ECLI:NL:RBAMS:2026:4853

1. De procedure

2. De feiten

Neste is onderdeel van een energiebedrijf dat zich onder andere heeft ontwikkeld tot een wereldwijde producent van duurzame brandstoffen en hernieuwbare grondstoffen, zoals

duurzame vliegtuigbrandstof en hernieuwbare diesel. Het bedrijf opereert wereldwijd, met productie op drie continenten en activiteiten in onder meer Europa, Noord-Amerika en Azië. De productie vindt onder andere plaats in Neste’s raffinaderij op de Rotterdamse Maasvlakte.

Ter uitbreiding van de productiecapaciteit van haar raffinaderij op de Rotterdamse Maasvlakte heeft Neste in 2022 drie overeenkomsten gesloten met het Italiaanse bouwbedrijf Rizzani De Eccher S.p.A. (hierna: Rizzani). Het gaat om de volgende overeenkomsten (hierna: de bouwovereenkomsten):

het ‘Building Works’ contract met kenmerk NESCONRDCG07, gesloten op 26 augustus 2022, zoals gewijzigd van tijd tot tijd;

het ‘Civil Works Package A’ contract met kenmerk NESCONRDCGI2, gesloten op 26 augustus 2022, zoals gewijzigd van tijd tot tijd; en

het ‘Civil Works Package B&C’ contract met kenmerk NESCONRDCG13, gesloten op 5 oktober 2022, zoals gewijzigd van tijd tot tijd.

Op de bouwovereenkomsten is Nederlands recht van toepassing verklaard.

Rizzani was onder de bouwovereenkomsten verplicht zogenoemde ‘performance bonds’ te verstrekken aan Neste ter garantie van de volledige (en tijdige) nakoming van alle verplichtingen van Rizzani uit hoofde van de bouwovereenkomst. Op instructie van Rizzani zijn de volgende performance bonds afgegeven:

een performance bond met nummer ACCN001001202211001, afgegeven door Accelerant ten gunste van Neste op 30 november 2022 en meest recentelijk verlengd tot 28 februari 2026, ter garantie van de verplichtingen van Rizzani onder het Building Works Contract, voor een bedrag van € 4.623.031;

een performance bond met nummer ACCN001001202211002, afgegeven door Accelerant ten gunste van Neste op 5 december 2022 en meest recentelijk verlengd tot 28 februari 2026, ter garantie van de verplichtingen van Rizzani onder het Civil Works A Contract, voor een bedrag van € 3.185.699;

een performance bond met nummer ACCN001001202211003, afgegeven door Accelerant ten gunste van Neste op 5 december 2022 en meest recentelijk verlengd tot 28 februari 2026, ter garantie van de verplichtingen van Rizzani onder het Civil Works A Contract, voor een bedrag van € 3.185.699; en

een performance bond met nummer S364912460621, afgegeven door Intesa ten gunste van Neste op 18 juli 2024 en meest recentelijk verlengd tot 28 februari 2026, ter garantie van de verplichtingen van Rizzani onder het Civil Works B&C Contract, voor een bedrag € 3.000.000.

Op de performance bonds is Nederlands recht van toepassing verklaard. Daarnaast zijn de ICC Uniform Rules for Demand Guarantees (URDG 758) van toepassing verklaard, met uitsluiting van artikel 15a.

In de drie door Accelerant afgegeven performance bonds is, voor zover hier relevant het volgende opgenomen:

‘Now by this Bond, we [Accelerant, vzr.] hereby undertake irrevocably, unconditionally and without reserve, notwithstanding any objections and/or claims by CONSTRUCTION CONTRACTOR [Rizzani, vzr.] and/or third parties and expressly waiving the benefit of all discussions and disputes, and without the necessity of legal or judicial action, upon receipt of your first written demand stating that CONSTRUCTION CONTRACTOR has failed to perform all or part of its obligation under the CONTRACT, to pay to you, within five (5) days from your written demand, forthwith and without further notice, any amount or amounts related to underperformance but not exceeding the sum of (…) (the “Guaranteed Sum”). Your demand for payment required under this guarantee must be sent by courier or registered mail to ACCELERANT (…).

No amendment, variation or change whatsoever in the terms of said CONTRACT (…) shall in any way release this Insurance Company from any liability under this Bond.’

Neste heeft bij brieven (de Claimletters) van 13 februari 2026 voornoemde performance bonds voor het volledige bedrag bij Accelerant en Intesa ingeroepen.

