ECLI:NL:RBDHA:2024:5213, Rechtbank Den Haag, 03-04-2024, NL24.72

[eiser], v-nummer: [nummer], eiser

(gemachtigde: mr. H. Loth),

de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid

(gemachtigde: mr. S.J. de Vries).

Inleiding

De rechtbank heeft het beroep, samen met de zaak met zaaknummer NL24.73, op 1 maart 2024 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser en de gemachtigde van de staatssecretaris.

Beoordeling door de rechtbank

Het bestreden besluit

2. De rechtbank beoordeelt de afwijzing van de asielaanvraag van eiser. Zij doet dat aan de hand van de beroepsgronden van eiser.

3. Het beroep is ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.

4. Eiser legt aan zijn asielaanvraag het volgende ten grondslag. Eiser is op jonge leeftijd uit Somalië vertrokken en heeft van 2004 tot 2019 een verblijfsvergunning gehad in Nederland. Deze verblijfsvergunning is bij besluit van 5 december 2019 ingetrokken, omdat eiser meerdere malen onherroepelijk is veroordeeld voor het plegen van misdrijven. Daarbij is aan eiser ook een inreisverbod opgelegd van twee jaren. Op 6 maart 2023 heeft eiser opnieuw asiel aangevraagd in Nederland. Eiser wil niet naar Somalië terugkeren, omdat hij daar niet van dezelfde vrijheden kan genieten als in Nederland, zijn kinderen en familie hier verblijven, een sociaal netwerk voor hem in Mogadishu ontbreekt en hij in Mogadishu vanwege willekeurig geweld vreest voor zijn veiligheid.

5. De staatssecretaris stelt zich op het standpunt dat de verklaringen van eiser over zijn identiteit, nationaliteit en herkomst geloofwaardig zijn. Eiser heeft echter niet aannemelijk gemaakt dat hij bij terugkeer naar Somalië, in het bijzonder Mogadishu, terecht zal komen in een situatie als bedoeld in artikel 3 van het EVRM. De staatssecretaris concludeert daarom dat de asielaanvraag wordt afgewezen als kennelijk ongegrond. Ook is een inreisverbod van tien jaren opgelegd.

6. Eiser betoogt dat terugkeer naar Mogadishu gevaarlijk is en dat de staatssecretaris bij de beoordeling van het risico op ernstige schade onvoldoende rekening heeft gehouden met zijn individuele omstandigheden zoals die naar voren zijn gekomen in het nader gehoor. De gemachtigde van eiser heeft op de zitting toegelicht dat eiser op jonge leeftijd naar Nederland is verhuisd en dat hij geen sociaal netwerk heeft in Somalië. Eiser zal eenvoudig herkenbaar zijn als terugkeerder uit een westers land en daardoor gevaar lopen. Eiser wijst ter onderbouwing op het Algemeen Ambtsbericht Somalië van juni 2023. Daarnaast zijn in de zienswijze verschillende bronnen aangehaald waaruit blijkt dat een terugkeer naar Mogadishu in strijd is met artikel 3 van het EVRM. De staatssecretaris gaat hier in het bestreden besluit ten onrechte niet op in, maar verwijst alleen naar een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) van 16 maart 2023.

Eisers betoog slaagt niet. De rechtbank stelt voorop dat tussen partijen niet in geschil is dat in Mogadishu geen sprake is van een situatie dat de mate van geweld in Mogadishu zo ernstig is dat sprake is van een situatie waarbij een (willekeurige) burger alleen door zijn aanwezigheid in die stad een reëel risico loopt op een ernstige en individuele bedreiging van zijn leven of persoon. Eiser betoogt dat van zo’n situatie voor hém, gelet op zijn individuele omstandigheden en tegen de achtergrond van de algemene veiligheidssituatie in Mogadishu, wel sprake is. De staatssecretaris heeft eisers individuele omstandigheden onvoldoende in zijn beoordeling betrokken.

De staatssecretaris stelt zich terecht op het standpunt dat eiser niet aannemelijk heeft gemaakt dat hij door zijn individuele omstandigheden en tegen de achtergrond van de algemene veiligheidssituatie in Mogadishu, bij terugkeer een reëel risico loopt op ernstige schade. De staatssecretaris heeft de beoordeling van het risico verricht aan de hand van de persoonlijke kenmerken van eiser, zijn individuele omstandigheden en wat eiser verder heeft aangevoerd. Dit alles bezien in het licht van de algemene veiligheidssituatie. De staatssecretaris heeft in het voornemen namelijk overwogen dat uit eisers verklaringen en overige informatiegegevens niet blijkt dat sprake is van persoonlijke of individuele omstandigheden waaruit volgt dat er voor hem een reëel risico op ernstige schade is. In de zienswijze heeft eiser erop gewezen dat hij tot zijn tiende levensjaar in Somalië heeft gewoond en daar geen netwerk heeft om op terug te vallen. De staatssecretaris heeft daarover in het bestreden besluit terecht overwogen dat zonder nadere toelichting, en die ontbreekt, niet valt in te zien waarom het ontbreken van een sociaal netwerk in Mogadishu leidt tot een reëel risico op ernstige schade. Uit het algemeen ambtsbericht van de minister van Buitenlandse Zaken over Somalië van juni 2023 (ambtsbericht) volgt ook niet dat het ontbreken van een sociaal netwerk leidt tot of bijdraagt aan het ontstaan van een reëel risico op ernstige schade. Dat geldt ook voor een terugkeer na verblijf in een westers land. Dat terugkeerders moeite kunnen hebben met integreren of kwetsbaar zijn voor bijvoorbeeld afpersing of overvallen is daarvoor onvoldoende. Op de zitting heeft de staatssecretaris nog verder toegelicht dat eiser ook niet heeft onderbouwd dat een sociaal netwerk voor hem in Mogadishu ontbreekt.

