ECLI:NL:RBAMS:2026:1089

Procesverloop

Overwegingen

1. Op 25 november 1975 is Suriname onafhankelijk geworden van het Koninkrijk der Nederlanden. Vele rijksgenoten verlieten Suriname voor die datum om zich in Nederland te vestigen en zo de Nederlandse nationaliteit te behouden. Doordat hun Koninkrijksjaren in Suriname bij de opbouw van het AOW-pensioen niet worden meegerekend, hebben veel Nederlanders van Surinaamse herkomst geen volledige AOW kunnen opbouwen. Betrokkenen ervaren dit als een groot onrecht. Zij stellen dat zij rijksgenoten waren – gezien het gezamenlijke historische verleden van Nederland en Suriname en de vertaling daarvan in het Statuut van 1954 – en dat zij ten onrechte gelijk worden gesteld met migranten, die niet uit het Koninkrijk der Nederlanden afkomstig zijn. Zij vinden dat zij als tweederangsburgers worden behandeld en dat zij worden gediscrimineerd. De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft met het Tijdelijk besluit als gebaar van erkenning en tegemoetkoming aan een groep ouderen van Surinaamse herkomst een eenmalig bedrag van € 5.000,- per persoon beschikbaar gesteld.

2. Eiser is op [geboortedatum] geboren in [geboorteplaats] . Eiser en zijn ouders zijn geëmigreerd naar Curaçao. Op 26 oktober 1976 is eiser vanuit Curaçao naar Nederland gekomen. Aan eiser is een AOW-pensioen toegekend met een korting van 34%, omdat hij in de periode van 30 oktober 1968 tot en met 14 november 1976, van 8 juli 1982 tot en met 27 november 1989 en van 24 juni 1994 tot en met 16 december 1996 niet in Nederland heeft gewoond of gewerkt. Eiser heeft op 22 juli 2024 een tegemoetkoming op grond van het Tijdelijk besluit aangevraagd.

3. Met het primaire besluit, gehandhaafd bij het bestreden besluit, heeft verweerder de aanvraag van eiser afgewezen. Eiser is namelijk niet uiterlijk op 25 november 1975 in Nederland gaan wonen, met het oog op de inwerkingtreding van de Toescheidingsovereenkomst. Eiser woonde na 1975 in Curaçao en niet in het Europese deel van Nederland en komt ook daarom niet in aanmerking voor het gebaar.

4. Eiser is het niet eens met het bestreden besluit en is in beroep gegaan bij de rechtbank.

Eiser betwist dat hij niet voldoet aan de voorwaarde van artikel 3, aanhef en onder a, van het Tijdelijk besluit. Daaruit blijkt namelijk niet dat onder ‘Nederland’ verstaan moet worden het Europese deel van Nederland.

Verweerder heeft zijn standpunt dat met "Nederland" het Europese deel van Nederland wordt bedoeld, onderbouwd met een verwijzing naar artikel 3.20, eerste lid, van de Aanwijzingen voor de regelgeving. In deze bepaling staat dat, indien in een regeling die uitsluitend in het Europese deel van Nederland geldt, ter aanduiding van het Europese deel van het grondgebied van Nederland het woord "Nederland" kan worden gebruikt. De rechtbank is met verweerder van oordeel dat hierin een aanwijzing kan worden gezien dat met Nederland in het Tijdelijk besluit, welk besluit uitsluitend geldt in het Europese deel van Nederland, het Europese deel van Nederland wordt bedoeld. 5.3 Uit de Nota van Toelichting volgt dat het Tijdelijk besluit voortkomt uit een politiek-bestuurlijke wens om een gebaar te maken naar een groep ouderen van Surinaamse herkomst met een groot en langlopend gevoel van onrechtvaardigheid. Het kabinet heeft dit willen vormgeven met een eenmalig bedrag als gebaar van erkenning. Dit gebaar ziet op de unieke samenloop van omstandigheden van deze groep. Het gaat daarbij om de verwachtingen die zijn ontstaan rondom het onafhankelijkheidsproces van Suriname en de komst van deze groep naar Nederland met het oog op de Toescheidingsovereenkomst. Betrokkenen hebben welbewust de keuze gemaakt om naar Nederland te komen, omdat zij zich Nederlander voelden en Nederlander wilden blijven. Daarmee onderscheidt die groep zich van diegenen die bij de onafhankelijkheid in Suriname bleven en van de situatie in de voormalige Nederlandse Antillen. Ook hieruit leidt de rechtbank af dat met Nederland alleen het Europese deel van Nederland wordt bedoeld.

