ECLI:NL:GHSHE:2026:1720

1. Ontstaan en loop van het geding

De inspecteur heeft navorderingsaanslagen inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen (hierna: IB/PVV) over de jaren 2013 en 2014 opgelegd en de aanslagen IB/PVV over 2015 en 2016. Tevens is bij beschikking belastingrente in rekening gebracht.

Belanghebbende heeft bezwaar gemaakt. De inspecteur heeft uitspraken op bezwaar gedaan en de bezwaren voor de jaren 2013, 2014 en 2015 ongegrond verklaard en het bezwaar ten aanzien van 2016 gegrond verklaard.

Belanghebbende heeft tegen deze uitspraken beroep ingesteld bij de rechtbank.

De rechtbank heeft het beroep ongegrond verklaard.

Belanghebbende heeft tegen de uitspraak van de rechtbank hoger beroep ingesteld bij het hof. De inspecteur heeft een verweerschrift ingediend.

Belanghebbende heeft vóór de zitting nadere stukken ingediend. Deze stukken zijn doorgestuurd naar de inspecteur.

De zitting heeft plaatsgevonden op 12 februari 2026 in ’s-Hertogenbosch. Daar zijn verschenen namens belanghebbende zijn gemachtigde [gemachtigde] en zijn zus, [zus] en, namens de inspecteur, [inspecteur 1] , [inspecteur 2] en [inspecteur 3] .

Op deze zitting zijn gelijktijdig behandeld de onderhavige zaken en de zaken met nummers 24/546 tot en met 24/549 van [zus] en 24/550 t/m 24/552 van [broer] .

De inspecteur heeft voor de zitting een pleitnota met een bijlage toegezonden aan het hof. De griffier heeft deze pleitnota doorgestuurd naar belanghebbende. Deze pleitnota wordt met instemming van partijen geacht ter zitting te zijn voorgelezen.

Belanghebbende heeft verklaard geen bezwaar te hebben tegen overlegging van de bij deze pleitnota behorende bijlage.

Belanghebbende heeft tijdens de zitting een pleitnota voorgelezen en exemplaren daarvan overgelegd aan het hof en aan de andere partij.

Het hof heeft aan het einde van de zitting het onderzoek gesloten.

Van de zitting is een proces-verbaal opgemaakt, dat gelijktijdig met de uitspraak in Mijn Rechtspraak is geplaatst.

2. Feiten

[naam vader] , de vader van belanghebbende (hierna: vader), is getrouwd met [naam moeder] , (hierna: moeder) samen verder aangeduid als de ouders. Zij hebben drie kinderen: belanghebbende, zijn broer [broer] (hierna: de broer) en zijn zus [zus] (hierna: de zus), hierna samen als de kinderen aangeduid.

Vader heeft in 1996 [bedrijf] opgericht, een discretionaire trust naar het recht van Jersey. Tot het vermogen van [bedrijf] behoorden onder meer alle aandelen in [Ltd] Ltd (hierna: [Ltd] ).

Op 25 maart 2004 heeft [Ltd] een vordering gekregen op [bedrijf 1] BV (hierna: [bedrijf 1] ). Vader is bestuurder en middellijk 100% aandeelhouder van [bedrijf 1] . De aandelen [bedrijf 1] worden voor 100% gehouden door [bedrijf 2] BV (hierna: [bedrijf 2] ). Stichting [Stichting 1] (hierna: de Stichting) houdt 100% van de aandelen in [bedrijf 2] . De stichting heeft certificaten van de aandelen [bedrijf 2] uitgegeven aan vader die de enig bestuurder van de Stichting is.

Op 29 december 2009 zijn de aandelen [Ltd] gecertificeerd via de Stichting [Stichting Ltd] (hierna: Stichting [Stichting Ltd] ).

Op 30 december 2009 heeft [bedrijf] de certificaten van de aandelen in [Ltd] geschonken aan de kinderen. Hierover is schenkingsrecht betaald.

Op 31 januari 2011 heeft [Ltd] haar vordering op [bedrijf 1] overgedragen aan Stichting [Stichting Ltd] .

Op 31 januari 2011 zijn de aandelen [Ltd] gedecertificeerd, zijn de Stichting [Stichting Ltd] en [Ltd] geliquideerd en is de vordering op [bedrijf 1] in handen van de kinderen gekomen.

Bij akte van 1 februari 2011 hebben de kinderen de vordering op [bedrijf 1] ten titel van beheer overgedragen aan de Stichting tegen uitreiking van certificaten (hierna: certificeringsakte). De administratievoorwaarden luiden onder meer als volgt waarbij met de comparanten worden aangeduid: vader (comparant sub 1): voor zich in privé, als bestuurslid, voorzitter, secretaris en penningmeester van de Stichting en als enig directeur van [bedrijf 1] , moeder (comparant sub 2), en de kinderen, via een volmacht als certificaathouders:

“INLEIDING De comparanten, handelend als gemeld, verklaarden dat:- de certificaathouders op [bedrijf 1] (…) een vordering hebben ter grootte van twee miljoen driehonderd zevenennegentigduizend achthonderd zevenennegentig euro en drieëndertig eurocent (€ 2.397.897,33), hierna te noemen: "de vordering";

- de certificaathouders en de stichting zijn overeengekomen dat de vordering zal worden overgedragen aan de stichting en wel ten titel van beheer waar tegenover de stichting aan ieder van de certificaathouders een certificaat zal toekennen. LEVERINGTer uitvoering van het vorenstaande leveren de certificaathouders bij deze ter titel van beheer aan de stichting, die verklaarde bij deze ten titel van beheer aan te nemen: de vordering.ADMINISTRATIEVOORWAARDEN

(…)1. De stichting kent aan iedere persoon die (een onverdeeld aandeel in) een vermogensbestanddeel ten titel van beheer overdraagt aan de stichting een of meerdere certificaten toe dragende de aanduiding van het betreffende vermogensbestanddeel met toekenning van een door de stichting te bepalen letter en nummer. Ieder certificaat van een vermogensbestanddeel geeft een gelijk aandeel in de economische gerechtigdheid tot dat vermogensbestanddeel. Voormeld aandeel is gelijk aan het aantal uitgegeven certificaten met betrekking tot het betreffende vermogensbestanddeel.