In de Claimletters is onder meer het volgende opgenomen:

‘(…) this letter must be considered as a written demand for payment of the full Guaranteed Sum (as defined therein) since RIZZANI (…) has failed to perform part of its obligations under Contract (…) and the claimed amounts relate to such underperformance.’

In elke brief wordt verwezen naar de bouwovereenkomst waarop de performance bond betrekking heeft.

Intesa heeft (uiteindelijk) het volledige bedrag onder de door haar afgegeven performance bond (zie onder 2.3 d) aan Nesta betaald. Accelerant is niet tot betaling overgegaan.

Accelerant heeft Neste bij e-mail van 26 februari 2026 bericht dat niet is voldaan aan geldende vereisten voor een geldig trekkingsverzoek zolang niet nadere informatie is verstrekt. Zij heeft daarbij in het bijzonder gevraagd om haar per bond de volgende gegevens te verstrekken:

het exacte bedrag dat Neste claimt op basis van de gestelde wanprestatie;

bevestiging dat dat bedrag overeenkomt met dat deel van schade door wanprestatie dat Rizzani kan worden toegerekend onder de desbetreffende overeenkomst;

een korte omschrijving van de aard van de gestelde wanprestatie waarop Neste zich beroept; en

bevestiging dat Rizzani een formele aanzegging van die gestelde wanprestatie heeft ontvangen.

Neste heeft hierop bij brief van 26 februari 2026 laten weten dat zij aan de geldende voorwaarden heeft voldaan en dat zij op basis van die voorwaarden niet gehouden is om aanvullende informatie te verschaffen, maar daarin - zonder erkenning van enige verplichting - Accelerant wel tegemoet wil komen. Zij heeft vervolgens vermeld, samengevat weergegeven:

ad a) dat zij tussen € 40 en € 60 miljoen claimt ten aanzien van het Building Works Contract en tussen € 50 en 70 miljoen ten aanzien van het Civil Works Contract A;

ad b) dat voornoemde bedragen overeenkomen met de wanprestaties die Rizzani kunnen worden toegerekend onder het Building Works Contract respectievelijk Civil Works Contract A;

ad c) dat Rizzani verschillende contractuele milestones onder het Building Works Contract respectievelijk Civil Works Contract A niet heeft gehaald en het project daardoor aanzienlijke vertraging heeft opgelopen en dat zij door de wanprestatie van Rizzani aanspraak kan maken op i) Liquidated Damages due to significant delays, ii) kosten/schade in verband met descoping/substitution, iii) kosten/schade in verband met back charges en iv) betalingen van rekeningen van onderaannemers van Rizzani onder driepartijenovereenkomsten die onverhaald zijn gebleven;

ad d) dat Rizzani met officiële brieven op de hoogte is gesteld van default/breaches onder het Building Works Contract en het Civil Works Contract A, waaronder notificaties dat Rizzani contractuele milestones niet heeft gehaald.

Neste heeft verder bij brief van 27 februari 2026 aan Rizzanni het Building Works Contract en het Civil Works Contract A opgezegd.

Bij brief van 12 maart 2026 heeft Neste eerder door Rizzani (op 28 januari en 12 februari 2026) bij Neste ingestelde claims van in totaal € 71,4 miljoen verworpen en gesteld een vordering op Rizzani te hebben van ruim € 180 miljoen.

Bij brief van 17 maart 2026 heeft Accelerant aan Neste laten weten, kort gezegd, dat er aan de zijde van Neste sprake is van misbruik en dat Accelerant de procedure in Italië afwacht voordat zij een beslissing neemt over de trekkingen van Neste.Hierop heeft Neste nog dezelfde dag gereageerd, kort gezegd, met de mededeling dat de procedure in Italië geen invloed heeft op de betalingsverplichting van Accelerant onder de door Nederlands recht beheerste performance bonds, een eventueel restitutierisico jegens Rizzani buiten het bereik valt van de verweren die Accelerant toekomen en van misbruik aan de zijde van Neste geen sprake is.

De procedure in Italië betreft een door Rizzani op 23 februari 2026 tegen Accelerant en Intesa gestarte procedure, waarmee Rizzani betalingen onder de performance bonds wenste tegen te houden.

Nadat de Italiaanse rechter aanvankelijk op 28 februari 2026 (ex parte) Accelerant en Intesa had verboden te betalen onder de performance bonds is dit verbod vervolgens, na zitting op 9 april 2026, opgeheven bij beslissing van 17 april 2026.

