[eiseres], V-nummer: [V-nummer], eiseres/verzoekster (hierna: eiseres)
(gemachtigde: mr. M.S. Nizamoeddin),
en
de minister van Asiel en Migratie, verweerder
(gemachtigde: mr. S. Beyik).
Inleiding
1. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep van eiseres tegen de afwijzing van haar asielaanvraag en beoordeelt de voorzieningenrechter haar verzoek om een voorlopige voorziening. Eiseres heeft op 24 februari 2025 een opvolgende aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd ingediend. Verweerder heeft met het bestreden besluit van 12 maart 2026 deze aanvraag in de algemene procedure afgewezen als kennelijk ongegrond.
De rechtbank heeft het beroep en het verzoek om een voorlopige voorziening op 1 juli 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiseres, de gemachtigde van eiseres, V. Bolt als tolk en de gemachtigde van verweerder.
Beoordeling door de rechtbank
Waar gaat deze zaak over?
2. Eiseres is geboren op [geboortedatum] 1989 en heeft de Oegandese nationaliteit. Zij heeft eerst op 18 juli 2022 een asielaanvraag in Nederland ingediend en daaraan ten grondslag gelegd dat zij lesbisch is. Deze aanvraag is door verweerder afgewezen en ook het beroep van eiseres daartegen is ongegrond verklaard. De ongegrondverklaring van de aanvraag van eiseres en het terugkeerbesluit dat haar daarmee is opgelegd is daarom in rechte vast komen te staan.
Op 24 februari 2025 heeft eiseres een opvolgende, tevens haar huidige, asielaanvraag ingediend. Ook hieraan heeft zij ten grondslag gelegd dat zij lesbisch is, zij actief is bij verschillende LHBTI-organisaties en in Nederland een relatie met een vrouw heeft gekregen. Zij heeft zichzelf inmiddels meer geaccepteerd en durft haar verhaal beter te vertellen.
Bij besluit van 18 juni 2025 heeft verweerder de aanvraag van eiseres afgewezen als kennelijk ongegrond. Zij heeft tegen deze afwijzing beroep ingediend en deze rechtbank heeft haar beroep met de uitspraak van 22 juli 2025 gegrond verklaard. De rechtbank heeft in haar uitspraak – kort gezegd – overwogen dat hoewel niet is gebleken dat verweerder het referentiekader van eiseres onvoldoende bij de beoordeling heeft betrokken en dat verweerder de lesbische geaardheid van eiseres ongeloofwaardig heeft kunnen vinden, verweerder ten onrechte niet heeft beoordeeld of sprake is van een toegedichte lesbische geaardheid en of eiseres in verband hiermee mogelijk gevaar loopt een behandeling in strijd met artikel 3 van het EVRM bij terugkeer naar Oeganda. Dit vanwege negatieve en haatdragende opmerkingen onder een Facebookbericht met foto’s van eiseres, dat geplaatst zou zijn door een bekende Oegandese vlogger. De rechtbank heeft het besluit van verweerder daarom vernietigd en hem opgedragen binnen 12 weken een nieuw besluit te nemen.
Op 5 maart 2026 heeft eiseres beroep ingediend tegen het niet tijdig beslissen op de asielaanvraag van eiseres (met zaaknummer NL26.12352). Verweerder heeft op 12 maart 2026 alsnog een nieuw besluit genomen waartegen eiseres opnieuw beroep heeft ingediend (met zaaknummer NL26.15248) en de voorzieningenrechter heeft verzocht om een voorlopige voorziening (met zaaknummer NL26.15249).
Het bestreden besluit
3. Verweerder heeft drie asielmotieven uit het asielrelaas van eiseres herleid:
haar identiteit, nationaliteit en herkomst;
haar lesbische geaardheid;
haar toegedichte lesbische geaardheid.
