RECHTBANK DEN HAAG
[eiser] ,
de minister van Asiel en Migratie, de minister
Samenvatting
Zittingsplaats Amsterdam
Bestuursrecht
Zaaknummers: NL26.17303 en NL26.17304
V-nummer: [v-nummer]
uitspraak van de enkelvoudige kamer en de voorzieningenrechter in de zaken tussen
geboren op [geboortedag] 2004, van Eritrese nationaliteit, eiser/verzoeker (hierna: eiser)
(gemachtigde: mr. A. Berends),
en
(gemachtigde: mr. S. Imami).
1. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep van eiser tegen het niet in behandeling nemen van zijn asielaanvraag en zijn verzoek om een voorlopige voorziening.
Naar het oordeel van de rechtbank is het beroep ongegrond. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
Procesverloop
2. Eiser heeft op 25 oktober 2025 een aanvraag voor een verblijfsvergunning asiel ingediend. Met het bestreden besluit van 26 maart 2026 heeft de minister deze aanvraag niet in behandeling genomen.
De rechtbank heeft het beroep en het verzoek om een voorlopige voorziening op 22 mei 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser, M. Tekie als tolk in de taal Tigrinja en de gemachtigde van de minister.
Beoordeling door de rechtbank
3. De rechtbank beoordeelt of de minister op goede gronden de asielaanvraag van eiser niet in behandeling heeft genomen. Zij doet dat aan de hand van de beroepsgronden van eiser.
Het bestreden besluit
4. De minister heeft de asielaanvraag niet in behandeling genomen, omdat Zwitserland volgens de minister verantwoordelijk is voor de behandeling daarvan. Uit Eurodac is namelijk gebleken dat eiser eerder in Zwitserland een asielaanvraag heeft ingediend. Daarom heeft Nederland de Zwitserse autoriteiten verzocht om eiser terug te nemen. De autoriteiten van Zwitserland zijn hiermee akkoord gegaan.
Interstatelijk vertrouwensbeginsel
5. Eiser voert aan dat de minister ten onrechte niet heeft onderkend dat er concrete aanwijzingen zijn dat Zwitserland zijn internationale verplichtingen niet nakomt en dat overdracht aan Zwitserland strijdig is met artikel 3 van het EVRM, dan wel artikel 4 van het Handvest. Eiser vreest dat de Zwitserse autoriteiten hem zullen uitzetten naar Eritrea. De asielaanvraag van eiser is in Zwitserland afgewezen. In Nederland zou de aanvraag zijn ingewilligd. Eiser is namelijk illegaal Eritrea uitgereisd en uit het beleid van de minister volgt dat dit voldoende is voor vergunningverlening.
Eiser voert daarbij aan dat hij in Zwitserland geen toegang heeft gehad tot een effectief rechtsmiddel om de afwijzing van zijn asielaanvraag aan te vechten. Eiser had namelijk geen toegang tot kosteloze rechtsbijstand. Van Caritas, een organisatie die vluchtelingen bijstaat in Zwitserland, heeft eiser een brief gekregen waarin stond dat zij voor eiser geen beroep zouden instellen tegen de afwijzing van zijn asielaanvraag en hem doorverwezen naar een particuliere advocaat. Eiser heeft geen financiële middelen om zelf een advocaat te bekostigen. Eiser bestrijdt het standpunt van de minister dat de Zwitserse asielprocedure aan artikel 20, derde lid, van de Procedurerichtlijn voldoet. Caritas heeft bepaald dat het beroep van eiser geen reële kans van slagen had, maar Caritas baseerde dit standpunt op het feit dat afwijzende beslissingen in vergelijkbare zaken van verzoekers uit Eritrea door de Zwitserse rechters in stand zijn gelaten. Dit heeft tot gevolg dat afwijzende beslissingen en daaropvolgende negatieve jurisprudentie de grondslag vormen voor de belemmering om met behulp van kosteloze rechtsbijstand te kunnen doorprocederen, terwijl het nu juist deze afwijzende beslissing op grond van de negatieve jurisprudentie is die de vreemdeling behoort te kunnen aanvechten. Het Zwitserse systeem van rechtsbijstand creëert dus een situatie waarbij asielzoekers niet in alle gevallen daadwerkelijk de mogelijkheid hebben om een negatief besluit kosteloos aan te vechten bij de rechtbank.
Subsidiair voert eiser aan dat de minister hem pas mag overdragen nadat de Zwitserse autoriteiten hebben gegarandeerd dat eiser in Zwitserland toegang zal hebben tot rechtsbijstand.
6. De rechtbank is van oordeel dat de minister ten aanzien van Zwitserland van het interstatelijk vertrouwensbeginsel kan uitgaan. De rechtbank overweegt daartoe het volgende.
