Ik RECHTBANK DEN HAAG
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiseres], eiseres,
de minister van Asiel en Migratie, verweerder,
Zittingsplaats Middelburg
Bestuursrecht
zaaknummer: NL26.57308
V-nummer: [V-nummer],
(gemachtigde: mr. C. Mayne),
en
(gemachtigde: mr. W. Vrooman).
Procesverloop
Bij besluit van 27 september 2026 (het bestreden besluit) is aan eiseres met toepassing van artikel 6, derde lid, van de Vw een vrijheidsontnemende maatregel opgelegd.
Verweerder heeft de rechtbank op grond van artikel 94, eerste lid, van de Vw van het besluit tot oplegging van de vrijheidsontnemende maatregel in kennis gesteld. Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiseres ingesteld beroep. Dit beroep moet tevens worden aangemerkt als een verzoek om toekenning van schadevergoeding.
Partijen hebben ingestemd met een schriftelijke behandeling. Eiseres heeft op 30 september 2026 zijn gronden van beroep ingediend. Verweerder heeft op 2 oktober 2026 een verweerschrift ingediend. De rechtbank heeft het onderzoek op 7 oktober 2026 gesloten.
Overwegingen
1. Indien de rechtbank bij de beoordeling van het beroep van oordeel is dat de toepassing of tenuitvoerlegging van de maatregel in strijd is met de Vw dan wel bij afweging van alle daarbij betrokken belangen niet gerechtvaardigd is, verklaart zij op grond van artikel 94, zesde lid, van de Vw het beroep gegrond.
2. Op grond van artikel 5.5, tweede lid, van het Vb wordt een vrijheidsontnemende maatregel op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw opgelegd in het kader van het grensbewakingsbelang. Deze wordt niet opgelegd of voortgezet indien sprake is van bijzondere individuele omstandigheden die vrijheidsontneming onevenredig bezwarend maken.
3. Eiseres voert aan dat detentie een ultimum remedium dient te zijn. Het automatisch in bewaring stellen ten behoeve van de grensprocedure is in strijd is met artikel 10, eerste en tweede lid, van de Opvangrichtlijn, gelezen in samenhang met de artikelen 6 en 47 van het
Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en considerans 69 bij de
Procedureverordening. Verweerder heeft onvoldoende onderzocht en gemotiveerd of de screening volledig en zorgvuldig is uitgevoerd, of eiseres tijdens de screening daadwerkelijk toegang had tot juridische counseling, of de grensprocedure zich leent voor de behandeling van de asielaanvraag van eiseres, en/of de grensdetentie noodzakelijk, geschikt en
evenredig was en of met een lichter middel kon worden volstaan. Ter onderbouwing verwijst eiseres naar de verwijzingsuitspraak van de rechtbank Amsterdam van 15 september 2026 en de uitspraak van de rechtbank Roermond van 15 september 2026.
Voor wat betreft haar stelling dat de detentiemaatregel in haar geval onevenredig bezwarend is en dat ten onrechte niet is volstaan met een lichter middel, wijst eiseres op haar kwetsbaarheid en op de kansrijkheid van haar asielverzoek, nu zij een transvrouw uit Rusland is.
4. De rechtbank volgt het beroep van eiseres op de uitspraak van zittingsplaats Roermond niet. Uit artikel 43, eerste lid, aanhef en onder a, van de Procedureverordening en artikel 18, eerste en tweede lid, van de Screeningsverordening volgt niet dat verweerder een vreemdeling niet in de asielgrensprocedure mag opnemen voordat de screeningsprocedure is afgerond. Ook in de andere bepalingen hierover leest de rechtbank niet dat toepassing van de asielgrensprocedure pas is toegestaan na het doorlopen van alle stappen van de screeningsprocedure. Verweerder is daarbij op grond van artikel 18, vijfde lid, van de Screeningsverordening gehouden een geschikte procedure aan te wijzen als niet alle handelingen van de screening binnen zeven dagen worden afgerond. De rechtbank vindt hierin steun voor het oordeel dat een voltooide screeningsprocedure geen noodzakelijke voorwaarde is om een vreemdeling in een passende procedure zoals de asielgrensprocedure te plaatsen. Daar komt bij dat artikel 6, derde lid, van de Vw voorziet in een grondslag voor grensdetentie tijdens zowel de screening als tijdens de asielgrensprocedure. Anders dan de rechtbank Roermond in voormelde uitspraak heeft overwogen ziet de rechtbank niet in waarom het gebruik maken van één nationale wettelijke bepaling bij vrijheidsontneming op verschillende Unierechtelijke grondslagen afbreuk doet aan het verdedigingsbeginsel en de rechterlijke controle daarvan bemoeilijkt.
