ECLI:NL:GHSHE:2020:1033, Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 19-03-2020, 19/00413 tot en met 19/00415

1. Ontstaan en loop van het geding

Aan belanghebbende zijn voor de jaren 2016 tot en met 2018 aanslagen zuiveringsheffing woning (hierna: zuiveringsheffing) opgelegd. Deze aanslagen zijn, na daartegen gemaakt bezwaar, bij uitspraken op bezwaar van de heffingsambtenaar gehandhaafd.

Belanghebbende is van deze uitspraken in beroep gekomen bij de rechtbank. De rechtbank heeft het beroep ongegrond verklaard.

Tegen deze uitspraak heeft belanghebbende hoger beroep ingesteld bij het hof. De heffingsambtenaar heeft een verweerschrift ingediend.

Belanghebbende heeft vóór de zitting nadere stukken ingediend. Deze stukken zijn doorgestuurd naar de inspecteur.

De zitting heeft plaatsgevonden op 21 februari 2020 te ’s‑Hertogenbosch. Op deze zitting zijn verschenen belanghebbende en, namens de heffingsambtenaar, [heffingsambtenaar] .

Het hof heeft aan het einde van de zitting het onderzoek gesloten.

2. Feiten

Belanghebbende is eigenaar van de onroerende zaak [adres] te [plaats] (hierna: de onroerende zaak). De onroerende zaak betreft een vakantiewoning.

De heffingsambtenaar heeft aanslagen zuiveringsheffing opgelegd voor het gebruik van de onroerende zaak. Daarbij is als grondslag drie vervuilingseenheden gebruikt. De aanslagen zijn vastgesteld op € 140,04 (2016), € 141,48 (2017) en € 142,92 (2018).

3. Geschil, alsmede standpunten en conclusies van partijen

Het geschil betreft het antwoord op de vraag of de aanslagen zuiveringsheffing terecht zijn opgelegd.

Belanghebbende concludeert tot vernietiging van de aanslagen. De heffingsambtenaar concludeert tot bevestiging van de uitspraak van de rechtbank.

4. Gronden

De bepalingen uit de Waterschapswet en de Verordening zuiveringsheffing Waterschap Aa en Maas 2016, respectievelijk de Verordening zuiveringsheffing Waterschap Aa en Maas 2017 en de Verordening zuiveringsheffing Waterschap Aa en Maas 2018, waarnaar hierna wordt verwezen, zijn opgenomen in een bijlage bij deze uitspraak. In de voetnoten zal in beginsel worden verwezen naar de bepalingen uit de Waterschapswet. De daarmee corresponderende bepalingen uit de respectievelijke verordeningen zijn in genoemde bijlage opgenomen.

De Waterschapswet geeft aan het algemeen bestuur van een waterschap de mogelijkheid om een waterschapsbelasting in te voeren. Dat gebeurt door het vaststellen van een belastingverordening door het desbetreffende waterschap. In dit geval is dat het Waterschap Aa en Maas.

Een zuiveringsheffing is één van de heffingen die een waterschap kan instellen. Een zuiveringsheffing wordt ingesteld ter bestrijding van de kosten die zijn verbonden aan de behartiging van de taak inzake het zuiveren van afvalwater en wordt geheven van de gebruiker van een woonruimte waar vanuit afvalwater wordt afgevoerd. Een woonruimte voor de zuiveringsheffing is een ruimte die blijkens zijn inrichting bestemd is om als afzonderlijk geheel te voorzien in woongelegenheid en waarvan de delen blijkens de inrichting van die ruimte niet bestemd zijn om afzonderlijk in gebruik te worden gegeven.

