RECHTBANK DEN HAAG
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiser] , eiser
de minister van Asiel en Migratie, verweerder
Samenvatting
Zittingsplaats Haarlem
Bestuursrecht
zaaknummer: NL26.9489
V-nummer: [nummer] ,
(gemachtigde: mr. A.A. Hardoar),
en
(gemachtigde: mr. Y.M. van der Lei).
1. Deze uitspraak gaat over de afwijzing van de asielaanvraag van eiser. Eiser is het hier niet mee eens. Hij voert daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de afwijzing van de asielaanvraag.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de afwijzing van de asielaanvraag niet in stand kan blijven. Verweerder heeft in het bestreden besluit namelijk onvoldoende betrokken dat eiser in oktober 2020 in Tigray (Ethiopië) rechtstreeks is bedreigd met vervolging of ernstige schade zoals bedoeld in artikel 31, vijfde lid, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw). Verweerder heeft onvoldoende gemotiveerd dat er goede redenen zijn om aan te nemen dat die vervolging of ernstige schade zich niet opnieuw zal voordoen. Verweerder heeft wel voldoende gemotiveerd waarom eiser geen persoonlijk risico op vervolging of ernstige schade loopt bij terugkeer naar Ethiopië wegens zijn politieke sympathie voor de oppositiebeweging. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
Procesverloop
2. Eiser heeft een aanvraag om verlening van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd ingediend. Verweerder heeft met het bestreden besluit van 13 februari 2026 deze aanvraag in de algemene procedure afgewezen als ongegrond.
Eiser heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.
De rechtbank heeft het beroep op 12 mei 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben eiser, de gemachtigde van eiser, [tolk] als tolk en de gemachtigde van verweerder deelgenomen.
Beoordeling door de rechtbank
Achtergrond
3. Eiser heeft op 22 december 2023 zijn asielaanvraag ingediend in Nederland.
Verweerder gaat ervan uit dat eiser de Ethiopische nationaliteit heeft en dat hij is geboren op [datum] 2002. Eiser heeft bij aankomst in Nederland aangegeven dat hij is geboren op [datum] 2006, maar verweerder heeft na onderzoek bij de Italiaanse autoriteiten deze geboortedatum aangepast.
Het asielrelaas
4. Eiser legt aan zijn asielaanvraag het volgende ten grondslag. Eiser stelt dat hij in 2020 Ethiopië heeft verlaten omdat er oorlog was uitgebroken in de provincie Tigray waar hij vandaan komt. Op 30 oktober 2020 zijn milities van de Amhara, die behoren tot de federale autoriteiten, eisers stad (May Kadra) binnen gevallen en zijn er in één nacht meer dan 700 mensen vermoord. Eisers moeder is daarbij ook vermoord. Eiser en zijn familie moesten het gebied verlaten en zijn gevlucht naar Sudan. Er was sprake van een etnische zuivering door Klel Amhara. Eiser stelt dat hij nog steeds niet terug kan keren naar Tigray omdat het gebied is overgenomen door de Klel Amhara. Eiser heeft verklaard dat hij wordt gezocht in May Kadra omdat zijn vader oppositie voert tegen de autoriteiten vanuit Sudan. Eisers broer is vermist en de rest van zijn familie is gevlucht. Eisers oom is ook betrokken bij de oppositie (Hiwahat). Eisers familie wordt daarom gelinkt aan de oppositie en eiser stelt dat hij daarom zelf ook risico loopt op vervolging bij terugkeer naar de provincie Tigray. Eiser vreest bij terugkeer te worden opgepakt, gearresteerd en vermoord. Eiser wordt in Nederland ook bedreigd wegens de activiteiten van zijn vader.
Het bestreden besluit
5. Het asielrelaas van eiser bevat volgens verweerder de volgende asielmotieven:
1. identiteit, nationaliteit en herkomst;
2. problemen met de Klel Amhara vanwege eisers Tigrinya-etniciteit en de activiteiten van zijn familie.
Verweerder heeft het eerste asielmotief geloofwaardig geacht en de geloofwaardigheid van het tweede asielmotief in het midden gelaten.
Verweerder heeft zich op het standpunt gesteld dat eiser zijn vrees voor vervolging niet aannemelijk heeft gemaakt. Er is namelijk niet gebleken dat eiser nog wordt gezocht door de Klel Amhara. Eiser is zelf ook niet politiek actief. Dat eisers broer is opgepakt en vermoord door de Klel Amhara is enkel gebaseerd op aannames van eiser. Ten slotte hebben zich al langere tijd geen incidenten voorgedaan in May Kadra. Verder is ook niet gebleken van een reëel risico op ernstige schade. Eiser komt dan ook niet in aanmerking voor een verblijfsvergunning op grond van artikel 29, eerste lid, onder a en b, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw). Aan eiser is ook geen uitstel van vertrek verleend of een reguliere verblijfsvergunning. Tegen eiser is een terugkeerbesluit met een vertrektermijn van vier weken uitgevaardigd.
Heeft verweerder de problemen van eiser voldoende betrokken in het bestreden besluit?