(…)

11.a. Op certificaten kan een pandrecht worden gevestigd. (…)TOEKENNING CERTIFICATENTenslotte verklaarde de stichting mede ter uitvoering van vorenstaande administratievoorwaarden, bij deze aan de certificaathouders toe te kennen, en wel aan:- de volmachtgever (…) een certificaat van Vordering A.1.;

- de volmachtgever (…) een certificaat van Vordering A.2;

- de volmachtgever (…) een certificaat van Vordering A.3;

(…)

Vervolgens verklaarde de comparant sub 1, handelend voor en namens de stichting, mededeling te hebben ontvangen van de voormelde toekenning van certificaten. -UITKERING/AFLOSSING

De comparanten, handelend als gemeld, komen hierbij overeen dat een uitkering/aflossing op de vordering welke ten grondslag ligt aan de certificaten van Vordering A.1 tot en met A.3 door de certificaathouders, hierna tezamen ook te noemen: "schuldeiser", ter leen wordt verstrekt aan de comparant sub 1 in privé en de comparante sub 2, hierna tezamen ook te noemen: ̎schuldenaar" dan wel de langstlevende hunner en wel onder de navolgende voorwaarden:

1. Over het ter leen verstrekte bedrag, of na gedeeltelijke aflossing het restant daarvan, hierna te noemen: "de lening", is een jaarlijkse rente verschuldigd van zes procent (6%) samengesteld; de rente wordt jaarlijks op eenendertig december bij de lening bijgeschreven.

2. De lening is te allen tijde geheel of gedeeltelijk aflosbaar. Hetzelfde geldt met betrekking tot de rente.

3. De lening is opeisbaar:

- indien de langstlevende van de schuldenaar komt te overlijden;

(…)

4. De rente is in dezelfde gevallen opeisbaar als ten aanzien van de lening is bepaald.

(…)

De certificaathouders geven hierbij onherroepelijk volmacht aan de stichting op voormelde uitkering/aflossing namens de certificaathouders, ter leen te verstrekken aan de comparant sub 1 in privé en de comparante sub 2 op de wijze als hiervoor bepaald.

Wanneer een van de certificaathouders een verplichting zoals deze voortvloeit uit hetgeen hiervoor onder uitkering/aflossing is bepaald niet nakomt, zal hij ten behoeve van de schuldenaar een terstond en zonder ingebrekestelling of rechterlijke tussenkomst opeisbare boete van een miljoen euro (€ 1.000.000,00) verbeuren (…).

VERPANDING

De certificaathouders, hierna tezamen ook te noemen: "pandgever" , en de comparant sub 1 in privé en de comparante sub 2, hierna tezamen ook te noemen: "pandnemer", zijn overeengekomen dat de pandgever aan pandnemer een eerste pandrecht verleent op: voormelde drie (3) certificaten van Vordering A.l. tot en met A.3. welke certificaten hierna worden aangeduid als: "de certificaten", en wel onder de navolgende bepalingen:

1. De pandgever verleent aan de pandnemer een eerste pandrecht op de certificaten.

2. Het pandrecht strekt tot zekerheid voor de nakoming van de verplichtingen van pandgever voortvloeiende uit het hiervoor onder uitkering/aflossing bepaalde, waaronder uitdrukkelijk begrepen het boetebeding.

(…)

4. Het stemrecht op de certificaten uit te oefenen in de vergadering van certificaathouders komt gedurende de verpanding toe aan pandgever.

5. Indien pandgever in verzuim is jegens pandnemer, is pandnemer bevoegd de certificaten te verkopen en zich uit de opbrengst te voldoen, een en ander met inachtneming van het in de statuten van de stichting en de van toepassing zijnde administratievoorwaarden bepaalde.

6. Na voldoening van de kosten van de executie van de certificaten, zal pandnemer de netto-opbrengst verrekenen met hetgeen pandnemer van pandgever te vorderen heeft.

7. De pandgever verleent aan pandnemer het recht om te allen tijde het in deze akte verleende pandrecht op te zeggen.

8. Zolang de certificaten verpand zijn, is pandgever niet bevoegd de certificaten te vervreemden of verder te bezwaren, zonder toestemming van pandnemer.

(…)”

Op 30 oktober 2015 heeft [bedrijf 1] de lening afgelost. De kinderen hebben het aflossingsbedrag overeenkomstig de administratievoorwaarden uitgeleend aan hun ouders. Op 24 december 2015 hebben de kinderen de vordering op hun ouders gestort in Stichting [Stichting 2] (hierna: [Stichting 2] ). De vordering van elk kind bedraagt € 940.000, de rente is 6% en wordt bijgeschreven bij de hoofdsom die slechts opeisbaar is bij overlijden van de langstlevende ouder.

Op 14 december 2015 schrijft vader per e-mail het volgende aan [naam 1] van [bedrijf 3] B.V. (hierna: [bedrijf 3] ):

“De druk om de oprichting van twee [Stichting 2] 'en en twee notariële schenkingen nog dit jaar gerealiseerd te krijgen loopt wat op. Na deze week zijn niet al mijn kinderen meer beschikbaar om nog te tekenen. Volmachten kunnen eerst worden gemaakt en getekend als de [Stichting 2] is opgericht en de gegevens hier beschikbaar zijn. Ook is nog niet duidelijk hoe de [Stichting 2] bij de schenking vertegenwoordigd kan zijn. Volgens onze notaris kan dat met een volmacht (zie onder) met gelegaliseerde handtekeningen. U wilt dit wel afstemmen met de notaris op Curacao en die van het kantoor [kantoor 1] . Mogelijk moet ook de raad van toezicht nog iets tekenen voor aanvaarding van de schenkingen.”

