RECHTBANK DEN HAAG
het bestuur van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA), verweerder
Zittingsplaats Utrecht
Bestuursrecht
zaaknummers: AWB 23/11710 en AWB 23/11711
uitspraak van de enkelvoudige kamer en de voorzieningenrechter van 7 augustus 2024 in de zaak tussen
[eiser] , van Eritrese nationaliteit, eiser/verzoeker
V-nummer: [V-nummer]
(gemachtigde: mr. B.J. Riesebos),
en
(gemachtigde: mr. L. van Els).
Procesverloop
Wat is er – in de kern – gebeurd?
Eiser/verzoeker (hierna te noemen: eiser) heeft op 3 juli 2022 asiel aangevraagd in Nederland bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (hierna: de IND). Hierbij heeft hij aangegeven dat hij op [geboortedatum 1] 2007 geboren is. Hij is vervolgens door verweerder opgevangen in een minderjarigenopvang.
Omdat eiser geen documenten bij zich had, heeft de IND onderzoek gedaan naar (onder andere) zijn leeftijd. De IND heeft op 25 juli 2023 bericht gekregen van de Italiaanse autoriteiten dat eiser in Italië bekend is onder een alias met de geboortedatum [geboortedatum 2] 2003. De IND heeft vervolgens de geregistreerde geboortedatum van eiser op 27 juli 2023 gewijzigd naar [geboortedatum 2] 2003. Verweerder heeft hiervan een melding gekregen en eiser bericht dat hij wordt overgeplaatst naar een meerderjarigenopvang.
Eiser heeft bezwaar gemaakt bij de IND tegen de gewijzigde leeftijdsregistratie en bij verweerder tegen de voorgenomen overplaatsing.
Bij besluit van 15 september 2023 (het bestreden besluit) heeft verweerder het bezwaar van eiser tegen de overplaatsing naar een meerderjarigenopvang afgewezen.
Op 20 september 2023 is eiser feitelijk overgeplaatst naar een meerderjarigenopvang.
Eiser heeft op 10 november 2023 een asielvergunning toegekend gekregen van de IND. Eiser heeft hiertegen beroep ingesteld, voor zover het de door de IND gehanteerde geboortedatum betreft.
Eiser heeft daarnaast tegen het bestreden besluit beroep ingesteld. Hij heeft verder de voorzieningenrechter verzocht om een voorlopige voorziening te treffen.
Verweerder heeft een verweerschrift ingediend.
Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 24 april 2024. Eiser is verschenen, bijgestaan door zijn gemachtigde en tolk B. Ogbamichael. Verweerder heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.
De rechtbank heeft het onderzoek op 24 mei 2024 heropend, omdat de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) op 15 mei 2024 een uitspraak heeft gedaan die ziet op een soortgelijk geschilpunt. De rechtbank heeft partijen in de gelegenheid gesteld hierop te reageren.
Verweerder heeft op 5 juni 2024 gereageerd. Eiser heeft op 23 juni 2024 gereageerd.
De rechtbank heeft partijen vervolgens op 4 juli 2024 bericht zonder nadere zitting uitspraak te doen, tenzij een van de partijen aangeeft dat zij mondeling op een zitting wil worden gehoord.
Bij het uitblijven van een reactie, heeft de rechtbank op 15 juli 2024 het onderzoek gesloten.
Overwegingen
Vrijstelling griffierecht
1. Eiser heeft in beide zaken verzocht om vrijstelling van de verplichting tot betaling van
het griffierecht door betalingsonmacht. Naar het oordeel van de rechtbank is voldoende aannemelijk geworden dat eiser voldoet aan de voorwaarden voor deze vrijstelling. De rechtbank verleent eiser daarom vrijstelling van de betaling van het griffierecht in beide zaken.