De identiteit, nationaliteit en herkomst van eiseres zijn geloofwaardig bevonden. Haar lesbische geaardheid en haar toegedichte lesbische geaardheid niet. Voor de beoordeling van de gestelde lesbische geaardheid van eiseres wordt verwezen naar het eerdere besluit waarin dit is beoordeeld en ongeloofwaardig is bevonden. Dit is door de rechtbank bevestigd. Van een toegedichte lesbische geaardheid is daarnaast volgens verweerder geen sprake, omdat eiseres dit asielmotief niet volledig met objectieve documenten heeft kunnen onderbouwen en haar verklaringen daarover geen samenhangend en aannemelijk geheel vormen. Eiseres wordt namelijk niet bij naam genoemd bij de foto, er is relatief weinig op het bericht gereageerd en van de reacties is een beperkt gedeelte negatief, en er zijn geen directe doodsbedreigingen geuit. Het laatste commentaar is daarbij van juli 2025 en niet aannemelijk is dat eiseres hierdoor als lesbienne bekend zal komen te staan in [plaats]. Eiseres is daarom geen vluchteling in de zin van het Vluchtelingenverdrag en een reëel risico op ernstige schade in de zin van artikel 3 van het EVRM is niet aannemelijk. Ook wordt haar asielaanvraag afgewezen als kennelijk ongegrond, omdat sprake is van een opvolgende aanvraag die niet niet-ontvankelijk is verklaard. Tot slot is het eerder opgelegde terugkeerbesluit nog steeds geldig en wordt eiseres een inreisverbod voor twee jaar opgelegd.
Wat vindt eiseres in beroep?
4. Eiseres is het niet eens met het bestreden besluit en stelt zich op het standpunt dat het bestreden besluit onzorgvuldig is voorbereid en ondeugdelijk is gemotiveerd. Zij voert ter onderbouwing aan dat ook maanden later er nog steeds haatdragende reacties op het Facebookbericht bij komen en dat eiseres ook apart door een voor haar onbekend persoon is benaderd met negatieve berichten. In enkele negatieve opmerkingen onder de foto is zelfs te lezen dat zij wordt herkend, vermoedelijk door mensen uit de omgeving van [plaats]. De grootte van Oeganda, [plaats] en de Facebookpagina zeggen dus niets over het mogelijke risico dat eiseres loopt. Daarbij stelt eiseres dat zij hierover aanvullend gehoord had moeten worden en dat verweerder ten onrechte niet alsnog een beoordeling in het kader van artikel 3 van het EVRM op basis van haar toegedichte lesbische geaardheid heeft gemaakt. Het verwijderen van de eigen berichten van eiseres op Facebook zal evenmin tot een veilige terugkeer leiden, nu men inmiddels al op de hoogte is van haar seksuele geaardheid. Het terugkeerbesluit levert dan ook een schending van het beginsel van non-refoulement op en verweerder is verplicht de toets te actualiseren op grond van artikel 5 van de Terugkeerrichtlijn. Daarbij ligt de bewijslast om aan te nemen dat een eerdere daad van vervolging of ernstige schade zich niet opnieuw zal voordoen bij verweerder.
Wat is het oordeel van de rechtbank?
Het beroep tegen het niet tijdig beslissen op de aanvraag – NL26.12352
5. Op grond van artikel 6:2, aanhef en onder b, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) wordt voor de toepassing van wettelijke voorschriften over bezwaar en beroep, het niet tijdig nemen van een besluit met een besluit gelijkgesteld. Tegen het niet tijdig beslissen staat dan ook beroep bij de rechtbank open. Dit beroep is op grond van artikel 6:12, eerste lid, van de Awb niet aan een termijn gebonden.
De rechtbank stelt vast dat de beslistermijn zoals door de rechtbank vastgesteld in haar uitspraak van 22 juli 2025 op 15 oktober 2025 is verstreken. Eiseres heeft vanaf dat moment de mogelijkheid gehad om direct beroep in te stellen bij de rechtbank, wat zij uiteindelijk op 5 maart 2026 heeft gedaan.
De rechtbank stelt verder vast dat verweerder bij besluit van 12 maart 2026 alsnog opnieuw op de aanvraag van eiseres heeft beslist. Volgens vaste rechtspraak betekent dit dat eiseres geen belang meer heeft bij de beoordeling van het beroep tegen het niet tijdig nemen van een besluit. De rechtbank verklaart het beroep, voor zover dat gericht is tegen het niet tijdig beslissen, daarom niet-ontvankelijk.
Aangezien de door de rechtbank opgelegde beslistermijn is overschreden en verweerder pas daarna een besluit heeft genomen, veroordeelt de rechtbank verweerder in de kosten die eiseres in verband met de behandeling van het beroep redelijkerwijs heeft moeten maken. Deze kosten stelt de rechtbank voor de door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand vast op € 467,- (1 punt voor het indienen van een beroepschrift met een waarde per punt van € 934,- met een wegingsfactor 0,5). De rechtbank is van oordeel dat dit beroep van licht gewicht is omdat het alleen gaat over de vraag of de beslistermijn is overschreden.
Nu het beroep tegen het niet tijdig beslissen niet-ontvankelijk is verklaard zal de rechtbank het beroep tegen het uiteindelijk genomen besluit – dat overigens niet apart behoefte te worden ingesteld - verder inhoudelijk behandelen.
