ECLI:NL:HR:2020:915, Hoge Raad, 26-05-2020, 19/02926

OM-cassatie. Beklag, beslag ex art. 94 Sv op 23 auto’s onder klager (eigenaar bedrijf dat bestaat uit in- en verkoop en onderhoud van auto’s) t.z.v. verdenking van witwassen. Kennelijk oordeel Rb dat voortduren van beslag op auto’s niet in overeenstemming is met eis van proportionaliteit toereikend gemotiveerd? HR: Op redenen vermeld in CAG is klacht gegrond. CAG: Rb overweegt dat zij “belang van strafvordering tegen belangen van klager bij voortduring van beslag’’ weegt. Daarmee is Rb kennelijk van oordeel dat de omstandigheden van het geval, i.v.m. hetgeen namens klager is aangevoerd t.a.v. naderend faillissement, onderzoek naar eisen van proportionaliteit en subsidiariteit meebrengen. In dat kader overweegt Rb dat zij ‘’van oordeel [is] dat belang van mogelijke verbeurdverklaring op dit moment niet opweegt tegen faillissement van bedrijf van klager’’ en dat ‘’alles overwegende, (…) keuze om beslag te handhaven en later verbeurd te verklaren op dit moment niet opweegt tegen persoonlijke belangen van klager.’’ Dit oordeel is niet z.m. begrijpelijk. Rechter dient bij toetsing van proportionaliteit van beslag blijk te geven van zorgvuldige belangenafweging door aandacht te besteden aan bijzonderheden van het geval. Dat betekent dat Rb niet alleen dient te motiveren dat en waarom handhaving van beslag zou leiden tot faillissement van bedrijf van klager maar ook waarom door dat faillissement persoonlijke belangen klager zwaarder dienen te wegen dan strafvorderlijk belang bij handhaving van beslag. Motivering Rb voldoet niet aan deze eisen. Rb gaat er niet op in dat klager zijn naderende faillissement niet concreet heeft onderbouwd, waardoor het niet duidelijk is of dit er al aan zat te komen omdat hij sowieso naar eigen zeggen in financieel zwaar weer zat. Daarnaast heeft OvJ aangevoerd dat beslag niet disproportioneel is omdat verdenking tegen klager eruit bestaat dat hij zijn onderneming is gestart met crimineel vermogen en het uitbouwen van deze onderneming en alle winsten die hier uit zijn voortgekomen als vervolgprofijt dienen te worden gezien. Van een concrete en zorgvuldige belangenafweging blijkt dan ook niet. Volgt partiële vernietiging en terugwijzing (t.a.v. beslissing over 23 auto’s).