelt in de uitoefening van zijn bedrijf, indien deze mededeling in een of meer opzichten misleidend is. Het misleidende karakter van een mededeling kan zijn gelegen in onjuistheid of in onvolledigheid. De enkele vaststelling dat een mededeling onjuist of onvolledig is, brengt evenwel niet zonder meer mee dat deze ook misleidend is. Daarvoor is vereist dat de onjuistheid of onvolledigheid, gelezen in de context waarin de mededeling is gedaan, van voldoende materieel belang is om het economische gedrag van de maatmens tot wie de mededeling zich richt of die zij bereikt te kunnen beïnvloeden. Daadwerkelijke beïnvloeding is daarvoor niet vereist. Bij de beoordeling moet worden uitgegaan van de vermoedelijke verwachting van de gemiddeld geïnformeerde, redelijk omzichtige en oplettende persoon die behoort tot het relevante publiek. Welk publiek in dit geval als het relevante publiek moet worden aangemerkt en welke kennis en ervaring bij die maatmens mogen worden verondersteld, komt hierna aan de orde.

Uit (de systematiek van) art. 6:195 lid 1 BW volgt dat de partij die zich beroept op art. 6:194 BW voldoende onderbouwd moet stellen dat en op welke wijze sprake is van misleiding. Op degene die inhoud en inkleding van de mededeling geheel of gedeeltelijk heeft bepaald of doen bepalen rust de bewijslast ter zake van de juistheid of volledigheid van de feiten die in de mededeling zijn vervat of daardoor worden gesuggereerd en waarop het beweerde misleidende karakter van de mededeling berust.

Artikel 2 onder b MRVR-Richtlijn geeft een definitie van misleidende reclame en in artikel 3 MRVR-Richtlijn wordt een aantal punten beschreven dat betrokken kan worden bij de beoordeling van de vraag of van misleiding sprake is. In de MRVR-Richtlijn wordt verwezen naar de OHP-Richtlijn. Andersom wordt ook in de OHP-Richtlijn verwezen naar de MRVR-Richtlijn. De OHP-Richtlijn is geïmplementeerd in de artikelen 6:193a tot en met 6:193j BW. Het gaat hierbij om reclame-uitingen die zich op consumenten richten. De OHP-Richtsnoeren geven uitleg over de Richtlijn. Daarin is onder meer opgenomen dat groene claims ingevolge artikel 6 en 7 van de OHP-Richtlijn op waarheid moeten berusten, niet gepaard mogen gaan met onjuiste informatie en op duidelijke, specifieke, juiste en ondubbelzinnige wijze moeten worden gepresenteerd zodat de consument niet wordt misleid. Handelaren moeten hun claims met bewijzen kunnen staven en dit bewijsmateriaal op begrijpelijke wijze aan de bevoegde handhavingsinstanties kunnen overleggen indien de claim wordt betwist.

De door de ACM uitgegeven Leidraad Duurzaamheidsclaims geeft vuistregels die op het volgende neerkomen: gebruik juiste, duidelijke, specifieke en volledige duurzaamheidsclaims, onderbouw duurzaamheidsclaims met feiten en houd ze actueel, beschrijf toekomstige duurzaamheidsambities concreet en meetbaar en zorg dat visuele claims en keurmerken behulpzaam zijn voor consumenten en niet verwarrend.

De OHP-richtsnoeren en de Leidraad Duurzaamheidclaims zijn opgesteld met het oog op de bescherming van consumenten en zijn niet rechtstreeks van toepassing op de beoordeling van misleiding van beroeps- en bedrijfsbeoefenaars op grond van art. 6:194 BW. Dat neemt niet weg dat deze stukken aanknopingspunten bieden voor de concretisering van het begrip misleiding waar het gaat om duurzaamheidsclaims. Zij bevatten gezichtspunten over onder meer de duidelijkheid, specificiteit, volledigheid en onderbouwing van dergelijke claims en over de totaalindruk die door tekstuele en visuele uitingen en keurmerken kan worden gewekt. Het hof zal deze gezichtspunten daarom bij zijn beoordeling betrekken, voor zover zij zich daarvoor lenen. Daarbij blijft beslissend welke indruk de desbetreffende uiting, in haar context, maakt op de in deze zaak relevante maatmens en of de uiting diens economische gedrag kan beïnvloeden.

De maatmens

Het hof zal eerst vaststellen van welke maatmens bij de beoordeling van de bestreden mededelingen moet worden uitgegaan. Tussen partijen staat vast dat de relevante markt voor de vloerproducten waarop de uitingen betrekking hebben in overwegende mate een zakelijke markt is. Deze vloerproducten worden onder meer toegepast in publieke gebouwen, zoals onderwijsinstellingen en ziekenhuizen. Tot het relevante publiek behoren in ieder geval architecten, die in het kader van hun ontwerp of productspecificatie invloed uitoefenen op de keuze voor het toe te passen vloertype. Van deze professionele maatmens mag worden verwacht dat hij zich bij die keuze in relevante mate verdiept in de eigenschappen van het product, waaronder de samenstelling en het gebruik van natuurlijke materialen en, voor zover voor het project van belang, de duurzaamheidskenmerken daarvan. Niet kan echter worden aangenomen dat deze maatmens zonder meer beschikt over specialistische chemische of materiaaltechnische kennis. Bij de beoordeling van de bestreden mededelingen zal het hof van dit kennis- en ervaringsniveau uitgaan.

Uit de door partijen overgelegde marktonderzoeken (producties 73 en 78) blijkt dat duurzaamheid voor het relevante publiek een belangrijk criterium vormt bij de keuze van een vloer en in het bijzonder bij de keuze voor linoleum. Mededelingen over de duurzaamheid en milieueigenschappen van dergelijke vloerproducten zijn daarom naar hun aard geschikt om die keuze te beïnvloeden. Tegen deze achtergrond zal het hof beoordelen welke indruk de bestreden mededelingen in hun context en in onderlinge samenhang bezien, op de hiervoor beschreven maatmens maken. Daarbij kan tevens van belang zijn dat linoleum bij het relevante publiek mede wordt geassocieerd met het gebruik van natuurlijke grondstoffen en duurzaamheid.

