RECHTBANK DEN HAAG
[eiser] ,
de minister van Asiel en Migratie, de minister
Samenvatting
Zittingsplaats Amsterdam
Bestuursrecht
Zaaknummers: NL26.34801 (beroep)
NL26.34802 (voorlopige voorziening)
V-nummer: [V nummer]
uitspraak van de enkelvoudige kamer en de voorzieningenrechter in de zaken tussen
geboren op [geboortedatum] 1995, van Liberiaanse nationaliteit, eiser en verzoeker (hierna: eiser)
(gemachtigde: mr. N. van Bremen),
en
(gemachtigde: mr. Y.M. van der Lei).
1. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank/voorzieningenrechter (hierna: de rechtbank) het beroep van eiser tegen de niet-ontvankelijkverklaring van zijn asielaanvraag en zijn verzoek om een voorlopige voorziening.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de niet-ontvankelijkverklaring van de asielaanvraag in stand kan blijven. De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
Procesverloop
2. Eiser heeft op 7 juni 2026 een aanvraag voor een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd ingediend. De minister heeft met het bestreden besluit van 23 juni 2026 deze aanvraag in de algemene procedure niet-ontvankelijk verklaard.
De rechtbank heeft het beroep samen met het verzoek om een voorlopige voorziening op 17 juli 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben eiser, de gemachtigde van eiser, B.A. Hitchcok-Szafranska als tolk in de Engelse taal en de gemachtigde van de minister deelgenomen.
Beoordeling door de rechtbank
3. De rechtbank beoordeelt het beroep van eiser tegen de niet-ontvankelijkverklaring van zijn asielaanvraag en het verzoek om de voorlopige voorziening aan de hand van de beroepsgronden die eiser heeft aangevoerd.
Het asielrelaas
4. Eiser legt aan zijn asielaanvraag het volgende ten grondslag.
5. In 2001 is eiser naar de Verenigde Staten van Amerika (hierna: de Verenigde Staten) gegaan om de oorlog in Liberia te ontvluchten. Eiser heeft daar een verblijfsvergunning op grond van asiel gekregen. Daarnaast heeft eiser daar een Permanent Resident Card (hierna: Green Card) gekregen.
6. In 2021 is eiser teruggegaan naar Liberia. Hier is hij gebleven tot zijn vertrek naar Nederland via Marokko in 2026. Eiser is in deze periode in Liberia twee keer ontvoerd vanwege zijn familiegeschiedenis. Ook is bekend geworden dat eiser homoseksueel/biseksueel is. Eiser moest zijn ontvoerders betalen om in leven te blijven. Eiser vreest voor zijn leven als hij naar Liberia zou terugkeren. Terugkeren naar de Verenigde Staten is ook geen optie, omdat eiser langer dan een jaar weg is geweest en zijn verblijfsvergunning en Green Card daardoor niet meer geldig zijn. Daarnaast voelt eiser zich in de Verenigde Staten niet veilig vanwege racisme/discriminatie en vreest hij voor deportatie en het uitbreken van een burgeroorlog.
Besluitvorming
7. De minister heeft de asielaanvraag niet-ontvankelijk verklaard op grond van artikel 30a, eerste lid, aanhef en onder b Vw (oud) omdat eiser al bescherming heeft in de Verenigde Staten.
Beroepsgronden van eiser
8. Volgens eiser heeft de minister onvoldoende onderzocht en onderbouwd dat eiser toegang zal krijgen tot de Verenigde Staten en hem daar bescherming zal worden verleend. Eiser heeft juist verklaard dat hij niet weet of dat zo is. Daarnaast zou de aanvraag van een Returning Resident Immigrant Visa niet automatisch leiden tot toelating. Volgens eiser wordt de feitelijke bewijslast van de vraag of hij nog een verblijfsrecht heeft in de Verenigde Staten onterecht bij hem gelegd en ligt het gelet op artikel 3:2 Awb juist op de weg van de minister om de relevante feiten zorgvuldig vast te stellen. Meer concreet, had de minister volgens eiser moeten onderzoeken (a) of eiser nog als ‘lawful permanent resident’ wordt beschouwd, (b) of eiser een ‘Returning Resident Immigrant Visa’ nodig heeft en, zo ja, of eiser voldoet aan de daarvoor geldende voorwaarden en (c) of eiser daadwerkelijk opnieuw tot het grondgebied van de Verenigde Staten zal worden toegelaten. Gelet op de omstandigheid dat eiser in vreemdelingenbewaring zit, is eiser zelf niet in staat deze mogelijkheden te onderzoeken.