[Stichting 2] is op 18 december 2015 opgericht naar Curaçaos recht. Bestuurder was [bedrijf 3] . [Stichting 2] is sinds 3 november 2016 gevestigd in Nederland. Sindsdien zijn de kinderen de bestuurders. De Raad van Toezicht bestaat tot 21 maart 2016 uit een zus van de vader die in Canada woont en daarna uit een zoon van die zus die ook in Canada woont.

[Stichting 2] is bij beschikking van 13 januari 2016 door de Belastingdienst van Curaçao met ingang van 18 december 2015 aangewezen als een doelvermogen en op grond van die hoedanigheid vanaf dat moment onderworpen aan een winstbelasting van 10% op Curaçao voor een periode van minimaal drie jaar.

Het dossier bevat de volgende e-mailcorrespondentie:

“From: [naam 2]

Sent: 01 June 2016 1:54 PM

To: ‘ [naam vader] ’

Cc: [naam 3] ; [naam 4]

Subject: [Stichting 2] – bankrekening MCB Bank

Beste [naam vader] ,

Voor het openen van de bankrekening bij de MCB Bank hebben wij van uw kinderen een extra referentie van hun bank nodig, gericht aan de MCB Bank.

Graag ontvangen wij de originele referentiebrieven, met een kopie per email.

Ter dekking van de verplichtingen van de [Stichting 2] (inclusief opening van de bankrekening) hebben wij in de tussentijd een voorschot van USD 5000 nodig tot en met de volgende aflossing van de lening op 31 december 2016. Dit kan op onze Derdengelden rekening hieronder vermeld:

(…)

Als u nog vragen en/of opmerkingen heeft dan vernemen wij dat graag.

Met vriendelijke groet,

[naam 2] "

En:

“Van: [naam 2] [mailto: [mailadres 1] ]

Verzonden: donderdag 2 juni 2016 19:58

Aan: ‘ [naam vader] ’

CC: [naam 3] ; [naam 4]

Onderwerp: [Stichting 2] – bankrekening MCB Bank

Beste [naam vader] ,

In tegenstelling tot onderstaand aangegeven, heeft de [Stichting 2] momenteel genoeg kapitaal om de verplichtingen te dekken. U kunt de onderstaande email dus wat dat betreft negeren.

Verder informeren wij u dat het bedrag ter betaling van de rente die in december 2015 op onze derdengeldenrekening is gestort (EUR 11.426,87) voor twee maal rentebetaling bedoeld is.

Conform de drie leningsovereenkomsten (aangehecht) had de rente betaling voor alle drie leningen in december 2015 plaats moeten vinden. Wanneer kunnen wij de derde rentebetaling verwachten?

Tenslotte zien we graag ook de bank referentiebrieven van uw kinderen tegemoet, ter opening van de bankrekening bij MCB Bank (Gericht aan de MCB Bank).

Met vriendelijke groet,

[naam 2] "

En:

“From: [naam vader] [mailto: [mailadres 2] ]

Sent: 10 June 2016 7:39 AM

To: [naam 2]

Cc: ‘ [belanghebbende] ’; ‘ [broer] ’; ‘ [zus] (hotmail)’

Subject: RE: [Stichting 2] – bankrekening MCB Bank

Geachte mevrouw,

De rente tot en met 24 november 2015 zat in de geschonken hoofdsom verwerkt. De rente vanaf 24/11/2015 zou voor wat betreft [zus] en [belanghebbende] betaald moeten worden aan de [Stichting 2] . [broer] beurt de rente op basis van het vruchtgebruik nog enige tijd privé. Zie ook de bijgesloten schenkingsakte. De door mij verrichte betaling op 28/12/2015 betrof de verschuldigde rente vanaf 24/11/2015 tot en met 31/12/2015 conform onderstaande bankrekening. Het verschil met hetgeen door u ontvangen euro 7,65 betreft vermoedelijk bankkosten aan de kant van [Stichting 2] .

Voor de belastingheffing 2015-2016 op Curaçao bedraagt de belaste rente 2015 dus Euro 2.163,28 zijnde de rente vanaf de schenkingsdatum (24/12/2015). De totale schenking conform de akte bedroeg (hoofdsom plus rente 2.829.271,24)

Leningen kinderen/ [Stichting 2]

[zus] [belanghebbende] [broer] Totaal

Schenking 2015 24-12- 940.000,00 940.000,00 940.000,00 2.280.000,00

2015

Rente 24/11-24-12 24-12- 4.635,62 4.635,62 0,00 9.271,24

2015

Rente 25/12-31-12 31-12- 1.081,64 1.081,64 0,00 2.163,28

2015

Betaling 2015 -5.717,26 -5.717,26 0,00 -11.434,52

__________________________________________

Totaal 940.000,00 940.000,00 940.000,00 2.280.000,00

33,33% 33,33% 33,33% 100%

Ik hoop u hiermede naar genoegen te hebben geïnformeerd. De volgende rentebetaling volgt dus december 2016.

Ik heb mijn kinderen gevraagd de bankreferentiebrieven ten behoeve van de MCB Bank aan u toe te zenden.

m.v.g.

[naam vader]

[adres] [plaats 1]

tel. + [telefoonnummer] ”

En:

“From: [naam 2] [mailto: [mailadres 1] ]

Sent: donderdag 7 juli 2016 15:18

To: ‘ [naam vader] ’

Cc: [naam 3] ; [naam 4]

Subject: RE: [Stichting 2] – bankrekening MCB Bank

Beste [naam vader] ,

We zijn bezig om de MCB Bankrekening te openen, maar zijn nog in afwachting van de originele bankreferenties van [belanghebbende] en [broer] . We sturen alvast kopieën naar de bank om het proces op gang te brengen.