6. Eiser stelt dat zijn familie bekend staat als oppositie van de federale autoriteiten. De verklaringen over de problemen met de Klel Amhara vanwege zijn Tigrinya etniciteit en de activiteiten van de familie lopen als een rode draad door het asielrelaas van eiser en dienen in aanmerking genomen te worden en meegewogen te worden in de beoordeling van de asielaanvraag. Eiser heeft ter zitting hieraan toegevoegd dat verweerder ten onrechte de geloofwaardig bevonden asielmotieven niet heeft betrokken, zoals dat hij vanwege zijn etniciteit problemen heeft gehad wegens discriminatie en dat zijn moeder is gedood en zijn broer wordt vermist. Verweerder heeft dat onvoldoende betrokken bij de zwaarwegendheidsbeoordeling. Daarnaast heeft eiser gewezen op landeninformatie waaruit blijkt dat de spanningen in Tigray opnieuw zijn opgelopen.
De rechtbank stelt voorop dat verweerder de geloofwaardigheid van eisers verklaringen in het midden heeft gelaten. Ter zitting heeft verweerder toegelicht dat dit betekent dat eisers verklaringen wel zijn betrokken bij de zwaarwegendheidsbeoordeling. De rechtbank leidt hieruit af dat verweerder de verklaringen van eiser over de problemen vanwege zijn Tigrese etniciteit heeft gevolgd en uitgaat van de inval in eisers dorp in 2020, de moord op zijn moeder, dat eiser met zijn familie is gevlucht en dat zijn familie de Hiwahat steunt. De rechtbank begrijpt de beroepsgrond van eiser aldus, dat verweerder heeft nagelaten om bij de beoordeling te betrekken dat hieruit volgt dat eiser al eerder is blootgesteld aan (een bedreiging met) vervolging of ernstige schade en daarmee doelt op de toepassing van artikel 31, vijfde lid, van de Vw.
In artikel 31, vijfde lid, van de Vw is bepaald dat het feit dat een vreemdeling al eerder is blootgesteld aan vervolging of ernstige schade, of dat hij rechtstreeks is bedreigd met dergelijke vervolging of dergelijke schade, een duidelijke aanwijzing is dat zijn vrees voor vervolging gegrond is en het risico op het lijden van ernstige schade reëel is, tenzij er goede redenen zijn om aan te nemen dat die vervolging of ernstige schade zich niet op nieuw zal voordoen.
Verweerder heeft zich ter zitting op het standpunt gesteld dat in het bestreden besluit is gemotiveerd dat de situatie van Tigreeërs in Ethiopië aanzienlijk is verbeterd ten opzichte van het conflict in de jaren 2021 en 2022. In het kader hiervan heeft verweerder verwezen naar het algemeen ambtsbericht Ethiopië van 2024. Verweerder stelt zich op het standpunt dat, ook als artikel 31, vijfde lid, van de Vw zou zijn betrokken in het bestreden besluit, dit niet tot een ander oordeel had geleid omdat er goede redenen zijn om aan te nemen dat vervolging of ernstige schade zich niet opnieuw zal voordoen.
De rechtbank stelt vast dat verweerder artikel 31, vijfde lid, van de Vw niet kenbaar in het bestreden besluit heeft betrokken en ook niet heeft vermeld dat de bewijslast daardoor in beginsel bij verweerder ligt. Dit heeft verweerder ten onrechte nagelaten, omdat de rechtbank met eiser van oordeel is dat hij eerder is bedreigd met vervolging of ernstige schade vanwege zijn etniciteit. Eiser heeft immers zijn woonplaats moeten verlaten omdat er in oktober 2020 een aanval was op Tigreeërs in May Kadra waarbij honderden Tigreeërs, waaronder zijn moeder, zijn gedood.
De rechtbank stelt vast dat uit het algemeen ambtsbericht van 2024 volgt dat de situatie voor Tigreeërs in de verslagperiode is verbeterd en dat zij minder in de negatieve aandacht van de autoriteiten staan. Ook volgt daaruit dat sommige Tigreeërs die hun toevlucht hadden gezocht in het buitenland, inmiddels zijn teruggekeerd naar Ethiopië. De rechtbank is echter van oordeel dat de verwijzing naar het algemeen ambtsbericht onvoldoende is voor het standpunt van verweerder dat er goede redenen zijn om aan te nemen dat eiser niet opnieuw te maken zal krijgen met vervolging of ernstige schade. De rapporten waar eiser in beroep naar verwijst geven namelijk een ander beeld van de situatie van Tigreeërs in Tigray en zijn van latere datum dan het algemeen ambtsbericht. Zo wijst eiser op het World Report 2026 van Human Rights Watch waarin wordt vermeld dat interne spanningen en hernieuwde conflicten langs regionale grenzen de instabiliteit in Tigray hebben vergroot: “In Tigray, Eritrean troops committed rape and sexual violence against women in occupied areas. Despite the 2022 cessation of hostilities agreement, Tigrayans continued to be forcibly displaced from Western Tigray. Tensions between rival political factions led to clashes between Tigrayan forces in southern Tigray and along the border with Afar region, causing displacement.”Het standpunt van verweerder ter zitting dat er sinds de inval in May Kadra vijf jaren zijn verstreken, dat er in May Kadra en in de provincie Tigray geen incidenten hebben plaatsgevonden en dat de huidige spanningen in die provincie niet voldoende, volgt de rechtbank niet. Gelet op de informatie waar eiser op wijst, kan verweerder niet worden gevolgd in het standpunt dat er goede redenen zijn om aan te nemen dat vervolging zich niet opnieuw zal voordoen. Er is daarom sprake van een motiveringsgebrek. De beroepsgrond slaagt.