De door belanghebbende aangehaalde Woningwet is voor de zuiveringsheffing niet van belang bij het vaststellen of de onroerende zaak een woonruimte is, aangezien de Waterschapswet, de wet op basis waarvan de zuiveringsheffing wordt geheven, een eigen definitie kent van het begrip ‘woonruimte’. Het is dus ook niet van belang of al dan niet mag worden gewoond in de onroerende zaak. De verwijzing naar het arrest van de Hoge Raad van 16 mei 2008 kan belanghebbende niet baten. De Hoge Raad heeft in die zaak slechts een oordeel gegeven over het toegepaste forfaitaire tarief, niet over het gebruik van de leegstaande woning als zodanig. Over het gebruik van die leegstaande woning mocht overigens verontreinigingsheffing worden geheven door het desbetreffende waterschap. In de aan dat arrest voorafgaande conclusie legt de advocaat‑generaal Van Hilten de woorden ‘het gebruik hebben van’ als volgt uit:

“Naar ik meen kan uit deze formulering worden afgeleid dat voor de aanwijzing als heffingsplichtige niet vereist is dat de betrokkene de (woon)ruimte ook daadwerkelijk gebruikt. Als de wetgever dat vereiste had willen stellen, had het mijns inziens voor de hand gelegen dat de wet had gesproken van het ‘in gebruik hebben’. Dat is echter niet het geval. Voor de hoedanigheid van heffingsplichtige lijkt mij dan ook voldoende dat de betrokkene de feitelijke beschikkingsmacht over de ruimte - zeg maar: de sleutel - heeft (en niet gehinderd wordt in het gebruik van die sleutel).”

Het hof deelt deze visie van de advocaat-generaal. Getoetst aan deze maatstaf betekent dat in dit geval dat belanghebbende terecht is aangemerkt als gebruiker. Het door hem ingenomen standpunt dat zijn geval niet is geregeld in de desbetreffende verordeningen, althans dat sprake is van een hiaat, berust op een onjuiste rechtsopvatting. Belanghebbende is als gebruiker van de recreatiewoning door de heffingsambtenaar terecht in de heffing van zuiveringsheffing betrokken op basis van de hoofdregel. De uitzondering op die regel is in dit geval niet van toepassing aangezien tussen partijen niet in geschil is dat geen sprake is van een zogenoemd ‘voor verblijfsrecreatie bestemd terrein dat als zodanig wordt geëxploiteerd’.

De zuiveringsheffing wordt geheven op basis van de vervuilingswaarde van de stoffen die worden afgevoerd, waarbij de vervuilingswaarde van de stoffen die vanuit een woonruimte worden afgevoerd, wordt gesteld op drie vervuilingseenheden. Dit is slechts anders als de onroerende zaak door één persoon zou worden gebruikt, maar tussen partijen is niet in geschil dat dat niet het geval is. Van door de belanghebbende gestelde dubbele heffing is geen sprake aangezien belanghebbende voor het gebruik van deze recreatiewoning eenmaal in de heffing van zuiveringsheffing is betrokken. Aan het feit, dat belanghebbende over een andere woning beschikt waarvoor ook wordt geheven, kan niet de conclusie worden verbonden dat er dubbel wordt geheven: er wordt voor elke woning apart geheven en aan het hebben van twee woningen is inherent dat belanghebbende tweemaal met een heffing wordt geconfronteerd. Dit maakt niet dat belanghebbende voor het zuiveren van hetzelfde afvalwater tweemaal in de heffing wordt betrokken.

Belanghebbende bepleit ten slotte een heffing op basis van werkelijk gebruik. Het gaat de taak van de rechter te buiten om de regels in de Waterschapswet en de verordeningen te veranderen. De rechter mag de billijkheid van de wet en de daarop gebaseerde verordening niet beoordelen. Wanneer belanghebbende een andere invulling van de heffingsbevoegdheid door het waterschap voorstaat, zoals bijvoorbeeld op basis van werkelijk gebruik, zal hij zich dus niet tot de rechter moeten wenden, maar tot de wetgever die de heffingsmaatstaven in de Waterschapswet vaststelt.

Slotsom

De slotsom is dat het hoger beroep ongegrond is en dat de uitspraak van de rechtbank dient te worden bevestigd.

Ten aanzien van het griffierecht

Het hof is van oordeel dat er geen redenen aanwezig zijn om te gelasten dat de heffingsambtenaar aan belanghebbende het door hem betaalde griffierecht geheel of gedeeltelijk vergoedt.

Ten aanzien van de proceskosten

Het hof acht geen termen aanwezig voor een veroordeling in de proceskosten als bedoeld in artikel 8:75 van de Algemene wet bestuursrecht.

5. Beslissing