proces-verbaal van de mondelinge uitspraak van de enkelvoudige kamer van
28 augustus 2026 in de zaken tussen
[naam], eiser,
V-nummer: [nummer],
(gemachtigde: mr. R.J. Schenkman),
en
het Centraal Orgaan opvang asielzoekers, het COa,
alsmede
de minister van Asiel en Migratie, de minister,
(gemachtigde: mr. P.A.L.A. van Ittersum).
Inleiding
1. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank twee beroepen. Het eerste beroep is gericht tegen het besluit van het COa van 16 mei 2026. In dat besluit heeft het COa besloten om eiser per 16 mei 2026 in de HTL in Hoogeveen te plaatsen (hierna: het plaatsingsbesluit). Het tweede beroep van eiser richt zich tegen het besluit van de minister van dezelfde datum om hem een vrijheidsbeperkende maatregel als bedoeld in artikel 56 van de Vw op te leggen (hierna: de vrijheidsbeperkende maatregel). De rechtbank merkt het beroep ook aan als een verzoek om schadevergoeding.
Eiser heeft tegen het plaatsingsbesluit (Awb 26/9276) en de vrijheidsbeperkende maatrgele (NL26.31717) beroep ingesteld. De maatregel is op 6 augustus 2026 opgeheven, omdat de maatregel is voltooid.
De rechtbank heeft het beroep op 28 augustus 2026 op zitting behandeld. Eiser en zijn gemachtigde zijn, met bericht van afwezigheid, niet verschenen. De minister en het COa hebben zich laten vertegenwoordigen door hun gemachtigde. De rechtbank heeft het onderzoek op de zitting gesloten en direct mondeling uitspraak gedaan.
Beslissing
2. De rechtbank verklaart de beroepen ongegrond en wijst het verzoek om schadevergoeding af. Dit betekent dat eiser geen gelijk krijgt en ook geen vergoeding van de proceskosten. De rechtbank zal hierna uitleggen hoe zij tot dit oordeel komt.
Overwegingen
3. De rechtbank beoordeelt of het opleggen van de vrijheidsbeperkende maatregel en de plaatsing van eiser in de HTL rechtmatig waren.
4. Uit de verslaglegging van het COa blijkt - kort samengevat - het volgende. COa-medewerkers zagen eiser op 13 mei 2026 in gevecht met medebewoner B. Deze had vervolgens een snee aan het linkeroor, schouder, verwoning aan de kaak, het achterhoofd, bovenarm, oksel en hand. Bewoner C gaf aan dat eiser deze bewoner met een mes had verwond. Terwijl een COa-medewerker met eiser in de hal stond, heeft deze haar hard tegen de muur geduwd, waardoor de medewerker zich deels geklemd tussen de muur en eiser bevond. Zij zag dat eiser een groot zakmes vasthield met een blad van ongeveer tien centimeter. Eiser hield dit op korte afstand, ongeveer tien centimeter, van de buik van de COa-medewerker. Uiteindelijk is het medebewoners en andere medewerkers gelukt eiser in bedwang te krijgen en het mes uit zijn handen te slaan. Eiser werd door de politie aangehouden. Bewoner B werd vanwege zijn verwondingen medisch behandeld en later overgebracht naar het GZA.
5. De rechtbank vindt dat het COa op goede gronden en voldoende gemotiveerd heeft besloten dat eiser in de HTL kan worden geplaatst. De rechtbank ziet in wat eiser naar voren heeft gebracht geen aanleiding om te twijfelen aan de feitelijke verslaglegging van het incident. Zoals ook hiervoor weergegeven volgt uit de verslaglegging van het COa dat eiser op 13 mei 2026 medebewoner B heeft verwond en daarnaast een COa-medewerker met een mes heeft bedreigd. Verscheidene COa-medewerkers hebben dit gezien en medebewoner C heeft eiser ook aangewezen als diegene die bewoner B heeft verwond. Dat er getuigen zouden liegen of zijn omgekocht, zoals eiser betoogt, is in het geheel niet onderbouwd door eiser. De enkele stelling van eiser dat hij heeft gehandeld uit zelfverdediging is onvoldoende, omdat dit niet nader is onderbouwd. De rechtbank gaat dan ook uit van de verslaglegging van het incident zoals dat door het COa is beschreven. De beroepsgrond slaagt niet.
6. Verder oordeelt de rechtbank dat het COa voldoende heeft gemotiveerd dat sprake is van een incident met zeer grote impact. Eiser heeft medebewoner B doelgericht fysieke schade toegebracht. Ook heeft eiser een COa-medewerker doelgericht ernstig bedreigd door een mes met lemmet van tien centimeter op haar buik te richten. De beroepsgrond slaagt niet.
7. Het beroep tegen het plaatsingsbesluit is daarom ongegrond. Omdat het beroep tegen het plaatsingsbesluit ongegrond is en de vrijheidsbeperkende maatregel volledig steunt op dat besluit, oordeelt de rechtbank dat het beroep tegen de vrijheidsbeperkende maatregel ook ongegrond moet worden verklaard. De rechtbank ziet geen aanleiding om een schadevergoeding toe te kennen.
8. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.
9. Partijen zijn gewezen op de mogelijkheid om tegen de mondelinge uitspraak in hoger beroep te gaan op de hieronder omschreven wijze.
Deze uitspraak is uitgesproken in het openbaar op 28 augustus 2026 door mr. V.A.G. van Dijk, rechter, in aanwezigheid van E.S. Tiggelaar, griffier.
de griffier de rechter
Een afschrift van dit proces-verbaal is verzonden aan partijen op:
Rechtsmiddel
Tegen deze uitspraak, voor zover het betreft het beroep tegen het plaatsingsbesluit, kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen vier weken na de dag van bekendmaking van het proces-verbaal. Tegen deze uitspraak, voor zover het betreft het beroep tegen de vrijheidsbeperkende maatregel, staat geen rechtsmiddel open.