Zijn mededelingen waarin CLL als linoleum wordt aangeduid, gebaseerd op natuurlijke materialen, misleidend? (mededelingen 1, 2, 8 en 10 tot en met 20, grieven 5 tot en met 8)

Volgens Forbo doen Duracryl c.s. willens en wetens mededelingen waarbij zij doelbewust alle nadelige eigenschappen en aspecten van CLL verzwijgt, terwijl zij tegelijkertijd - in strijd met de waarheid - de indruk wekt dat CLL zeer veel positieve eigenschappen bezit. Hierdoor kan en zal het publiek worden misleid en dat kan en zal het economische gedrag van het publiek beïnvloeden, omdat deze personen denken dat ze een milieuvriendelijk, natuurlijke en duurzame veerkrachtige linoleumvloer kopen, terwijl ze in werkelijkheid een gietvloer aanschaffen die voor meer dan 40% bestaat uit chemische, niet-natuurlijke en deels van nature giftige ingrediënten.

Volgens Forbo is linoleum een product dat voor 97% uit natuurlijke (grond)stoffen bestaat, milieuvriendelijk geproduceerd wordt, duurzaam is en een positief imago heeft. CLL bestaat echter voor ruim 40% uit chemische, deels van nature giftige ingrediënten (productie 25 tot en met 28). Volgens Forbo willen Duracryl c.s. op deze manier meeliften op de natuurlijke eigenschappen en de duurzaamheidsvoordelen die verbonden zijn met, althans voortvloeien uit linoleum. De linoleumclaim en duurzaamheidclaim moeten daarom in samenhang worden beoordeeld. Omdat er geen wettelijke definitie is van linoleum moet worden bekeken wat de markt als linoleum beschouwt. CLL voldoet volgens Forbo niet aan de ISO-norm 24011 en de definities van ASTM International en het European Resilient Flooring Manufacturers Institute. CLL wijkt volgens Forbo fundamenteel af van traditioneel linoleum voor wat betreft de gebruikte grondstoffen, het aandeel niet-natuurlijke bestanddelen, de aanwezigheid van een essentiële chemische crosslinker (de B-component), de wijze van uitharding en de totale productsamenstelling. CLL wordt volgens Forbo ook niet als een veerkrachtige vloer beschouwd maar als een industriële PU gietvloer.

Duracryl c.s. hebben er op gewezen dat CLL een doorontwikkeling is van de traditionele linoleum op de rol en betoogt als volgt. Er bestaat geen wettelijke definitie van linoleum. Wel kunnen drie productsoorten vloeren worden onderscheiden die als veerkrachtige vloeren kunnen worden beschouwd. Het gaat dan om 1) linoleum, 2) PVC/vinyl of 3) rubber. CLL voldoet van deze drie soorten aan de kenmerken van linoleum. CLL is een veerkrachtige vloer, want het is gemaakt van een mengsel van zachte materialen en is daarnaast ook een gietvloer omdat deze wordt uitgegoten.

Het hof is het eens met Duracryl c.s. dat het feit dat niet volledig zou worden voldaan aan de ISO-norm of ASTM International niet betekent dat CLL geen linoleum kan zijn. Dat geldt temeer nu, zoals Duracryl c.s. onweersproken hebben gesteld, gegoten linoleum bij het opstellen van die normen nog niet bestond. Naar het oordeel van het hof zijn technische normen in dit verband niet absoluut en moet bekeken worden of het eindproduct dezelfde eigenschappen heeft als de beschreven producten. De stellingen van Duracryl c.s. dat Forbo betrokken is geweest bij het opstellen van de ISO- en ASTM(I)-normen en dat deze normen als oogmerk hebben om concurrenten uit de markt te drukken kunnen dus in het midden blijven.

Zoals Forbo zelf aangeeft zal de maatmens (de architecten) de kenmerken kennen van een gietvloer en een veerkrachtige vloer. Duracryl c.s. stellen zich in dat verband terecht op het standpunt dat de wijze waarop de vloeren worden aangebracht (op de rol geleverd en vervolgens aangebracht op de vloer met lijm dan wel in vloeibare vorm gegoten op de ondergrond) niet van belang is voor de functionaliteit van de vloer. Duracryl c.s. hebben verklaringen van afnemers in het geding gebracht waaruit blijkt dat CLL in de praktijk als een product met vergelijkbare eigenschappen als die van linoleum wordt beschouwd gelet op de eigenschappen, de functionaliteiten, de kwaliteit en de gebruikte materialen (zie productie 11 van Duracryl en de weergave van de verklaringen in 4.21 van het vonnis). Naar het oordeel van het hof hebben Duracryl c.s. voldoende aangetoond dat CLL dezelfde eigenschappen heeft als linoleum.

Ten aanzien van de samenstelling van CLL geldt het volgende. Linoleum onderscheidt zich volgens Forbo van de andere productsoorten omdat het grotendeels is gemaakt van natuurlijke grondstoffen en geen weekmakers bevat. Forbo meent dat CLL daaraan niet voldoet omdat het voor ruim 40% uit chemische, deels van nature giftige ingrediënten bestaat. Duracryl c.s. hebben met de nieuwe EPD van 6 augustus 2024 (productie 1 MvA) echter aangetoond dat het eindproduct (dus de vermengde A- en B-component) voor 89% uit natuurlijke grondstoffen bestaat. Forbo heeft hierop aangevoerd dat de nieuwe EPD niet gecertificeerd is maar slechts geverifieerd. Ook heeft zij zich op het standpunt gesteld dat de samenstelling zou zijn gewijzigd ten opzichte van de oude EPD (productie 41 bij CvA). Deze stellingen kunnen Forbo niet baten. Alhoewel juist is dat de nieuwe EPD niet gecertificeerd is (zie ook hierna onder 6.50), heeft het hof geen reden om te twijfelen aan de juistheid van de nieuwe EPD van Duracryl c.s. Forbo heeft daarnaast onvoldoende toegelicht in welk opzicht de nieuwe EPD fundamenteel zou afwijken van de oude EPD. Voor zover Forbo meent dat de nieuwe EPD onvoldoende inzicht zou geven in de samenstelling van de B-component, volgt het hof dat betoog niet. De tabel op pagina 4 van de nieuwe EPD (waarin de samenstelling van CLL is weergegeven) heeft betrekking op zowel de B-component (de crosslinker) als de A-component. Hiermee wordt dus onderbouwing geboden voor de mededelingen van Duracryl c.s., die steeds betrekking hebben op CLL als eindproduct en niet op de A- of B-component als halffabricaat.

