RECHTBANK AMSTERDAM
[de terbeschikkinggestelde] ,
tussenbeslissing
Afdeling Publiekrecht
Teams Strafrecht
Parketnummer rechtbank: 13/047806-04
Parketnummer hof: 23/005640-05
tussenbeslissing van de meervoudige kamer op de vordering van de officier van justitie tot hervatting van de verpleging van overheidswege van de terbeschikkingstelling van:
geboren op [geboortedag] 1978 in [geboorteplaats] ,
thans gedetineerd in [naam PI] ,
hierna te noemen: de terbeschikkinggestelde.
Procesgang
Bij vonnis van de rechtbank Amsterdam van 12 oktober 2005 is de maatregel van terbeschikkingstelling met bevel tot verpleging van overheidswege opgelegd na bewezenverklaring van de misdrijven poging tot doodslag en diefstal. Bij arrest van het gerechtshof Amsterdam van 18 september 2006 heeft het hof dit vonnis vernietigd en de maatregel tot terbeschikkingsstelling met bevel tot verpleging van overheidswege opgelegd na bewezenverklaring van poging tot zware mishandeling en diefstal. De poging tot zware mishandeling is een misdrijf dat gericht is tegen of gevaar veroorzaakt voor de onaantastbaarheid van het lichaam van een of meer personen. De terbeschikkingstelling is daarom niet gemaximeerd tot een periode van vier jaar.
De terbeschikkingstelling is ingegaan op 25 juli 2008. Deze maatregel is bij beslissing van deze rechtbank van 14 augustus 2025 met één jaar verlengd. Op 14 augustus 2025 is de verpleging voorwaardelijk beëindigd.
Op 7 mei 2026 heeft de rechter-commissaris de voorlopige hervatting van de verpleging van de terbeschikkinggestelde bevolen. De vordering tot hervatting van de verpleging is door de rechtbank bij beslissing op 28 mei 2026 afgewezen. De rechtbank heeft daarnaast de maatregel tot terbeschikkingstelling verlengd met twee jaar, met verlenging van de voorwaardelijke beëindiging van de verpleging van overheidswege en onder wijziging van de voorwaarden.
Op 30 juli 2026 is verdachte aangehouden door de politie.
Op 31 juli 2026 heeft de rechter-commissaris opnieuw de voorlopige hervatting van de verpleging van overheidswege bevolen.
De rechtbank heeft de vordering van de officier van justitie van 30 juli 2026 op de openbare zitting van 25 augustus 2026 behandeld. De vordering strekt tot hervatting van de verpleging van overheidswege.
De rechtbank heeft de terbeschikkinggestelde, zijn raadsvrouw mr. L. Schouten en de officier van justitie op zitting gehoord.
Namens de reclassering is S.I.L Kruithof als deskundige gehoord.
Stukken
De rechtbank heeft kennisgenomen van de volgende stukken:
Advies
Het advies van de reclassering luidt – zakelijk weergegeven – als volgt.
De terbeschikkinggestelde laat sinds begin 2026 meermalen tekortkomingen zien in het naleven van de bijzondere voorwaarden. De reclassering heeft daarom het toezicht in mei 2026 geretourneerd. Aanvankelijk werd geadviseerd om de terbeschikkingstelling met verpleging te hervatten, maar de rechtbank Amsterdam heeft hem eind mei een laatste kans geboden nu de terbeschikkinggestelde een kentering leek te maken en zich kwetsbaar opstelde. De reclassering constateert nu alsnog dat het de terbeschikkinggestelde niet is gelukt om zich te conformeren aan de bijzondere voorwaarden. Hij werkt niet mee aan het reclasseringstoezicht, het begeleid wonen, de ambulante behandeling, de urinecontroles en houdt zich niet aan het alcohol- en drugsverbod. De zorgen van de reclassering zijn onveranderd gebleven. Het totaalbeeld wordt gekenmerkt door afnemende betrouwbaarheid, gebrekkige openheid, het onttrekken aan toezicht en het ontstaan van nieuwe risico’s. Gelet op het recente verloop van het toezicht, de verdenking van een nieuw strafbaar feit gepleegd in december 2025, het gebrek aan vertrouwen, de laatst geboden kans van de rechtbank en het feit dat betrokkene zich volledig heeft onttrokken aan het toezicht, concludeert de reclassering dat het niet langer verantwoord is om het toezicht voort te zetten.
Het advies luidt de maatregel tot de terbeschikkingstelling met verpleging van overheidswege te hervatten.
Op de zitting heeft de deskundige het advies bevestigd en in aanvulling daarop als volgt verklaard. De reclassering is van mening dat het resocialisatieproces van de terbeschikkinggestelde niet goed is verlopen en dat het belangrijk is dat hij weer opnieuw kan uitfaseren. De reclassering is echter van mening dat deze resocialisering niet via een FPA of FPK zou kunnen plaatsvinden en is resoluut in het standpunt dat dit na een omzetting tot alsnog verpleging vanuit een FPC moet gebeuren.
