ECLI:NL:OGEAC:2025:339

1. Het procesverloop

Het procesverloop blijkt uit:

- het verzoekschrift van 16 augustus 2024,

- de conclusie van antwoord, tevens houdende eis in reconventie,

- de mondelinge behandeling van 6 mei 2025.

Vonnis is bepaald op vandaag.

2. De feiten

Partijen zijn broer en zus van elkaar.

Hun moeder, mevrouw [moeder] (hierna: moeder), heeft het perceel gelegen op [adres] in het tweede district te [land], ter grootte van 464 m2 met opstallen (hierna: het perceel) samen met haar broers en zussen via algemene titel (erfenis) verkregen. Het perceel is nader omschreven in de meetbrief van het Kadaster met nummer 324/1967.

Moeder heeft het perceel in het geheel toebedeeld gekregen en heeft hiervoor wegens overbedeling een bedrag aan haar broers en zussen betaald.

Moeder heeft het perceel vervolgens bij akte van 17 oktober 1990 geschonken (hierna: schenkingsakte) aan [eiseres] en [gedaagde]. In de schenkingsakte staat onder meer dat [eiseres] en [gedaagde] beide voor de onverdeelde helft eigenaar zijn worden van het perceel. In het Kadaster zijn beiden genoemd tot op heden als eigenaar van de onverdeelde helft van het perceel.

In 2009 is [eiseres] met de schenkingsakte naar het Kadaster gegaan. Het Kadaster heeft vervolgens op 8 juni 2009 twee meetbrieven opgesteld met nummer 491/2009 en 492/2009. In beide meetbrieven is vermeld dat de grenzen conform de aanwijs van de mevrouw [eiseres] zijn opgemeten. De op het perceel bevindende opstal is bij helfte verdeeld.

In de meetbrief 491/2009 is het perceel met opstal met een oppervlakte van 192 m2 dat [eiseres] in gebruik heeft, aangeduid als kavel B (hierna: kavel B). De bijgevoegde tekening ziet er als volgt uit:

In de meetbrief 492/2009 is het perceel met opstal met een oppervlakte van 272 m2 dat [gedaagde] in gebruik heeft, aangeduid als kavel A (hierna: kavel A). De bijgevoegde tekening ziet er als volgt uit:

gedaagde] heeft op 11 mei 2010 een bouwvergunning verkregen om een bijgebouw te plaatsen op kavel A. [gedaagde] heeft hier vervolgens een fundering laten storten om een kantoor te bouwen.

eiseres] exploiteert vanuit de opstal die is gelegen op het perceel 92/1946 een flowershop. Op enig moment heeft [eiseres] – in overleg met [gedaagde] – haar flowershop uitgebreid zodat een deel van de shop op kavel A staat. [eiseres] heeft – zonder overleg met [gedaagde] – een deur geplaatst in de muur van de uitbreiding die direct toegang geeft tot kavel A.

eiseres] heeft op enig moment een deel van de hiervoor bedoelde fundering weggebroken.

eiseres] is in 2017 wederom naar het Kadaster gegaan voor het begrenzen van het perceel. Het Kadaster heeft vervolgens de meetbrief 709/2017 opgesteld. Daarin is omschreven dat het gaat om een oppervlakte van 40m2 en dat de grenzen conform de aanwijs van mevrouw [eiseres] zijn opgemeten.

Op kavel B heeft [eiseres] een koeler voor de bloemen geplaatst. [eiseres] maakt gebruik van kavel A (via perceel 709/2017) om via de achterdeur van de uitbreiding naar de koeler te lopen.

De huidige situatie ziet er als volgt uit:

gedaagde] heeft aan Profi-Beat Caribbean opdracht gegeven om een onderzoek uit te voeren naar de bouwtechnische situatie en schade aan de fundering. De conclusie in het rapport van 25 januari 2025 is dat de fundering is beschadigd, dat er openingen zijn geplaatst die toegang geven tot het terrein van de opdrachtgever en dat regenwater naar het terrein van de opdrachtgever wordt afgevoerd. De herstelkosten zijn begroot op Cg 6.800,90.

gedaagde] heeft Caresto Real Estate (Caresto) opdracht gegeven om kavel A te waarderen. Op 31 januari 2025 is de marktwaarde van het terrein door Caresto op Cg 124,00 per vierkante meter gewaardeerd.