Duracryl c.s. hebben er verder op gewezen dat linoleum ook niet volledig uit natuurlijke materialen bestaat. Onder verwijzing naar de EPD Marmoleum van Forbo (productie 37 hoger beroep) hebben zij aangetoond dat Marmoleum van Forbo net als CLL aluminium trihydraat (ATH) bevat en dat zelf aanmerkt als “een minerale delfstof van natuurlijke oorsprong”. Duracryl c.s. verwijten Forbo dan ook terecht dat zij met twee maten meet.

Forbo heeft nog aangevoerd dat de B-component Isocyanaat bevat en dat dit een gevaarlijke en schadelijke stof is (productie 27 en 28 bij dagvaarding). Duracryl c.s. hebben er echter op gewezen dat de verweten mededelingen inhouden dat CLL is gebaseerd op natuurlijke materialen en niet dat CLL uitsluitend is gebaseerd op natuurlijke materialen. Zij hebben verder een schriftelijke verklaring van de leverancier Quartzline overgelegd (productie 2 in hoger beroep) waaruit volgt dat de B-component voor 60% biobased is. Uit de nieuwe EPD volgt dat een kleine hoeveelheid (11%) van de combinatie van de A-component en de B-component niet natuurlijk materiaal bevat dat nodig is voor de uitharding van CLL (9% bevat ATH). In dat verband is de mededeling dat CLL is gebaseerd op natuurlijke materialen niet onjuist en evenmin (voor de maatmens) misleidend. Zoals Forbo zelf heeft aangegeven (randnummer 114 MvG) bestaat linoleum ook voor 3% uit niet natuurlijke materialen. Daarbij komt dat ook bij het leggen van traditioneel linoleum veelal chemische stoffen betrokken zijn omdat dit product veelal moet worden verlijmd. Uit de stelling van Forbo dat dit ook met milieuvriendelijke lijm zal geschieden, kan niet worden afgeleid dat dit gangbare praktijk is.

Duracryl c.s. hebben tot slot naar het oordeel van het hof voldoende aangetoond dat CLL (in elk geval) past binnen de definitie van linoleum volgens ASTMI F141. Deze luidt als volgt: “een oppervlaktemateriaal bestaande uit een uitgehard mengsel van lijnzaadolie, dennenhars, fossiele of andere kunstharsen of harsen, of een vergelijkbaar bindmiddel, gemalen kurk, houtmeel, minerale vulstof en kleurstoffen, gebonden aan een vezelachtige of andere geschikte onderlaag.” De genoemde grondstoffen komen volgens de nieuwe EPD ook voor in CLL. Duracryl c.s. hebben ter gelegenheid van de mondelinge behandeling overigens onweersproken gesteld dat CLL ook op jute (dus een vezelachtige ondergrond) zou kunnen worden aangebracht.

Forbo heeft verder aangevoerd dat, zelfs als het Duracryl c.s. zou worden toegestaan om CLL als linoleum aan te duiden, dat nog niet de wijze rechtvaardigt waarop Duracryl c.s. de duurzaamheidsreputatie van traditioneel linoleum structureel op CLL projecteren.

Zowel de Leidraad Duurzaamheidclaims als de OHP-richtsnoeren besteden aandacht aan de vraag hoe mededelingen op het gebied van duurzaamheid (“groene claims”) moeten worden gedaan zonder daarbij te misleiden. Zo is in de OHP-richtsnoeren het volgende opgenomen: “Met een milieuclaim of groene claim wordt (in commerciële boodschappen, marketing of reclame) op een of andere manier de indruk gewekt dat een product of een dienst een positieve of geen invloed heeft op het milieu of het milieu minder schade toebrengt dan concurrerende goederen of diensten. De betrokken goederen of diensten ontlenen hun milieuvriendelijke karakter onder meer aan hun samenstelling, de manier waarop zij zijn geproduceerd, de wijze waarop zij kunnen worden verwijderd of het feit dat het gebruik ervan energie-efficiënter of minder verontreinigend is”. Groene claims moeten op waarheid berusten, mogen niet gepaard gaan met onjuiste informatie en moeten op duidelijke, specifieke, juiste en ondubbelzinnige wijze worden gepresenteerd zodat de consument niet wordt misleid.

Forbo betoogt dat Duracryl c.s. nalaten om duidelijk, concreet en ondubbelzinnig te communiceren wat er zo duurzaam is aan CLL. Volgens Forbo kunnen Duracryl c.s. hun claim niet baseren op de stelling dat het product CLL duurzaam is omdat het bij het aanbrengen geen snijverlies zou optreden. Uit niets blijkt volgens Forbo dat Duracryl c.s. dat bedoelen als zij het erover hebben dat CLL duurzaam is. Bovendien wekken Duracryl c.s. met de voorkant van de brochure ten onrechte de indruk dat CLL een groen product is zonder chemische componenten. Zo gebruiken zij de slogan “Bringing nature inside”, de afbeelding van een boom, een groene kleur, de term linoleum en de woorden ‘natuurlijke grondstoffen’. Daardoor wordt de indruk gewekt dat CLL een (nagenoeg) volledig natuurlijk en duurzaam product is terwijl het dat niet is.

Duracryl c.s. hebben via de website Greenwash Free Foundation een vergelijking laten maken voor de duurzaamheid van CLL en Marmoleum (productie 16 MvA). CLL krijgt daar een score van 99 en Marmoleum een score van 66 (op 100). De Greenwash Free Foundation weegt volgens Duracryl c.s. verschillende factoren zoals het gebruik van natuurlijke grondstoffen, toxiciteit, snijverliezen, de carbon footprint, het hergebruik van materialen, de wijze van installatie, arbeidsomstandigheden, levensduur en wat er met het product gebeurt na gebruik. Ook voor wat betreft de uitstoot van broeikasgassen komt CLL volgens Duracryl c.s. duurzamer uit de verf dan de meeste linoleum-producten van Forbo. CLL is duurzaam omdat er geen snijverlies bestaat. Duracryl c.s. bestrijden dat een fabrikant zijn linoleum pas duurzaam of natuurlijk mag noemen als tenminste exact 97% van het product bestaat uit duurzame of natuurlijke materialen. De ASTMI norm F141 laat immers ook linoleum toe als dit gemaakt is met fossiele grondstoffen.

