[verzoeker 1] en [verzoeker 2] , uit [woonplaats] , verzoekers
(gemachtigde: mr. M.Q.M. Mosk),
en
de minister van Buitenlandse Zaken, verweerder
(gemachtigde: I.S. IJserinkhuijsen).
Inleiding
1. Deze uitspraak gaat over de buitenbehandelingstelling van de aanvraag van verzoekers om een laissez-passez voor hun zoon [naam zoon] . Zij hebben de voorzieningenrechter verzocht om een voorlopige voorziening te treffen.
Verzoekers hebben een aanvraag ingediend voor een laissez-passer voor hun zoon [naam zoon] . Verweerder heeft de aanvraag met het besluit van 18 november 2025 niet in behandeling genomen. Verzoekers hebben hiertegen bezwaar gemaakt en de voorzieningenrechter gevraagd om een voorlopige voorziening te treffen.
Verweerder heeft op het verzoek gereageerd met een verweerschrift. Verzoekers hebben nadere stukken ingediend.
De voorzieningenrechter heeft het verzoek op 10 december 2025 op zitting behandeld. Hieraan heeft de gemachtigde van verzoekers deelgenomen. Verzoekers en de gemachtigde van verweerder hebben deelgenomen via een digitale beeldverbinding.
Na afloop van de zitting heeft de voorzieningenrechter onmiddellijk uitspraak gedaan.
Beoordeling door de voorzieningenrechter
Wat vindt de voorzieningenrechter van het verzoek?
2. De voorzieningenrechter wijst het verzoek toe. Hierna legt de voorzieningenrechter uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft. Het oordeel van de voorzieningenrechter heeft een voorlopig karakter en bindt de rechtbank in een (eventueel) bodemgeding niet.
Verzoek
3. Verzoekers zoon, [naam zoon] , is op [geboortedatum] geboren uit een draagmoeder in Ghana. Verzoekers verzoeken de voorzieningenrechter om te bepalen dat verweerder binnen 48 uur na de uitspraak een Nederlands paspoort, een laissez-passer of een noodpaspoort voor [naam zoon] dient af te geven zodat zij met hem naar Nederland kunnen reizen.
Spoedeisend belang
4. Een procedure bij de voorzieningenrechter is een spoedprocedure. Een voorlopige voorziening kan alleen worden getroffen als er een spoedeisend belang is, waardoor de beslissing op het bezwaar niet kan worden afgewacht.
Verzoekers verblijven op dit moment met [naam zoon] in Ghana en kunnen niet met hem naar Nederland reizen zo lang hij geen reisdocument heeft. Omdat het voor [naam zoon] belangrijk is dat hij op tijd in Nederland de benodigde Rijksvaccinaties kan krijgen, kunnen verzoekers de bezwaarprocedure niet afwachten. Het spoedeisend belang wordt door verweerder ook niet betwist. De voorzieningenrechter neemt het spoedeisend belang in deze zaak daarom aan.
Inhoudelijk
5. De voorzieningenrechter zal in deze zaak geen uitspraak doen over de rechtmatigheid van de buitenbehandelingstelling van de aanvraag om een laissez-passer voor [naam zoon] . Een verzoek om een voorlopige voorziening leent zich niet om de rechtmatigheid van het bestreden besluit volledig te beoordelen. Daarnaast raakt het besluit aan de civiele procedure die nog gevoerd moet worden. De voorzieningenrechter zal daarom volstaan met een belangenafweging. Het belang van verzoekers zal worden afgewogen tegenover het belang van verweerder.
Belangenafweging
6. Op grond van de Paspoortwet komen uitsluitend personen met de Nederlandse nationaliteit of met een Nederlands verblijfsrecht in aanmerking voor een Nederlands reisdocument.
[naam zoon] heeft niet de Nederlandse nationaliteit en zijn identiteit en nationaliteit kunnen volgens verweerder niet op basis van zijn geboorteakte worden vastgesteld. Erkenning van de geboorteakte zou namelijk in strijd zijn met de Nederlandse openbare orde omdat op de geboorteakte verzoekster als moeder staat vermeld. Dat is in strijd met artikel 1:198, eerste lid, onder a, van het BW waarin is bepaald dat de vrouw uit wie het kind is geboren de (juridische) moeder is.
