5. De tussenbeschikking van het hof van 25 juli 2024
Bij deze beschikking heeft het hof de zaak acht maanden aanhouden in afwachting van informatie van de GI over de actuele stand van zaken op de volgende gebieden:
6. Het verdere verloop van het geding in hoger beroep
Het hof heeft kennisgenomen van de inhoud van:
- de brief van de GI van 24 maart 2025;
- de brief van de advocaat van de moeder van 8 april 2025;
- het V-formulier van de advocaat van de vader van 8 april 2025.
Het hof heeft vervolgens een nieuwe mondelinge behandeling gepland en partijen op voorhand schriftelijk geïnformeerd over de gewijzigde samenstelling van de raadsheren die nu beslissen op hun zaak.
De voortzetting van de mondelinge behandeling heeft plaatsgevonden op 25 juni 2025. Bij die gelegenheid zijn gehoord:
- de advocaat van de moeder;
- de vader;
- de raad, vertegenwoordigd door mevrouw [vertegenwoordiger van de raad] ;
- de GI, vertegenwoordigd door mevrouw [vertegenwoordiger van de GI 1] en mevrouw [vertegenwoordiger van de GI 2] .
Het hof heeft aan mevrouw [grootmoeder vz] (grootmoeder vz) bijzondere toegang verleend om de mondelinge behandeling als informant bij te wonen.
De moeder is, hoewel behoorlijk opgeroepen, niet verschenen.
7. De verdere beoordeling
Actuele ontwikkelingen
Sinds het hof de tussenbeschikking heeft gegeven, is er sprake van een aantal relevante ontwikkelingen die in de tussentijd hebben plaatsgevonden:
in augustus 2024 is de moeder met [minderjarige] verhuisd naar de gezinsopvang van [instantie 4] ;
de rechtbank heeft op 29 november 2024 een (opbouwende) zorgregeling tussen de vader en [minderjarige] vastgelegd die onder de regie van de GI wordt uitgebreid naar één weekend per veertien dagen van vrijdag 16.00 uur tot zondag 17.00 uur;
op de mondelinge behandeling van het hof hebben alle aanwezigen verklaard dat de ondertoezichtstelling van [minderjarige] laatstelijk met een jaar is verlengd;
[minderjarige] verblijft sinds 25 januari 2025 op basis van een daartoe strekkende machtiging tot uithuisplaatsing bij zijn grootouders (vz). De GI is bezig met een perspectiefonderzoek dat naar verwachting in november 2025 afgerond is. Op de mondelinge behandeling hebben alle aanwezigen verklaard dat de machtiging tot uithuisplaatsing van [minderjarige] bij zijn grootouders (vz) in april 2025 is verlengd voor een periode van zes maanden en is aangehouden voor het resterende verzochte deel (ook zes maanden);
het laatste omgangsmoment tussen de moeder en [minderjarige] (gepland op 26 februari 2025), heeft de moeder afgezegd. De moeder is nu dakloos en er vindt momenteel geen omgang plaats tussen haar en [minderjarige] .
(Nadere) standpunten
De advocaat van de moeder heeft op de mondelinge behandeling verklaard dat de moeder ten onder is gegaan aan de spanningen; ze is dakloos en staat op de wachtlijst voor opname in een kliniek om haar van haar alcoholprobleem af te helpen. Het is de advocaat van de moeder niet meer gelukt om contact te krijgen met de moeder, maar hij is wel op de hoogte is van de huidige ontwikkelingen via de grootvader (mz). De advocaat heeft van de grootvader (mz) vernomen dat zij wel op de hoogte is van de mondelinge behandeling.