Dat de asielaanvraag van eiser is afgewezen terwijl deze in Nederland waarschijnlijk was ingewilligd, is onvoldoende om te concluderen dat er sprake is van systeemfouten in de asielprocedure van Zwitserland. Uit rechtspraak van de Afdeling volgt dat meningsverschillen tussen lidstaten over de uitlegging van de materiële voorwaarden voor internationale bescherming tussen lidstaten, zulke systeemfouten niet aantonen. Ook volgt uit deze rechtspraak dat de beoordeling van de vrees van eiser voor indirect refoulement niet kan plaatsvinden binnen de kaders van een Dublinprocedure. De Afdeling baseert zich daarbij op een arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie.
Verder is de rechtbank van oordeel dat eiser niet aannemelijk heeft gemaakt dat de situatie in Zwitserland wat betreft rechtsbijstand niet voldoet aan de vereisten van artikel 20, derde lid, van de Procedurerichtlijn. Caritas heeft besloten om eiser in beroep geen kosteloze rechtsbijstand en vertegenwoordiging aan te bieden, omdat het beroep van eiser geen reële kans van slagen had. Artikel 20, derde lid, van de Procedurerichtlijn vereist dat de lidstaten er in dat geval voor zorgen dat de verzoeker recht heeft op een daadwerkelijk rechtsmiddel om dat besluit bij een rechterlijke instantie aan te vechten. Niet is gebleken dat eiser geen toegang tot een dergelijk rechtsmiddel had. Eiser heeft op de zitting erkend dat hij niet heeft geprobeerd om te klagen bij de Zwitserse autoriteiten over het gebrek aan kosteloze rechtsbijstand. De rechtbank vindt dat het op de weg van eiser had gelegen om wel te proberen hierover te klagen. Niet gebleken is dat de Zwitserse autoriteiten eiser niet willen of kunnen helpen of dat klagen bij voorbaat zinloos is.
Tot slot is de rechtbank van oordeel dat de minister de Zwitserse autoriteiten niet om garanties hoefde te vragen. De rechtbank gaat er namelijk van uit dat eiser kan klagen bij de Zwitserse autoriteiten over het gebrek aan kosteloze rechtsbijstand.
De beroepsgrond slaagt niet.
Artikel 17 van de Dublinverordening
7. Eiser voert verder aan dat overdracht aan Zwitserland onevenredig hard is omdat sprake is van systeemfouten in de asielprocedure waardoor eiser het risico loopt op een behandeling die in strijd is met artikel 3 van het EVRM, dan wel artikel 4 van het Handvest. Eiser betwist niet dat het bestreden besluit legitiem en geschikt is om het doel van een gemeenschappelijk Europees asielstelsel te bereiken, maar meent dat het besluit niet evenredig is om dat doel te bereiken. Een onderdeel van het doel is immers dat elke lidstaat dezelfde waarborgen ten opzichte van asielzoekers biedt. Dat is naar de mening van eiser bij Zwitserland niet het geval, gelet op het verschil in beschermingsbeleid en de beperkingen ten aanzien van kosteloze rechtsbijstand. Eiser meent ook dat het bestreden besluit niet noodzakelijk is om het doel van een gemeenschappelijk Europees asielstelsel te bereiken. Door het achterwege laten van de overdracht van eiser ligt immers niet ineens de werking van de gehele Dublinverordening stil.
8. De rechtbank overweegt dat de omstandigheden die eiser in dit kader naar voren brengt, door de minister al zijn beoordeeld in het kader van het interstatelijk vertrouwensbeginsel. De minister heeft in dat kader voldoende deugdelijk gemotiveerd dat Zwitserland voldoende waarborgen aan asielzoekers biedt. De minister heeft daarmee ook voldoende deugdelijk gemotiveerd waarom hij zijn discretionaire bevoegdheid niet gebruikt en dat het besluit niet onevenredig is.
De beroepsgrond slaagt niet.
Conclusie en gevolgen
9. Het beroep is ongegrond. Dit betekent dat eiser geen gelijk krijgt.
10. Omdat de rechtbank nu beslist op het beroep van eiser, is er voor het treffen van de voorlopige voorziening geen reden meer. Het verzoek wordt daarom afgewezen.
11. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.
Beslissing
De rechtbank, in de zaak geregistreerd onder nummer NL26.17303:
- verklaart het beroep ongegrond.
De voorzieningenrechter, in de zaak geregistreerd onder nummer NL26.17304:
- wijst het verzoek af.
Deze uitspraak is gedaan door mr. P.L.C.M. Ficq, (voorzieningen)rechter, in aanwezigheid van mr. C.S. Carella, griffier.
Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen 1 week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen. Tegen de uitspraak op het verzoek om een voorlopige voorziening staat geen rechtsmiddel open.