RECHTBANK DEN HAAG
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiseres], eiseres
de minister van Asiel en Migratie, verweerder
Zittingsplaats Middelburg
Bestuursrecht
zaaknummer: NL25.8495
V-nummer: [V-nummer]
(gemachtigde: mr. M.P.J.W.M. Govers),
en
(gemachtigde: mr. C.H.H.P.M Kelderman en mr. C.W.M. van Breda).
Procesverloop
Met het bestreden besluit van 11 februari 2025 (het bestreden besluit) heeft verweerder de asielaanvraag van eiseres afgewezen als ongegrond.
Eiseres heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.
Verweerder heeft een verweerschrift ingediend.
De rechtbank heeft het beroep op 4 december 2025 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen eiseres, de gemachtigde van eiseres, en mr. C.W.M. van Breda als gemachtigde van verweerder.
Beoordeling door de rechtbank
1. Eiseres stelt te zijn geboren op [datum] 2001 en de Somalische nationaliteit te hebben. Op 4 september 2022 heeft zij een asielaanvraag ingediend. Zij heeft hieraan ten grondslag gelegd dat zij werd gedwongen om te trouwen met een lid van Al-Shabaab, genaamd [persoon]. Hij is de broer van de man van haar tante. Toen haar vader met het huwelijk instemde is eiseres meegenomen en drieënhalve dag vastgezet, maar zij heeft kunnen ontsnappen. Daarna is zij tweemaal telefonisch bedreigd door een lid van Al-Shabaab en is haar vader door hen meegenomen.
2. Verweerder acht de identiteit, nationaliteit en herkomst niet geloofwaardig. Eiseres heeft geen documenten overgelegd. Daarom is door middel van het stellen van herkomstvragen en het afnemen van een taalanalyse aan eiseres de mogelijkheid geboden haar identiteit, nationaliteit en herkomst aannemelijk te maken. Uit het rapport van de afgenomen taalanalyse van 13 december 2023 volgt echter dat eiseres eenduidig niet uit Zuid-Centraal Somalië afkomstig is. Verweerder heeft de asielmotieven van eiseres niet inhoudelijk beoordeeld, nu deze slechts betekenis hebben tegen de achtergrond van de identiteit, nationaliteit en herkomst. Verder overweegt verweerder dat eiseres hem heeft misleid over haar identiteit, nationaliteit en herkomst.
3. Eiseres kan zich niet vinden in het bestreden besluit en voert daartoe het volgende aan. Allereerst volgt uit het Algemeen Ambtsbericht Somalië van juni 2023 (hierna: AAB Somalië) dat het in Somalië niet gebruikelijk is om documenten in bezit te hebben. Verweerder heeft daarom ten onrechte tegengeworpen dat eiseres niet in het bezit is van documenten. Verder wordt wel aangenomen dat eiseres uit Somalië afkomstig is. Verweerder had de bedreigingen van Al-Shabaab daarom inhoudelijk moeten toetsen. De taalanalyse is bovendien een aanvullend instrument en kan pas worden ingezet nadat naar aanleiding van het gehoor twijfel is gerezen over de herkomst. Verder is de taalanalyse niet betrouwbaar. Hierbij is relevant dat eiseres haar spraak heeft aangepast aan haar gesprekspartner. Ook heeft eiseres in verschillende delen van Somalië gewoond en heeft zij dagelijks contact met haar echtgenoot die een ander dialect spreekt. Dit is ook van invloed geweest op het dialect van eiseres. Bij de analyse is daarnaast gebruik gemaakt van zeer verouderde bron uit 1986. Uit de onderzoekscriptie “Shibboleth aan de Poort” van J.N. Detailleur uit 2010 volgt bovendien dat een taalanalyse per definitie niet betrouwbaar is. Een contra-expertise bij Taalstudio is niet mogelijk. In het bestreden besluit is verder niet gemotiveerd of de bevindingen van TOELT, zoals in de reactie op de zienswijze is weergegeven, worden gevolgd. Het enkel verwijzen naar het rapport is onvoldoende. Daarnaast is niet gereageerd op de stelling dat sprake is van een verplaatsing van grote aantallen mensen in het land en is niet gereageerd op de vraag of de analist voldoende gekwalificeerd is. Tot slot is in strijd met de uitspraak van het HvJEU van 6 juli 2023 bij het nemen van het terugkeerbesluit niet getoetst of de terugkeer in strijd is met artikel 3 van het EVRM.
De rechtbank oordeelt als volgt.
4. Niet wordt betwist dat eiseres geen documenten heeft overgelegd. De stelling dat uit het AAB Somalië blijkt dat dit niet gebruikelijk is, doet niet af aan de feitelijke vaststelling dat eiseres niet over documenten beschikt. Het is daarom aan eiseres om haar identiteit, nationaliteit en herkomst op andere wijze aannemelijk te maken. Omdat getwijfeld werd aan de gestelde herkomst en nationaliteit heeft verweerder eiseres in de gelegenheid gesteld dit alsnog aannemelijk te maken door het afnemen van een taalanalyse. De stelling van eiseres dat de taalanalyse te vroeg is afgenomen wordt niet gevolgd. Uit het bestreden besluit volgt namelijk dat eerst een opname is gemaakt ten behoeve van een taalindicatie en zijn herkomstvragen gesteld. Toen dit geen uitsluitsel bood is een taalopname gemaakt ten behoeve van een taalindicatie.