Het beroep tegen het alsnog genomen besluit – NL26.15248
6. De rechtbank stelt voorop dat de identiteit, nationaliteit en herkomst van eiseres niet ter discussie staan. Dat geldt ook voor haar lesbische geaardheid, nu dit in de eerdere procedure ongeloofwaardig is bevonden.
Toegedichte lesbische geaardheid
7. Verweerder gelooft in het bestreden besluit niet dat in het geval van eiseres sprake is van een toegedichte lesbische geaardheid. Hiervoor werpt verweerder eiseres tegen dat zij dit asielmotief niet volledig met objectieve documenten heeft kunnen onderbouwen en haar verklaringen hierover geen samenhangend en aannemelijk geheel vormen. Het Facebookbericht, geplaatst op de pagina [profielnaam], betreft namelijk slechts twee foto’s – waarin eiseres herkenbaar in beeld is met regenboogvlaggen – waarbij haar naam niet wordt genoemd. Het is dus niet direct herleidbaar naar eiseres, vooral omdat Oeganda zo’n 50 miljoen inwoners telt. De pagina waarop de foto’s zijn geplaatst heeft 200.000 volgers. Haar bericht heeft op het moment van het voornemen slechts 68 opmerkingen en 317 likes/dislikes, waarvan 290 positief en slechts 27 negatief. Dit is relatief weinig. Weliswaar zijn er ook haatdragende opmerkingen geplaatst, maar er worden nergens directe doodsbedreigingen geuit en niemand weet waar degene op de foto (eiseres dus) woonachtig is. De volgers van de pagina zijn daarnaast afkomstig uit heel Oeganda, en zelfs van buiten Oeganda, en [plaats] telt 2 miljoen inwoners. Het is gelet op de beperkte opmerkingen en dislikes op het Facebookbericht daarom niet aannemelijk dat eiseres bekend zal worden als lesbienne in [plaats]. Vooral omdat haar lesbische geaardheid niet geloofwaardig is bevonden. Daar komt bij dat de laatste opmerkingen op het bericht 30 weken geleden zijn geplaatst. Niet is gebleken voor verweerder dat het bericht nog verder rond is gegaan en sinds 2 juli 2025 zijn er maar twee opmerkingen bij zijn gekomen. Hieruit blijkt dan ook dat er geen aandacht meer bestaat voor de personen op de foto’s en aan eiseres geen lesbische geaardheid wordt toegedicht. Omdat haar lesbische geaardheid niet wordt geloofd, mag verder ook van eiseres verwacht worden dat zij het bericht verwijdert of laat verwijderen om verdere problemen bij terugkeer te voorkomen.
Naar oordeel van de rechtbank heeft verweerder de toegedichte lesbische geaardheid ten onrechte niet geloofwaardig bevonden. In de stukken zoals door eiseres overgelegd wordt voldoende onderbouwing gezien voor een toegedichte lesbische geaardheid. Zo heeft eiseres, in aanvulling op hetgeen zij op 2 juli 2025 heeft overgelegd, op 4 januari (jaartal niet zichtbaar) een persoonlijk bericht ontvangen via Facebook van een voor haar onbekend persoon waarin zij wordt uitgemaakt voor een Oegandese duivel die gecorrumpeerd is door het westerse leven die het verdient om in de hel te branden. Ook is haar verteld “you dnt deserve life” en “you bring shame to our country you stupid woman, I hate you.” Te zien valt dat deze persoon eiseres op 28 januari opnieuw heeft bericht. Naar het oordeel van de rechtbank doet aan de bedreiging niet af dat bij deze persoonlijke berichten geen jaartal te zien is. Van belang is dat iemand eiseres op deze manier heeft benaderd. Het bericht is ter zitting op de telefoon van eiseres getoond en het betreft een persoonlijk aan eiseres gerichte bedreiging in verband met haar toegedichte lesbische geaardheid. Op de post van [profielnaam] zijn sindsdien eveneens nieuwe reacties gekomen. Opvallend daarbij is dat eiseres in enkele reacties wordt herkend. Zo schrijft iemand “I remember you girl called [eiseres]” waarbij de opleiding wordt genoemd waar diegene eiseres van kent. Deze opleiding heeft eiseres ook genoemd in haar gehoren. Deze persoon heeft anderen bij de reacties betrokken, waaronder iemand die schrijft eiseres ook te kennen en waarschuwt “better hide your self otherwise you will be beaten to death.” Een volgende die aanhaakt herkent haar eveneens, noemt het dorp waar eiseres vandaan komt, dat zij daar al bekend stond als een lesbienne en dat men “promised to kill her when she steps her foot in bwebajja or burn her alive.” Tot twee weken voor de zitting zijn er nog meer haatdragende en bedreigende reacties bij gekomen. Het gaat om teksten zoals “we will find you and beat you”, “you won’t be alive if you come back here” en “we should file a complaint with police so that you don’t get peace on earth.” Het totale aantal reacties op de post van [profielnaam] staat per 26 juni 2026 op 76 met 312 likes/dislikes waarbij de nieuwere reacties overwegend negatief zijn en directe doodsbedreigingen bevatten. Verder blijkt uit de overgelegde screenshots dat op een andere foto op het account van eiseres op 21 februari 2026 19 reacties zijn geplaatst van vergelijkbare negatieve en bedreigende aard, waaronder “you won’t escape death the day you step in Uganda” en “we are africans you knocked for death and death will come to you.”
