ECLI:NL:OGEABES:2025:204

1. De procedure

Het procesdossier bestaat uit de volgende stukken:

het verzoekschrift met bijlagen, ingekomen op 29 augustus 2025;

het verweerschrift met bijlagen met zelfstandige tegenverzoeken;

een aanvullende productie van de vrouw;

een akte met aanvullende zelfstandige tegenverzoeken;

een akte met producties van de man.

De mondelinge behandeling heeft plaatsgevonden op 19 november 2025. De man is verschenen, bijgestaan door mr. Winkel. De vrouw is verschenen, bijgestaan door mr. Nicolaas. De spreekaantekeningen die de gemachtigden van partijen hebben voorgelezen zijn aan het dossier toegevoegd.

Tot slot is de uitspraak bepaald op vandaag.

2. De feiten

Op [datum] 2016 zijn de man en de vrouw in [plaats] ([land]) in algehele gemeenschap van goederen met elkaar getrouwd.

Binnen het huwelijk zijn geen kinderen geboren.

Partijen zijn gezamenlijk eigenaar van een woning aan de [adres] (hierna: de woning) op Bonaire.

3. De verzoeken

De man verzoekt het gerecht om:

I. de echtscheiding tussen de man en de vrouw uit te spreken;

II. de vrouw te bevelen om binnen 14 dagen nadat de echtscheiding is ingeschreven in het burgerlijk register over te gaan tot de scheiding en deling van de tussen partijen bestaande gemeenschap, met aanwijzing van de notaris mr. Kenneth F. Arends ten overstaan van wie de scheiding en deling zal plaatsvinden en voorts met benoeming van een onzijdig persoon conform artikel 3:181 BW BES voor het geval de vrouw aan deze scheiding en deling geen medewerking wil verlenen;

III. de proceskosten te compenseren.

De vrouw heeft verweer gevoerd tegen het verzoek van de man om binnen 14 dagen na inschrijving van de echtscheiding in het burgerlijk register over te gaan tot verdeling van de gemeenschap.

De vrouw heeft zelfstandige tegenverzoeken gedaan. De vrouw verzoekt het gerecht om bij wijze van een voorlopige voorziening:

I. te bepalen dat de vrouw gedurende de echtscheidingsprocedure exclusief gebruik mag maken van de woning;

II. te bepalen dat de man gehouden is om binnen zeven dagen na deze beschikking de sleutels van de woning aan de vrouw af te geven;

III. te bepalen dat de man gedurende de echtscheidingsprocedure verboden is zich op het perceel van de woning te begeven, tenzij de vrouw daar uitdrukkelijk toestemming voor heeft verleend;

IV. te bepalen dat de man openbaarheid van informatie verschaft omtrent de verkoop van een ventilator;

V. te bepalen dat de man gehouden is zijn medewerking te verlenen aan het verschaffen van informatie aan de vrouw;

VI. een verbod op te leggen om zonder uitdrukkelijke toestemming beeldmateriaal van de vrouw te maken, bewaren of niet op haar verzoek te verwijderen, op straffe van een dwangsom;

VII. een bevel op te leggen tot onmiddellijke verwijdering van elk, zonder toestemming verkregen, beeldmateriaal van de vrouw.

De man heeft verweer gevoerd tegen de tegenverzoeken van de vrouw.

4. De beoordeling

De man en de vrouw zijn het erover eens dat hun huwelijk duurzaam is ontwricht. Het verzoek van de man om de echtscheiding uit te spreken is niet weersproken en zal als op de wet gegrond (artikel 1:151 BW BES) worden toegewezen.

Partijen moeten overgaan tot verdeling van de gemeenschap

Op grond van artikel 1:99 lid 1 aanhef en onder a BW BES wordt de huwelijksgoederengemeenschap van rechtswege ontbonden door de echtscheiding. De echtscheiding komt tot stand door inschrijving van de beschikking in de registers van de burgerlijke stand (artikel 1:163 lid 1 BW BES). Op grond van het tweede lid van artikel 1:99 BW BES kan (overeenkomstig titel 7 van Boek 3 BW BES) een vordering worden ingesteld tot verdeling van de gemeenschap.

