ECLI:NL:RBDHA:2026:21932

Procesverloop

Overwegingen

Slotsom

1. Eiseres is gehuwd en heeft met haar echtgenoot twee kinderen, geboren in 2019 en 2022. Eiseres is in het jaar 2015 gediagnostiseerd met multiple sclerose. Zij heeft zich vervolgens ziek moeten melden en kon haar werk als advocaat niet meer uitoefenen. Eiseres ontving in de periode van 25 maart 2017 tot en met 31 december 2018 van het UWV een uitkering in het kader van de Regeling werkhervatting gedeeltelijk arbeidsgeschikten (WGA-uitkering). Per 1 januari 2019 is eiseres volledig en duurzaam arbeidsongeschikt verklaard, en kreeg zij een uitkering toegekend in het kader van de Regeling inkomensvoorziening volledig arbeidsongeschikten (IVA-uitkering). Daarbij heeft eiseres in de periode 1 januari 2019 tot en met 13 februari 2020 een uitkering in het kader van de Ziektewet en vrijwillige verzekering Ziektewet ontvangen.

2. Eiseres is sinds 27 maart 2017 voor een klein aantal uren in dienst getreden als officemanager bij [bedrijfsnaam] B.V (huidige werkgever).

3. Eiseres heeft in de jaren 2018 tot en met 2024 de volgende inkomsten genoten:

4. Eiseres heeft op 20 november 2018 door middel van een wijzigingsformulier het UWV verzocht om haar huidige werkgever met ingang van 1 januari 2019 de IVA-uitkering in haar plaats in ontvangst te laten nemen en aan haar uit te laten betalen (verzoek om werkgeversbetaling). Dit verzoek is door het UWV bij brief van 26 februari 2019 afgewezen. In de brief staat, voor zover relevant, het volgende:

5. Eiseres heeft het UWV bij brief van 21 mei 2023 aansprakelijk gesteld wegens onrechtmatig handelen, vanwege de afwijzing van het verzoek om werkgeversbetaling. Eiseres heeft het UWV hierbij verzocht om vergoeding van de gelegen schade, bestaande uit misgelopen arbeidskorting en IACK. Het UWV heeft eiseres bij bericht van 12 oktober 2023 laten weten geen aansprakelijkheid voor voornoemde schade te erkennen.

6. Eiseres heeft op 12 februari 2024 een verzoek om nadeelcompensatie ingediend bij het UWV. Bij bericht van 15 mei 2024 is dit verzoek eveneens afgewezen.

7. Het UWV heeft bij brief van 29 juli 2024 de aansprakelijkstelling nogmaals inhoudelijk beoordeeld. In deze brief schrijft het UWV, voor zover relevant, het volgende:

8. In haar verzoeken om ambtshalve vermindering en haar bezwaren verzoekt eiseres verweerder om de door het UWV betaalde socialezekerheidsuitkeringen in aanmerking te nemen alsof deze via de huidige werkgever van eiseres zouden zijn betaald. Verweerder heeft hierop afwijzend beslist.

9. In geschil is of de aanslagen IB/PVV voor de jaren 2018 tot en met 2024 naar de juiste bedragen zijn vastgesteld. Meer specifiek is in geschil of de door eiseres ontvangen socialezekerheidsuitkeringen terecht niet zijn betrokken in de grondslag voor de berekening van de arbeidskorting en IACK.

10. Eiseres stelt dat in de aanslagen IB/PVV een te laag bedrag aan arbeidskorting en IACK in aanmerking is genomen. Zij voert hiertoe aan dat het UWV de haar toekomende socialezekerheidsuitkeringen niet direct aan haar had moeten betalen, maar indirect, via haar werkgever. Ook stelt eiseres dat zij wordt gediscrimineerd ten opzichte van belastingplichtigen die hun socialezekerheidsuitkeringen rechtstreeks van hun werkgever ontvangen. Bij die belastingplichtigen wordt de socialezekerheidsuitkering namelijk wel in aanmerking genomen voor de berekening van de arbeidskorting en IACK. Dit verschil in behandeling is volgens eiseres in strijd met artikel 14 van het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) en artikel 1 van het Eerste Protocol (EP) bij het EVRM. Eiseres verwijst hierbij naar het arrest van de Hoge Raad van 15 november 2024. Eiseres verzoekt de rechtbank om rechtsherstel met terugwerkende kracht. Voorts stelt eiseres dat zij door het handelen van het UWV ongelijk is behandeld ten opzichte van andere belastingplichtigen bij wie wel gevolg is gegeven aan een verzoek om werkgeversbetaling. Ten slotte stelt eiseres dat verweerder het vertrouwensbeginsel heeft geschonden en doet zij een beroep op de menselijke maat, het evenredigheidsbeginsel en de toepassing van de redelijkheid en billijkheid.

