ECLI:NL:OGEAC:2023:384

1. Het procesverloop

Het procesverloop blijkt uit:

het inleidend verzoekschrift met producties, op 21 maart 2022 ter griffie ingediend;

de conclusie van antwoord, tevens incidenteel verzoek ex artikel 843a Rv;

de conclusie van antwoord in het incident;

de e-mail van 10 februari 2023 namens mr. Pols, met aanvullende productie;

de e-mail van 14 februari 2023 van mr. Pols, met aanvullende productie.

De mondelinge behandeling heeft op 15 februari 2023 plaatsgevonden. [eiseres] is in persoon verschenen, bijgestaan door haar gemachtigde mr. Pols. Namens Citizens is verschenen mevrouw [naam 1], schade-expert bij Sedgwick, en mevrouw [naam 2], bijgestaan door haar gemachtigde mr. Princée. Ter gelegenheid van de mondelinge behandeling hebben partijen hun wederzijdse standpunten (nader) uiteengezet. [Eiseres] heeft dit mede gedaan aan de hand van een door haar overgelegd pleidooi ter comparitie, tevens akte houdende aanpassing petitum/eis.

Vonnis is bepaald op vandaag.

2. De feiten

Op 5 november 2014 is [eiseres] betrokken geweest bij een aanrijding (ongeval 1).

Op 1 mei 2015 is [eiseres] betrokken geweest bij een verkeersongeval (ongeval 2). Daarbij heeft een door Citizens verzekerd voertuig [eiseres] dwars voorlangs gekruist als gevolg waarvan [eiseres] met de (rechter)voorzijde van haar voertuig de linkerzijde van het door Citizens verzekerde voertuig heeft geraakt.

Citizens heeft aansprakelijkheid voor ongeval 2 erkend.

Sinds 7 september 2016 is [eiseres] onder behandeling bij fysiotherapeut Helena in verband met klachten, genaamd muscular inter scapular y subscapular.

Op 13 november 2016 heeft de heer R.E. Rico, neuroloog, per brief aan ARBO consult onder meer te kennen gegeven dat bij neurologisch onderzoek geen afwijkingen zijn gevonden.

Per e-mail van 15 december 2016 heeft de heer S. Cabenda, geneeskundig specialist (Cabenda), aan mevrouw [naam 3], Loss Adjuster Personal Injury bij Sedgwick, een eindbeoordeling ten aanzien van de situatie van [eiseres] gestuurd. Geadviseerd wordt de letselschade-casus van [eiseres] af te wikkelen op grond van een doorgemaakt fors whiplashsyndroom. Volgens Cabenda is op termijn geen blijvend medisch letsel of blijvende medische invaliditeit te verwachten en is [eiseres] weer in staat om te gaan deelnemen aan het arbeidsproces.

Per brief van 12 mei 2017 heeft [eiseres] Citizens formeel aansprakelijk gesteld voor alle materiële en immateriële schade die [eiseres] door ongeval 2 heeft geleden en nog zal lijden.

In opdracht van haar gemachtigde is [eiseres] op 11 mei 2017 onderzocht door dr. W.C.G. Blanken, revalidatiearts (Blanken). In zijn rapport van 23 mei 2017 concludeert hij, voor zover hier van belang, als volgt:

‘(…) Uw cliënte was betrokken bij een ongeval op 1 mei 2015.

(…)

Al met al hebben wij bij uw cliënte mijns inziens te maken met een whiplash associated disorder graad I.

Gezien het beloop van deze casus en het feit dat er op dit moment geen behandeling meer plaatsvindt waarvan u kunt verwachten dat deze therapie nog tot een significante verbetering van het klachtenpatroon aanleiding is, stel ik voor om het dossier af te wikkelen.

Uw cliënte ondervindt nog steeds beperkingen ten aanzien van alle (…) nek- en schoudergordelbelastende activiteiten, maar ook ten aanzien van rugbelastende activiteiten.

In een casus als deze kan er volgens de AMA criteria 6e editie een percentage blijvende functionele invaliditeit tot 3% van de gehele persoon worden aangehouden.

Ik stel voor het dossier van uw cliënte af te wikkelen op basis van een percentage blijvende functionele invaliditeit van 2 à 3% van de gehele persoon met voormelde beperkingen.