Loopt eiser bij terugkeer een risico op vervolging of ernstige schade omdat hij sympathie heeft voor de oppositie?
7. Eiser voert aan dat hij bij terugkeer een risico loopt op vervolging of ernstige schade en wijst in dat verband op de passage over terugkeer in het algemeen ambtsbericht Ethiopië. Daaruit blijkt dat het mogelijk is dat terugkeerders risico lopen op negatieve aandacht en slechte behandeling door de Ethiopische autoriteiten. Dat hangt af van hun profiel. Kritiek op de autoriteiten in combinatie met een lidmaatschap of sympathie voor een oppositiepartij of -beweging, konden samen een risico op negatieve aandacht van de autoriteiten opleveren. Volgens vertrouwelijke bronnen maakten zowel veiligheidstroepen als de gewapende groepen gebruik van bedreiging, detentie en in sommige gevallen het doden van familieleden als middelen om personen die verdacht werden van het samenwerken met de andere partij onder druk te zetten.
De rechtbank volgt verweerder in het standpunt dat eiser niet aannemelijk heeft gemaakt dat hij bij terugkeer problemen zal krijgen omdat hij persoonlijk in de negatieve belangstelling staat van de Ethiopische autoriteiten vanwege zijn sympathie voor de Hihawat. Hoewel het ambtsbericht melding maakt van mogelijke risico’s die terugkeerders lopen op negatieve aandacht en slechte behandeling, zoals ondervragingen en detentie, volgt er ook uit dat dit afhangt van het profiel van de terugkeerder. Vertrek om economische redenen was bijvoorbeeld over het algemeen geen reden voor negatieve aandacht. Vertrek om politieke redenen kon dit wel zijn. Eiser heeft echter niet aannemelijk gemaakt dat er aanwijzingen zijn dat hem vertrek om politieke redenen wordt toegedicht wegens zijn sympathie voor een politieke partij. Daarbij heeft verweerder kunnen betrekken dat eiser zelf heeft verklaard dat hij geen lid is van een politieke partij en geen partij openlijk heeft gesteund. Eiser heeft verder ook niet geconcretiseerd waaruit zijn politieke activiteiten zouden bestaan. Uit het algemeen ambtsbericht blijkt niet dat het enkel sympathiseren met een politieke beweging of het hebben van familieleden in de oppositie voldoende is om een politiek profiel toegedicht te krijgen. Dit heeft eiser ook niet met andere stukken of bronnen onderbouwd. De beroepsgrond slaagt daarom niet.
Conclusie en gevolgen
8. Verweerder heeft de aanvraag ten onrechte afgewezen als ongegrond. Het beroep is gegrond omdat het bestreden besluit in strijd is met het motiveringsbeginsel, zoals volgt uit rechtsoverweging 6.5. Dit betekent dat eiser gelijk krijgt en het bestreden besluit niet in stand kan blijven. De rechtbank vernietigt daarom het bestreden besluit. De rechtbank ziet geen reden om de rechtsgevolgen van het besluit in stand te laten of zelf een beslissing over eisers aanvraag te nemen. Ook draagt de rechtbank niet aan verweerder op om het gebrek te herstellen met een betere motivering of een ander besluit (een zogenoemde bestuurlijke lus).8.1. De rechtbank bepaalt met toepassing van artikel 8:72, vierde lid, van de Algemene wet bestuursrecht dat verweerder een nieuw besluit moet nemen en daarbij rekening houdt met deze uitspraak. De rechtbank geeft verweerder hiervoor zes weken de tijd.
Omdat het beroep gegrond is krijgt eiser een vergoeding van zijn proceskosten. Verweerder moet deze vergoeding betalen. Deze vergoeding bedraagt € 1.868,- omdat de gemachtigde van eiser een beroepschrift heeft ingediend en aan de zitting heeft deelgenomen. Verder zijn er geen kosten gemaakt die vergoed kunnen worden.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep gegrond;
- vernietigt het bestreden besluit van 13 februari 2026;
- draagt verweerder op binnen zes weken de tijd na de dag van verzending van deze uitspraak een nieuw besluit te nemen op de aanvraag, waarbij rekening wordt gehouden met deze uitspraak;
- veroordeelt verweerder tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiser.
Deze uitspraak is gedaan door mr. M.A.J. van Beek, rechter, in aanwezigheid van mr. A. Molenkamp - Lopar, griffier.
Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen 1 week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.