9. Uit het bestreden besluit blijkt evenmin dat de minister heeft onderzocht of zich in de Verenigde Staten risico’s voordoen die relevant zijn in het licht van artikel 3 EVRM. Tijdens de zitting heeft eiser toegelicht dat hij hiermee in ieder geval bedoelt dat de minister had moeten onderzoeken of eiser het risico loopt om in de Verenigde Staten te worden gedetineerd in afwachting van een beslissing op zijn asielstatus. Eiser heeft daarnaast zijn zorgen geuit over het optreden van ICE en het risico dat ook Green Card-houders bij terugkeer in de Verenigde Staten worden gedetineerd.
10. Tot slot, heeft de minister de psychische problematiek en procedurele kwetsbaarheid van eiser onvoldoende betrokken bij de voorbereiding en beoordeling van zijn aanvraag. Eiser lijdt aan een posttraumatische stressstoornis, ervaart slaapproblemen, gebruikt medicatie en heeft behoefte aan psychologische ondersteuning. De minister had volgens eiser moeten beoordelen of, gelet op deze omstandigheden, bijzondere procedurele waarborgen nodig waren en of eiser daadwerkelijk in staat was om alle voor zijn aanvraag relevante elementen naar voren te brengen.
Wat oordeelt de rechtbank?
Juridisch kader
11. Op grond van artikel 30a, eerste lid, aanhef en onder b Vw (oud) kan een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning niet-ontvankelijk worden verklaard. Dat mag alleen als (i) de vreemdeling die die aanvraag heeft ingediend erkend is als vluchteling in een derde land en hij die bescherming nog kan genieten of anderszins voldoende bescherming geniet in dat land en (ii) hij opnieuw tot het grondgebied van dat land wordt toegelaten. Daarbij moet uit het onderzoek van de minister blijken dat de vreemdeling in het derde land overeenkomstig de beginselen genoemd in artikel 3.106a, eerste lid van het Vb zal worden behandeld. Kort gezegd, houden deze beginselen in dat het leven en de vrijheid van de vreemdeling in het betrokken derde land niet wordt bedreigd door racisme of discriminatie, dat er geen risico bestaat op ernstige schade, het beginsel van non-refoulement en het verbod op foltering en andere wrede, onmenselijke of vernederende behandeling in het land wordt nageleefd en er voor de vreemdeling de mogelijkheid bestaat om de vluchtelingenstatus te verzoeken en bescherming overeenkomstig het Vluchtelingenverdrag te ontvangen.
Beschikt eiser nog steeds over een vluchtelingenstatus in de Verenigde Staten?
12. De rechtbank is van oordeel dat de minister op goede gronden en voldoende gemotiveerd het standpunt heeft ingenomen dat eiser in de Verenigde Staten nog steeds een vluchtelingenstatus heeft en dat aannemelijk is dat hij dus weer tot het grondgebied van de Verenigde Staten zal worden toegelaten. Dat betekent dat het aan eiser is om met tegenbewijs voldoende twijfel te zaaien over de door de minister geschetste mogelijkheden om toegang te krijgen tot de Verenigde Staten. Naar het oordeel van de rechtbank is eiser hier niet in geslaagd. Uit wat eiser naar voren heeft gebracht blijkt niet dat zijn verblijfstatus inmiddels is ingetrokken. Eiser heeft daarnaast ook niet op een andere manier aannemelijk gemaakt dat hij deze verblijfsstatus niet langer heeft of niet opnieuw zou kunnen worden toegelaten. Daarbij weegt de rechtbank mee dat eiser niet heeft laten zien dat hij zich ervoor heeft ingespannen te onderzoeken of zijn recht op toegang en/of verblijf daadwerkelijk is komen te vervallen. Dat eiser en/of zijn advocaat hier, gelet op de omstandigheid dat eiser in vreemdelingenbewaring zit, geen mogelijkheid toe zou hebben, heeft eiser niet concreet gemaakt. Dat had wel gemoeten.
13. Het gevolg is dat deze beroepsgrond niet slaagt.
Zijn de Verenigde Staten voor eiser veilig?
14. Naar het oordeel van de rechtbank heeft de minister op goede gronden geoordeeld dat de Verenigde Staten, gelet op artikel 3.106a, lid 1 Vb (oud), voor eiser veilig zijn.
De minister heeft gemotiveerd toegelicht waarom de Verenigde Staten in het algemeen als veilig worden beschouwd. De Verenigde Staten zijn aangesloten bij het Antifolterverdrag en het IVBPR en hebben zich middels het protocol aan artikel 2-34 van het Vluchtelingenverdrag geconformeerd. Daarnaast is in artikel 208 van de Immigration and Nationality Act van de Verenigde Staten bepaald dat een vreemdeling die asiel is verleend niet zal worden teruggestuurd naar het land van herkomst.