De vrouw heeft verweer gevoerd tegen de vordering van de man om binnen veertien dagen na inschrijving van de echtscheiding in de registers van de burgerlijke stand over te gaan tot verdeling van de gemeenschap. Volgens de vrouw is dat overhaast en moet eerst duidelijkheid ontstaan over het gebruik van de echtelijke woning en verdeling van de verantwoordelijkheden binnen de onderneming van partijen.

Op grond van artikel 3:178 lid 1 BW BES is niemand gehouden om in onverdeeldheid te blijven. Met de beslissing in deze beschikking hebben partijen duidelijkheid over het gebruik van de echtelijke woning. De vrouw heeft onvoldoende gemotiveerd welke verantwoordelijkheden binnen hun onderneming, waarvan de man geen bestuurder meer is, verdeeld moeten worden en waarom die verdeling niet kan plaatsvinden ten overstaan van de notaris waar de verdeling van de gemeenschap zal plaatsvinden. Indien het de boedelnotaris niet lukt om partijen te verenigen, constateert hij dit in een proces-verbaal, waarin hij desgewenst aangeeft op welke punten partijen wel overeenstemming hebben en op welke punten niet (art. 678 lid 1 Rv BES). De meest gerede partij kan daarna zo nodig op grond van art. 678 lid 2 Rv BES bij de rechter vorderen de verdeling alsnog te gelasten of zelf de verdeling vast te stellen. Het voorgaande brengt met zich dat het verweer van de vrouw tegen het overgaan tot de verdeling van de gemeenschap zal worden verworpen. Het gevraagde bevel zal zoals hierna in het dictum te melden als op de wet gegrond worden toegewezen.

Tijdens de mondelinge behandeling hebben partijen verklaard dat tot de huwelijksgoederengemeenschap onder meer een woning behoort. Het gerecht zal daarom, als gevraagd, de verdeling van de huwelijksgemeenschap bevelen met benoeming van een notaris en een onzijdig persoon als bedoeld in artikel 3:181 BW BES voor het geval aan de verdeling geen medewerking wordt verleend.

Het gebruik van de echtelijke woning

Hoewel in het verzoekschrift staat dat de vrouw haar verzoek tot het gebruik van de echtelijke woning grond op artikel 822 Rv BES, begrijpt het gerecht dat de vrouw artikel 1:165 lid 1 BW BES bedoelt. De gemachtigde van de man heeft blijkens zijn spreekaantekeningen dat ook zo begrepen.

In artikel 1:165 lid 1 BW BES staat, voor zover hier relevant, dat de rechter op verzoek van een echtgenoot bij de echtscheidingsbeschikking kan bepalen, dat als die echtgenoot ten tijde van de inschrijving van de beschikking een woning bewoont die aan de andere echtgenoot mede toebehoort, hij jegens de andere echtgenoot bevoegd is de bewoning gedurende zes maanden na de inschrijving van de beschikking voort te zetten en ook het gebruik van de bij de woning en tot de inboedel daarvan behorende zaken.

De vrouw legt het volgende aan haar verzoek tot het exclusieve gebruik van de gehele echtelijke woning ten grondslag. De vrouw stelt dat zij geworteld is op Bonaire en haar onderneming gevestigd is op het woonadres van partijen. Volgens de vrouw hangt de continuïteit van de onderneming nauw samen met haar aanwezigheid op het perceel. De vrouw voelt zich onveilig als zij met de man op één perceel woont en ervaart daardoor psychische klachten. De vrouw wil zelf in een aan de hoofdwoning geschakeld appartement wonen en de hoofdwoning verhuren.

De man voert verweer tegen het verzoek tot het exclusieve gebruik van de woning door de vrouw. Volgens de man wonen partijen al geruime tijd op hetzelfde adres ieder in een andere woonruimte, de vrouw in een appartement en de man in de hoofdwoning. De man stelt dat partijen vrijwillig deze keuze hebben gemaakt. De man is herstellende van een zware operatie en een stabiele woonomgeving is essentieel voor zijn herstel. De man is bereid om mee te denken om het erf anders in te richten, zodat de vrouw niet langs de hoofdwoning hoeft te lopen om haar appartement te bereiken.