Gezien de aard van het letsel behoeft er mijns inziens geen voorbehoud voor de toekomst voor een eventuele verslechtering te worden geformuleerd.

(…)”

Op 8 april 2018 heeft Blanken [eiseres] opnieuw onderzocht. In zijn rapport van 10 april 2018 staat, voor zover hier relevant, het volgende vermeld:

“(…) Conclusie

Bij uw cliënte zijn er helaas als gevolg van het uw cliënte op 1 mei 2015 overkomen ongeval blijvende beperkingen ten aanzien van alle nek- en schoudergordelbelastende activiteiten.

Er zijn bij uw cliënte beperkingen ten aanzien van loonvormende arbeid voor wat betreft de belasting van nek en schoudergordel.

Het is uw cliënte niet meer gelukt om parttime werk te vinden, rekening houdend met de beperkingen die zij ondervindt.

Door de pijnklachten is de slaap verstoord, is er ook sprake van een toegenomen vermoeidheid en vermoeibaarheid en daardoor kunnen er secundair cognitieve problemen optreden.

Verder zijn er beperkingen in het huishoudelijk functioneren, in de doe-het-zelf activiteiten, in de hobby-activiteiten en het vervoer.

Helaas hebben wij te maken met een medische eindsituatie. lk verwacht niet, dat er nog een verdere verbetering van het klachtenpatroon kan worden bereikt.

Ik begrijp dat er met de wederpartij enige discussie is over de lange duur van de klachten.

Ten onrechte wordt vaak gesteld, dat na een kneuzing in de halswervelkolom, zoals bij uw cliënte is opgetreden, de klachten binnen enkele weken tot maanden verbeterd moeten zijn en moeten zijn verdwenen. Helaas blijkt uit de literatuur en daarbij treft u een tweetal artikelen(*) aan, waarin er nog eens een overzicht wordt gegeven over de lange duur van klachten en de daarmee samenhangende functionele beperkingen, dat dit helaas bij het late postwhiplashsyndroom niet het geval is.

Dit betekent in conclusie dan ook, dat het voortduren van de klachten en de ontwikkeling van een chronisch pijnsyndroom met daarmee samenhangende beperkingen, zoals zich dat heeft voorgedaan bij uw cliënte, helaas niet ongebruikelijk is. (…)”

Drs. E.H. Groenewegen, verzekeringsarts RGA bij Sedgwick (Groenewegen), heeft namens Citizens de beschikbare medische documentatie onderzocht en zijn bevindingen vastgelegd in een medisch advies I van 18 oktober 2018 (medisch advies I). Dit advies luidt, voor zover hier van belang, als volgt:

“(…) Overwegingen / beschouwing

Het betreft een inmiddels 33-jarige vrouw die op 1 mei 2015 een aanrijding overkwam waarbij de auto van de zijkant werd aangereden. Er kan dus niet worden gesproken van een whiplashletsel. Daarbij komt dat er na het ongeval door de huisarts alleen enige kneuzingen zijn vastgesteld, kneuzingen die binnen enkele weken hersteld zullen zijn. Nadien is door geen enkele behandelaar, waaronder neuroloog en bij uitgebreid beeldvormend onderzoek, een structurele stoornis (…) vastgesteld. De klachten moeten dus worden geduid als spiergebonden klachten passend bij een matige (spier)conditie. Dat wordt ook door de fysiotherapeut bevestigd met zijn advies stevig te gaan trainen. Deze klachten zijn echter medisch niet te verklaren vanuit het ongeval. Collega Blanken verwijst weliswaar naar artikelen waarin personen langdurig klachten hebben, maar dat is wat anders dan een causaal verband met een trauma aannemen. Immers het betreffen aspecifieke, spiergebonden klachten die zeer veelvuldig voorkomen in de algemene bevolking zonder voorafgaand trauma. Ook is er geen reden om voor spierpijn beperkingen in activiteiten op te leggen. Dat geldt ook voor werk en huishouden.

