RECHTBANK DEN HAAG
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiser], V-nummer: [V-nummer], eiser
de minister van Asiel en Migratie, verweerder
Zittingsplaats Middelburg
Bestuursrecht
zaaknummer: NL26.57346
(gemachtigde: mr. M.E. Muller),
en
(gemachtigde: [gemachtigde]).
Procesverloop
Bij besluit van 25 september 2026 (het bestreden besluit) is aan eiser met toepassing van artikel 6, derde lid, van de Vw een vrijheidsontnemende maatregel opgelegd.
Verweerder heeft de rechtbank op grond van artikel 94, eerste lid, van de Vw van het besluit tot oplegging van de vrijheidsontnemende maatregel in kennis gesteld. Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Dit beroep moet tevens worden aangemerkt als een verzoek om toekenning van schadevergoeding.
Partijen hebben toestemming verleend om de zaak schriftelijk te behandelen. Eiser heeft op 29 september 2026 beroepsgronden ingediend. Verweerder heeft op 2 oktober 2026 een reactie op de beroepsgronden ingediend. De rechtbank heeft het onderzoek gesloten op 5 oktober 2026.
Overwegingen
1. Eiser is op 25 september 2026 om 8:16 uur aangekomen op Schiphol en heeft vervolgens een asielaanvraag ingediend. Verweerder heeft diezelfde dag het besluit over toegangsweigering uitgesteld en een vrijheidsontnemende maatregel op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw opgelegd. Het beroep ziet uitsluitend op de vrijheidsontnemende maatregel, nu tegen de uitgestelde toegangsweigering geen beroep openstaat.
2. Op grond van artikel 5.5, tweede lid, van het Vb wordt een vrijheidsontnemende maatregel op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw opgelegd in het kader van het grensbewakingsbelang. Vereist is dat aan de grens een verzoek om internationale bescherming is ingediend en dat niet wordt voldaan aan de voorwaarden voor toegang als vastgelegd in artikel 6, eerste lid, onder a tot en met e, van de Schengengrenscode. De vrijheidsontnemende maatregel wordt niet opgelegd of voortgezet indien sprake is van bijzondere individuele omstandigheden die vrijheidsontneming onevenredig bezwarend maken.
3. Eiser voert aan dat de vrijheidsontnemende maatregel onrechtmatig is opgelegd. Hij doet een beroep op de uitspraken van deze rechtbank, zittingsplaats Amsterdam, van 15 september 2026 en zittingsplaats Roermond van 10 augustus 2026. Daarnaast stelt eiser, onder verwijzing naar artikelen 6 en 52 van het Handvest en artikelen 9 en 10 van de Opvangrichtlijn, dat het de vraag is of het grensbewakingsbelang op zichzelf voldoende noodzaak is om grensdetentie op te leggen. Verder is eiser afkomstig uit Birma en rijst in zijn zaak de vraag of grensdetentie evenredig is te achten wanneer naar de kansrijkheid van het asielverzoek wordt gekeken. Hierbij verwijst eiser onder meer naar de uitspraak van zittingsplaats Roermond van 31 juli 2026.
4. In wat eiser aanvoert, ziet de rechtbank geen aanleiding voor het oordeel dat de vrijheidsontnemende maatregel onrechtmatig is. Daartoe overweegt de rechtbank als volgt.
5. De maatregel is gebaseerd op artikel 6, derde lid, van de Vw. Op grond van deze bepaling kan, in het kader van het nemen van een beslissing over de toegang tot Nederland en/of het uitvoeren van de screening als bedoeld in de Screeningsverordening, een vrijheidsontnemende maatregel worden opgelegd aan de vreemdeling die aan de buitengrens van Nederland een asielwens uit. Uit de maatregel volgt dat deze zowel in het kader van het nemen van een beslissing op de asielaanvraag als in het kader van de screening van eiser is opgelegd. Eiser voldeed niet aan de voorwaarden voor toegang tot Nederland, heeft aan de buitengrens een asielwens geuit en op zijn daarna geformaliseerde asielaanvraag is nog niet beslist. Daarmee wordt voldaan aan de voorwaarden voor oplegging van de maatregel.