3. De vorderingen

eiseres] vordert – voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad – om

ter afwikkeling van de schenking van het perceel van moeder aan [eiseres] en [gedaagde];

I. te bepalen dat de nieuwe/derde meetbrief genummerd: 709/2017 met een oppervlakte van 40 m2 standhoudt en naast de meetbrief 491/2009 aan [eiseres] wordt toebedeeld;

II. te bepalen dat de verdeling van de nalatenschap conform de wet (ex. art. 3:185 lid 1 jo. lid 2 sub a BW) wordt vastgesteld, in die zin dat aan [eiseres] de percelen conform de meetbrieven 491/2009 en 709/2017 worden toebedeeld en aan [gedaagde] het restant van het perceel van in de meetbrief 492/2009, zodat men aan de schenkingsvoorwaarden, zijnde de wens van moeder voldoet;

III. een notaris te benoemen, gelet op het feit dat [gedaagde] geen medewerking verleent, althans duidelijk geen blijk daarvan geeft, en te bepalen dat dit vonnis in de plaats treedt van iedere medewerking/rechtshandeling van [gedaagde] voor het verlijden van de benodigde notariële aktes in kwestie (het e.e.a. ex. de artikelen 3:300 jo. 3:301 BW),

IV. [gedaagde] te veroordelen in de algehele proceskosten, inclusief griffierechten en deurwaarderskosten.

In reconventie:

gedaagde] vordert in reconventie – voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad – om:

I. [eiseres] te veroordelen tot betaling van een bedrag van Cg 6.800,90;

II. te bepalen dat onder betaling van Cg 5.000,00 aan [eiseres], de 40m2 conform de verdeling die in het jaar 2009 heeft plaatsgevonden eigendom blijft van [gedaagde];

III. [gedaagde] te machtigen om de overdracht via een notaris te doen geschieden;

IV. [eiseres] te bevelen om het systeem van regenafvoer te verwijderen op straffe van een dwangsom van Cg 250,00 per dag of gedeelte daarvan voor elke dag en/of gedeelte daarvan tot een maximum van Cg 10.000,00 dat geen gehoor wordt gegeven aan het bevel;

V. [eiseres] te veroordelen in de kosten van deze procedure.

4. De beoordeling

Gelet op de onderlinge samenhang zullen de vorderingen in conventie en in reconventie gezamenlijk worden beoordeeld.

Verdeling perceel

Ter zitting hebben partijen verduidelijkt dat hun vorderingen erop gericht zijn om het perceel waarvan zij tot op heden beiden voor de onverdeelde helft eigenaar zijn, te verdelen. Het gerecht zal het geschil dan ook als zodanig beslechten.

Het gaat in deze zaak om de afwikkeling van een eenvoudige gemeenschap, bestaande uit het perceel dat door moeder aan [eiseres] en [gedaagde] is geschonken.

Het gerecht kan conform artikel 3:185 van het Burgerlijk Wetboek (BW) de verdeling van een eenvoudige gemeenschap vaststellen of de wijze van verdeling gelasten. Bij de verdeling dient het gerecht rekening te houden met de belangen van partijen en het algemeen belang. Het gerecht komt in het kader van artikel 3:185 BW een grote discretionaire bevoegdheid toe, is niet gebonden aan hetgeen partijen over een weer hebben gevorderd en er behoeft niet expliciet te worden ingegaan op hetgeen partijen aanvoeren. Het vaststellen van de (wijze van) verdeling door het gerecht heeft geen goederenrechtelijke werking. Voor de overgang van het eigendom is een afzonderlijke goederenrechtelijke levering vereist.

Het gerecht zal de wijze van verdeling gelasten conform de meetbrieven 491/2009 (kavel B) en 492 /2009 (kavel A) van het Kadaster en dus zoals is weergegeven op de kaarten in r.o. 2.6. en 2.7. Kavel B zal worden toebedeeld aan [eiseres] en kavel A aan [gedaagde]. Dit betekent dat het stuk grond van 40m2 dat [eiseres] thans in gebruikt heeft genomen en is genoemd in de meetbrief van het Kadaster 709/2017, aan [gedaagde] wordt toebedeeld.

Bij deze verdeling heeft het gerecht in aanmerking genomen dat [eiseres] in 2009 met de schenkingsakte naar het Kadaster is gegaan en dat toen een (niet juridische) verdeling heeft plaatsgevonden van het perceel. De grenzen zijn hierbij door [eiseres] aangewezen. Dit heeft erin geresulteerd dat de grens door het Kadaster is aangewezen op de helft van de op het perceel gelegen opstal en vervolgens is de grens in het verlengde daarvan in een rechte lijn op het perceel doorgetrokken. Door deze verdeling is kavel A groter dan kavel B. Partijen hebben vervolgens de kavels jarenlang overeenkomstig de hiervoor bedoelde meetbrieven ingericht en gebruikt waarbij kavel B is gebruikt door [eiseres] en kavel A door [gedaagde]. Het is het gerecht genoegzaam duidelijk dat de door [eiseres] voorgestane verdeling, toebedeling van 40m2 van kavel A, is ingegeven vanwege haar wens om de looproute van de flowershop naar de bloemenkoeler die gelegen is op kavel B, te vereenvoudigen. Dit maakt echter niet dat de (niet juridische) verdeling die sinds 2009 door [eiseres] is aangewezen, nu bij de juridische verdeling dient te worden aangepast. Dat kavel A qua oppervlakte groter is dan kavel B rechtvaardigt de wijziging niet. Anders dan [eiseres] stelt, betekent het feit dat beide partijen voor de onverdeelde helft eigenaar zijn van het perceel niet dat aan beiden een exact gelijk aantal oppervlaktes toekomt. Het gaat er enkel om dat beide partijen recht hebben op de helft van de waarde van het perceel.