Het beroep
2. Eiser voert in beroep aan dat verweerder zich niet heeft mogen baseren op de gewijzigde leeftijdsregistratie van de IND. Volgens hem zijn er aanknopingspunten om te twijfelen aan de leeftijdsbepaling door de IND. De in Italië geregistreerde geboortedatum van [geboortedatum 2] 2003 is volgens hem onjuist. In Italië is geen leeftijdsonderzoek gedaan en aan deze registratie liggen geen brondocumenten ten grondslag. Hij is naar eigen zeggen geboren op [geboortedatum 2] 2007. Per abuis heeft hij bij binnenkomst in Nederland de datum van [geboortedatum 1] 2007 genoemd. Hij heeft in Italië dezelfde naam en geboortedatum van [geboortedatum 2] 2007 genoemd. Hij is in Italië ook opgevangen in een opvanglocatie voor minderjarigen. Deze gegevens worden ondersteund door zijn geboorteakte. Dat de geboorteakte vals is bevonden door Bureau Documenten, betekent niet dat de inhoud daarvan niet juist is. Ook de schouw van de IND en het AVIM hebben onvoldoende duidelijkheid gebracht over de leeftijd van eiser. Eiser heeft zijn leeftijdsregistratie betwist in de asielprocedure tegen de IND en bij verweerder. Bij deze stand van zaken bestaat twijfel over de leeftijd van eiser en mag verweerder hem niet overplaatsen naar een meerderjarigenopvang totdat een rechterlijke uitspraak is gedaan over zijn leeftijd in de asielprocedure. Eiser wijst daarbij op het arrest van het Europees Hof voor de rechten van de mens van 21 juli 2022 (Darboe en Camara tegen Italie) en de zaak S.E.M.A. van 6 februari 2023 van het VN-kinderrechtencomité.
3. Volgens verweerder zijn er – kort gezegd – onvoldoende concrete aanknopingspunten om te twijfelen aan de leeftijdsbepaling door de IND. Verweerder heeft zich gebaseerd op informatie van de IND over de wijze waarop de leeftijd van eiser is vastgesteld, opgetekend in een ongedateerde memo van de IND. Uit deze memo is niet gebleken dat het onderzoek van de IND (evident) onzorgvuldig is geweest.
4. De beroepsgrond slaagt niet. Daartoe overweegt de rechtbank als volgt.
5. Uit de hiervoor genoemde uitspraak van de Afdeling van 15 mei 2024 volgt dat verweerder in beginsel mag uitgaan van de leeftijdsbepaling door de IND. Dit is anders als een vreemdeling concrete aanknopingspunten naar voren heeft gebracht waaruit blijkt dat reden voor twijfel bestaat over zijn leeftijd. Hiervan kan bijvoorbeeld sprake zijn als een vreemdeling te kennen heeft gegeven dat hij bij de IND is opgekomen tegen de leeftijdsbepaling en op welke gronden hij dat heeft gedaan. In dat geval moet verweerder navraag doen bij de IND over de leeftijdsbepaling en daarover in samenspraak met de IND zelf een standpunt vormen in het kader van de opvangbehoeften van de vreemdeling.
6. Naar het oordeel van de rechtbank bieden de omstandigheden die eiser heeft genoemd geen concrete aanknopingspunten om twijfel te geven over zijn geregistreerde leeftijd. De rechtbank ziet in de dossierstukken geen onderbouwing van de stellingen van eiser. Uit de informatie van de Italiaanse autoriteiten volgt niet dat eiser zich daar met dezelfde naam en geboortedatum heeft gemeld als in Nederland. In de informatie staat: ‘He/She was photofingerprinted for illegal entry under the a/m alias. No age assessment. No other info.’ Als alias staat op de informatie van de Italiaanse autoriteiten vermeld: ‘[eiser] [geboortedatum 2] Eritrea’. Dat eiser in Italië in een minderjarigenopvang is opgevangen acht de rechtbank – gelet op de informatie vanuit Italië – niet waarschijnlijk.
Aan de geboorteakte van eiser kan de rechtbank ook niet de bewijswaarde toekennen die eiser daaraan hecht. De geboorteakte en legalisatie daarvan is door Bureau Documenten als vals beoordeeld. Dat de inhoud van de geboorteakte en de daarin genoemde geboortedatum [geboortedatum 2] 2007 desondanks juist is, kan de rechtbank dan niet zonder meer volgen. Een verdere onderbouwing van eisers gestelde geboortedatum ontbreekt. Dat eiser zijn leeftijdsregistratie in de asielprocedure betwist met een beroep op (met name) de geboorteakte, kan dan ook niet als concreet aanknopingspunt voor twijfel worden aangemerkt. Aan de leeftijdsschouwen door de IND en het AVIM kan ook geen concreet aanknopingspunt worden ontleend, juist omdat de uitkomst van beide schouwen was dat er twijfel bestaat over de opgegeven minderjarige leeftijd.