Op zich zou dus na uiterlijk twee-drie maanden al gesproken kunnen worden van een restloos herstel van alle ongeval gevolgen zonder BI en/of beperkingen. lk snap echter de redenatie van collega Cabenda wel dat hij eerst alle onderzoeken in de curatieve sector heeft afgewacht voordat hij een beslissing over een hersteladvies heeft gegeven. Daar komt nog bij dat er dan ook een situatie wordt beschreven waarbij betrokkene zelfs episoden klachtenvrij is. Een weer terugkeren of opvlammen van klachten past in het geheel niet bij een traumatische origine van de klachten. Dat geldt ook voor de suggestie van collega Blanken dat automatisch uit de AMA-Guides volgt dat 1-3% BI moet worden toegekend voor de pijnklachten. Dat is alleen zo als er een causaal verband moet worden aangenomen. Zoals reeds aangegeven is dat al geruime tijd niet het geval zodat ook een BI niet aan de orde is.

De basis voor de afwikkeling is dus een beperkte periode van spiergebonden klachten met restloos herstel van alle ongeval gevolgen zonder BI en/of blijvende beperkingen.

Op 2 juni 2021 heeft Groenewegen namens Citizens – eveneens op basis van bestudering van het medisch dossier – een medisch advies II opgesteld (medisch advies II). In dit advies staat, voor zover hier relevant, het volgende vermeld:

“(…) Betrokkene overkwam op 1 mei 2015 een verkeersongeval.

(…)

Overwegingen / beschouwing

De aanvullend ontvangen informatie geeft geen nieuwe gezichtspunten zodat alle overwe-gingen en conclusies van voorgaand advies onverkort van toepassing zijn gebleven. Er is van begin of aan geen sprake geweest van een structurele stoornis. Spierkneuzingen kunnen voor een beperkte tijd klachten hebben gegeven. De persisterende klachten zijn medisch niet te verklaren vanuit gevolgen van het ongeval. Zoals de fysiotherapeut meermaals aangeeft is er sprake van spiergebonden klachten op basis van een verminderde conditie en rompstabiliteit, hetgeen uiteraard niet als gevolg van het ongeval kan worden beschouwd. Niet voor niets blijft de fysiotherapeut aangeven dat er hard aan kracht en conditie moet worden gewerkt.

Voor de volledigheid moet nogmaals worden benadrukt dat er geen sprake is geweest van een achteropaanrijding dan wel whiplash.

De basis voor de afwikkeling blijft dus een beperkte periode van spiergebonden klachten met restloos herstel van alle ongevalsgevolgen zonder BI en/of blijvende beperkingen.

Citizens heeft ter zake ongeval 2 aan [eiseres] uitkeringen gedaan van (in ieder geval) NAf 29.344.

Ten aanzien van ongeval 2 is thans een medische eindsituatie bereikt.

3. De vorderingen en de standpunten van partijen

Citizens vordert bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad, [eiseres] te gebieden een afschrift aan Citizens te verstrekken van het dossier van haar huisarts en eventuele andere informatie van behandelend artsen over de periode vanaf 5 november 2014 tot 1 mei 2015, kosten rechtens.

Citizens legt aan de vordering het volgende ten grondslag. [Eiseres] heeft op 5 november 2014 ook een ongeval gehad (ongeval 1). Citizens heeft er recht op en belang bij om, in het geval de pijnklachten van [eiseres] objectiveerbaar zijn, deze mogelijk zijn veroorzaakt door ongeval 1.

Eiseres] concludeert tot afwijzing van de vordering, met veroordeling van Citizens in de proceskosten, en tot voortprocederen in de hoofdzaak.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.

in de hoofdzaak

Eiseres] vordert – samengevat en na schriftelijke eiswijziging – bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad, Citizens te veroordelen om tegen behoorlijk bewijs van kwijting aan [eiseres] te voldoen NAf 220.656, vermeerderd met de wettelijke rente over de immateriële schade vanaf 1 mei 2015 en over de materiele schade vanaf 12 mei 2017, vermeerderd met de buitengerechtelijke kosten van NAf 14.177,50, kosten rechtens.

Eiseres] stelt dat zij als gevolg van ongeval 2 letsel heeft opgelopen, bestaande uit whiplashklachten in de vorm van pijnklachten in het hoofd, de nek, de schoudergordel, borstkas en linkerzijde van de wervelkolom. [Eiseres] stelt dat Citizens gehouden is de door haar geleden en nog te lijden materiële en immateriële schade, die het gevolg is van het bij ongeval 2 opgelopen letsel, te vergoeden.