Zou u een EUR bankrekening willen of een USD bankrekening, of beide? Houd u er rekening mee dat een Euro bankrekening 30 EUR p.m. aan de bank kosten met zich meebrengt en een USD rekening 5 USD p.m.

Graag vernemen we het van u.

Met vriendelijke groet,

[naam 2] ”

En:

“From: [naam vader] [mailto: [mailadres 2] ]

Sent: 08 July 2016 3:09 AM

To: [naam 2]

Cc: [naam 3] ; [naam 4]

Subject: RE: [Stichting 2] – bankrekening MCB Bank

Beste [naam 2] ,

Dan voorlopig alleen een US$ rekening lijkt mij.

m.v.g.

[naam vader]

[adres] [plaats 1]

tel. + [telefoonnummer] ”

En:

“Van: [naam 3] [mailto: [mailadres 3] ]

Verzonden: woensdag 12 oktober 2016 22:48

Aan: [gemachtigde] | [kantoor 2] ; [naam 4] ; [naam 5]

Onderwerp: RE: [Stichting 2]

Beste [gemachtigde] ,

Naar aanleiding van onderstaande en ons telefonisch gesprek van vanochtend, hierbij ons akkoord namens het bestuur voor terugverplaatsing van feitelijke leiding vóór 1 januari 2017 en de deelname in de commanditaire Vennootschap.

Kostenplaatje voor de werkzaamheden in dit kader en in het kader van lokale vertegenwoordiging vanaf 1 januari 2017 volgt z.s.m.

Tevens ontvang je z.s.m. een offerte van [bedrijf 3] [plaats 2] in verband met de oprichting en beheer van de cv en verplaatste [Stichting 2] .

Met vriendelijke groet,

[naam 3] ”

En:

“From: [gemachtigde] | [kantoor 2] [mailto: [mailadres 4] ]

Sent: 11 October 2016 2:40 AM

To: [naam 4] ; [naam 5]

Cc: [naam 3]

Subject: [Stichting 2]

Beste [naam 4] en [naam 5]

Op 6 september j.l. hebben wij een bespreking gehad met u als vertegenwoordiger van het bestuur van Stichting [Stichting 2] . Deze [Stichting 2] heeft bij notariële akte van schenking op 24 december 2015 de rechten overgedragen gekregen van een drietal vorderingen van “de kinderen [Achternaam] ” op mijn cliënten [naam vader] en [naam moeder] uit [plaats 1] . Zij hebben nu als zodanig met u als crediteur te maken.

Tijdens de bespreking heeft u toelichting gegeven op deze schenking. De schenking is door de kinderen [Achternaam] gedaan enerzijds om hun vermogen te bundelen en veilig te stellen tegen aanspraken van buiten (asset protection) en anderzijds ter vermijding van box 3 belasting in Nederland. Volgens uw mededeling is de [Stichting 2] op Curaçao onderworpen aan 10% winstbelasting wat tot gevolg heeft dat de kinderen [Achternaam] over deze vorderingen op grond van de Wet Inkomstenbelasting 2001 geen belasting meer verschuldigd zijn in Nederland op grond van de zogenoemde “toerekeningsstop”.

Inmiddels zijn we weer een paar weken verder en heeft het Nederlandse kabinet op Prinsjesdag aangekondigd om de toerekeningsstop vanaf 1-1-2017 alleen nog maar van toepassing te laten zijn op “echte” actieve ondernemingen. Als gevolg van deze wijziging, er van uitgaande dat dit wetsvoorstel wordt aangenomen en vanaf 1-1-2017 van toepassing wordt, zullen de vorderingen per 1-1-2017 weer fiscaal tot het vermogen in box 3 van de kinderen [Achternaam] worden gerekend. Daarmee zou dus een van de (belangrijke) redenen om het vermogen onder te brengen bij een op Curaçao gevestigde [Stichting 2] komen te vervallen. De functionaliteit van de [Stichting 2] als asset protector blijft uiteraard wel van belang.

[naam vader] heeft namens zijn kinderen bij mij de vraag neergelegd of wij nog mogelijkheden zien om de heffing van box 3 belasting over de vorderingen vanaf 1 januari 2017 te verminderen of te voorkomen.

Wij zien daar wel mogelijkheden voor. Maar een van de voorwaarden om aan die mogelijkheden te kunnen voldoen is de verplaatsing van de feitelijke leiding van [Stichting 2] naar Nederland waarna vervolgens de [Stichting 2] de vorderingen als kapitaal zal inbrengen in een Open CV in Nederland. Graag zouden wij dan ook van het bestuur van de [Stichting 2] vernemen of deze bereid is de feitelijke leiding van [Stichting 2] te verplaatsen naar Nederland om daarna met de [Stichting 2] een structuur aan te gaan die het mogelijk maakt om er voor te zorgen dat de kinderen vanaf 1 januari 2017 niet (fictief) worden getroffen door een box 3 belasting over Uw vorderingen op [naam moeder] en [naam vader] . Fiscaal is dit een pure fictie want economisch en juridisch zijn zij geen gerechtigde meer tot de vorderingen, ook al betalen zij over de vordering of rente belasting in het buitenland.

Ik wil u hierbij vragen of u bereid bent om voorgaande problematiek te bespreken in het bestuur. Indien het bestuur van de [Stichting 2] (en de protector?) bereid zou zijn de verplaatsing van de feitelijke leiding vóór 1-1-2017 en de deelname in de Commanditaire Vennootschap? In overweging te nemen, verzoek ik u om de voorwaarden daarvoor op korte termijn mede te delen. Indien gewenst kan ik u advies uitbrengen over de gevolgen van de verplaatsing en de vervolgstructuur vanuit Nederlands perspectief.

Ik verneem graag op korte termijn uw reactie.