De door eiser in de zienswijze aangehaalde bronnen maken het oordeel niet anders. De staatssecretaris heeft het bestreden besluit terecht overwogen dat de manier waarop in de zienswijze naar de bronnen wordt verwezen onvoldoende is. De staatssecretaris stelt zich terecht op het standpunt dat eiser niet heeft toegelicht of onderbouwd welke informatie op zijn persoonlijke situatie van toepassing is. De staatssecretaris heeft daarnaast echter ook overwogen en voldoende toegelicht dat de bronnen zijn standpunt niet anders maken. De staatssecretaris heeft verwezen naar de uitspraak van de Afdeling van 16 maart 2023 en de uitspraak van deze rechtbank van 12 oktober 2023 waarin de meeste van de aangehaalde bronnen zijn meegewogen en heeft toegelicht dat de bronnen waarnaar eiser verwijst niet tot de conclusie leiden dat in Mogadishu sprake is van een 15c-situatie.

Heeft de staatssecretaris terecht en voldoende gemotiveerd aan eiser een inreisverbod voor de duur van 10 jaren opgelegd?

7. Eiser betoogt dat de staatssecretaris onzorgvuldig heeft gehandeld door eiser niet te horen ten aanzien van het voornemen om hem een zwaar inreisverbod op te leggen. Volgens informatiebericht 2023/50 (hierna: IB 2023/50) had dit wel moeten gebeuren. Uit de motivering van de staatssecretaris blijkt niet duidelijk waar het inreisverbod op gebaseerd is. Daarnaast betoogt eiser dat geen actuele toetsing heeft plaatsgevonden aan de Europese openbare orde criteria.

Dit betoog slaagt niet. Uit IB 2023/50 blijkt dat het niet noodzakelijk, maar wel wenselijk is om de vreemdeling te horen over zijn antecedenten, zodat de vreemdeling geconfronteerd kan worden met de mogelijke gevolgen en zijn bezwaren naar voren kan brengen. Eiser is in het nader gehoor bevraagd over de reden van zijn detentie. Vervolgens is er een voornemen uitgebracht waarin de staatssecretaris overweegt dat aan eiser een zwaar inreisverbod wordt opgelegd omdat hij volgens het Europees openbare orde criterium een actueel gevaar vormt voor de openbare orde. De staatssecretaris heeft daarbij uitgebreid toegelicht waarom hiervan sprake is. Eiser is veroordeeld voor drie jaren gevangenisstraf voor het plegen van een zedenmisdrijf op een minderjarig kind. Hij heeft dat strafbare feit gepleegd op 22 december 2019. Dat is enkele dagen nadat eiser bij besluit van 5 december 2019 heeft vernomen dat zijn rechtmatige verblijfstatus wordt ingetrokkene vanwege diverse inbreuken op de openbare orde (zie onder 4). Het feit dat eiser enige tijd op de hoogte was van de situatie omtrent zijn rechtmatig verblijf in Nederland dat in verband werd gebracht met openbare ordeaspecten, zo licht de staatssecretaris verder toe, heeft niet geleid tot enige positieve gedragsveranderingen. De staatssecretaris heeft daarnaast gewezen op een brief van de burgemeester van [plaats] van 23 maart 2023 waarin eiser vanwege zijn laatste delicten wordt omschreven als een hoog risico voor de openbare orde en veiligheid in [plaats]. En de staatssecretaris heeft erop gewezen dat in het eerdere (in rechte vaststaande) intrekkingsbesluit van 5 december 2019 is overwogen dat het inreisverbod geen inmenging op eisers familieleven oplevert omdat er geen sprake is van een beschermingswaardig familieleven en dat ook zijn persoonlijk belang bij het hebben van een privéleven niet opweegt tegen het zwaarwegend belang van de Nederlandse Staat dat gediend is met een veilige samenleving en openbare orde. Eiser is vervolgens in de gelegenheid gesteld om hierop in de zienswijze te reageren, maar heeft toen alleen naar voren gebracht dat de handelswijze van de staatssecretaris onzorgvuldig is zonder dit verder toe te lichten of te onderbouwen. Eiser is hiermee voldoende in de gelegenheid gesteld om zijn bezwaren tegen het inreisverbod naar voren te brengen en had hier niet nader over gehoord hoeven worden. De staatssecretaris heeft hem, gelet op de toelichting in het voornemen, terecht een zwaar inreisverbod opgelegd. De beroepsgrond slaagt niet.

Conclusie en gevolgen