Weliswaar heeft Forbo de (via de website van de Greenwash Free Foundation) gemaakte vergelijking betwist, maar zij heeft niet gespecificeerd welke uitgangspunten dan onjuist of onvolledig zouden zijn. Verder staat vast dat CLL (een kleine hoeveelheid) kurk bevat en volgens de nieuwe EPD grotendeels uit natuurlijke materialen bestaat. In combinatie met het ontbreken van snijverlies en de lange levensduur valt niet in te zien dat de slogan “Bringing nature inside”, de afbeelding van een boom, een groene kleur, de term linoleum en de woorden ‘natuurlijke grondstoffen’ onjuist of zelfs voor de maatmens misleidend is.

De claim die Duracryl c.s. in mededeling 8 doen is niet dat zij een duurzaam bedrijf zijn, zoals Forbo lijkt te stellen. Zij claimen onder het kopje ‘Duurzaamheid’ alleen dat zij vloerbedekkingen produceren op basis van natuurlijke en hernieuwbare materialen. Ook hier valt niet in te zien dat die claim misleidend is, omdat Duracryl c.s. hebben aangetoond dat hun eindproduct voor 89% uit natuurlijke en hernieuwbare materialen bestaat. Ook hier is van belang dat Duracryl c.s. er terecht op hebben gewezen dat zij niet betogen dat de productie uitsluitend plaatsvindt op basis van natuurlijke en hernieuwbare materialen.

Tot slot heeft Forbo Duracryl c.s. nog verweten dat zij (in mededeling 20) de indruk wekken dat de vloeren die zij verkopen ecologisch zijn. Dat betoog faalt nu Duracryl c.s. in de mededeling enkel zeggen dat de “wereldwijde behoefte aan ecologisch denken onmiskenbaar is”. Daarmee zeggen Duracryl c.s. niets over hun producten.

Op grond van het voorgaande acht het hof de mededelingen dat CCL een linoleum is, gebaseerd op natuurlijke materialen niet onjuist of onvolledig en dus ook niet misleidend. Voor de vermeldingen in mededeling 19 dat CLL ‘klimaatpositief’ is verwijst het hof naar r.o. 6.33 tot en met 6.38.

ASTM-normen F-2034 en F-2195 (mededeling 3)

Volgens Forbo wekken Duracryl c.s. (in mededeling 3) ten onrechte de indruk dat CLL aan alle technische eisen voldoet die in de ASTM-normen F-2034 en F-2195 worden genoemd of deze overtreffen. Zij heeft verwezen naar de producties 59 en 60 waaruit volgt dat het Amerikaanse Standaardisatie Instituut ASTM International het verzoek om Liquid Lino te kwalificeren als linoleum heeft afgewezen.

Volgens Duracryl c.s. verdraait Forbo mededeling 3. Duracryl c.s. melden in deze passage slechts dat CLL aan alle technische eisen voldoet die in de norm ASTM F-2034 (identiek aan F-2195) zijn opgenomen (“these normatives”). Duracryl c.s. hebben onder verwijzing naar de nieuwe EPD, de omschrijving van ASTM F2034 en een certificaat van Mannington (productie 14 MvA) aangevoerd dat zij volledig voldoen aan de functies waaraan een linoleum vloer volgens de ASTM-normen moet voldoen.

Naar het oordeel van het hof moet voor de maatmens voldoende duidelijk zijn dat Duracryl c.s. niet beweren dat CLL zonder meer voldoet aan de ASTM-normen. Zij wijzen er immers op dat de ASTM-normen “However (…) are designed for sheeted or tiled linoleum …”. Al om die reden is de mededeling niet misleidend.

Carbon footprint (mededeling 4)

Volgens Forbo wordt door Duracryl c.s. geen bewijs geleverd dat de carbon footprint van CLL -7kg/m2 zou zijn. Duracryl c.s. hebben ter onderbouwing van hun claim een EPD van Legato van Mannington overgelegd (productie 26 bij de MvA). Aan deze EPD gaat het hof voorbij omdat dit niet een verificatie betreft afkomstig van een onafhankelijke partij maar van een wederverkoper van Duracryl c.s. Daarmee wordt niet voldaan aan de eisen die aan een dergelijke (duurzaamheids)claim mogen worden gesteld. Duracryl c.s. hebben dus onvoldoende onderbouwing gegeven voor de juistheid van deze claim. Voor de maatmens die duurzaamheid hoog in het vaandel heeft zal een dergelijke mededeling van invloed kunnen zijn op het economisch gedrag zodat deze mededeling als misleidend moet worden aangemerkt.

Keurmerken (mededelingen 5, 6 en 7)

Forbo heeft zich in algemene zin en onder verwijzing naar de Leidraad Duurzaamheid op het standpunt gesteld dat alleen keurmerken gebruikt mogen worden als het product aan de eisen van het (onafhankelijk) keurmerk voldoet. Bij voorkeur wordt alleen een keurmerk gebruikt dat door een onafhankelijk erkende instantie wordt gecontroleerd.

Ten aanzien van het gebruik van het keurmerk Climate Positive Flooring heeft Forbo aangevoerd dat de claim niet wordt onderbouwd met bewijs dat de vloeren die Duracryl c.s. verkopen, CLL in het bijzonder, klimaat positief zijn. Duracryl c.s. stellen echter dat zij op hun website uitdrukkelijk hebben vermeld wat met het stempel “Climate Positive Flooring” wordt bedoeld: vloeren met een CO2-voetafdruk van minder dan 5kg/m2 (zie mededeling 19). Nu de stempel op de website is gespecificeerd geldt dit volgens Duracryl c.s. niet als een vage en algemene claim. Dat CLL een lagere CO2 voetafdruk heeft dan 5 kg/m2 volgt voorts uit de nieuwe EPD (productie 1 bij de MvA) . Duracryl c.s. menen daarom dat zij hun claim voldoende hebben onderbouwd.