11. Verweerder stelt zich op het standpunt dat terecht geen arbeidskorting en IACK is berekend over de ontvangen socialezekerheidsuitkeringen.

12. De arbeidskorting geldt op grond van artikel 8.11, eerste lid, van de Wet IB 2001 voor de belastingplichtige die arbeidsinkomen geniet. De IACK geldt op grond van artikel 8.14a, eerste lid, van de Wet IB 2001 voor de belastingplichtige die arbeidsinkomen geniet dat meer bedraagt dan een drempelbedrag, een kind heeft dat bij aanvang van het kalenderjaar nog geen twaalf jaar is en gedurende ten minste zes maanden tot hetzelfde huishouden behoort als de belastingplichtige, en alleenstaand is of minder verdient dan zijn fiscale partner. Onder arbeidsinkomen wordt op grond van artikel 8.1, eerste lid, letter e, van de Wet IB 2001 verstaan, voor zover van belang, het gezamenlijke bedrag van hetgeen door de belastingplichtige met tegenwoordige arbeid is genoten als loon.

13. De door het UWV betaalde socialezekerheidsuitkeringen kunnen niet worden aangemerkt als loon uit tegenwoordige arbeid. Zij vallen daarom niet onder de definitie van arbeidsinkomen en er wordt geen arbeidskorting en IACK over berekend.

14. Op grond van artikel 67, vierde lid, van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (Wet WIA) kan een verzekerde een ander machtigen om een uitkering in ontvangst te nemen, waarna deze gemachtigde die uitkering aan de verzekerde moet doorbetalen. Op deze wijze kan een werknemer een socialezekerheidsuitkering aan zijn werkgever laten betalen, waarna de werknemer de uitkering ontvangt van zijn werkgever. Lid 4 van voornoemd artikel luidt als volgt (onderstreping door de rechtbank):

“4. Wanneer de persoon, die recht heeft op een uitkering op grond van deze wet, een ander machtigt om de uitkering in ontvangst te nemen, onderscheidenlijk een verleende machtiging intrekt, wordt daaraan gevolg gegeven met ingang van een betalingstermijn, aanvangende na de dag waarop de machtiging wordt ingediend, onderscheidenlijk waarop van haar intrekking mededeling wordt gedaan, doch niet later dan de eerste dag van de tweede maand na de dag van indiening onderscheidenlijk intrekking van die machtiging.”

15. In de memorie van toelichting bij de Wet WIA is de volgende toelichting op deze bepaling gegeven (onderstreping door de rechtbank):

“De uitkeringsgerechtigde kan ook een ander machtigen de uitkering in ontvangst te nemen. Hij kan die machtiging elk moment weer intrekken. In het vijfde lid is bepaald dat aan de machtiging, respectievelijk de intrekking van de machtiging zo spoedig mogelijk moet worden voldaan . In principe bij het eerstvolgende betalingstijdvak, maar als dat gelet op het tijdstip waarop de machtiging is gedaan, respectievelijk ingetrokken, niet mogelijk is, met ingang van het daaropvolgende betalingstijdvak.”

16. Tussen partijen is terecht niet in geschil dat als de socialezekerheidsuitkeringen aan eiseres via haar werkgever zou zijn betaald (werkgeversbetaling), deze in de grondslag voor de berekening van de arbeidskorting en IACK zouden worden betrokken. Immers, als deze uitkering zou zijn betaald via een werkgever bij wie de uitkeringsgerechtigde ook loon uit tegenwoordige arbeid geniet, bepalen artikel 9.1 en 9.4, eerste lid, van de Uitvoeringsregeling loonbelasting 2011 (URLB 2011) dat samenvoeging plaatsvindt van die uitkering met dat loon tot één loon uit tegenwoordige arbeid. Vervolgens wordt over het samengevoegde bedrag arbeidskorting en IACK berekend. Artikel 9.1 van de URLB 2011 luidt als volgt:

17. Eiseres heeft het UWV verzocht om met ingang van 1 januari 2019 over te gaan tot een werkgeversbetaling, zodat eiseres haar IVA-uitkering in het vervolg via haar huidige werkgever zou ontvangen. Eiseres stelt dat haar huidige werkgever ermee akkoord was om deze betalingen te ontvangen en door te betalen. Dit verzoek is afgewezen door het UWV vanwege systeemtechnische beperkingen en hoge uitvoeringskosten (zie hiervoor onder 4 en 7).