Ook motiveert de minister waarom de Verenigde Staten specifiek voor eiser veilig zijn bevonden. Eiser heeft twintig jaar in de Verenigde Staten gewoond en gewerkt. Eiser heeft aangegeven dat hij in deze periode slachtoffer is geworden van pesterijen en confrontaties op de werkvloer en op andere plekken als gevolg van racisme en discriminatie. De minister heeft aangegeven dit te betreuren, maar overweegt – naar het oordeel van de rechtbank: terecht – dat niet is gebleken dat deze vormen van discriminatie dermate ernstig waren dat eiser hierdoor in zijn bestaansmogelijkheden werd beperkt en het voor hem hierdoor onmogelijk was om op maatschappelijk en sociaal gebied te functioneren. De verwijzingen van eiser naar algemene nieuwberichten over racisme en het optreden van ICE in de Verenigde Staten maken dit niet anders. De zorgen van eiser over deze ontwikkelingen worden gedeeld. Het is echter aan eiser om aannemelijk te maken dat hij hierdoor ook persoonlijk risico loopt. Dat heeft hij niet gedaan.
Tijdens de zitting heeft eiser aangegeven dat hij ervoor vreest bij terugkomst in de Verenigde Staten te worden gedetineerd in afwachting van een beslissing op zijn asielstatus. Zoals volgt uit overweging 12 hiervoor, heeft eiser niets naar voren gebracht dat erop wijst dat zijn verblijfstatus in de Verenigde Staten daadwerkelijk is ingetrokken. Ook heeft hij zijn standpunt dat ook Green Card-houders het risico lopen om bij terugkeer te worden gedetineerd, niet met stukken onderbouwd. Dit betekent dat de minister, naar het oordeel van de rechtbank, terecht heeft overwogen dat er op dit moment geen aanwijzingen zijn dat eiser persoonlijk het risico loopt bij terugkomst in de Verenigde Staten te worden gedetineerd.
15. Deze beroepsgrond slaagt niet.
Heeft de minister voldoende rekening gehouden met de psychische klachten van eiser?
16. Naar het oordeel van de rechtbank heeft eiser onvoldoende gemotiveerd welke (aanvullende) waarborgen de minister had moeten treffen gelet op de psychische klachten van eiser en hoe het ontbreken daarvan hem heeft gehinderd tijdens de gehoren.
Daarbij neemt de rechtbank in overweging dat de minister voorafgaand aan het nader gehoor medisch onderzoek heeft laten doen naar de vraag of er medische beperkingen zijn die van invloed zouden kunnen zijn op het horen van eiser en op het beslissen door de minister. Uit dit onderzoek volgt, kort samengevat, dat eiser pijnlijke en traumatische gebeurtenissen heeft meegemaakt, psychische klachten heeft en spanningen en stress kan ervaren. Het medisch advies is om eiser bij het horen rustig te benaderen, ruimte te bieden voor emotie en iets te drinken aan te bieden. In het medisch advies staat ook dat eiser vermoeidheidsklachten ervaart door slecht slapen en dat, als nodig, een pauze moet worden aangeboden. Uit het verslag van het nader gehoor volgt dat op meerdere momenten pauze is ingelast. Ook suggereert het verslag dat eiser op een zorgvuldige manier is bejegend. Eiser heeft niet aangegeven dat dit niet het geval is geweest.
Eiser is op de zitting gevraagd of er iets is dat hij tijdens zijn gehoren had willen, maar niet heeft kunnen zeggen vanwege zijn klachten. Eiser heeft hierop zijn eerdere standpunt dat hij zich in de Verenigde Staten niet veilig voelt herhaald. Ten aanzien van de inhoud van zijn verklaringen is hiermee niet gebleken dat eiser door zijn (psychologische) klachten is gehinderd en/of dat de minister niet over alle relevante informatie zou hebben beschikt voor het nemen van een beslissing op zijn asielverzoek. Eiser heeft hiernaast aangegeven dat als de minister rekening had gehouden met zijn mentale toestand, hij niet in vreemdelingenbewaring zou zijn geplaatst. De rechtmatigheid van deze bewaringsmaatregel is in deze procedure echter niet aan de orde.
17. Dit betekent dat ook deze beroepsgrond niet slaagt.
Conclusie en gevolgen
18. De minister heeft de aanvraag terecht niet-ontvankelijk verklaard. Het beroep is ongegrond.
19. Omdat de rechtbank op het beroep heeft beslist, is er geen reden meer om de verzochte voorlopige voorziening toe te wijzen. Het verzoek daartoe wordt afgewezen.
20. Eiser krijgt geen vergoeding van zijn proceskosten.
Beslissing
De rechtbank,
in de zaak geregistreerd onder nummer: NL26.34801
- verklaart het beroep ongegrond.
De voorzieningenrechter,
in de zaak geregistreerd onder nummer: NL26.34802
- wijst het verzoek af.
Deze uitspraak is gedaan door mr. E.A. Bavinck, (voorzieningen)rechter, in aanwezigheid van mr. K.C. van der Vegt, griffier.
Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen 1 week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen. Tegen de uitspraak op het verzoek om een voorlopige voorziening staat geen rechtsmiddel open.