Het hof overweegt als volgt. In de nieuwe EPD staat alleen een verwijzing naar de definitie van de “Healthy Materials Lab at Parsons School of Design” in New York die luidt: “Currently, there is no universal threshold for ‘low embodied carbon’ in flooring materials. After discussing this research with experts, we have set a rigorous standard that can meet 2030 emission goals. These products, labeled with ‘LEC’, embody below 5kg of CO2 per square meter.” Een dergelijke verwijzing is naar het oordeel van het hof te vaag. Bovendien is hiervoor al overwogen dat ook de claim over de carbon footprint niet deugdelijk is onderbouwd zodat om die reden het keurmerk als misleidend moet worden beschouwd. Dat geldt ook voor de vermeldingen in mededeling 19 dat de vloeren van Duracryl c.s. “klimaatpositief” zijn omdat het hof ervan uit gaat dat ook daarmee is bedoeld dat het gaat om vloeren met een CO2-voetafdruk van minder dan 5kg/m2 en dat deze mededeling op dit keurmerk is gebaseerd.

Forbo vindt verder de claim in de vorm van het RedListFree-keurmerk vaag en algemeen en niet onderbouwd met bewijs. Duracryl c.s. hebben daar tegenover gesteld dat de Red List een openbare en vrij toegankelijke lijst is, uitgegeven door de ILFI (International Living Future Institute). Producten die Red List Free zijn bevatten geen schadelijke stoffen zoals gedefinieerd in de Red List. Duracryl c.s. hebben dit keurmerk verkregen op basis van de grondstoffen die zij gebruiken welke ook in het EPD zijn benoemd. Dat het keurmerk is toegekend en geldt volgt uit het Declare Label (productie 18 bij CvA) en de EPD. Het keurmerk is ook aan Forbo toegekend voor haar Marmoleum. Nu Duracryl c.s. een certificaat van een onafhankelijke (overheids)instantie hebben overgelegd hebben zij daarmee naar het oordeel van het hof hun claim voldoende onderbouwd.

Tot slot acht Forbo het gebruik van het BREAAM-keurmerk te vaag, te algemeen en niet onderbouwd met bewijs dat de vloeren die Duracryl c.s. verkopen, CLL in het bijzonder, voldoen aan de ‘Code for a Sustainable Built Environment’. Duracryl c.s. hebben daar enkel tegenover gesteld dat hoewel het BREEAM-keurmerk betrekking heeft op gebouwen (en niet producten), dat er wel individuele BREEAM-attesten worden toegekend aan producten en dat CLL in overeenstemming is met BREEAM. Dat vormt echter een onvoldoende onderbouwing voor het gebruik van dit keurmerk.

Het hof is van oordeel dat de maatmens, die immers duurzaamheid van een product belangrijk vindt, zich bij zijn economisch gedrag zal laten leiden door dergelijke keurmerken. Het gebruik van de keurmerken Climate Positive Flooring en BREEAM moet daarom als misleidend worden aangemerkt.

Gevaarlijke en vluchtige organische stoffen (mededeling 9)

Met haar negende grief komt Forbo op tegen de conclusie van de rechtbank dat CLL op basis van de Leed & Breeam-attesten voldoet aan de wetgeving rondom vluchtige organische stoffen (hierna: de VOS-wetgeving). Volgens Forbo zijn deze attesten onvoldoende omdat zij geen keurmerk zijn of een ander soort label waarmee wordt aangetoond dat aan de VOS-wetgeving wordt voldaan. BREEAM is een certificeringsschema op gebouwniveau en als zodanig zijn er geen BREEAM-gecertificeerde producten. Daarmee kwalificeert de verwijzing naar Leed & Breeam-attesten niet als bewijs om aan te tonen dat er is voldaan aan de VOS-wetgeving. Voor wat betreft de gevaarlijke stoffen in de B-component heeft Forbo gewezen op de Material Safety Data Sheet (MSDS) waaruit blijkt dat Isocyanaat een gevaarlijke en giftige stof is waarvan door Duracryl c.s. geen enkele melding wordt gemaakt.

Volgens Duracryl c.s. voldoet CLL wel degelijk aan de VOS-wetgeving omdat dat zou blijken uit het onderzoeksrapport van Eurofins van 18 juni 2018 (productie 19 bij MvA) en uit een analyserapport van Eurocol (productie 20 bij MvA). De MSDS zegt niets over het gevaar van een product maar omschrijft enkel hoe een product veilig kan worden verwerkt.

Forbo heeft weliswaar ter gelegenheid van de mondelinge behandeling erop gewezen dat het Eurofins-onderzoeksrapport de absolute VOS-claim niet ondersteunt maar heeft het analyserapport van Eurocol niet betwist. Het hof gaat er daarom vanuit dat CLL geen vluchtige organische stoffen bevat.

Het hof is wel van oordeel dat de mededeling dat CLL geen gevaarlijke materialen bevat misleidend is. CLL bevat immers de als gevaarlijk aangemerkte stof Isocyanaat en daarvan wordt geen melding gemaakt. Duracryl c.s. hebben nog aangevoerd dat met gevaarlijke materialen wordt gedoeld op stoffen die door de Red List als gevaarlijk worden aangemerkt en dat de mededeling moet worden gezien in samenhang met de voorgaande passage waarin staat: “en is vrij van ingrediënten van The Red List”. Het hof is echter van oordeel dat - juist voor gevaarlijke stoffen - sprake moet zijn van duidelijke, specifieke, juiste en ondubbelzinnige informatie. Daaraan voldoet de mededeling van Duracryl c.s. naar het oordeel van het hof niet. Dat klemt temeer nu uit het marktonderzoek van Forbo (productie 73) volgt dat de maatmens niet bekend is met Isocyanaat. Hier is dus sprake van het weglaten van essentiële informatie en de maatmens heeft dus geen bewuste keuze kunnen maken (vgl. art. 6:193d BW).

Tussenconclusie

Op grond van het voorgaande zijn de mededelingen van Duracryl c.s. waarin wordt gezegd dat CLL geen gevaarlijke materialen bevat, dat CLL een carbon footprint heeft van -7kg/m2 en dat de vloeren van Duracryl c.s. klimaatpositief zijn, misleidend. Dat geldt ook voor het gebruik van de keurmerken Climate Positive Flooring en BREEAM (mededeling 5 en 7). Het hof zal Duracryl c.s. dan ook veroordelen tot het staken en gestaakt houden van deze mededelingen. Het hof ziet ook aanleiding om als prikkel tot nakoming daaraan een dwangsom te verbinden.