18. De rechtbank leidt uit de gedingstukken af dat – als geen sprake was geweest van de door het UWV genoemde praktische belemmeringen (zie hiervoor onder 4 en 7) – het UWV gevolg zou hebben gegeven aan het verzoek om de werkgeversbetaling. Eiseres had de IVA-uitkering dan vanaf 1 januari 2019 via de huidige werkgever ontvangen, waardoor deze uitkering vanaf dat moment in de grondslag voor de berekening van de arbeidskorting en IACK zou zijn betrokken. Uit de tekst van artikel 67, vierde lid, van de Wet WIA en de memorie van toelichting leidt de rechtbank af dat het UWV gevolg had moeten geven aan het verzoek van eiseres om de werkgeversbetaling. Uit de wettekst en memorie van toelichting volgt niet dat het UWV van het verzoek om een ander te machtigen af kan wijken, of dat alleen onder bepaalde omstandigheden werkgevers gemachtigd kunnen worden om socialezekerheidsuitkeringen in ontvangst te nemen. Daarbij stelt het UWV dat dit een fiscale kwestie betreft, terwijl verweerder stelt dat het UWV, om redenen die het zelf heeft afgewogen, heeft besloten om de werkgeversbetaling in het geval van eiseres niet toe te passen. Al het voorgaande in samenhang bezien, is de rechtbank van oordeel dat sprake is van dermate bijzondere omstandigheden dat de weigering van het UWV om aan het verzoek om een werkgeversbetaling mee te werken eiseres niet kan worden tegengeworpen. Nu eiseres dit verzoek op 20 november 2018 heeft gedaan, is het voorgaande van toepassing vanaf 1 januari 2019, dus voor de jaren 2019 tot en met 2024.

19. Gelet op het voorgaande, had arbeidskorting en IACK over de door het UWV betaalde IVA-uitkeringen moeten worden berekend. Verweerder heeft de aanslagen IB/PVV 2019 tot en met 2024 op te hoge bedragen vastgesteld. De rechtbank zal de beroepen voor deze jaren daarom gegrond verklaren en verweerder opdragen deze aanslagen te verminderen.

20. Eiseres heeft een beroep gedaan op het arrest van de Hoge Raad van 15 november 2024. Ten aanzien van het jaar 2018 overweegt de rechtbank hierover het volgende. De Hoge Raad heeft in dit arrest geoordeeld dat de ongelijke behandeling voor de arbeidskorting van een WGA-uitkering naar gelang deze door het UWV of via de werkgever wordt betaald een ongeoorloofde schending is van het verbod van discriminatie in artikel 14 van het EVRM in samenhang met artikel 1 van het EP bij het EVRM, artikel 1 van het Twaalfde Protocol bij het EVRM en artikel 26 van het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten. De Hoge Raad heeft destijds echter ook geoordeeld dat het vooralsnog aan de wetgever is om in dit rechtstekort te voorzien, omdat de wijze waarop gelijke behandeling kan worden bereikt (keuze tussen verschillende alternatieven) de rechtsvormende taak van de rechter te buiten gaat. Het voorgaande geldt ook voor deze zaak. Dat betekent dat de rechtbank eiseres geen rechtsherstel biedt voor de geconstateerde schending van het discriminatieverbod. Daarbij komt dat de aanslag IB/PVV 2018 reeds onherroepelijk vaststond voordat het voornoemde arrest werd gewezen. Ook om die reden kan dit arrest niet tot een gegrond beroep voor dit jaar leiden. Mede gelet op het voorgaande kan het beroep van eiseres op het evenredigheidsbeginsel, de menselijke maat en de redelijkheid en billijkheid haar evenmin baten.

21. Voor een geslaagd beroep op het vertrouwensbeginsel ten aanzien van het jaar 2018 is vereist dat eiseres aannemelijk maakt dat van de zijde van verweerder toezeggingen zijn gedaan of gedragingen zijn verricht waaruit eiseres in de gegeven omstandigheden redelijkerwijs kon en mocht afleiden of de inspecteur in een concreet geval zijn bevoegdheden zou uitoefenen. Dergelijke uitlatingen of gedragingen zijn door eiseres niet aannemelijk gemaakt.

22. Gelet op het voorgaande, zal de rechtbank de beroepen SGR 25/7941, SGR 25/7942, SGR 25/7943, SGR 25/7944, SGR 25/7945 en SGR 25/8695 (IB/PVV 2019 tot en met 2024) gegrond verklaren, en het beroep SGR 25/7940 (IB/PVV 2018) ongegrond verklaren.

23. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding. Er zijn geen voor vergoeding in aanmerking komende proceskosten. Verweerder dient wel het door eiseres betaalde griffierecht te vergoeden.

Beslissing

Rechtsmiddel

1 - bij het hogerberoepschrift wordt een afschrift van deze uitspraak overgelegd;

2 - het hogerberoepschrift is, indien het op papier wordt ingediend, ondertekend.

Verder vermeldt u ten minste het volgende:

a. de naam en het adres van de indiener;

b. de datum van verzending;

c. een omschrijving van de uitspraak waartegen het hoger beroep is ingesteld;

d. de redenen waarom u het niet eens bent met de uitspraak (de gronden van het hoger beroep).