[eiser], V-nummer: [v-nummer], eiser (hierna: eiser)
(gemachtigde: mr. H.A.C. Klein Hesselink),
en
de minister van Asiel en Migratie, verweerder
(gemachtigde: mr. C. van der Zijde).
Inleiding
1. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep van eiser tegen de afwijzing van zijn aanvraag voor verblijf onder de Richtlijn Tijdelijke Bescherming.
Verweerder heeft deze aanvraag met het besluit van 4 oktober 2024 afgewezen. Met het bestreden besluit van 17 januari 2025 op het bezwaar van eiser is verweerder bij de afwijzing van de aanvraag gebleven.
Verweerder heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.
De rechtbank heeft het beroep op 3 juli 2025 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser en zijn echtgenote, de gemachtigde van eiser, N. Epstein als tolk en de gemachtigde van verweerder.
Beoordeling door de rechtbank
Waar gaat deze zaak over?
2. Eiser is geboren op [geboortedatum] 1962 en heeft de Duitse nationaliteit.
Eiser heeft een aanvraag gedaan tot verblijf op grond van de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (Richtlijn). Eisers echtgenote, [naam], heeft de Oekraïense nationaliteit en verblijft eveneens in Nederland. Zij heeft volgens verweerder als ontheemde recht op tijdelijke bescherming op grond van de Richtlijn.
Bij besluit van 4 oktober 2024 (het primaire besluit) heeft verweerder de aanvraag van eiser afgewezen. Hiertoe heeft verweerder zich op het standpunt gesteld dat eiser niet valt onder één van de voorgeschreven doelgroepen van de Richtlijn, verder uitgewerkt in Uitvoeringsbesluit (EU) 2022/382 (Uitvoeringsbesluit), omdat hij een Unieburger is. Hij heeft immers de Duitse nationaliteit. Eiser heeft de bescherming volgens de Richtlijn dan ook niet nodig en kan vanwege zijn nationaliteit in Duitsland wonen en ook in Nederland onder gunstige voorwaarden wonen en werken. Met het bestreden besluit van 17 januari 2025 op het bezwaar van eiser is verweerder bij zijn afwijzing gebleven.
Wat vindt eiser in beroep?
3. Eiser is het niet eens met het bestreden besluit. Hiertoe voert eiser aan dat hij, ondanks zijn Duitse nationaliteit, als gezinslid van zijn echtgenote gezien zou moeten worden en daarom in aanmerking komt voor opvang onder de Richtlijn. Onder de huidige omstandigheden wordt eiser namelijk door de beheerders van de opvang waar zijn echtgenote verblijft geweerd en zo feitelijk van haar gescheiden. Dit is van belang omdat de echtgenote een slechte gezondheid heeft en psychologisch getraumatiseerd is, en daardoor eisers steun nodig heeft. Daarnaast is eiser in bezwaar niet gehoord.
Wat is het oordeel van de rechtbank?
Tijdelijke bescherming
4. Niet in geschil is dat eiser een Unieburger is, omdat hij (in elk geval) de Duitse nationaliteit bezit, en dat eiser en mevrouw [naam] zijn getrouwd.
Eiser heeft ter zitting nader toegelicht dat het hem er met name om gaat dat hij zich als familielid (in de zin van de Richtlijn) bij zijn echtgenote in de opvang kan voegen. Hij mag haar nu enkel op beperkte tijden bezoeken. Eiser pleit ervoor dat gekeken wordt naar de bewoordingen van het Uitvoeringsbesluit, waarin staat dat ‘gezinsleden’ van ontheemde Oekraïners ook recht hebben op bescherming onder de Richtlijn. Dit betoog van eiser slaagt echter niet. De rechtbank licht hieronder toe hoe zij tot dit oordeel is gekomen.
De Richtlijn beoogt volgens artikel 1 om minimumnormen vast te stellen voor het verlenen van tijdelijke bescherming in geval van massale toestroom van ontheemden uit derde landen die niet naar hun land van oorsprong kunnen terugkeren. Artikel 2, aanhef en onder c, van de Richtlijn specificeert ontheemden als “onderdanen van derde landen of staatlozen die hun land van oorsprong hebben moeten verlaten of geëvacueerd zijn.” Ingevolge artikel 5 van de Richtlijn wordt de massale toestroom van ontheemden vastgesteld in een (uitvoerings)besluit. Het Uitvoeringsbesluit stelt in dit geval, onder verwijzing naar voornoemd artikel 5, het bestaan vast van een massale toestroom van ontheemden uit Oekraïne. Daarbij volgt uit artikel 2, eerste lid, aanhef en onder c, van het Uitvoeringsbesluit dat dit besluit ook van toepassing is op de gezinsleden van degenen die binnen de doelgroep vallen. Lid 4, aanhef en onder a, van hetzelfde artikel schaart hier de huwelijkspartner onder.
Hoewel eiser als gezinslid van zijn echtgenote gezien kan worden, valt hij niet onder de doelgroep die bescherming nodig heeft nu eiser Unieburger is. Eiser heeft gelijk dat in het Uitvoeringsbesluit niet heel duidelijk staat dat gezinsleden die Unieburger zijn, van bescherming zijn uitgesloten. Dit blijkt echter wel duidelijk uit de Richtlijn die aan het besluit ten grondslag ligt. De Richtlijn ziet immers op derdelanders en niet op Unieburgers. Bovendien ziet de Richtlijn – en daarmee ook het Uitvoeringsbesluit – uitdrukkelijk op ontheemden die bescherming nodig hebben. Nu eiser op basis van zijn Duitse nationaliteit altijd in Duitsland kan verblijven en hij vanwege zijn Unieburgerschap ook onder gunstige voorwaarden in Nederland kan wonen en werken is van een noodzaak tot bescherming geen sprake.
De rechtbank begrijpt uit wat op zitting is besproken dat eiser en zijn echtgenote graag samen willen wonen en dat het niet makkelijk is om – buiten de opvang – een woning te vinden waar zij samen kunnen wonen. De regelgeving (de Richtlijn en het Uitvoeringsbesluit), waaraan verweerder zich moet houden en waaraan de rechtbank moet toetsen, geeft echter geen ruimte om vanwege dit soort omstandigheden bescherming te bieden.
Hoorplicht
5. Voor zover eiser ook als beroepsgrond aanvoert dat verweerder zijn hoorplicht heeft geschonden door eiser niet te horen in bezwaar, slaagt deze grond niet. Het uitgangspunt is dat verweerder hoort in bezwaar, maar verweerder kan hier in gevallen van afzien. Verweerder heeft tegen kunnen werpen dat, omdat eiser Unieburger is en dit ook in bezwaar niet werd betwist, er op voorhand geen twijfel bestond over de uitkomst van het bezwaar. Niet is gebleken dat het houden van een hoorzitting in bezwaar tot een ander oordeel had kunnen leiden.
Conclusie en gevolgen
6. Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat het bestreden besluit in stand blijft en de aanvraag van eiser terecht is afgewezen.
7. Eiser krijgt het griffierecht niet terug. Hij krijgt ook geen vergoeding van zijn proceskosten.
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. B. van Dokkum, rechter, in aanwezigheid van
P.J.J. Schaap, griffier.
De beslissing is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak op het beroep, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen vier weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.