5. Ook het beroep op de verwijzingsuitspraak van de rechtbank Amsterdam slaagt niet. Zoals in het verweerschrift uiteen is gezet door verweerder, heeft de Afdeling in de uitspraak van 2 september 2026 geoordeeld dat de handelwijze om een asielaanvraag, zoals die van eiseres, conform Werkinstructie 2026/23 in beginsel in de asielgrensprocedure te behandelen, niet in strijd is met het Asiel- en Migratiepact. In rechtsoverweging 3.5 van deze uitspraak oordeelt de Afdeling dat niet nader hoeft te worden gemotiveerd waarom de asielaanvraag van een vreemdeling in de asielgrensprocedure wordt behandeld. Voor de beoordeling of het mogelijk is om een beslissing op de asielaanvraag te nemen, is nader onderzoek nodig. De werkwijze van verweerder dat hij de asielaanvraag van iedere
vreemdeling die niet voldoet aan de toegangsvoorwaarden uit de Schengengrenscode in beginsel in de asielgrensprocedure behandelt en de grensdetentie opheft wanneer hij concludeert dat de aanvraag niet verder kan worden behandeld in de asielgrensprocedure, is volgens de Afdeling in overeenstemming met overweging 64 van de considerans van de
Procedureverordening.
6. Uit vaste rechtspraak volgt dat het grensbewakingsbelang wordt prijsgegeven als er geen vrijheidsontnemende maatregel wordt toegepast, omdat het feitelijk onmogelijk is om de toegang te weigeren zonder maatregel. Verweerder heeft op grond van de Schengengrenscode de verplichting om de buitengrenzen te bewaken. Het grensbewakingsbelang vormt voldoende noodzaak om een vrijheidsontnemende maatregel overeenkomstig artikel 10, tweede lid, van de Opvangrichtlijn op te leggen. De Afdeling heeft hierover overwogen dat zolang er geen realistische alternatieven voor grensdetentie worden opgeworpen, de beoordeling of verweerder in grensdetentiezaken met een lichter middel had moeten volstaan, niet verder strekt dan de beoordeling of de grensdetentie onevenredig bezwarend is, waardoor verweerder van grensdetentie moet afzien.
7. De rechtbank is van oordeel dat verweerder in dit geval met de vragen die eiseres zijn gesteld, voldoende heeft onderzocht of de grensdetentie voor haar onevenredig bezwarend is. Eiseres heeft tijdens het gehoor voorafgaand aan de maatregel voldoende gelegenheid gekregen om haar eventuele bezwaren tegen de grensdetentie naar voren te brengen. Eiseres heeft in reactie op vragen hierover verklaard dat zij bereid is om alle moeilijkheden te aanvaarden die bij de procedure horen. Daarnaast heeft zij, onder meer, verklaard niet aan een ernstige ziekte of lichamelijke aandoening te lijden waarvoor zij direct medische hulp nodig heeft, of last te hebben van andersoortige medische problemen. Eiseres heeft ook ontkennend geantwoord op de vraag of zij in Nederland of de Europese Unie familieleden met rechtmatig verblijf heeft. Op de vraag naar eventuele andere omstandigheden die aanleiding zouden moeten geven om eiseres alsnog toegang tot Nederland te verlenen en om haar in de gelegenheid te stellen haar asielaanvraag in vrijheid te doorlopen, heeft eiseres ten slotte geantwoord dat die er niet zijn.
8. De rechtbank is van oordeel dat verweerder alle relevante feiten en omstandigheden bij de beoordeling of een lichter middel moet worden toegepast heeft betrokken. Verweerder heeft onder verwijzing naar het grensbewakingsbelang voldoende gemotiveerd dat er geen aanleiding is om een lichter middel toe te passen. Verder is naar het oordeel van de rechtbank ook niet gebleken dat de maatregel om andere redenen onevenredig bezwarend is. Wat betreft de stelling van eiseres dat zij kwetsbaar is, is in de maatregel opgenomen dat eiseres heeft verklaard dat er op het moment van het gehoor geen bijzondere medische omstandigheden zijn. Verder heeft verweerder in het verweerschrift bevestigd dat zij een cel voor haarzelf heeft. Daarmee is voldoende rekening gehouden met de situatie van eiseres.
9. Ook overigens ziet de rechtbank geen grond voor het oordeel dat de vrijheidsontnemende maatregel onrechtmatig is.
10. Het beroep is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen.
11. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep ongegrond;
- wijst het verzoek om schadevergoeding af.
Deze uitspraak is gedaan op 7 oktober 2026 door mr. W.H. Bel, rechter, in aanwezigheid van mr. J. de Winter, griffier, en openbaar gemaakt door middel van geanonimiseerde publicatie op www.rechtspraak.nl.
De uitspraak is bekendgemaakt op:
Rechtsmiddel
Tegen deze uitspraak kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na de dag van bekendmaking.