In de hiervoor genoemde brief stelt de vader dat hij een groei heeft laten zien als ouder met gezag en dat de gestelde doelen bij [instantie 3] zijn behaald. Hij heeft zijn verantwoordelijkheid voor [minderjarige] op zich genomen en is actief betrokken bij [minderjarige] ’s ontwikkeling. De vader heeft nog maar weinig sturing nodig van de GI. De vader acht het onder de gegeven omstandigheden nog meer van belang dat hij belast blijft met het gezag. Op de mondelinge behandeling heeft de vader hieraan toegevoegd dat hij alles doet wat hij moet doen voor [minderjarige] ; hij voert gesprekken met instanties, brengt en haalt [minderjarige] van/naar school. Verder had [minderjarige] een goed schoolrapport en eet en slaapt hij ook goed. De vader heeft het verslag van zijn GGZ-traject (emotieregulatie) gedeeld met de GI. Hij heeft bij de GGZ één jaar lang wekelijks gesprekken gehad, zowel individueel als in groepstherapie. De vader heeft bij de GGZ geleerd zijn eigen rust te vinden; hij wordt hierdoor niet meer geïrriteerd of zenuwachtig als tijdens gesprekken gevoelige onderwerpen worden besproken. De vader is nu bezig met zijn ouders om via de rechter vervangende toestemming (in plaats van de moeder) te krijgen om [minderjarige] bij een andere basisschool in te schrijven.
De GI is van mening dat de vader het gezag over [minderjarige] hoort te behouden. [instantie 3] is in mei 2024 gestart bij de vader en het traject is in september 2024 met een positieve evaluatie afgesloten. [instantie 3] zag dat de vader [minderjarige] steeds meer centraal stelde, goed was geïnformeerd en betrokken was bij [minderjarige] ’s ontwikkeling, bijvoorbeeld op school en hij was open over de moeilijkheden die hij tegenkwam. Volgens [instantie 3] is de situatie bij vader (en bij de grootouders vz) ruim voldoende en zijn de doelen behaald. Naast het traject bij [instantie 3] heeft de vader een individueel traject doorlopen bij de GGZ. Dit traject is volgens de vader positief afgesloten. Sinds de plaatsing van [minderjarige] bij zijn grootouders (vz) is de vader meer in beeld. Hij heeft nu ruim een jaar het gezag over [minderjarige] en hij heeft een groei laten zien als ouder met gezag. Daar waar hij zich voorheen afhankelijk stelde van de GI om zaken te regelen (bijv. contact met school), pakt hij zaken nu zelfstandig op en handelt hij zo direct als mogelijk. In de periode dat de moeder is verhuisd naar de gezinsopvang van [instantie 4] , heeft de vader enkele keren toestemming moeten geven, dit ging over bijvoorbeeld een wisseling van school. Het lukte de moeder na de verhuizing niet om [minderjarige] aan te melden bij een huisarts en tandarts. De vader nam regelmatig contact op met de GI om te vragen wat de stand van zaken was, [minderjarige] had namelijk een gaatje dat behandeld moest worden. De vader heeft, op advies van de GI, de moeder de ruimte gegeven om dit zelf op te pakken en hij heeft direct zijn toestemming gegeven toen er een aanmelding werd gedaan door de moeder. [minderjarige] is vervolgens niet meer voor zijn gaatje behandeld tot de uithuisplaatsing. De vader heeft direct na de plaatsing van [minderjarige] bij zijn ouders, [minderjarige] meegenomen naar de tandarts waar hij behandeld is. De GI ziet dat de vader actief betrokken is in de ontwikkeling van [minderjarige] op verschillende gebieden. Hij heeft samen met de GI in een hele korte periode geregeld dat er schoolvervoer geregeld zou worden zodat [minderjarige] naar school kan gaan. In de tussentijd heeft hij [minderjarige] gebracht en gehaald zodat hij geen school zou missen. De vader onderhoudt contact met school, met de huisarts, met de tandarts en hij heeft [minderjarige] opnieuw aangemeld voor zwemlessen. De Gl ziet een vader die zijn best doet om zaken voor [minderjarige] zo goed mogelijk binnen zijn vermogen te regelen en te organiseren. De sturing die de vader nodig heeft van de GI neemt hierin af en de vader neemt steeds meer initiatief om zelf zaken te regelen. De GI probeert het contact met moeder te onderhouden en haar te informeren over de belangrijke zaken.
De grootmoeder (vz) heeft op de mondelinge behandeling verklaard dat het goed gaat met [minderjarige] , zowel op school als thuis. Hij heeft een sterke wil en hij kan zich goed uiten. Het is goed te merken dat [minderjarige] gewend is zijn zin te krijgen, want hij vindt het moeilijk om afgeremd te worden en dan kan hij boos worden.
De raad heeft op de mondelinge behandeling geadviseerd om de bestreden beschikking te bekrachtigen; er zijn steeds meer omstandigheden die maken dat het beter is voor [minderjarige] dat ook de vader het gezag over hem heeft.
Het hof overweegt als volgt.
Zoals eerder in de tussenbeschikking uiteengezet, kan de tot het gezag bevoegde ouder van het kind, die nimmer het gezag gezamenlijk met de moeder uit wie het kind is geboren heeft uitgeoefend, de rechter verzoeken de ouders met het gezamenlijk gezag over het kind te belasten. Indien de moeder niet met het verzoek instemt, wordt het verzoek ingevolge artikel 1:253c lid 2 BW slechts afgewezen indien:
er een onaanvaardbaar risico is dat het kind klem of verloren zou raken tussen de ouders en niet te verwachten is dat hierin binnen afzienbare tijd voldoende verbetering zou komen, of
afwijzing anderszins in het belang van het kind noodzakelijk is.
Het hof stelt voorop dat het uitgangspunt van de wetgever is dat beide ouders gezamenlijk zijn belast met het gezag over hun kind. Slechts wanneer sprake is van ernstige contra-indicaties tegen gezamenlijk gezag kan eenhoofdig gezag worden gehandhaafd.
In het onderhavige geval doen niet een van de hiervoor genoemde afwijzingsgronden zich voor om het verzoek van de vader af te wijzen. Integendeel, onder de huidige omstandigheden is het juist in het belang van [minderjarige] dat de vader – met de moeder samen – het gezag over hem uitoefent.
Uit de stukken is gebleken dat de vader en [minderjarige] elkaar in de periode van september 2021 tot februari 2024 niet hebben gezien en dat de contacten onder regie van de GI zijn opgestart. Daarna heeft de situatie zich ten aanzien van de vader positief ontwikkeld, zowel ten aanzien van zijn zichzelf (traject [instantie 3] en GGZ succesvol afgerond) als in zijn rol als vader van [minderjarige] . Het beeld dat de moeder van de vader heeft wordt door het hof niet (meer) herkend. Verder heeft de vader zijn ouderlijk gezag de afgelopen tijd positief ingezet. Hij is actief betrokken bij de school van [minderjarige] en hij stelt zich assertief op om bepaalde zaken zelf voor [minderjarige] te regelen (huisarts, tandarts, zwemles). Sinds de vorige mondelinge behandeling is het waarneembaar dat de vader in zijn rol als ‘ouder met gezag’ een positieve ontwikkeling heeft doorgemaakt en dat hij in zijn rol is gegroeid, waarbij hij ook ruimte laat voor de moeder om haar rol te pakken. Waar de moeder momenteel vanwege persoonlijke problematiek daartoe niet toe in staat is, is de vader dat wel. Als het, zoals nu helaas het geval is, zo slecht met de moeder gaat dat zij niet voor [minderjarige] kan zorgen, heeft [minderjarige] het juist nodig dat de vader ook beslissingen over [minderjarige] mag nemen. De vader heeft na een lange periode geen contact inmiddels een vaste zorgregeling met [minderjarige] , waardoor hij steeds beter kan inschatten wat [minderjarige] nodig heeft voor zijn ontwikkeling.
Op grond van het vorenstaande zal het hof de bestreden beschikking bekrachtigen, voor zover daarbij is bepaald dat het gezag over [minderjarige] voortaan aan de vader en de moeder gezamenlijk toekomt.
8. De beslissing
Het hof:
bekrachtigt de bestreden beschikking voor zover daarbij is bepaald dat het gezag over [minderjarige] voortaan aan de vader en de moeder gezamenlijk toekomt;
wijst af het meer of anders verzochte.
Deze beschikking is gegeven door mrs. E.P. de Beij, E.M.C. Dumoulin en M.J.C. van Leeuwen en is in het openbaar uitgesproken door mr. E.M.C. Dumoulin op 17 juli 2025 in tegenwoordigheid van de griffier.