6. Het volledig uitvoeren van de screening is geen voorwaarde voor het opleggen van grensdetentie. Hierdoor hoeft er ook nog geen voorlopige medische controle te hebben plaatsgevonden voordat aan eiser grensdetentie wordt opgelegd. Wanneer eiser toch medische problemen had ervaren, dan had hij dit kunnen aangeven bij de KMar waarna deze eventueel de medische dienst had kunnen inschakelen. Uit artikel 16, eerste lid, van de Schengengrenscode, volgt immers dat ambtenaren van de KMar zijn opgeleid op het gebied van het herkennen van en het omgaan met situaties waarin kwetsbare personen betrokken zijn.
7. De Afdeling heeft in de uitspraak van 2 september 2026 geoordeeld dat verweerder in het grensbewakingsbelang voldoende noodzaak mag zien om een vrijheidsontnemende maatregel overeenkomstig artikel 10, tweede lid, van de Opvangrichtlijn op te leggen. Die noodzaak hoeft niet nader te worden gemotiveerd. De rechtbank volgt deze uitleg en ziet dan ook geen aanleiding om de door zittingsplaats Amsterdam gestelde prejudiciële vragen af te wachten.
8. Verder heeft de Afdeling in de uitspraak van 2 september 2026 geoordeeld dat de beoordeling van de ambtenaar of met een lichter middel had moeten worden volstaan, niet verder strekt dan de beoordeling of de grensdetentie onevenredig bezwarend is.
De rechtbank is van oordeel dat verweerder met de vragen die hij in het gehoor aan eiser heeft gesteld, voldoende heeft onderzocht of de grensdetentie voor eiser onevenredig bezwarend is. Zo is geïnformeerd naar de medische omstandigheden van eiser, gevraagd of eiser familieleden in Nederland of in de Europese Unie heeft die hier rechtmatig verblijven en eiser in de gelegenheid gesteld andere omstandigheden aan te voeren. Eiser heeft in het gehoor geen bijzondere omstandigheden naar voren gebracht. De rechtbank is daarom van oordeel dat verweerder in de maatregel, onder verwijzing naar het grensbewakingsbelang, voldoende heeft gemotiveerd dat er geen aanleiding is om een lichter middel toe te passen.
9. Verder is er eerst onderzoek nodig om de vraag te beantwoorden of een asielaanvraag al dan niet kansrijk is. Verweerder heft de grensdetentie op als hij concludeert dat de aanvraag niet verder kan worden behandeld in de asielgrensprocedure. Op voorhand kan echter niet worden geconcludeerd dat de asielaanvraag niet in de grensprocedure kan worden afgedaan. Verweerder moet enige tijd worden gegund om te beoordelen of de asielaanvraag inderdaad in de grensprocedure kan worden afgedaan. Daarnaast is ook niet van belang dat de asielaanvraag van eiser niet bij voorbaat als weinig kansrijk gezien zou kunnen worden. Dat is namelijk geen vereiste voor het toepassen van de grensprocedure.
10. Ook los van de door eiser aangevoerde gronden ziet de rechtbank geen grond voor het oordeel dat de vrijheidsontnemende maatregel onrechtmatig is.
11. Het beroep is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen.
12. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep ongegrond;
- wijst het verzoek om schadevergoeding af.
Deze uitspraak is gedaan op 7 oktober 2026 door mr. W.H. Bel, rechter, in aanwezigheid van mr. W. van Loon, griffier, en openbaar gemaakt door middel van geanonimiseerde publicatie op www.rechtspraak.nl.
De uitspraak is bekendgemaakt op:
Rechtsmiddel
Tegen deze uitspraak kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na de dag van bekendmaking.