RECHTBANK DEN HAAG
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiser], eiserV-nummer: [V-nummer]
de minister van Asiel en Migratie, verweerder
Zittingsplaats Middelburg
Bestuursrecht
zaaknummer: NL26.54312
(gemachtigde: mr. M.S. Yap),
en
(gemachtigde: mr. W. Vrooman).
Procesverloop
Bij besluit van 14 september 2026 (het bestreden besluit) heeft verweerder aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd op grond van artikel 59a van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw) en de rechtbank daarvan in kennis gesteld.
Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Het beroep wordt ook aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.
Partijen hebben ingestemd met een schriftelijke behandeling. Eiser heeft zijn gronden van beroep ingediend. Verweerder heeft een verweerschrift ingediend. De rechtbank heeft vervolgens het onderzoek op 25 september 2026 gesloten.
Beoordeling door de rechtbank
Toetsingskader
1. Verweerder kan als het belang van de openbare orde of de nationale veiligheid dat vordert, de vreemdeling die geen rechtmatig verblijf heeft in vreemdelingenbewaring stellen. Verweerder stelt een vreemdeling slechts in vreemdelingenbewaring, voor zover geen minder dwingende maatregelen doeltreffend kunnen worden toegepast en de vreemdelingenbewaring blijft achterwege of wordt beëindigd, indien deze niet langer noodzakelijk is met het oog op het doel van de vreemdelingenbewaring. Deze vreemdeling kan in vreemdelingenbewaring worden gesteld op grond dat het belang van de openbare orde of nationale veiligheid zulks vordert, indien a) een onderduikrisico bestaat, of b) de vreemdeling de voorbereiding van het vertrek of de uitzettingsprocedure ontwijkt of belemmert. De maatregel kan alleen worden opgelegd wegens het bestaan van een onderduikrisico, indien ten minste twee van de gronden, genoemd in artikel 5.6, tweede lid, van het Vb zich voordoen.
De aan eiser opgelegde maatregel van vreemdelingenbewaring
2. Verweerder heeft aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd. In deze maatregel staat dat de openbare orde de maatregel vordert, omdat het onderduikrisico bestaat. In de maatregel heeft verweerder als gronden vermeld dat eiser:
a. Nederland niet op de voorgeschreven wijze is binnengekomen, dan wel een poging daartoe heeft gedaan, waarbij de vreemdeling zich gedurende enige tijd aan het toezicht heeft onttrokken of zich zonder toestemming tussen de lidstaten van de Europese Unie beweegt; k. een overdrachtsbesluit heeft ontvangen en geen medewerking verleent aan de overdracht aan de lidstaat die verantwoordelijk is op grond van de Asiel- en migratiebeheerverordening; p. zich niet aan een of meer andere voor hem geldende verplichtingen van hoofdstuk 4 van het Vb heeft gehouden; r. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft; s. niet beschikt over voldoende middelen van bestaan.
3. Eiser voert aan dat ten onrechte een onderduikrisico is aangenomen, omdat dit niet blijkt uit eisers handelen. Uit de maatregel is niet op te maken dat sprake is van een significant risico op onderduiken waarbij vaststaat dat binnen een korte termijn een overdracht zal plaatsvinden aan Zwitserland. Daarbij is niet gebleken dat verweerder een datum heeft waarop eiser zal worden overgedragen. Verder betwist eiser alle aan hem opgelegde gronden.
De rechtbank oordeelt als volgt.
4. Verweerder merkt terecht op dat onder de Asiel- en Migratiebeheerverordening geen sprake hoeft te zijn van een ‘significant’ risico op onderduiken, maar dat een maatregel van vreemdelingenbewaring op grond van artikel 59a van de Vw kan worden opgelegd bij het bestaan van een onderduikrisico. Op grond van artikel 5.6 van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb) is voor het aannemen van een onderduikrisico vereist dat zich ten minste twee gronden voordoen.
5. In hetgeen eiser heeft aangevoerd, ziet de rechtbank geen aanleiding om de gronden van de maatregel van vreemdelingenbewaring onvoldoende te achten. Verweerder heeft grond a terecht aan de maatregel ten grondslag gelegd. Deze grond is feitelijk juist en wordt inhoudelijk door eiser niet betwist. Eiser is niet in het bezit van geldige reisdocumenten, waardoor hij Nederland niet op de voorgeschreven wijze is binnengekomen. Voor zover eiser aanvoert dat grond a op bijna iedereen van toepassing is die in Nederland een asielaanvraag indient, doet dit niet af aan de feitelijke juistheid van deze grond. Ook grond k is feitelijk juist. Eiser heeft op 20 juli 2026 een overdrachtsbesluit gekregen en heeft tijdens het aanmeldgehoor verklaard geen medewerking te verlenen aan een overdracht aan Zwitserland, omdat hij niet naar Zwitserland wil terugkeren. Ook in het vertrekgesprek van 30 juli 2026 heeft eiser verklaard geen medewerking te verlenen aan een overdracht aan Zwitserland. De gronden a en k zijn voldoende om de maatregel te dragen. Daarom kan worden aangenomen dat er een risico op onderduiken bestaat. De overige gronden behoeven derhalve geen bespreking meer. Lichter middel
6. Eiser voert aan dat verweerder onvoldoende rekening heeft gehouden met zijn persoonlijke omstandigheden. Gelet op zijn kwetsbaarheid valt niet in te zien waarom hij in een opvanglocatie van het COa heeft kunnen verblijven in afwachting van een overdracht aan Zwitserland.
7. De rechtbank volgt eiser hierin niet. Gelet op de gronden die aan de maatregel van vreemdelingenbewaring ten grondslag liggen, bestaat er een risico dat hij zal onderduiken. Verweerder heeft voldoende gemotiveerd dat niet is gebleken dat een lichter middel doeltreffend kan worden toegepast om dit risico te ondervangen. Verder is niet gebleken van feiten of omstandigheden die de bewaring voor eiser onevenredig bezwarend maken. Het is aan eiser om aannemelijk te maken dat de in detentie beschikbare zorg in zijn geval niet toereikend is, dat hij niet in staat is de vrijheidsontneming op een verantwoorde wijze te ondergaan of dat zijn medische omstandigheden in detentie door gebrek aan (medische) zorg zullen verslechteren. Eiser is daar niet in geslaagd.Ambtshalve toets
8. Los van de door eiser aangevoerde gronden, ziet de rechtbank in de door verweerder en eiser verstrekte gegevens geen grond om te komen tot het oordeel dat aan de rechtmatigheidsvoorwaarden voor deze maatregel niet is voldaan.
Conclusie en gevolgen
9. Het beroep tegen de maatregel van vreemdelingenbewaring is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen. Eiser krijgt geen vergoeding van zijn proceskosten.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep ongegrond;
- wijst het verzoek om schadevergoeding af.
Deze uitspraak is gedaan op 25 september 2026 door mr. K.M. de Jager, rechter, in aanwezigheid van mr. Y. Chakur, griffier, en openbaar gemaakt door middel van geanonimiseerde publicatie op www.rechtspraak.nl.
Deze uitspraak is bekend gemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.