Voor zover eiser beoogt dat hij, door zijn verhuizing van Suriname naar Curaçao in Nederland is gaan wonen en dat hij daarom voldoet aan de voorwaarde van artikel 3, aanhef en onder a, van het Tijdelijk besluit, volgt de rechtbank hem hierin dan ook niet.

Eiser stelt verder dat hij, ondanks dat hij niet vanuit Suriname, maar vanuit Curaçao naar Nederland is gekomen, ook voldoet aan artikel 3, aanhef en onder b, van het Tijdelijk besluit. De voorwaarden voor het recht op het eenmalig bedrag zijn geformuleerd als strikte cumulatieve voorwaarden. Aan de voorwaarde in artikel 3, eerste lid, aanhef en onder a, van het Tijdelijk besluit voldoet eiser niet, zodat hij reeds om die reden geen aanspraak kan maken op de gevraagde tegemoetkoming. Of hij aan de voorwaarde van artikel 3, aanhef en onder b, van het Tijdelijk besluit voldoet laat de rechtbank daarom onbesproken.

Ten slotte stelt eiser met een beroep op het evenredigheidsbeginsel dat moet worden afgeweken van de voorwaarden in artikel 3, aanhef en onder a en b, van het Tijdelijk besluit. Eiser is namelijk verhuisd van Suriname naar Curaçao en is daar na 25 november 1975 gebleven, mede met het oog op het behouden van de Nederlandse nationaliteit. Voor het behouden daarvan was het niet nodig dat eiser voor genoemde datum naar Nederland (Europees grondgebied) zou verhuizen. Ook bij hem was de verwachting dat hij een volledig AOW-pensioen zou opbouwen. Ter onderbouwing hiervan verwijst eiser naar de uitspraak van deze rechtbank van 26 juni 2025. Eiser behoort dan ook niet tot de groep die blijkens de Nota van Toelichting van de regeling is uitgesloten, te weten de groep die in 1975 niet opteerde voor het behouden van de Nederlandse nationaliteit en de daarbij behorende rechten en plichten.

In de Nota van Toelichting bij het Tijdelijk besluit is vermeld dat de regeling is bedoeld voor ouderen van Surinaamse herkomst die vóór de onafhankelijkheid van Suriname bewust de keuze hebben gemaakt om naar Nederland te komen met het oog op de onafhankelijkheid van Suriname. Het gaat erom dat betrokkenen welbewust de keuze hebben gemaakt om naar Nederland te komen, omdat zij zich Nederlander voelden en Nederlander wilden blijven. Voor deze groep is gekozen, omdat bij hen de verwachting is ontstaan ook recht op volledige AOW te hebben, terwijl soms over een lange periode geen recht op grond van de AOW is opgebouwd.

Op de zitting heeft eiser verklaard dat hij is geboren in Suriname, op eenjarige leeftijd met zijn ouders is geëmigreerd naar Curaçao, waar hij is opgegroeid en dat hij Nederlandse nationaliteit heeft en altijd heeft gehad. Dat betekent dat eiser, anders dan de doelgroep van het Tijdelijk besluit, zich niet bij het onafhankelijk worden van Suriname in Nederland heeft hoeven vestigen om zo de Nederlandse nationaliteit te behouden. De rechtbank is al om die reden van oordeel dat eiser niet geacht kan worden te vallen onder de doelgroep van het Tijdelijk besluit. Volgens de rechtbank kan daarom in het geval van eiser niet worden gesproken van dusdanig bijzondere omstandigheden die maken dat de uitkomst van het bestreden besluit in strijd is met het evenredigheidsbeginsel.

Gelet op het voorgaande ziet de rechtbank geen aanleiding om de zaak aan te houden tot is beslist op het hoger beroep tegen de uitspraak van deze rechtbank van 26 juni 2025 waar eiser zich op heeft beroepen.

Conclusie

7. De beroepsgronden slagen niet. Het beroep is ongegrond. Eiser krijgt dus geen gelijk. Verweerder hoeft geen proceskosten te vergoeden.

Beslissing

Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:

Informatie over hoger beroepEen partij die het niet eens is met deze uitspraak kan een hogerberoepschrift sturen naar de Centrale Raad van Beroep waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Digitaal hoger beroep instellen kan via “Formulieren en inloggen” op www.rechtspraak.nl. Hoger beroep instellen kan eventueel ook nog steeds door verzending van een brief aan de Centrale Raad van Beroep, Postbus 16002, 3500 DA Utrecht. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Centrale Raad van Beroep vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.