Met vriendelijke groet

[kantoor 2]

[gemachtigde] ”

Op 2 november 2016 is de zetel van [Stichting 2] verplaatst naar Nederland en is het vermogen ingebracht in een open commanditaire vennootschap, [Vennootschap] CV. [Stichting 2] is vanaf 2 november 2016 de commanditaire vennoot en [bedrijf 4] BV is de beherend vennoot van [Vennootschap] CV.

Naar aanleiding van de ingediende aangifte IB/PVV 2015 van belanghebbende heeft de inspecteur op 19 april 2018 een vragenbrief gestuurd met betrekking tot de betrokkenheid van de kinderen bij [Stichting 2] .

Bij brief van 7 november 2018 heeft de inspecteur om nadere informatie verzocht met betrekking tot [Stichting 2] en verder het volgende geschreven:

“5. Lening aan ouders in 2015 ad € 940.000

In de leningsovereenkomst met de ouders d.d. 8 november 2015 wordt verwezen naar een akte van 1 februari 2011, (…) Graag ontvang ik van u een afschrift van deze akte.

6. Waardering certificaten van de vordering op [bedrijf 1] BV

In uw e-mail van 26 september 2018 geeft u twee omstandigheden weer die volgens de certificaathouders de waarde van de certificaten sterk drukken:

- de lening was gecertificeerd en

- de certificaten zijn verpand tot zekerheid.

a. Feitelijk wordt gesteld dat de certificaten minder waard zijn dan de nominale waarde van de vordering omdat het certificaten zijn. Het argument dat vermogen minder waard is omdat het gecertificeerd is, snijdt naar mijn mening geen hout. Wat betreft de verpanding verzoek ik u mij nader te informeren.

b. Graag verneem ik van u waarom bij de waardering geen rekening is gehouden met de nog te vorderen rente en/of waarom de rentevordering niet is aangegeven.

c. Ik stel voor de waarde van de certificaten en rentevordering voor de rendementsgrondslag van box 3 vast te stellen op de nominale waarde van de vordering en de te vorderen rente. Als u akkoord gaat met mijn voorstel ontvang ik graag van u de berekening van de waarde op 1 januari 2013, 1 januari 2014 en 1 januari 2015. Beantwoording van de vragen 6. a en 6.b kan dan achterwege blijven.

Uw schriftelijke reactie ontvang ik graag binnen vier weken na dagtekening van deze brief.”

Bij brief van 16 januari 2019 heeft de gemachtigde als volgt geantwoord:

“Ad.5.

Het door u gevraagde document betreft de administratievoorwaarden van stichting [Stichting 1] . Dit document is al eerder aan u verstrekt maar treft u nogmaals bijgaand aan.

Ad. 6. Waardering certificaten van de vordering op [bedrijf 1] B.V.

De kinderen bezitten een certificaat van een vordering op een vennootschap van de ouders:

- De vordering is niet opeisbaar voor 1/1/2030

- Als de lening al vervroegd zou worden afgelost is er nog steeds de verplichting een lening te verstrekken aan ouders conform de akte van certificering.

- De vordering is verpand en kan alleen uit dien hoofde al niet worden gebruikt als onderpand voor schulden.

- De eerder door [bedrijf 1] verstrekte zekerheden (verpanding aandelen) zijn vervallen bij het Assignment. Nu zijn er geen zekerheden meer.

- De lening is in feite onverkoopbaar. Dat is vergelijkbaar met b.v. overbedelingschulden uit nalatenschap en schulden uit schenkingen onder schuldigerkenning. De zeggenschap is ook niet beschikbaar.

- Een waarde benadering op prijs, als door u gesuggereerd, zou welllicht ook leiden tot lager dan nominaal.

- Een forfaitaire afwaardering op de lening is alleszins redelijk. In dit geval is deze arbitrair gesteld op 30% van de nominale waarde.”

De inspecteur heeft de vordering op [bedrijf 1] in 2013, 2014 en 2015 als een in het maatschappelijk verkeer ongebruikelijke terbeschikkingstelling in de zin van artikel 3.92, lid 3, Wet inkomstenbelasting 2001 (hierna: Wet IB 2001) aangemerkt en de rente over de vordering in de (navorderings)aanslagen voor de volgende bedragen belast als resultaat uit overige werkzaamheden:

2013

€ 47.466

2014

€ 42.446

2015

€ 139.612

De inspecteur heeft de aanslag IB/PVV 2016 opgelegd naar een belastbaar inkomen uit werk en woning van € 39.701 en een belastbaar inkomen uit sparen en beleggen van € 56.301. De inspecteur heeft de aanslag bij uitspraak van bezwaar verminderd naar een verzamelinkomen van - € 65.330 vanwege een verlies uit aanmerkelijk belang van € 161.332.

3. Geschil en conclusies van partijen

Het geschil betreft het antwoord op de volgende vragen:

Is met betrekking tot de gecertificeerde vordering in 2013, 2014 en 2015 sprake van maatschappelijk ongebruikelijk ter beschikking gesteld vermogen in de zin van artikel 3.92, lid 3, Wet IB 2001?

Heeft de inspecteur in strijd met het vertrouwensbeginsel gehandeld?

Heeft de inspecteur bij het opleggen van de navorderingsaanslag IB/PVV 2013 in strijd met het gelijkheidsbeginsel gehandeld?

Hoort de vordering van [Stichting 2] op de ouders in 2016 tot de grondslag van box 3 van belanghebbende?

Belanghebbende concludeert tot vernietiging van de uitspraak van de rechtbank en de uitspraken op bezwaar en vernietiging dan wel vermindering van de navorderingsaanslagen IB/PVV 2013 en 2014 en vermindering van de aanslagen IB/PVV 2015 en 2016. De inspecteur concludeert tot bevestiging van de uitspraak van de rechtbank.

