RECHTBANK DEN HAAG
Machtiging tot het verlenen van verplichte zorg
[betrokkene] ,
Team Jeugd- en Zorgrecht
Zaak-/rekestnr.: C/09/708497 / FA RK 26-6823
Datum beschikking: 24 juli 2026
Beschikking naar aanleiding van het door de officier van justitie ingediende verzoek tot het verlenen van een zorgmachtiging als bedoeld in artikel 6:4 van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz), ten aanzien van:
hierna te noemen: betrokkene,
geboren op [geboortedatum] 1960 te [geboorteplaats] ,
wonende te [woonplaats] ,
thans verblijvende in de accommodatie [accommodatie] te [plaats] ,
advocaat: mr. M. Lindhout te Den Haag.
ProcesverloopBij verzoekschrift, ingekomen ter griffie op 6 juli 2026, heeft de officier van justitie verzocht om een zorgmachtiging.
Bij het verzoekschrift zijn de volgende bijlagen gevoegd:
- een op 25 juni 2026 ondertekende medische verklaring van J.H. Enterman, psychiater, die betrokkene heeft onderzocht maar niet bij de behandeling betrokken was;
- een blanco zorgkaart;
- een zorgplan van 15 juni 2026;
- de bevindingen van de geneesheer-directeur van 3 juli 2026;
- een afschrift van de politiemutaties;
- een brief van de officier van justitie van 9 juni 2026, waaruit blijkt dat betrokkene geen justitiële documentatie heeft;
- een afschrift van de beschikking waarbij mentorschap is ingesteld.
De mondelinge behandeling van het verzoek heeft plaatsgevonden op 24 juli 2026. Daarbij zijn gehoord:
- betrokkene, bijgestaan door haar advocaat;
- de begeleider, [naam 1] ;
- de arts, [naam 2] .
Omdat door de officier van justitie een nadere toelichting op of motivering van het verzoek niet nodig werd geacht en het de rechtbank ter zitting is gebleken dat diens aanwezigheid ook niet noodzakelijk was om tot een inhoudelijke beslissing te kunnen komen, is de officier van justitie niet gehoord.
Standpunten ter zitting
Door en namens de advocaat is naar voren gebracht dat betrokkene het verblijf op de afdeling en de behandeling graag op vrijwillige basis wil voortzetten. Betrokkene is eerder vrijwillig opgenomen geweest op een open afdeling, wat goed is verlopen. Zij geeft aan dat zij niet alle zorg weigert. Integendeel, betrokkene wenst behandeling voor haar depressie te ontvangen en staat open voor behandeling, zoals PMT. Daarnaast heeft zij aangegeven bereid te zijn lithium te gebruiken. Ook staat betrokkene achter het verblijf op de afdeling. Ten slotte is naar voren gebracht dat haar somatische klachten zijn verbeterd. Wat betreft de verplichte vormen van zorg zijn ‘beperken van de bewegingsvrijheid’, ‘aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten, die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten, waaronder het gebruik van communicatiemiddelen’ en ‘opname gesloten afdeling’ niet voorzienbaar en nog niet ingezet.
Door de arts is verklaard dat momenteel nog sprake is van een manische ontregeling. Hiervoor wordt betrokkene behandeld met lithium, waarbij de dosering wekelijks stapsgewijs wordt verhoogd. Het verhogen van de medicatie leidt echter iedere week opnieuw tot discussie, waarbij betrokkene zegt de medicatie uitsluitend in te nemen omdat er een zorgmachtiging wordt aangevraagd. Ook in het verleden is gebleken dat betrokkene de medicatie niet inneemt wanneer er geen sprake is van een zorgmachtiging.
Volgens de arts is het op dit moment van belang dat de medicatie goed wordt ingesteld, zodat betrokkene haar verblijf op de afdeling kan voortzetten. Daarnaast heeft betrokkene sturing nodig om te voorkomen dat zij zichzelf en haar kamer verwaarloost. Wanneer het psychisch minder goed met betrokkene gaat, kan sprake zijn van verbale agressie, hetgeen ook gevolgen heeft voor de andere patiënten op de groep.
De begeleider geeft aan dat de vorm van verplichte zorg ‘beperken van de bewegingsvrijheid’ niet is ingezet, maar alleen omdat betrokkene, doordat haar medicatie nog niet goed was ingesteld, tijdelijk minder mobiel is. Wanneer haar toestand verbetert, bestaan er echter zorgen dat zij de afdeling opnieuw zal willen verlaten. Dat is in het verleden vaker voorgekomen.