Daarnaast wordt niet ingezien hoe het (laten) verwijderen van de posts – zelfs als dat zou lukken – het risico van eiseres bij terugkeer vermindert. Haar toegedichte lesbische geaardheid is immers al bekend. Evenmin zijn de bevolkingsgrootte van [plaats], de spreiding van volgers van [profielnaam] en de relatief beperkte hoeveelheid reacties in relatie tot het aantal volgers van de pagina, voldoende gebleken om te voorkomen dat eiseres zou worden herkend.
Naar het oordeel van de rechtbank heeft verweerder de toegedichte lesbische gerichtheid dan ook ten onrechte ongeloofwaardig geacht. Ook acht de rechtbank de vrees die hieruit volgt aannemelijk. De rechtbank heeft verweerder ter zitting gevraagd een standpunt in te nemen over de zwaarwegendheid van de vrees van eiseres, maar verweerder heeft zich niet in staat geacht dit te doen. De rechtbank zal verweerder dan ook gelegenheid geven in een nieuw te nemen besluit hierover een standpunt in te nemen.
Nu het beroep reeds op grond van voornoemde overwegingen gegrond zal worden verklaard en het besluit zal worden vernietigd komt de rechtbank niet meer toe aan de bespreking van de nieuw ter zitting gegeven informatie dat de moeder en dochter van eiseres ook nadeel ondervinden van de aan eiseres toegedichte lesbische geaardheid. Aan bespreking van de overige gronden tegen het bestreden besluit komt de rechtbank evenmin toe.
Conclusie en gevolgen
8. Het beroep voor zover dat ziet op het niet tijdig beslissen van verweerder op de uitspraak van de rechtbank, verklaart de rechtbank niet-ontvankelijk. Wel moet verweerder de proceskosten van eiseres in deze vergoeden voor een bedrag van € 467,-.
Het beroep tegen het alsnog genomen bestreden besluit is gegrond. Het bestreden besluit is in strijd met artikel 3:46 van de Awb. De rechtbank vernietigt daarom het bestreden besluit. Verweerder moet een nieuw besluit nemen. Nu de rechtbank de toegedichte lesbische geaardheid van eiseres geloofwaardig en haar vrees aannemelijk heeft bevonden en verweerder slechts met in achtneming van deze uitspraak een zwaarwegendheidsbeoordeling moet maken, acht de rechtbank een beslistermijn van zes weken voldoende.
Omdat het beroep gegrond is, krijgt eiseres een vergoeding van haar proceskosten. Verweerder moet deze vergoeding betalen. Deze vergoeding bedraagt € 1.868,- (1 punt voor het indienen van een beroepschrift en 1 punt voor het verschijnen ter zitting met een waarde van € 934,- per punt en een wegingsfactor 1).
Omdat op het beroep is beslist, bestaat er geen aanleiding meer voor het treffen van een voorlopige voorziening. De voorzieningenrechter wijst het verzoek daarom af. Ook voor het verzoek om een voorlopige voorziening wordt verweerder in de proceskosten veroordeeld. Deze vergoeding bedraagt € 934,- (1 punt voor het indienen van een verzoekschrift met een waarde van € 934,- per punt en een wegingsfactor 1).
Beslissing
De rechtbank, in het beroep met zaaknummer NL26.12352:
De rechtbank, in het beroep met zaaknummer NL26.15248:
De voorzieningenrechter, in het verzoek met zaaknummer NL26.15249:
Deze uitspraak is gedaan door mr. C.I.H. Kerstens-Fockens, (voorzieningen)rechter, in aanwezigheid van P.J.J. Schaap, griffier.
De beslissing is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak op het beroep, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen een week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.