4. Gronden

Artikel 3.92, lid 1 en 3, Wet IB 2001 luidt als volgt:

“1. Voorts wordt onder werkzaamheid mede verstaan:

a. het rendabel maken van vermogensbestanddelen - daaronder begrepen de schulden die rechtstreeks samenhangen met die vermogensbestanddelen - voorzover deze vermogensbestanddelen al dan niet tegen vergoeding rechtens dan wel in feite, direct of indirect ter beschikking worden gesteld aan een vennootschap waarin de belastingplichtige of een met hem verbonden persoon, een aanmerkelijk belang heeft als bedoeld in hoofdstuk 4 behoudens indien sprake is van een aanmerkelijk belang op grond van de artikelen 4.10 en 4.11;

b. het rendabel maken van vermogensbestanddelen - daaronder begrepen de schulden die rechtstreeks samenhangen met die vermogensbestanddelen - voorzover deze vermogensbestanddelen al dan niet tegen vergoeding rechtens dan wel in feite, direct of indirect ter beschikking worden gesteld aan een samenwerkingsverband waarvan een vennootschap als bedoeld in onderdeel a deel uitmaakt.

(…)

3. Op dezelfde wijze als het ter beschikking stellen van vermogensbestanddelen aan een vennootschap waarin een met de belastingplichtige verbonden persoon een aanmerkelijk belang heeft, wordt behandeld het ter beschikking stellen aan een vennootschap waarin een niet onder artikel 3.91, tweede lid, onderdeel b, begrepen bloed- of aanverwant in de rechte lijn van de belastingplichtige of van zijn partner een aanmerkelijk belang heeft, indien het een in het maatschappelijke verkeer ongebruikelijke terbeschikkingstelling is. Bij ministeriële regeling kunnen regels worden gesteld voor de toepassing van dit lid, waaronder regels of sprake is van een in het maatschappelijk verkeer ongebruikelijke terbeschikkingstelling.”

De Hoge Raad heeft in zijn arrest van 15 oktober 2010 over de strekking van artikel 3.92, lid 3, Wet IB 2001 als volgt geoordeeld:

“3.3.3. Aan de wetsgeschiedenis is het volgende te ontlenen. De strekking van artikel 3.92, lid 3, van de Wet is om het resultaat uit de terbeschikkingstelling van een vermogensbestanddeel aan - onder meer - een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid waarin bepaalde familieleden een aanmerkelijk belang houden te belasten als resultaat uit een werkzaamheid indien met deze terbeschikkingstelling op oneigenlijke wijze wordt ingespeeld op de verschillen in belastingdruk tussen de boxen (Kamerstukken 2000/2001, 27 466, nr. 3, blz. 49-50). Bij de beoordeling of daarvan sprake is, zijn meerdere invalshoeken mogelijk. Zo is niet louter sprake van een getalsmatige invalshoek, maar speelt ook een rol of een bepaalde transactie zinvol is en welke effecten met een transactie worden bereikt (Kamerstukken 2000/2001, 27 466, nr. 6, blz. 84).

Het past bij deze strekking niet slechts de terbeschikkingstellingshandeling zelf te beoordelen op haar gebruikelijkheid in het maatschappelijke verkeer, maar bij die beoordeling het geheel van rechtshandelingen dat met de terbeschikkingstelling verband houdt in aanmerking te nemen.

(…)

Uit de hiervoor in 3.3.3 beschreven strekking en beoordelingswijze van de terbeschikkingstellingsregeling volgt dat een in het maatschappelijke verkeer ongebruikelijke terbeschikkingstelling onder andere plaatsvindt indien het met een geheel van handelingen bereikte resultaat zodanig is dat een dergelijk samenstel van handelingen zich tussen derden die geen familie zijn niet zou voordoen. Daaraan doet dan niet af dat onderdelen van dat geheel van handelingen op zichzelf beschouwd niet onzakelijk of ongebruikelijk zijn.”

Het hof stelt, gelet op dit arrest van de Hoge Raad, voorop dat uit de strekking en de beoordelingswijze van de terbeschikkingstellingsregeling volgt dat een in het maatschappelijke verkeer ongebruikelijke terbeschikkingstelling onder andere plaatsvindt wanneer het met een geheel van handelingen bereikte resultaat zodanig is dat een dergelijk samenstel van handelingen zich tussen derden die geen familie zijn niet zou voordoen. Daaraan doet dan niet af dat onderdelen van dat geheel van handelingen op zichzelf beschouwd niet onzakelijk of ongebruikelijk zijn. Belastingbesparende motieven brengen niet automatisch mee dat sprake is van een ongebruikelijke terbeschikkingstelling; relevant is of het samenstel van rechtshandelingen box-arbitrage als resultaat heeft. Binnen die beoordeling kan desalniettemin wel acht worden geslagen op dergelijke belastingbesparende motieven.

In dit geval doet zich het volgende voor: de kinderen hebben op 1 februari 2011 de vordering op [bedrijf 1] overgedragen aan de Stichting tegen uitgifte van certificaten. Deze certificaten konden zij niet vervreemden, de rente en aflossing op de lening zijn ieder jaar bijgeschreven en slechts opeisbaar bij het overlijden van de langstlevende ouder. In de administratievoorwaarden is ook bepaald dat aflossingen op de lening door [bedrijf 1] direct moeten worden doorgeleend aan de ouders. Op het niet naleven van deze verplichting is een aanzienlijke boete gesteld. Bovendien zijn de certificaten bij de overdracht ook ter zekerheid van het nakomen van de verplichting tot doorlenen direct verpand aan de ouders. Dit alles is gedaan vanuit de wil van de ouders om vermogen over te hevelen aan hun kinderen en om de kinderen geen zeggenschap of beschikkingsmacht te geven over dat vermogen. Ter zitting heeft de gemachtigde nader toegelicht dat dit samenstel indertijd is opgezet om bij vader heffing op grond van het per 1 januari 2010 ingevoerde APV-regime te ontlopen. Het resultaat is naar het oordeel van het hof een terbeschikkingstelling van de vordering op [bedrijf 1] door de kinderen op een wijze die zich niet zou voordoen tussen derden die geen familierelatie hebben. Een derde zou immers niet akkoord gaan met de vergaande voorwaarden die aan de certificering van de lening zijn gekoppeld of met het pandrecht aan de ouders. De omstandigheden dat ouders wel vaker vermogen overhevelen aan hun kinderen zonder daarbij de zeggenschap over dat vermogen ook over te dragen of dat in familierelaties certificering vaker voor komt, maken dit oordeel niet anders. Onder deze omstandigheden is de terbeschikkingstelling ongebruikelijk. Daar komt bij dat het geheel van rechtshandelingen is aangegaan om het APV-regime te ontlopen en box-arbitrage ten gevolge heeft omdat zonder toepassing van artikel 3.92, lid 3, Wet IB 2001 de rente op de vordering zou zijn belast in box 3, tegen een forfaitair rendement van 4% en naar een tarief van 30%. Dat leidt tot een gunstiger belastingheffing dan wanneer wel sprake is van terbeschikkingstelling, omdat de daadwerkelijke rente 6% bedroeg.