Verder stelt verweerder dat de zorgvuldigheid van de draagmoederconstructie eerst door een Nederlandse civiele rechter moet worden beoordeeld voordat de Nederlandse nationaliteit en een Nederlands reisdocument kan worden afgegeven. Er dient in ieder geval eerst een gelegaliseerde geboorteakte overgelegd te worden.
Tegenover het belang van verweerder staat het belang van verzoekers. Zij zijn getrouwd en hebben de Nederlandse nationaliteit. Uit het DNA-onderzoek blijkt dat verzoekers beide de biologische ouders van [naam zoon] zijn. Verzoekers hebben aangegeven in Nederland zo spoedig mogelijk de civiele procedure te starten omtrent het vaststellen van de geboortegegevens en de familierechtelijke betrekkingen.
Verzoekers hebben een overeenkomst gesloten met de draagmoeder en er zijn gelegaliseerde verklaringen van de draagmoeder waarin zij verklaart afstand te doen van al haar rechten omtrent [naam zoon] en dat zij niet voor [naam zoon] zal zorgen. Bovendien heeft de Ghanese rechtbank op basis van de aangeleverde documenten reeds geoordeeld dat naar Ghanees recht verzoekers de juridische ouders zijn.
De voorzieningenrechter heeft dan ook geen twijfel over de intentie van verzoekers en de draagmoeder, dat het de bedoeling is dat verzoekers de juridische ouders van [naam zoon] worden en dat zij voor hem zullen zorgen en hem zullen opvoeden. Verweerder heeft, zonder zich uit te willen laten over de nog te voeren civiele procedure, ter zitting ook bevestigd dat er op dit moment geen aanleiding is om aan de zorgvuldigheid van het draagmoedertraject te twijfelen.
Aangezien verzoekers beide de biologische ouders van [naam zoon] zijn en er op dit moment geen reden is om te twijfelen aan de zorgvuldigheid van het draagmoedertraject, acht de voorzieningenrechter het aannemelijk dat, na het doorlopen van alle daarvoor benodigde procedures, vastgesteld zal worden dat [naam zoon] de Nederlandse nationaliteit heeft of zal krijgen. Om die reden zal de voorzieningenrechter het verzoek toewijzen en verweerder opdragen om voor [naam zoon] , geboren op [geboortedatum] in [geboorteplaats] , zo snel mogelijk, maar uiterlijk op 15 december 2025, een laissez-passer en een Schengenvisum te verstrekken waarmee hij met verzoekers Nederland kan inreizen.
Conclusie en gevolgen
7. Omdat de voorzieningenrechter het verzoek toewijst moet verweerder het griffierecht aan verzoekers vergoeden. Verzoekers krijgen ook een vergoeding van hun proceskosten. Verweerder moet deze vergoeding betalen. De vergoeding is met toepassing van het Besluit proceskosten bestuursrecht als volgt berekend. Voor de rechtsbijstand door een gemachtigde krijgen verzoekers een vast bedrag per proceshandeling. De gemachtigde heeft het verzoekschrift ingediend en aan de zitting deelgenomen. Elke proceshandeling heeft een waarde van € 907,-. De vergoeding bedraagt dan in totaal € 1.814,-. De kosten aan verschotten zijn niet onderbouwd omdat onduidelijk is om welke uittreksels het gaat. Daarom komen die kosten niet voor vergoeding in aanmerking.
Partijen zijn erop gewezen dat tegen deze mondelinge uitspraak geen hoger beroep of verzet openstaat.
Beslissing
De voorzieningenrechter:
- draagt verweerder op om verzoekers, zo snel mogelijk, maar uiterlijk 15 december 2025, een laissez-passer te verstrekken voor [naam zoon] , geboren op [geboortedatum] in [geboorteplaats] , met daarbij een Schengenvisum, waarmee hij naar Nederland kan reizen;
- bepaalt dat verweerder het griffierecht van € 194,- aan verzoekers moet vergoeden;
- veroordeelt verweerder tot betaling van € 1.814,- aan proceskosten aan verzoekers.
Deze uitspraak is uitgesproken in het openbaar op 10 december 2025 door mr. M.H. van Haeften, voorzieningenrechter, in aanwezigheid van mr.C. Simonis, griffier.
Een afschrift van dit proces-verbaal is verzonden aan partijen op: