Nr. 01254/02 B
Mr Fokkens
Parket: 28 januari 2002
Conclusie inzake:
[verzoeker = klaagster]
1. Bij beschikking van 26 april 2002 heeft de Rechtbank Breda het beklag van verzoeker strekkende tot teruggave aan haar van de in bovenvermelde beschikking omschreven trailer, gegrond verklaard.
2. Tegen deze uitspraak heeft de officier van justitie cassatieberoep ingesteld.
3. De officier van justitie heeft een middel van cassatie voorgesteld.
4. Het middel klaagt dat de Rechtbank haar beslissing ten onrechte heeft gebaseerd op art. 116 Sv e.v. in plaats van op art. 52 van de Douanewet.
5. De Rechtbank Breda heeft het beklag van [klaagster] tegen het beslag dat krachtens art. 52 van de Douanewet op een haar toebehorende trailer was gelegd, gegrond verklaard. De Rechtbank heeft deze beslissing als volgt gemotiveerd:
"Het onderzoeksbelang vordert het voortduren van het beslag niet meer. Dat het inbeslaggenomene zal worden verbeurd verklaard of onttrokken aan het verkeer is niet waarschijnlijk, zodat er geen gronden zijn het strafvorderlijke beslag te laten voortduren. Teruggave van het inbeslaggenomene aan klager is op het eerste gezicht redelijk en maatschappelijk niet onverantwoord, zodat last daartoe zal worden gegeven."
6. De Rechtbank hanteert bij haar beslissing onderzocht of het belang van strafvordering het voortduren van het beslag vordert. In deze zaak is echter geen sprake van een strafvorderlijk beslag, maar van een beslag op grond van art. 52 van de Douanewet.
7. Art. 52 van de Douanewet luidt voor zover hier van belang als volgt"
" 1. Vervoermiddelen, kennelijk ingericht of toegerust om goederen aan het ambtelijk toezicht te onttrekken of om tot het nakomen van artikel 14, tweede lid genomen dwangmaatregelen te verijdelen, zomede alle andere voorwerpen, kennelijk bestemd om goederen aan het ambtelijk toezicht te onttrekken of om een vervoermiddel tot een der hiervoor omschreven doeleinden in te richten of toe te rusten, worden in beslag genomen.
4. Krachtens het eerste lid in beslag genomen vervoermiddelen en voorwerpen vervallen zonder rechtsvervolging aan de staat, tenzij bij een rechterlijke beslissing als bedoeld in het zesde lid de inbeslagneming niet wordt gehandhaafd.
5. De belanghebbende bij het in beslag genomen vervoermiddel of voorwerp kan binnen een maand na de mededeling omtrent de inbeslagneming bij de rechtbank van het arrondissement binnen hetwelk de inbeslagneming heeft plaatsgehad, daartegen hetzij in persoon, hetzij door een gemachtigde een met redenen omkleed klaagschrift indienen.
6. De rechtbank behandelt het kaagschrift op de voet van het bepaalde in artikel 552b van het Wetboek van Strafvordering, met dien verstande, dat ook de inspecteur in de gelegenheid wordt gesteld tijdens de behandeling te worden gehoord en hem, zo hij voor de behandeling is verschenen, tijdig tevoren door de griffier schriftelijk mededeling van de dag der uitspraak wordt gedaan."
8. De Hoge Raad heeft in HR 14 mei 1996, NJ 1996, 619 in een vrijwel identieke zaak geoordeeld:
"Uit het samenstel van de bepalingen van het eerste en het vijfde lid van art. 213 van genoemde wet (lees: de AWDA, JWF) vloeit voort dat de rechter die over een op de voet van dit vijfde lid ingediende klaagschrift heeft te beslissen, moet toetsen aan de in het eerste lid opgenomen maatstaf."
9. In mijn conclusie in die zaak ben ik uitgebreid ingegaan op de wetsgeschiedenis. Ik moge naar die conclusie verwijzen. De AWDA kreeg ingevolge een wetswijziging in 1992 als nieuwe citeertitel de Wet inzake de douane en is in 1996 opgevolgd door de huidige Douanewet. Artikel 52 van de Douanewet komt inhoudelijk geheel overeen met het destijds geldende artikel 213.
10. Dat betekent dat het middel terecht klaagt dat de Rechtbank een verkeerde maatstaf heeft gehanteerd en dat de bestreden ebschikking niet in stand kan blijven.
11. Volledigheidshalve merk ik nog op dat art. 52, zesde lid, van de Douanewet art. 552b Sv van overeenkomstige toepassing verklaart op deze procedure en niet het door de Rechtbank toegepaste art. 552a Sv.
12. Ik concludeer dat de Hoge Raad de bestreden beschikking zal vernietigen en de zaak zal verwijzen naar het Gerechtshof 's-Hertogenbosch ten einde opnieuw te worden behandeld en afgedaan.
De Procureur-Generaal
bij de Hoge Raad der Nederlanden,
plv.