Rectificatie (grief 10)

Artikel 6:167 lid 1 BW bepaalt dat wanneer iemand krachtens titel 3 van boek 6 BW jegens een ander aansprakelijk is ter zake van een onjuiste of door onvolledigheid misleidende publicatie van gegevens van feitelijke aard, de rechter hem op vordering van die ander kan veroordelen tot openbaarmaking van een rectificatie op een door de rechter aan te geven wijze.

Het hof zal de vordering van Forbo tot rectificatie toewijzen. Forbo heeft voldoende duidelijk gemaakt dat zij er belang bij heeft dat onjuiste aannames en veronderstellingen die met de misleidende mededelingen zijn gecreëerd recht worden gezet. Duracryl c.s. hebben aangevoerd dat afnemers die nog geen CLL hebben gekocht geen kennis meer kunnen nemen van eventuele misleidende mededelingen omdat Forbo ook staking van deze mededelingen vordert. Forbo heeft daartegenover echter (onweersproken) gesteld dat juist binnen de markt van onder meer architecten een onjuist (duurzaamheids)beeld langdurig kan doorwerken. De gevorderde termijn van zestig dagen acht het hof in dat verband ook niet buitenproportioneel. Het hof zal daarom bepalen dat de rectificatie (zoals hierna in de beslissing weergegeven) moet worden geplaatst zowel als eerste bericht op de homepage van de website www.duracryl.com en www.duracryl.nl als op de sociale media kanalen van Duracryl c.s. (LinkedIn, Facebook, X en Instagram) en dat deze rectificatie gedurende zestig dagen na de eerste dag van plaatsing moet blijven staan. Het hof ziet ook hier aanleiding om hieraan een dwangsom te verbinden.

Incidenteel hoger beroep

Grief 1 van Duracryl c.s. is gericht tegen het oordeel van de rechtbank dat de mededeling dat CLL een puur mengsel van natuurlijke materialen is, misleidend is. Volgens Duracryl c.s. is dat niet misleidend. De A-component van CLL bestaat voor 98% uit natuurlijke grondstoffen. Tezamen met de B-component bestaat CLL voor 89% uit natuurlijke grondstoffen. Ook de stelling dat CLL ‘een mix is van pure duurzame materialen die ons door moeder natuur zijn gegeven”, is volgens Duracryl c.s. niet misleidend. Overigens hebben Duracryl c.s. de betreffende uitlatingen aangepast dan wel verwijderd.

Voor zover Duracryl c.s. in verband met de aanpassing/verwijdering die inmiddels heeft plaatsgevonden nog belang hebben bij bespreking van deze grief geldt het volgende. Met de rechtbank is het hof van oordeel dat door het gebruik van de term “puur” op zijn minst de indruk wordt gewekt dat het gaat om uitsluitend natuurlijke grondstoffen. Dat is echter niet het geval nu CLL voor een deel (11%) uit niet natuurlijke grondstoffen bestaat. De grief faalt dus.

Volgens de tweede grief is - anders dan de rechtbank heeft geoordeeld - wel degelijk sprake van een gecertificeerd product. Duracryl c.s. hebben daarbij verwezen naar de als productie 1 bij memorie van antwoord ingebracht EPD. Deze EPD is intern geverifieerd door een derde partij.

Forbo heeft betwist dat aan de EPD de bewijskracht toekomt die Duracryl c.s. hieraan hebben willen geven. Forbo heeft erop gewezen dat de producent zelf gegevens moet verzamelen en ook zelf de EPD (door middel van een tool) moet opstellen en ter toetsing moet aanleveren. Vervolgens moet de EPD worden getoetst maar daarbij vindt geen inhoudelijke controle, onderzoek of analyse van het product CLL plaats. Het gaat hier enkel om een verificatie en niet om een certificering. Bovendien is de EPD niet opgenomen in de database van de Stichting Nationale Milieu Database (NMD).

Het hof is van oordeel dat gelet op de door Forbo geschetste procedure die door Duracryl c.s. onvoldoende is weersproken, niet gezegd kan worden dat hier sprake is van een gecertificeerd product. Met de rechtbank is het hof dan ook van oordeel dat hier sprake is van een misleidende mededeling. De grief faalt.

Zijn de claims van Forbo misleidend?

De derde grief komt op tegen het oordeel van de rechtbank dat de claims van Forbo over (onder meer) duurzaamheid niet misleidend zijn. Volgens Duracryl c.s. zijn er drie categorieën claims te onderscheiden: 1) claims over producten in algemene zin, 2) claims over Marmoleum en 3) een claim die betrekking heeft op PVC/Vinyl.

Bij de beoordeling van deze claims stelt het hof voorop dat het nu aan Duracryl c.s. is om voldoende onderbouwd te stellen dat en op welke wijze sprake is van misleiding en dat op Forbo de bewijslast rust van de juistheid of volledigheid van de feiten die in de mededeling zijn vervat of daardoor worden gesuggereerd en waarop het beweerde misleidende karakter van de mededeling berust.

1) Algemene claims

Bij de algemene claims gaat het volgens Duracryl c.s. om mededelingen dat de vloeren van Forbo “duurzaamheid en design” samen brengen, dat Forbo “echt duurzame vloeren maakt die goed zijn voor mensen, goed voor gebouwen en goed voor het milieu” en dat Forbo “Duurzaamheid als core business” zou hebben. Deze claims zijn volgens Duracryl c.s. vaag en algemeen en voldoen niet aan de vuistregels van de ACM. Meer specifiek hebben deze claims betrekking op alle producten in het assortiment van Forbo dus ook op PVC/Vinyl, terwijl Forbo daar zelf nog kritisch over was (productie 24). Verder geldt dat veel van de vloeren die Forbo produceert verlijmd moeten worden met de grond. De lijm die daarvoor wordt gebruikt is verre van goed voor mensen, gebouwen of milieu. Forbo erkent dit zelf op haar website waar zij schrijft dat het voordeel van losse (niet verlijmde) vloeren is dat er geen “schadelijke lijmluchten” vrijkomen. Voor alle soorten Marmoleum waarvan een EPD beschikbaar is, geldt dat deze moeten worden verlijmd, aldus Duracryl c.s.