3. Het geschil

Neste vordert thans - samengevat - veroordeling van Accelerant tot betaling van € 10.994.429,00, vermeerderd met de wettelijke rente vanaf 19 februari 2026 tot aan de dag van algehele voldoening, met veroordeling van Accelerant in de (na)kosten van deze procedure (waaronder de kosten voor vertaling, betekening/kennisgeving en verzending van de dagvaarding), vermeerderd met de wettelijke rente.

Neste legt aan de vordering het volgende ten grondslag. De performance bonds kwalificeren als abstracte (bank)garanties op afroep, waarvoor geldt dat het om een zelfstandige betalingsverplichting van de garantiegever (Accelerant) gaat die losstaat van de onderliggende overeenkomst en rechtsverhouding tussen de begunstigde (Neste) en de opdrachtgever (Rizzani). Accelerant heeft daarom uitsluitend te toetsen of de in de performance bonds gestelde voorwaarden op het eerste gezicht zijn vervuld - hetgeen het geval is - en als dat het geval is dient zij tot betaling over te gaan (het beginsel van strikte conformiteit). Dat is slechts anders als de vordering van Neste kennelijk willekeurig of fraudeleus is - hetgeen marginaal moet worden getoetst - maar daarvan is geen sprake. Geheel onverplicht heeft Neste op verzoek van Accelerant op 27 februari 2026 aanvullende informatie verschaft door per bouwovereenkomst de hoogte van de door de tekortkomingen van Rizzani geleden schade en de aard van de tekortkomingen te specificeren. Daarop heeft Accelerant pas op 17 maart 2026 gereageerd zonder te concretiseren wat haar bezwaren zijn. Het had op haar weg gelegen om dat tijdig en volledig te doen en daarmee niet te wachten totdat de overeengekomen termijn voor de garantie verstreken is. Accelerant dient dan ook tot betaling over te gaan, aldus Neste.

Accelerant voert verweer. Volgens haar voldoen de trekkingsverzoeken van Neste niet aan de geldende voorwaarden uit de performance bonds en kunnen ze dus niet volstaan als grond voor uitbetaling. De trekkingsverzoeken bevatten geen informatie over de gestelde tekortkomingen, noch over het vereiste verband tussen de tekortkomingen en de claimbedragen waarvoor Neste een beroep doet op de bonds. Ook na een daartoe strekkend informatieverzoek van Accelerant heeft Neste geen toereikende informatie verstrekt. De vordering van ruim € 180 miljoen die Neste stelt te hebben op Rizzani heeft Neste niet als zodanig ten grondslag gelegd aan de trekkingsverzoeken en daarnaast heeft zij in het geheel niet uitgelegd welk deel van die vordering ziet op welke overeenkomst en op welke bond. Dat laatste is relevant omdat hier sprake is van vier bonds onder drie bouwovereenkomsten, waarvan de door Intesa afgegeven bond ziet op een overeenkomst die niet wordt gedekt door de andere bonds. Ook licht Neste niet toe hoe de gestelde vordering van ruim € 180 miljoen verband houdt met de tekortkomingen in verband waarmee de trekkingsverzoeken zijn gedaan. Volgens Accelerant is zij hierdoor niet in staat om aan haar onderzoeksplicht ten aanzien van de conformiteit van de trekkingsverzoeken te voldoen en kan zij niet beoordelen of sprake is van kennelijke willekeur of fraude. Zij is daarom genoodzaakt om betaling te weigeren.

Neste gaat er volgens Accelerant ten onrechte vanuit dat zij aan de voorwaarden voor trekking voldeed door Accelerant alleen maar te schrijven dat zij de volledige gegarandeerde bedragen vorderde omdat Rizzani ‘has failed to perform part of its obligations’ onder het Building Works Contract en Civil Works Contract A en ‘the claimed amounts relate to such underperformance’. Dat is volgens Accelerant een onjuiste toepassing van de bewoordingen van de door haar afgegeven performance bonds. In dit verband is naar haar mening relevant dat in de bonds bewust is afgeweken van de gebruikelijk tekst en de subjectieve onderdelen (‘you consider’ en ‘you deem appropriate’) zijn vervangen door objectieve en feitelijke vereisten (‘stating’) om Accelerant in staat te stellen formeel te beoordelen dat Neste zich op een feitelijke tekortkoming beroept en dat het genoemde claimbedrag feitelijk is gerelateerd aan de underperformance waarop Neste zich beroept. Indachtig de uitsluiting van artikel 15a URDG is de verstrekking van nadere documentatie niet vereist, maar de door Neste verstrekte gegevens moeten wel voldoende zijn om Accelerant aan haar onderzoeksplicht te kunnen laten voldoen. Daaraan heeft Neste niet voldaan.