Standpunten
De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat de vordering moet worden toegewezen. Hij heeft aangevoerd dat de terbeschikkinggestelde in mei 2026, nadat hij tijdens zijn voorwaardelijk beëindigde tbs-maatregel verdachte is geworden van twee misdrijven, een allerlaatste kans van de rechtbank heeft gekregen om zich goed te houden aan de voorwaarden. De terbeschikkinggestelde wilde deze kans met beide handen aangrijpen. Desalniettemin werd al heel snel duidelijk dat het hem niet is gelukt om zich aan de voorwaarden te committeren en is de terbeschikkinggestelde uit het zicht van de reclassering geraakt. De reden hiervan is onduidelijk. De officier van justitie is samen met de deskundige van mening dat aan de hand van geleidelijke stappen moet worden gezorgd dat de terbeschikkinggestelde terug kan landen in de huidige maatschappij, maar dat kan volgens de officier alleen via een hervatting van de verpleging, waarna vanuit een FPC alle stappen geleidelijk opnieuw moeten worden doorlopen.
De raadsvrouw van de terbeschikkinggestelde heeft bepleit de behandeling van de zaak aan te houden, zodat kan worden onderzocht of de terbeschikkinggestelde geplaatst kan worden in een FPK of FPA en onder welke andere voorwaarden de dwangverpleging alsnog voorwaardelijk beëindigd kan blijven om de resocialisatie verder vorm te geven. Ter onderbouwing hiervan heeft zij het volgende aangevoerd. Vorig jaar is de dwangverpleging plotseling voorwaardelijk beëindigd. De terbeschikkinggestelde heeft het transmuraal verlof en proefverlof overgeslagen en kreeg op deze manier een harde landing in de maatschappij. De kansen van het vallen en opstaan heeft de terbeschikkinggestelde niet gehad. Klinisch valt er voor de terbeschikkinggestelde in een FPC geen winst meer te behalen. Gefaseerd uitstromen is noodzakelijk, maar de raadsvrouw stelt zich op het standpunt dat dit ook via een FPA of een FPK zou moeten kunnen in plaats van via een jarenlang traject van dwangverpleging. Daarbij heeft de raadsvrouw ook betrokken dat de terbeschikkinggestelde inmiddels een tijdelijke verblijfsvergunning heeft, waarvan inmiddels al één jaar is verstreken.
Beoordeling
De rechtbank heeft kennisgenomen van alle voorgenoemde stukken. Zij komt op grond van de stukken en hetgeen besproken ter zitting tot het volgende oordeel.
De rechtbank heeft de terbeschikkinggestelde in mei 2026 een laatste kans gegeven. Die kans heeft de terbeschikkinggestelde niet gepakt en daarmee ligt in beginsel een hervatting van de verpleging in de rede. De rechtbank heeft daarentegen ook oog voor de harde landing van de terbeschikkinggestelde in de maatschappij in augustus 2025 en de problemen waar de terbeschikkinggestelde in de huidige maatschappij mee geconfronteerd wordt. En hoewel geprobeerd is om de landing van de terbeschikkinggestelde in de maatschappij langzaam en gefaseerd te laten verlopen, is gebleken dat dit voor hem niet gefaseerd genoeg was. Dit roept de vraag op of de terbeschikkinggestelde wel een eerlijke laatste kans heeft gehad, nu de omstandigheden en de voorwaarden waaronder die kans is geboden onveranderd bleven. Op zitting is iedereen het erover eens dat de terbeschikkinggestelde gefaseerd moet uitstromen, maar de vraag is via welke route. Uit de stukken maakt de rechtbank op dat de terbeschikkinggestelde uitbehandeld was in een FPC, terwijl de reclassering op zitting resoluut kenbaar heeft gemaakt dat een andere route dan die van een FPC niet aan de orde is. De rechtbank kan echter niet inschatten of er niet ook een alternatieve route is met hetzelfde resultaat, namelijk een gefaseerde resocialisatie, bijvoorbeeld via een FPK of FPA en of zo’n alternatieve ook daadwerkelijk is onderzocht. Deze mogelijkheden zijn pas op zitting aan de deskundigen voorgelegd. De rechtbank is daarom van oordeel dat zij op dit moment onvoldoende voorgelicht acht. De rechtbank zal de zaak daarom heropenen om de reclassering onderzoek te laten doen naar de mogelijkheid van een klinische plaatsing in een FPA of een FPK van waaruit resocialisering gefaseerd plaats kan vinden.
Beslissing
De rechtbank heropent het gesloten onderzoek en schorst dit voor bepaalde tijd in het belang ervan.
De rechtbank bepaalt dat de reclassering onderzoek moet doen naar de mogelijkheden van een klinische plaatsing in een FPA of een FPK, van waaruit resocialisering gefaseerd plaats kan vinden als alternatief voor een hervatting van de dwangverpleging in een FPC.
De rechtbank beveelt de hervatting van het onderzoek ter terechtzitting op een nader te bepalen terechtzitting over drie maanden.
De rechtbank beveelt de oproeping van de terbeschikkinggestelde tegen een nader te bepalen tijdstip.
Deze beslissing is gegeven door
mr. P.K. Oosterling - van der Maarel, voorzitter,
mrs. L.F. Bögemann en J.I.M. Kuin, rechters,
in tegenwoordigheid van mr. K. van den Berg, griffier,
en uitgesproken op de openbare terechtzitting van deze rechtbank van 8 september 2026.
De jongste rechter is buiten staat deze beslissing mede te ondertekenen.