Bij de beoordeling van een verzoek over het gebruik van de woning maakt de rechtbank een belangenafweging. Hoewel partijen op dit moment op hetzelfde perceel wonen, wonen zij in afzonderlijke zelfstandige woonruimten met ieder een eigen voordeur. De man woont in de hoofdwoning en de vrouw woont in een aan de hoofdwoning geschakeld appartement. De man heeft Whatsapp correspondentie overgelegd waaruit blijkt dat partijen die verdeling onderling hebben afgesproken.

Uit het verhandelde ter zitting is gebleken dat de vrouw een bedrijf exploiteert in tuinarchitectuur. Hoewel het bedrijf gevestigd is op het woonadres van partijen, is niet gebleken dat de onderneming gebonden is aan dat adres. De vrouw heeft verklaard dat zij klanten op het adres ontvangt en daar een laptop en printer staat, maar de feitelijke werkzaamheden op locatie bij haar opdrachtgevers plaatsvinden. Naar het oordeel van het gerecht is de onderneming van de vrouw niet afhankelijk van het woonadres. Niet gesteld of gebleken is dat het noodzakelijk voor de onderneming is dat de vrouw voor het ontvangen van klanten en het gebruik van een laptop en printer exclusief gebruik van de hoofdwoning nodig heeft. Het tegenverzoek van de vrouw komt er in de gegeven omstandigheden in de kern op neer dat zij de toegang van de man tot de buitenruimtes op het perceel van de woning wil ontzeggen. De vordering van de vrouw daartoe en de daarmee samenhangende vorderingen zullen worden afgewezen.

De overige tegenverzoeken van de vrouw worden afgewezen

De overige tegenverzoeken van de vrouw worden afgewezen. Artikel 822 Rv BES kent een limitatieve opsomming van voorlopige voorzieningen die getroffen kunnen worden tijdens een echtscheidingsprocedure. De overige tegenverzoeken van de vrouw hebben betrekking op het verstrekken van informatie, een verbod op het maken van beeldmateriaal en het verwijderen van beeldmateriaal. Geen van deze verzoeken valt onder de opsomming uit artikel 822 Rv BES, zodat het gerecht die verzoeken zal afwijzen.

Proceskosten zullen worden gecompenseerd

Vanwege het familierechtelijke karakter van deze zaak zullen de proceskosten tussen partijen worden gecompenseerd, in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt.

Uitvoerbaar bij voorraad

De beslissing over de echtscheiding zal niet uitvoerbaar bij voorraad worden verklaard omdat die hoe dan ook pas tot stand komt door inschrijving van deze beschikking in de registers van de burgerlijke stand. De beslissingen over de verdeling zullen evenmin uitvoerbaar bij voorraad worden verklaard, omdat die pas gelden na inschrijving van deze beschikking.

Het gerecht meent dat mediation partijen verder kan helpen

Tijdens de mondelinge behandeling heeft de rechter de mogelijkheid van mediation met partijen besproken. Het gerecht geeft partijen (nogmaals) in overweging om een mediationtraject te beproeven. Daarbij wijst het gerecht erop dat een onafhankelijke mediator partijen kan helpen om hun geschillen onderling en in vertrouwelijkheid op te lossen en ook tot een spoediger afwikkeling van de gemeenschap te geraken, met aandacht voor de behoeften en belangen van hun beiden.

5. De beslissing

spreekt de echtscheiding uit tussen partijen, gehuwd op [datum] 2016 te [plaats];

beveelt partijen om binnen veertien dagen na inschrijving van deze beschikking in de registers van de burgerlijke stand, over te gaan tot de scheiding en deling van de tussen partijen bestaande huwelijksgoederengemeenschap;

benoemt tot notaris ten wiens overstaan de verdeling behoort te worden tot stand gebracht, mr. Kenneth F. Arends;

benoemt tot onzijdig persoon de deurwaarder M.A.A. Manuel-Bernabela, wonende te Bonaire;

compenseert de kosten van de procedure tussen partijen, in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt;

wijst het meer of anders verzochte af.

Deze beschikking is gegeven door mr. J.M.J. Keltjens, rechter, en in het openbaar uitgesproken op 10 december 2025 in tegenwoordigheid van de griffier.