Belanghebbende voert aan dat de certificering van de vordering op [bedrijf 1] onder zodanige omstandigheden heeft plaatsgevonden dat het certificaat niet te vereenzelvigen is met de overgedragen vordering en dat daarom niet belanghebbende (en zijn broer en zus) vermogen ter beschikking stellen aan de vennootschap maar de vader zelf en dat het inkomen uit terbeschikkingstelling bij vader, dan wel de ouders moet worden belast.

Het hof kan belanghebbende hierin niet volgen. Uit de administratievoorwaarden leidt het hof af dat de kinderen de vordering op [bedrijf 1] hebben overgedragen aan de Stichting en dat de Stichting daar tegenover aan ieder van de kinderen een certificaat heeft toegekend. Daaruit volgt dat de certificaten rechtstreeks zijn verbonden met de lening. De kinderen hebben de vordering weliswaar overgedragen tegen zeer restrictieve voorwaarden, maar dat betekent nog niet dat het vader zelf was die de vordering op [bedrijf 1] ter beschikking stelt. Het zijn immers de kinderen die de vordering op 1 februari 2011 ter beheer hebben overgedragen aan de Stichting. De inkomsten zijn derhalve terecht belast bij de houders van de certificaten, de kinderen.

Belanghebbende betoogt verder dat mocht het hof oordelen dat sprake is van een ongebruikelijke terbeschikkingstelling in de zin van artikel 3.92, lid 3, Wet IB 2001 goed koopmansgebruik het toestaat om niet de volle waarde van de rente maar de contante waarde in box 1 in aanmerking te nemen. Daarbij verwijst belanghebbende naar de tabel in het uitvoeringsbesluit Successiewet 1956, dat volgens belanghebbende tot een te belasten contante waarde van 34% van de inkomsten leidt. De wijze waarop de kinderen rente toekomt, leidt volgens belanghebbende feitelijk tot een situatie van een vruchtgebruik op de rente ten behoeve van de ouders.

Het hof stelt voorop dat het in dit geval niet gaat om de heffing van erfbelasting en dat alleen al daarom tabellen uit de Successiewet 1956 geen betekenis hebben in deze zaak. Verder is niet gesteld of gebleken van feiten of omstandigheden die zouden kunnen leiden tot afwaardering van de onderliggende vordering op [bedrijf 1] . Evenmin is gebleken van feiten of omstandigheden waaruit volgt dat de rente op de vordering te zijner tijd niet zou worden voldaan. Belanghebbende bestrijdt weliswaar dat vaststaat dat de rente op de vordering te zijner tijd zal worden voldaan, maar heeft deze stelling niet nader onderbouwd met feiten en omstandigheden waaruit volgt dat de rente een lagere waarde heeft dan de nominale. De enkele omstandigheid dat de rente wordt bijgeschreven en niet wordt uitbetaald, is niet voldoende. Het hof ziet daarom geen reden om de rente voor een ander bedrag dan de bijgeschreven 6% in aanmerking te nemen. Evenmin ziet het hof aanleiding tot afwaardering omdat sprake zou zijn van feitelijk vruchtgebruik van de rente door de ouders. Het staat immers vast dat de kinderen geen vruchtgebruik ten behoeve van hun ouders hebben gevestigd.

Vertrouwen

Belanghebbende stelt dat de inspecteur in zijn brief van 7 november 2018 een compromisvoorstel heeft gedaan dat hij niet heeft ingetrokken, ook niet toen hij wel alle relevante stukken in handen had. Dat maakt dat de inspecteur, volgens belanghebbende niet kan navorderen over 2013 en 2014 en dat belanghebbende voor 2015 dat voorstel nog zou kunnen aanvaarden omdat de inspecteur bovendien geen termijn heeft genoemd waarbinnen het compromis moest worden aanvaard. De inspecteur bestrijdt dit en wijst erop dat de inspecteur in de brief van 7 november 2018 om nadere informatie vraagt en dat belanghebbende in zijn antwoord op 16 januari 2019 niet ingaat op het aanbod van de inspecteur. Bovendien had de inspecteur op 7 november 2018 nog niet de beschikking over de akte van certificering.

De rechtbank heeft op dit punt het volgende overwogen:

“5.11. De rechtbank volgt deze stelling van belanghebbende niet. Belanghebbende heeft in de correspondentie die volgde op de brief van 7 november 2018 niet expliciet gereageerd op het compromis, maar de gestelde vragen beantwoord en aangegeven zijn standpunt – een forfaitaire afwaardering van de lening met 30% van de nominale waarde - redelijk te vinden. Nu belanghebbende het compromisvoorstel niet expliciet heeft aanvaard, is de inspecteur niet meer gebonden aan zijn ten tijde van het doen van dat voorstel ingenomen standpunt3, te meer aangezien de inspecteur pas later uit de door belanghebbende verstrekte informatie kon afleiden dat de vordering niet behoorde tot het Box 3 vermogen. De inspecteur mocht op basis van die informatie een andersluidend standpunt innemen en voor belanghebbende moet toen duidelijk zijn geweest dat het compromisaanbod niet meer gold.