Accelerant heeft verder aangevoerd dat de trekkingen alleen kunnen worden gedragen door vorderingen van Neste op Rizzani uit hoofde van vertraging omdat zij andere redenen niet heeft toegelicht. Volgens Accelerant heeft Neste onvoldoende gegevens verstrekt over de Liquidated Damages. In de brief van 12 maart 2026 noemt zij slechts een totaalbedrag aan beweerdelijk verschuldigde Liquidated Damages zonder inzicht te geven hoeveel Liquidated Damages zien op het Buiding Works Contract en/of het Civil Works Contract A afzonderlijk. Bovendien is de brief van na de afloop van de dekking van de bonds per 28 februari 2026 en daarmee niet relevant. Ten slotte heeft Accelerant in het kader van de belangenafweging aangevoerd dat als zij onder de gegeven omstandigheden tot uitbetaling overgaat, zij in strijd handelt met haar verplichtingen jegens Rizzani en het nog maar de vraag is of Rizzani, op wie een insolventieprocedure van toepassing is, verhaal zal bieden ten aanzien van de trekkingen onder de performance bonds.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.

4. De beoordeling

Nederlands recht is van toepassing en de voorzieningenrechter te Amsterdam is bevoegd omdat dat is bepaald in de door Accelerant afgegeven performance bonds, uit hoofde waarvan Neste in dit kort geding het totaal aan gegarandeerde bedragen vordert.

De gevorderde voorziening strekt tot betaling van een geldsom. Voor toewijzing van een dergelijke vordering is in kort geding slechts plaats, als het bestaan en de omvang van de vordering voldoende aannemelijk zijn en uit hoofde van onverwijlde spoed een onmiddellijke voorziening vereist is.

Het gevorderde bedrag van € 10.994.429 betreft, zoals gezegd, het totaal van de door Accelerant gegarandeerde bedragen in de door haar afgegeven performance bonds, zoals weergegeven onder 2.3 a) tot en met c).

Tussen partijen is niet in geschil dat de performance bonds zijn te kwalificeren als een abstracte garantie op afroep. Dit betekent dat indien de garantie wordt ingeroepen, de garantiegever uitsluitend heeft te toetsen of aan de in de garantie gestelde voorwaarden is voldaan en niet of er sprake is van een tekortkoming in de onderliggende rechtsverhouding en dat als aan de in de performance bonds gestelde voorwaarden is voldaan tot betaling moet worden overgegaan (beginsel van strikte conformiteit). Een uitzondering daarop kan zich voordoen als de vordering van de begunstigde kennelijk willekeurig of frauduleus is, waarvoor de lat hoog ligt. Verder komt bij de uitleg van de garantie groot gewicht toe aan de (strikt te lezen) bewoordingen van de garantie.

Accelerant stelt zich op het standpunt dat Neste geen geldige trekkingsverzoeken heeft gedaan omdat zij niet aan de voorwaarden uit de performance bonds heeft voldaan. Zij is van mening dat Neste op grond van de performance bonds meer informatie had moet verstrekken om Accelerant conform de op haar rustende onderzoeksplicht in staat te stellen de trekkingsverzoeken te beoordelen en te beoordelen óf er sprake is van kennelijke willekeur of fraude aan de zijde van Neste. Zij stelt zich in dit kort geding uitdrukkelijk niet op het standpunt dát sprake is van kennelijke willekeur of fraude.

Volgens Accelerant had Neste bij het inroepen van de performance bonds niet kunnen volstaan met de mededeling dat Rizzani ‘has failed to perform part of its obligations under’ de relevante overeenkomst ‘and the claimed amounts relate to such underperformance’ en heeft zij dit gebrek met de door haar bij brief van 27 februari 2026 gegeven informatie niet weggenomen.

De voorzieningenrechter volgt Accelerant niet in haar standpunt. Daarbij wordt het volgende in aanmerking genomen.

Hetgeen onder 4.4 is weergegeven over de aard van een abstracte garantie op afroep brengt mee dat de tekst van de performance bonds moet worden uitgelegd met inachtneming van de geobjectiveerde Haviltexnorm, waarbij de tekst zwaarder weegt dan bij de normale Haviltexnorm.