7. Verweerder heeft zich naar het oordeel van de rechtbank, bij gebrek aan concrete aanknopingspunten voor twijfel aan de leeftijd van eiser, mogen scharen achter de leeftijdsbepaling door de IND. Uit de memo van het IND volgt dat de leeftijdsregistratie in Italië wordt gevolgd. De rechtbank begrijpt dat verweerder dit standpunt tot het zijne heeft gemaakt.
8. De rechtbank ziet in de overplaatsing naar de meerderjarigenopvang ook geen strijd met de presumptie van minderjarigheid ontstaan. Bij gebrek aan concrete aanknopingspunten voor twijfel over de leeftijd van eiser bestaat er geen aanleiding om uit te gaan van de gestelde minderjarigheid totdat op het beroep in de asielprocedure is beslist. Dat volgt niet uit de door eiser genoemde arresten. Daarbij komt dat in de periode waarin getwijfeld werd aan zijn leeftijd (tot aan de wijziging van de leeftijdsregistratie) eiser door verweerder in een minderjarigenopvang is opgevangen. Hij heeft daar de bijbehorende middelen en voorzieningen ontvangen. Ook is niet gebleken dat eiser in die periode procedurele waarborgen is ontnomen, zoals rechtsbijstand, onderwijs of begeleiding door een voogd. Van strijd met de presumptie van minderjarigheid is dan geen sprake.
9. Eiser heeft ook aangevoerd dat verweerder onvoldoende rekening heeft gehouden met zijn specifieke opvangbehoeften. Verweerder had hier voorafgaand aan de overplaatsing onderzoek naar moeten doen. In de gesprekken die na de overplaatsing zijn gevoerd, was eiser depressief, hij wilde niks anders dan terug naar de minderjarigenopvang. Hij was niet in staat zijn belangen te behartigen. Eiser ziet steun voor zijn stelling in de uitspraken van de rechtbank Den Haag, z.p. Roermond, van 23 mei 2023 en van 16 februari 2023.
10. Volgens verweerder is – in de kern – voldoende rekening gehouden met de specifieke opvangbehoeften van eiser.
11. De beroepsgrond slaagt niet. De rechtbank ziet geen aanleiding voor het oordeel dat verweerder onvoldoende rekening heeft gehouden met de opvangbehoeften van eiser bij overplaatsing naar de meerderjarigenopvang. Niet betwist is dat eiser bij aankomst in de meerderjarigenopvang op 20 september 2023 een kennismakingsgesprek heeft gehad. Op 3 oktober 2023 heeft een tweede gesprek plaatsgevonden. Ook is eiser aangeboden deel te nemen aan een pilot voor ex-AMV’ers. Dat eiser in die periode door psychische klachten niet in staat is geweest voor zichzelf op te komen, is niet onderbouwd met verifieerbare en controleerbare stukken. Uit het verweerschrift volgt dat eiser eerst NT2 heeft gevolgd en vervolgens een Internationale Schakel Klas. Na inwilliging van zijn asielaanvraag is begeleiding gestart om eiser uit de opvang te laten stromen. Ook krijgt eiser nog begeleiding door Nidos. Deze gang van zaken is niet weersproken en biedt geen aanleiding om aan te nemen dat onvoldoende rekening is gehouden met eisers specifieke opvangbehoeften.
12. Ook wat verder is aangevoerd, leidt niet tot het oordeel dat het bestreden besluit onrechtmatig is. Het beroep is ongegrond.
De voorlopige voorziening
13. Gegeven de beslissing in de hoofdzaak is er geen grond meer voor het treffen van de verzochte voorlopige voorziening, zodat het verzoek wordt afgewezen.
14. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
De voorzieningenrechter wijst het verzoek om een voorlopige voorziening af.
Deze uitspraak is gedaan door mr. S.G.M. van Veen, (voorzieningen)rechter, in aanwezigheid van mr. H.J.J.M. Kock, griffier. De beslissing is in het openbaar uitgesproken op
7 augustus 2024.
griffier rechter
Afschrift verzonden aan partijen op:
Rechtsmiddel
Tegen deze uitspraak kan, voor zover het beroep betreft, binnen vier weken na de dag van verzending daarvan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.