Citizens concludeert tot afwijzing van de vorderingen, althans een eventuele toewijzing van de vorderingen niet uitvoerbaar bij voorraad te verklaren, met veroordeling van [eiseres] in de proceskosten en nakosten, beide te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf vijftien dagen na dit vonnis.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.

4. De beoordeling

Er is sprake van twee ongevallen, waarvan het ongeval in 2015 (ongeval 2) onderwerp van deze procedure is.

De kern van het geschil betreft de vraag of [eiseres] rechtens vast te stellen gezondheidsklachten heeft en, indien dat het geval is, of er een causaal verband bestaat tussen deze klachten en ongeval 2.

Voor de beoordeling van de stelling van [eiseres] dat zij als gevolg van ongeval 2 lijdt aan gezondheidsklachten, stelt het gerecht het volgende voorop:

a. Het is aan de benadeelde om te stellen en, bij gemotiveerde betwisting, te bewijzen dat zij aan gezondheidsklachten lijdt. Het enkele feit dat het klachten betreft die naar hun aard subjectief zijn, betekent niet dat het bewijs ervan niet geleverd kan worden. Wanneer kan worden vastgesteld dat het klachtenpatroon plausibel is, hetgeen doorgaans het geval zal zijn bij een consistent, consequent en samenhangend patroon van klachten, kan van het bestaan van dergelijke subjectieve klachten worden uitgegaan (zie onder meer gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 20 februari 2018, ECLI:NL:GHARL: 2018:1661).

Indien de benadeelde heeft aangetoond dat haar subjectieve gezondheidsklachten in de hiervoor bedoelde juridische betekenis bestaan, mogen aan het bewijs van het oorzakelijk verband tussen het ongeval en deze klachten geen al te hoge eisen worden gesteld, in die zin dat het ontbreken van een specifieke, medisch aantoonbare verklaring voor de klachten niet in de weg staat aan het oordeel dat het bewijs van het oorzakelijk verband geleverd is (vgl. Hoge Raad 8 juni 2001, ECLI:NL:HR:2001:AB2054). Indien komt vast te staan dat de benadeelde voorafgaand aan het ongeval deze gezondheidsklachten niet had, de gezondheidsklachten op zich door het ongeval veroorzaakt kunnen worden en een alternatieve verklaring voor de gezondheidsklachten ontbreekt, zal het bewijs van het oorzakelijk verband daarmee veelal geleverd zijn (zie gerechtshof Arnhem- Leeuwarden 24 mei 2016, ECLI:NL:GHARL:2016:3988).

Tussen partijen staat niet ter discussie dat er bij [eiseres] sprake is van aanhoudende pijnklachten. In de overgelegde medische stukken en de bevindingen van de medisch adviseur van [eiseres], Blanken, en de medisch adviseur van Citizens, Groenewegen, zijn voldoende aanwijzingen voor de gestelde pijnklachten. Uit de stukken blijkt dat [eiseres] (in ieder geval) vanaf ongeluk 2 te kampen heeft met diverse gezondheidsklachten, waaronder nek- en schoudergordelklachten.

Partijen twisten over de oorzaak van de lichamelijke klachten. [Eiseres] stelt, onder verwijzing naar de medische adviezen van Blanken, dat de gezondheidsklachten zijn ontstaan door ongeval 2. Daartegenover staat de gemotiveerde betwisting van Citizens. Zij voert aan dat haar medisch adviseur Groenewegen aangeeft dat, nu de auto aan de zijkant is aangereden, er niet gesproken kan worden van whiplashletsel. Na ongeval 2 zijn door de huisarts alleen een aantal kneuzingen vastgesteld die binnen enkele weken hersteld zullen zijn, aldus Groenewegen. De klachten zijn volgens Groenewegen medisch niet te verklaren vanuit ongeval 2 en daarnaast betreffen het klachten die zeer veelvuldig voorkomen in de algemene bevolking zonder voorafgaand trauma. Er is geen reden om voor spierpijn beperkingen in activiteiten, werk en huishouden op te leggen. Daarnaast voert Citizens aan dat [eiseres] ongeval 1 heeft verzwegen en thans weigert informatie over dit ongeval te verstrekken waaruit Citizens kan afleiden of door ongeval 1 de causaliteit en dus de aansprakelijkheid van Citizens ter zake ongeval 2 wordt doorbroken.