Niet in geschil is dat er door voormelde wijze van verdeling sprake is van een overbedeling aan de zijde van [gedaagde]. [gedaagde] heeft zich bereid verklaard om hiervoor een vergoeding aan [eiseres] te voldoen. [gedaagde] heeft onweersproken gesteld met verwijzing naar de waardebrief van 31 januari 2025 (r.o. 2.14,) dat de overbedeling een waarde vertegenwoordigd van Cg 5.000,00 (Cg 125 x 40m2). Het gerecht zal dan ook bepalen dat [gedaagde] dit bedrag aan [eiseres] dient te betalen wegens overbedeling.

Zoals door [eiseres] gevorderd zal het gerecht een nader te noemen notaris benoemen om te verdeling te bewerkstelligen. De vordering om te bepalen dat deze uitspraak dezelfde kracht heeft als een in de wettige vorm opgemaakte akte, zal als niet weersproken worden toegewezen. Bij die stand van zaken heeft [gedaagde] geen belang meer bij de gevorderde machtiging om zelf de benodigde rechtshandelingen te mogen verrichten om de levering te bewerkstelligen. Doordat de uitspraak dezelfde kracht heeft als een in de wettige vorm opgemaakte akte is voldoende gewaarborgd dat, mocht [eiseres] onverhoopt toch niet meewerken aan de levering, [gedaagde] zijn gedeelte van het perceel toch geleverd krijgt. Het gerecht zal de vordering in reconventie onder III daarom afwijzen. Het gerecht merkt nog op dat voor zover het voor de verdeling nodig is dat het perceel (eerst) in juridische zin wordt gesplitst, partijen hieraan ook hun medewerking dienen te verlenen.

Overige vorderingen

Niet in geschil is dat [eiseres] een deel van de fundering van [gedaagde] heeft afgebroken. [gedaagde] heeft onweersproken gesteld dat de door [eiseres] toegebracht schade aan de fundering een bedrag van Cg 6.800,90 betreft. [eiseres] zal dan ook, zoals gevorderd, worden veroordeeld tot betaling van dit bedrag.

De vordering om [eiseres] te bevelen om het systeem van regenafvoer te verwijderen op straffe van verbeurte van een dwangsom, zal eveneens als onweersproken worden toegewezen.

Gelet op de familiebetrekking tussen partijen zullen de proceskosten worden gecompenseerd, in die zin dat ieder de eigen kosten draagt.

De veroordelingen in deze uitspraak gaan meteen in en kunnen ook ten uitvoer worden gelegd als een van de partijen deze beslissing voorlegt aan het Hof.

5. De beslissing

gelast de verdeling van de tussen partijen bestaande eenvoudige gemeenschap bestaande uit het perceel zoals bedoeld in r.o. 2.1., met benoeming van notaris mr. I.W.R. Naaldijk, althans een door hem aan te wijzen andere notaris van notariskantoor Naaldijk, tot notaris ten overstaan van wie de verdeling zal plaatsvinden;

gelast de wijze van verdeling als volgt:

- bepaalt dat het gedeelte van het perceel zoals bedoeld in de meetbrief 491/2009 (kavel B) met een oppervlakte van 192 m2 aan [eiseres] wordt toebedeeld;

- bepaalt dat het gedeelte van het perceel zoals bedoeld in de meetbrief 492/2009 (kavel A) met een oppervlakte van 272 m2 aan [gedaagde] wordt toebedeeld;

- bepaalt dat [gedaagde] wegens overbedeling een bedrag van Cg 5.000,00 aan [eiseres] moet betalen;

veroordeelt partijen hun medewerking te verlenen aan de verdeling zoals hiervoor is bepaald en daartoe ook alle medewerking te verlenen aan levering daarvan;

bepaalt dat deze uitspraak dezelfde kracht heeft als een in de wettige vorm opgemaakte akte van [eiseres] dan wel van [gedaagde] en in de plaats treedt van de akte of een deel daarvan, wanneer [eiseres] dan wel [gedaagde] niet vrijwillig aan de verplichting tot medewerking aan de verdeling voldoet;

veroordeelt [eiseres] tot betaling van een bedrag van Cg 6.800,90 aan [gedaagde];

beveelt [eiseres] om het systeem van regenafvoer te verwijderen op straffe van verbeurte van een dwangsom van Cg 250,00 per dag of gedeelte daarvan voor elke dag en/of gedeelte daarvan tot een maximum van Cg 10.000,00 dat geen gehoor wordt gegeven aan het bevel;

compenseert de proceskosten, in die zin dat ieder de eigen kosten draagt;

verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad;

wijst af wat verder is gevorderd.

Dit vonnis is gewezen door mr. M.E.B. de Haseth, rechter, bijgestaan door mr. M.R. Hoekstra, griffier, en in het openbaar uitgesproken.