Voetnoot:

3 Hoge Raad 18 december 1991, ECLI:NL:HR:1991:ZC4857.”

Het hof acht deze overweging van de rechtbank juist en op goede gronden gegeven en maakt deze tot de zijne. Dat wat in hoger beroep is aangevoerd leidt niet tot een ander oordeel. Anders dan belanghebbende stelt, heeft de inspecteur in zijn brief van 7 november 2018 een termijn van vier weken voor reactie gegeven. Naar het oordeel van het hof had belanghebbende dat zo mogen opvatten dat die termijn ook gold voor het in die brief opgenomen voorstel. Het hof acht een dergelijke termijn redelijk. De inspecteur was niet gehouden zijn voorstel expliciet in te trekken aangezien het voor belanghebbende duidelijk moet zijn geweest dat het voorstel niet meer gold. Ook heeft de inspecteur niet in strijd met andere beginselen van behoorlijk bestuur gehandeld.

Gelijkheidsbeginsel 2013

Belanghebbende stelt dat in de meerderheid met hem vergelijkbare gevallen over 2013 niet is nagevorderd. Aan zijn broer en zus zijn immers geen navorderingsaanslagen IB/PVV 2013 opgelegd, bij hen is in 2013 de vordering in box 3 belast terwijl de vordering bij belanghebbende in 2013 als ongebruikelijke terbeschikkingstelling is beschouwd. In het dossier zitten, aldus belanghebbende, geen documenten waaruit volgt dat de inspecteur bij hen had willen navorderen. De inspecteur bestrijdt dat sprake is van strijd met de meerderheidsregel en wijst erop dat bij de broer en zus de navorderingstermijn was verstreken. Bovendien vielen de broer en zus onder een andere inspecteur, omdat belanghebbende als enige onder de directeur van het segment MKB viel en de broer en zus onder de directeur van het segment Particulieren.

Voor de toepassing van de meerderheidsregel bij de heffing van rijksbelastingen geldt dat slechts gevallen in aanmerking worden genomen ten aanzien waarvan het hoofd van de betrokken eenheid van de Belastingdienst bevoegd is. Aangezien de inspecteur onweersproken heeft gesteld dat de broer en zus onder een andere eenheid van de Belastingdienst vielen, kan het beroep op de meerderheidsregel belanghebbende alleen al daarom niet baten.

2016

Belanghebbende betoogt dat de vordering op zijn ouders in 2016 niet tot zijn box 3 vermogen behoort door de werking van artikel 2.14a, lid 7, Wet IB 2001 omdat [Stichting 2] op Curaçao is onderworpen aan 10% winstbelasting en belanghebbende ook overigens niet over het vermogen van [Stichting 2] kan beschikken als ware het zijn vermogen. De inspecteur betoogt dat sprake is van fiscale transparantie en dat belanghebbende over het in [Stichting 2] aanwezige vermogen kan beschikken als ware het zijn eigen vermogen.

Gelet op hetgeen belanghebbende ter zitting en in zijn pleitnota heeft gesteld, is tussen partijen niet langer in geschil dat vader in 2016 als adviseur namens de kinderen handelde en dat de ouders de zeggenschap over het vermogen wilden behouden. De formele bestuurder, [bedrijf 3] , handelt, zoals volgt uit de verschillende e-mailcorrespondentie, slechts in opdracht van telkens vader en uit de specificaties van hun facturen volgt dat hun dienstverlening beperkt was tot administratieve werkzaamheden. Verder volgt uit de Principal-Party agreement en de service agreement dat het formele bestuur geen enkele aansprakelijkheid accepteert voor haar werkzaamheden. Dat past niet bij een bestuur dat daadwerkelijk zeggenschap heeft over het vermogen van een [Stichting 2] . Verder laat de e-mailcorrespondentie omtrent de oprichting van [Stichting 2] en de e-mailcorrespondentie rond de verplaatsing van het formele bestuur naar Nederland een grote regie vanuit (de adviseur van) vader zien. Dat geldt ook voor kleinere beslissingen als het openen van een bankrekening of de te berekenen rente op de vordering. Het hof leidt hieruit af dat vader namens de kinderen beschikte over het vermogen van [Stichting 2] als ware het hun eigen vermogen. Daaruit volgt dat het vermogen in [Stichting 2] geen afgezonderd vermogen is, in de zin van artikel 2.14a Wet IB 2001 en dat [Stichting 2] in 2016 feitelijk wordt geleid vanuit Nederland en niet vanuit Curaçao. De inspecteur heeft daarom terecht het vermogen in [Stichting 2] gerekend tot de grondslag in box 3.

Aangezien het hof in 4.13. heeft geoordeeld dat het vermogen in [Stichting 2] geen afgezonderd vermogen is, komt het hof niet verder toe aan belanghebbendes betoog over de toerekeningstop en de door [Stichting 2] betaalde belasting. Wel merkt het hof op dat de inspecteur ter zitting in dit kader heeft gewezen op het besluit van 30 oktober 2025 op grond waarvan de Staatssecretaris heeft goedgekeurd dat de daadwerkelijk betaalde winstbelasting door [Stichting 2] wordt verrekend met de Nederlandse inkomstenbelasting. Het is evenwel niet aan het hof om te oordelen over de toepassing van dit besluit omdat geen sprake is van een afgezonderd vermogen.

Tussenconclusie

De slotsom is dat het hoger beroep ongegrond is.

Ten aanzien van het griffierecht

Het hof ziet geen aanleiding om het griffierecht te laten vergoeden.

Ten aanzien van de proceskosten

Het hof oordeelt dat er geen redenen zijn voor een veroordeling in de proceskosten als bedoeld in artikel 8:75 Algemene wet bestuursrecht.

5. Beslissing