Uit de tekst van de performance bonds kan naar het oordeel van de voorzieningenrechter niet worden geconcludeerd dat Neste meer had moeten doen dan zij heeft gedaan. Een strikte lezing van de performance bonds brengt mee dat Neste met de mededeling dat Rizzani ‘has failed to perform part of its obligations under’ de relevante overeenkomst ‘and the claimed amounts relate to such underperformance’ aan de voorwaarden in de bonds heeft voldaan. Uit de tekst van de bonds volgt niet dat Neste had moeten specificeren of onderbouwen dát en in hoeverre er sprake is van een tekortkoming of verzuim in de onderliggende rechtsverhouding. Dat, zoals Accelerant heeft aangevoerd, Neste ook de tekortkoming aan de zijde van Rizzani, het geclaimde bedrag en de relatie met de tekortkoming aannemelijk had moeten maken, kan dan ook niet worden gevolgd.

Met een andere lezing zou naar het oordeel van de voorzieningenrechter voorbij worden gegaan aan het ‘pay first, discuss later’ karakter van een abstracte garantie op afroep. Indien Accelerant voor een geldig trekkingsverzoek had willen verlangen dat Neste meer informatie zou verstrekken dan had zij dat uitdrukkelijk in de bonds moeten laten opnemen, maar dat is niet gebeurd. Integendeel, in de bonds is nu juist de werking van artikel 15a URDG 758, waarin is opgenomen dat een trekkingsverzoek gepaard gaat met een onderbouwing waaruit blijkt dat er sprake is van een verzuim in de onderliggende rechtsverhouding, uitgesloten (zie 2.3).

Dat in de performance bonds is gekozen voor de woorden ‘stating’ in plaats van ‘you consider’ en ‘you deem appropiate’ maakt het voorgaande niet anders. Ook op grond van de gekozen formulering heeft Neste aan de voorwaarden voldaan.Volgens Accelerant heeft zij de door haar gewenste informatie nodig om, conform de op haar rustende onderzoeksplicht, de trekkingsverzoeken te kunnen beoordelen, maar zover gaat de onderzoeksplicht van de garantieverstrekker bij een abstracte garantie op afroep niet.

Die onderzoeksplicht geldt uitsluitend bij kennelijke willekeur of fraude aan de zijde van Neste, waarvan Accelerant heeft verklaard dat daarvan (vooralsnog) geen sprake is. Dat kan dus nu niet aan uitbetaling in de weg staan.

Neste heeft overigens op verzoek van Accelerant op 27 februari 2026 nog wel aanvullende informatie verstrekt (zie onder 2.8) door per bouwovereenkomst de hoogte van de door de tekortkomingen van Rizzani geleden schade en de aard van de tekortkomingen te specificeren. Dat was nog binnen de termijn van het verstrijken van de bonds op 28 februari 2026. Accelerant heeft echter niet meer laten weten wat zij nog miste aan informatie en heeft pas weer op 17 maart 2026 van zich laten horen, zonder concreet te maken wat haar bezwaren nog waren.

Het voorgaande betekent dat de vordering van Neste voldoet aan het criterium onder 4.2 en dat Accelarant tot betaling van het gevorderde bedrag van € 10.994.429,00, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 19 februari 2026, dient over te gaan.

Accelerant is in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van Neste worden begroot op:

- kosten van de dagvaarding

€

278,58

- griffierecht

€

10.487,00

- salaris advocaat

€

1.177,00

- nakosten

€

189,00

(plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing)

Totaal

€

12.131,58

Neste had aangekondigd om nog met een overzicht van kosten voor de vertaling, betekening/kennisgeving en verzending van de dagvaarding te komen, maar dat heeft zij niet meer gedaan. Die kosten vallen dan ook buiten de proceskostenveroordeling.

5. De beslissing

veroordeelt Accelerant om aan Neste te betalen een bedrag van € 10.994.429,00, (zegge: tienmiljoen negenhonderdvierennegentigduizend vierhonderdnegenentwintig euro) te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over het toegewezen bedrag, met ingang van 19 februari 2026 tot de dag van volledige betaling,

veroordeelt Accelerant in de proceskosten van € 12.131,58, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 98,00 plus de kosten van betekening als Accelerant niet tijdig aan de veroordeling voldoet en het vonnis daarna wordt betekend en te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW als deze kosten niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn betaald,

verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad,

wijst het meer of anders gevorderde af.

Dit vonnis is gewezen door mr. M.R. Jöbsis, voorzieningenrechter, bijgestaan doormr. B.P.W. Busch, griffier, en in het openbaar uitgesproken op 20 mei 2026.

Coll: EvK