5. Uit vaste jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State volgt dat verweerder, als hij een taalanalyse ten grondslag legt aan zijn besluitvorming, zich ervan moet vergewissen dat de taalanalyse zorgvuldig tot stand is gekomen en dat de conclusies inzichtelijk zijn en aansluiten op de verdere inhoud van
de taalanalyse. Daarbij wordt als uitgangspunt aangenomen dat een door TOELT
verrichte taalanalyse tot stand is gekomen onder gedeelde verantwoordelijkheid van een deskundige linguïst die bij TOELT in dienst is en van wie de kwaliteit voldoende is gewaarborgd en van een extern ingeschakelde taalanalist die op zorgvuldige wijze is geselecteerd en onder voortdurende kwaliteitscontrole staat. Ook de bij het rapport
taalanalyse gevoegde Vakbijlage Taalanalyse vermeldt deze kwaliteitscontrole op het werk van taalanalisten en de controle door een linguïst.
6. In het rapport taalanalyse is geconcludeerd dat eiseres eenduidig niet te herleiden is tot de spraakgemeenschap binnen Centraal/Zuid-Somalië. Hierbij is overwogen dat de uitspraak van eiseres niet overeenkomt met Zuid-Somalische dialecten en dat de woordkeuze en grammatica niet overeenkomt met wat gangbaar is in Zuid-Somalië. In het rapport zijn ook voorbeelden genoemd waarop deze conclusie is gebaseerd. Tot slot wordt overwogen dat het Somalisch van eiseres overeenkomt met hetgeen gangbaar is in Noord-Somalië. De stelling van eiseres dat zij zich heeft gespiegeld aan haar gesprekspartner en Algemeen Beschaafd Somalisch heeft gesproken wordt niet gevolgd. Uit het rapport taalanalyse volgt namelijk dat zij in haar spraak Noord-Somalische kenmerken heeft gebruikt die in de spraak van de tolk niet voorkomen. Verder heeft eiseres wel twijfels gezet bij de kwalificatie van de taalanalist, maar zij heeft dit verder niet onderbouwd. In wat eiseres naar voren heeft gebracht over de gebruikte bronnen wordt evenmin aanleiding gezien om te twijfelen aan de zorgvuldigheid waarmee de taalanalyse tot stand is gekomen. De enkele stelling dat de bronnen verouderd zijn en dat sprake is geweest van verplaatsing van een groot aantal mensen is hiervoor onvoldoende. Eiseres heeft bovendien geen alternatieve bronnen aangevoerd. Ook de genoemde scriptie is onvoldoende voor de conclusie dat de taalanalyse onvoldoende betrouwbaar is. Niet is gebleken welke expertise J.N. Detailleur heeft en of hij als deskundige op het gebied van taalanalyses kan worden beschouwd. Daarbij volgt uit de reactie van TOELT op de zienswijze dat bij het schrijven van de scriptie geen contact is gezocht met TOELT of verweerder om relevante informatie te verkrijgen. Het is dan ook aan eiseres om met openbare informatie of een contra-expertise te onderbouwen dat kan worden getwijfeld aan de bruikbaarheid van de taalanalyse. Uit de stelling van eiseres dat geen contra-expertise kan worden uitgevoerd door Taalstudio blijkt niet dat het voor eiseres onmogelijk is om contra-expertise te laten uitvoeren door een andere organisatie. Verweerder heeft dan ook terecht de taalanalyse aan het bestreden besluit ten grondslag gelegd.
7. Nu verweerder de identiteit, nationaliteit en herkomst niet ten onrechte ongeloofwaardig heeft geacht, is het asielrelaas van eiseres niet ten onrechte ook ongeloofwaardig geacht. Dit asielrelaas heeft immers betrekking op de gestelde herkomst uit Zuid-Somalië. Verweerder stelt niet ten onrechte dat niet is gebleken van problemen in Noord-Somalië. Nu geen omstandigheden zijn genoemd waaruit blijkt dat eiseres problemen heeft in Noord-Somalië, is niet gebleken dat het terugkeerbesluit in strijd is met artikel 3 van het EVRM. De beroepsgrond slaagt niet.
Conclusie en gevolgen
8. Verweerder heeft de aanvraag terecht afgewezen als ongegrond.
Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat het bestreden besluit in stand blijft. Eiseres krijgt geen vergoeding van haar proceskosten.
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan op 6 januari 2026 door mr. K.M. de Jager, rechter, in aanwezigheid van mr. E.C. Jacobs, griffier, en openbaar gemaakt door middel van geanonimiseerde publicatie op www.rechtspraak.nl.
De uitspraak is bekendgemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen vier weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.