Het hof is van oordeel dat niet valt in te zien dat de claims dat de vloeren van Forbo “duurzaamheid en design samenbrengen” en dat Forbo “Duurzaamheid als core business zou hebben” onjuist of onvolledig zouden zijn. Dat hebben Duracryl c.s. in elk geval onvoldoende gesteld. Dat ligt echter anders voor de mededeling dat Forbo “echt duurzame vloeren maakt die goed zijn voor mensen, goed voor gebouwen en goed voor het milieu”. Duracryl c.s. hebben (met overlegging van productie 36) immers voldoende onderbouwd gesteld dat het gebruik van lijm schadelijk is en dus niet goed voor mens en milieu. De stelling van Forbo (bij pleidooi) dat er niet altijd lijm nodig is en dat er ook milieuvriendelijke lijm bestaat is zonder onderbouwing niet voldoende om het voorgaande anders te maken. Voor zover Forbo meent dat mededelingen steeds worden gedaan onder vermelding van de cradle-to-gate benadering en dat het verlijmen daarbij dus buiten beschouwing moet worden gelaten, gaat dat betoog niet op. Deze mededeling wordt juist vooraf gegaan door de zinsnede: “van hoe ze gemaakt zijn tot hoe ze presteren”. Dat impliceert dus dat juist de gehele levensduur wordt bedoeld. Tot slot hebben Duracryl c.s. ook nog gesteld (onder verwijzing naar de EPD Marmoleum) dat na verbranding van linoleumafval lood wordt aangetroffen. Alhoewel Forbo niet met zoveel woorden claimt dat er geen lood vrijkomt (zoals zij aanvoert) valt dit gegeven niet te rijmen met de mededeling “goed voor mensen en milieu”.

2) Marmoleum

Duracryl c.s. verzetten zich tegen de claim van Forbo dat Marmoleum CO2 neutraal is. Zij stellen dat deze claim onvoldoende precies en ook onjuist is. De productie en installatie van Marmoleum veroorzaakt wel degelijk CO2-uitstoot (productie 17 en 26 bij MvA). Ook als alleen naar het productieproces wordt gekeken hebben verschillende producten van Forbo een negatieve impact op de uitstoot van CO2. Forbo claimt ook dat Marmoleum voor 97% uit natuurlijke materialen zou bestaan (productie 28 bij MvA), terwijl er varianten van Marmoleum zijn die volgens eigen opgave van Forbo voor (slechts) 88% uit natuurlijke materialen bestaat, aldus Duracryl c.s.

De mededelingen over Marmoleum zijn volgens Forbo op basis van een “cradle-to-gate” benadering transparant. Alle mededelingen worden ook gedaan met de directe of indirecte mededeling dat de claim ziet op een cradle-to-gate benadering. De klanten in de vloerenmarkt kennen het onderscheid tussen cradle-to-gate en cradle-to-cradle en zijn in staat om EPD’s te lezen en te interpreteren. Forbo heeft gekozen voor de cradle-to-gate benadering omdat zij feitelijk geen controle meer heeft over haar vloeren zodra deze de fabriek verlaten en zij tegelijkertijd zo eerlijk, transparant en open mogelijk wil communiceren over en te refereren aan de waarden die horen bij deze benadering.

Het hof is van oordeel dat Duracryl c.s. voldoende hebben aangetoond dat ook als alleen naar het productieproces (dus cradle-to-gate) wordt gekeken deze mededeling onjuist en in elk geval onvolledig is. Uit het als productie 17 bij MvA overgelegde overzicht dat is gemaakt op basis van de eigen EPD’s van Forbo volgt immers dat verschillende varianten van Marmoleum in het productieproces wel degelijk een CO2 uitstoot kennen. Forbo heeft nog aangevoerd dat de getallen willekeurig zijn losgetrokken uit de context van verouderde EPD’s maar heeft die stelling niet nader geconcretiseerd. Een nadere onderbouwing voor de juistheid van de claim heeft Forbo ook niet gegeven. Verder hebben Duracryl c.s. ook nog een screenshot van de eigen website van Forbo (productie 43 in hoger beroep) overgelegd waaruit blijkt dat in grote droogkamers sauna-achtige temperaturen moeten worden bereikt om Marmoleum te produceren. Dat is volgens Duracryl c.s. geen duurzame wijze van produceren. Forbo heeft weliswaar (ter gelegenheid van de mondelinge behandeling) aangegeven dat voor de opwarming van droogkamers groene stroom wordt gebruikt maar die stelling heeft zij niet onderbouwd. Ook de (algemene) mededeling dat Marmoleum voor 97% uit natuurlijke materialen zou bestaan is onjuist, althans onvolledig. Duracryl c.s. hebben immers onweersproken gesteld dat bijvoorbeeld Marmoleum Modular volgens eigen brochure van Forbo voor 88% uit natuurlijke materialen bestaat.

3) PVC

Duracryl c.s. stellen zich verder op het standpunt dat PVC/Vinyl (Allura) niet als een duurzame vloer kan worden beschouwd. PVC/Vinyl heeft immers een zeer nadelig effect op het milieu, is voor mensen kankerverwekkend en is gemaakt van fossiele en/of schadelijke grondstoffen. Bij de productie komen chemische stoffen vrij en ook bij het transport en de installatie. Bovendien is PVC/Vinyl zo goed als onmogelijk te recyclen (productie 29 en 30 en 32 en 42). PVC/Vinyl voldoet ook niet aan de norm van maximaal 5 kg/m2 CO2 uitstoot. De grootste hoeveelheid van alle Forbo producten is niet biobased, is niet gemaakt met hernieuwbare grondstoffen, heeft een hoge carbon footprint (productie 27 bij MvA) en wordt na gebruik verbrand (productie 33 t/m 35 in hoger beroep). Bovendien is PVC een fossiel product dat op de Red List staat en daarom niet als duurzaam mag worden aangeprezen. Interface (een grote concurrent van Forbo) heeft erkend dat PVC niet werkelijk duurzaam is en dat de recyclingopties beperkt zijn (productie 42 in hoger beroep).