Beoordeling
Uit de overgelegde stukken is gebleken dat betrokkene lijdt aan een psychische stoornissen, te weten een neurobiologische ontwikkelingsstoornissen, schizofreniespectrum- en andere psychotische stoornissen, bipolaire-stemmingsstoornissen en neurocognitieve stoornissen (o.a. dementie en delier)
Deze stoornis leidt tot ernstig nadeel, gelegen in:
- ernstig lichamelijk letsel;
- ernstige psychische schade;
- ernstige immateriële schade;
-ernstige verwaarlozing;
-maatschappelijke teloorgang;
- bedreiging van de veiligheid van betrokkene al dan niet doordat hij onder invloed van een ander raakt;
- de situatie dat betrokkene met hinderlijk gedrag agressie van anderen oproept.
Betrokkene vertoont nog regelmatig dwanghandelingen. Zo heeft zij onder andere de neiging om veel voorwerpen met zich mee te dragen. Daarnaast verzamelt zij regelmatig verschillende voorwerpen op haar kamer. Betrokkene heeft voortdurend behoefte aan hulp, toezicht en sturing en is aangewezen op volledige overname van de dagelijkse zorgtaken. Zij is momenteel niet in staat om zelfstandig te functioneren. In het contact met medepatiënten en begeleiding kan patiënte zich regelmatig onvriendelijk opstellen. Vanuit een beperkt ziektebesef en ziekte-inzicht heeft patiënte de neiging zich aan de zorg te onttrekken, waarbij het risico op zelfverwaarlozing aanwezig is
Om het ernstig nadeel af te wenden, de geestelijke gezondheid van betrokkene te stabiliseren, de geestelijke gezondheid van betrokkene te herstellen zodanig dat zij haar autonomie zoveel mogelijk herwint, heeft betrokkene zorg nodig.
Gebleken is dat er geen mogelijkheden voor passende zorg op vrijwillige basis zijn. Ondanks dat betrokkene aangeeft dat zij openstaat voor behandeling en medicatie, wordt gezien dat zij haar medicatie weigert en deze dan enkel kan worden toegediend met een zorgmachtiging als stok achter de deur. Om die reden is verplichte zorg nodig.
De in het verzoekschrift genoemde vormen van zorg zijn gebaseerd op de medische verklaring, het zorgplan en het advies van de geneesheer-directeur. Deze vormen van verplichte zorg zijn door de rechtbank tijdens de mondelinge behandeling besproken.
Conform art. 6:4 lid 2 Wvggz is de rechtbank bevoegd om – afwijkend van het verzoek van de officier van justitie – vormen van verplichte zorg toe te voegen om het ernstig nadeel af te wenden. De rechtbank is van oordeel dat de vorm van verplichte zorg ‘insluiten’, aangezien dit nodig is voor de veiligheid van zowel betrokkene als mensen op de groep.
Gelet op het voorgaande acht de rechtbank de volgende vormen van verplichte zorg noodzakelijk om het ernstig nadeel af te wenden:
- toedienen van medicatie;
- andere medische handelingen en therapeutische maatregelen;
- beperken van de bewegingsvrijheid;
- insluiten;
- uitoefenen van toezicht op betrokkene;
- aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten, die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten;
- opnemen in een accommodatie.
Gelet op hetgeen ter zitting is besproken ziet de rechtbank geen aanleiding voor het opleggen van verplichte zorg in de vorm van:
- verrichten medische controles;
Niet gebleken is dat deze vormen van zorg in het verleden noodzakelijk zijn geweest en niet voorzienbaar is dat het opleggen hiervan direct noodzakelijk zal zijn. Het verzoek zal daarom in zoverre worden afgewezen.
Er zijn geen minder bezwarende alternatieven die hetzelfde beoogde effect hebben. De verplichte zorg is bovendien evenredig en naar verwachting effectief. Uit de stukken blijkt verder dat bij het bepalen van de juiste zorg rekening is gehouden met de voorwaarden die noodzakelijk zijn om deelname van betrokkene aan het maatschappelijk leven te bevorderen, alsmede met de veiligheid van betrokkene.
Gelet op het voorgaande is voldaan aan de criteria voor en doelen van verplichte zorg als bedoeld in de Wvggz. De zorgmachtiging zal worden verleend.
Beslissing
De rechtbank:
verleent een zorgmachtiging ten aanzien van:
[betrokkene] ,
geboren op [geboortedatum] 1960 te [geboorteplaats] ,
inhoudende dat bij wijze van verplichte zorg de volgende maatregelen kunnen worden getroffen:
- toedienen van medicatie;
- andere medische handelingen en therapeutische maatregelen;
- beperken van de bewegingsvrijheid;
- insluiten;
- uitoefenen van toezicht op betrokkene;
- aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten, die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten;
- opnemen in een accommodatie.
bepaalt dat deze machtiging geldt tot en met 24 januari 2027;
wijst het meer of anders verzochte af.
Deze beschikking is gegeven door mr. J.C. van den Dries, rechter, bijgestaan door B. Boogaarts als griffier, en uitgesproken ter openbare zitting van 24 juli 2026.