Het gerecht stelt vast dat partijen, onder verwijzing naar de bevindingen van hun medisch adviseur, een tegenovergesteld standpunt innemen ten aanzien van het causaal verband tussen klachten en ongeval 2. Daar komt bij dat de medisch adviseurs (de eventuele gevolgen van) ongeval 1 kennelijk niet in hun bevindingen hebben betrokken. Het gerecht acht het bij deze stand van zaken noodzakelijk om, teneinde duidelijkheid te krijgen over het bestaan, de aard en de omvang van de klachten van [eiseres] en het causaal verband tussen de klachten en ongevallen 1 en 2, een medisch deskundige te benoemen. Gelet op de aard van de door [eiseres] geuite klachten en beperkingen (ter zake ongeval 2), is het gerecht voornemens neuroloog dr. S. Bakker, werkzaam bij het Curaçao Medical Center (Bakker), te benaderen met het verzoek of hij bereid en in staat is om als deskundige op te treden. Doel van het onderzoek is allereerst om nauwkeurig in kaart te brengen of en zo ja, welke klachten [eiseres] heeft gehad vanaf ongeval 1 tot ongeval 2 en vanaf ongeval 2 tot heden (wanneer zijn de klachten begonnen en eventueel geëindigd). Vervolgens kan het onderzoek bijdragen aan een antwoord op de (juridische) vraag of sprake is van causaal verband tussen de vastgestelde klachten van [eiseres] en ongeval 2, waarbij van belang is of het ongeval deze klachten kan veroorzaken, of de eventuele vergelijkbare klachten na ongeval 1 de causaliteit van de klachten en ongeval 2 hebben doorbroken en of sprake is van een alternatieve medische verklaring van de klachten.

De deskundige zal in beginsel de vragen worden gesteld die zijn geformuleerd door de Projectgroep Medische deskundigen in de rechtspleging van de Vrije Universiteit in samenwerking met de Interdisciplinaire Werkgroep Medische Deskundigen (IWMD): “Vraagstelling causaal verband bij ongeval”. Voordat wordt overgegaan tot benoeming van een deskundige, zal het gerecht partijen in de gelegenheid stellen zich uit te laten over het voornemen van het gerecht om Bakker te benaderen met het verzoek om als deskundige op te treden en over de aan de deskundige voor te leggen vragen. Indien partijen bezwaar hebben tegen benoeming van Bakker als deskundige, dienen zij gemotiveerd kenbaar te maken wat hun bezwaren tegen de benoeming zijn. Bij gemotiveerde bezwaren staat het partijen vrij om (in overleg) tot een (eensluidende) andere voordracht te komen. Het gerecht zal dan met inachtneming van de door partijen verstrekte opgave(n) zelf een keuze maken.

Verder dient [eiseres] alle medische stukken ten aanzien van de ongevallen 1 en 2 en voor zover nog niet ingebracht in de procedure, en op basis waarvan de rapporten van de medisch adviseurs tot stand zijn gekomen, bij akte in het geding te brengen. Ook dient [eiseres] een medische machtiging af te geven zodat de deskundige indien nodig nadere gegevens kan opvragen.

Citizens heeft aansprakelijkheid voor ongeval 2 erkend. De kosten die zijn verbonden aan het inschakelen van een deskundige kunnen in beginsel worden gekwalificeerd als kosten van de vaststelling van de hoogte van de schade. Het gerecht zal daarom bij het tussenvonnis waarin de deskundige zal worden benoemd, bepalen dat Citizens het voorschot voor de kosten van de deskundige zal moeten betalen.

Iedere verdere beslissing wordt aangehouden.

in het incident

Gelet op het hiervoor onder 4.8 is overwogen, ziet het gerecht aanleiding de beoordeling in het incident aan te houden.

5. De beslissing

bepaalt dat de zaak weer op de rol zal komen van 24 april 2023 voor het nemen van een akte door beide partijen over hetgeen is vermeld onder 4.6 en 4.7, en voor het nemen van een akte overlegging producties door [eiseres] zoals vermeld onder 4.8;

houdt iedere verdere beslissing aan.

Dit vonnis is gewezen door mr. S.M. Christiaan, rechter, bijgestaan door mr. M.M. Schalk, griffier, en in het openbaar uitgesproken op 27 maart 2023.