Volgens Forbo kwalificeert zij Allura niet als groen en ook niet als milieuvriendelijk. Ook zegt zij niet dat Allura zou bestaan uit natuurlijke materialen. Zij claimt slechts dat Allura een duurzame vloer is omdat deze een lange levensduur heeft, eenvoudig te onderhouden is, gerecycled materiaal bevat, conform Reach is geproduceerd en gemaakt is met gebruik van 100% groene stroom.

Het hof is van oordeel dat Forbo met deze (groene) claim suggereert of de indruk wekt dat Allura een positieve of geen invloed heeft op het milieu of het milieu minder schade toebrengt dan concurrerende producten. Uit de stukken die Duracryl c.s. hebben overgelegd volgt dat dit niet juist is en Forbo heeft dat onvoldoende kunnen weerleggen.

Het hof is dus van oordeel dat voornoemde mededelingen van Forbo onjuist zijn. Zoals hiervoor is overwogen is duurzaamheid voor de maatmens bij de aanschaf van een vloer en een linoleum vloer in het bijzonder van groot belang. Omdat aldus het economisch gedrag van de maatmens kan worden beïnvloed, acht het hof deze mededelingen ook misleidend. Forbo zal daarom worden veroordeeld tot het staken en gestaakt houden van de mededelingen dat zij ‘echt duurzame vloeren maakt die goed zijn voor mensen, goed voor gebouwen en goed voor het milieu’, dat haar Marmoleum producten CO2 neutraal zijn en voor 97% uit natuurlijke materialen bestaan en dat Allura een duurzame vloer is. Zoals gevorderd zal Forbo worden veroordeeld tot rectificatie. Forbo heeft geen omstandigheden aangevoerd die zich daartegen zouden verzetten. Ook hier ziet het hof aanleiding om een dwangsom aan de staking en rectificatie te verbinden.

Bewijsaanbiedingen

Het hof passeert de bewijsaanbiedingen van partijen. Deze zijn immers niet concreet en voldoen niet aan de daaraan in hoger beroep te stellen eisen.

Conclusie en proceskosten

De conclusie is dat het principaal hoger beroep van Forbo gedeeltelijk slaagt. Ook het incidenteel hoger beroep van Duracryl c.s. treft gedeeltelijk doel. Daarom zal het hof het vonnis vernietigen, doch uitsluitend voor zover de vorderingen (in conventie en reconventie) zijn afgewezen. Opnieuw rechtdoende zal het hof die gedeeltelijk toewijzen. Voor het overige wordt het vonnis bekrachtigd. Het hof zal de kosten van zowel het principaal als het incidenteel hoger beroep compenseren omdat partijen zowel in het principaal hoger beroep als in het incidenteel hoger beroep over en weer in het ongelijk zijn gesteld.

7. Beslissing

Het hof:

- vernietigt het vonnis van de rechtbank Den Haag van 23 augustus 2023 maar uitsluitend voor zover het meer of anders gevorderde van Forbo (in conventie) en Duracryl c.s. (in reconventie) is afgewezen,

- veroordeelt Duracryl c.s. om de claims waarin wordt gezegd dat CLL geen gevaarlijke materialen bevat, dat CLL een carbon footprint van -7kg/m2 heeft en dat de vloeren van Duracryl klimaatpositief zijn, alsmede het gebruik van de keurmerken Climate Positive Flooring en BREEAM te staken en gestaakt te houden en om alle uitingen waarin zij deze claims doet of deze keurmerken gebruikt binnen vijf werkdagen na betekening van dit arrest te verwijderen en verwijderd te houden;

- veroordeelt Duracryl c.s. om de volgende rectificatie zowel als eerste bericht op de homepage van de website www.duracryl.com en www.duracryl.nl als op de sociale media kanalen van Duracryl c.s. (LinkedIn, Facebook, X en Instagram) in zowel de Nederlandse als de Engelse taal, duidelijk zichtbaar in dezelfde lettergrootte en hetzelfde lettertype als op de rest van de website en social media kanalen te plaatsen en bepaalt dat deze rectificatie gedurende 60 dagen na de eerste dag van plaatsing moet blijven staan:

- bepaalt dat Duracryl c.s. een dwangsom verschuldigd raakt van € 1.000,- voor iedere dag of gedeelte daarvan dat zij niet aan deze veroordelingen voldoet, tot een maximum van € 500.000,- is bereikt;

- verklaart voor recht dat de mededelingen van Forbo dat zij echt duurzame vloeren maakt die goed zijn voor mensen, goed voor gebouwen en goed voor het milieu, dat haar Marmoleum producten CO2 neutraal zijn en voor 97% uit natuurlijke materialen bestaan en dat Allura een duurzame vloer is, misleidend zijn;

- veroordeelt Forbo om de mededeling dat zij echt duurzame vloeren maakt die goed zijn voor mensen, goed voor gebouwen en goed voor het milieu, dat Marmoleum CO2 neutraal is en voor 97% uit natuurlijke materialen bestaat en de mededeling dat Allura een duurzame vloer is te staken en gestaakt te houden en om alle uitingen waarin zij deze claims doet binnen vijf werkdagen na betekening van dit arrest te verwijderen en verwijderd te houden,

- veroordeelt Forbo tot het plaatsen van de volgende rectificatie zowel als eerste bericht op de homepage van de website www.forbo.nl en www.forbo.com/flooring/nl-nl als op de sociale media kanalen van Forbo (LinkedIn, Facebook, X en Instagram), in zowel de Nederlandse als de Engelse taal, duidelijk zichtbaar in dezelfde lettergrootte en hetzelfde lettertype als op de rest van de website en social media kanalen en dat deze rectificatie gedurende 60 dagen na de eerste dag van plaatsing moet blijven staan:

- bepaalt dat Forbo een dwangsom verschuldigd raakt van € 1.000,- voor iedere dag of gedeelte daarvan dat zij niet aan deze veroordelingen voldoet, tot een maximum van € 500.000,- is bereikt;

- bekrachtigt het vonnis voor het overige;

- compenseert de kosten van zowel het principaal hoger als het incidenteel hoger beroep, in die zin dat iedere partij zijn eigen kosten draagt;

- verklaart dit arrest uitvoerbaar bij voorraad;

- wijst af wat in hoger beroep meer of anders is gevorderd.