RECHTBANK DEN HAAG
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiseres] , eiseres,
de minister van Asiel en Migratie, verweerder,
Zittingsplaats Middelburg
Bestuursrecht
zaaknummers: NL26.52017 en NL26.52020
V-nummer: [V-nummer 1]
[eiser] , eiser,
V-nummer: [V-nummer 2]
tezamen: eisers
en de minderjarige kinderen van eiseres
[minderjarige 1] en [minderjarige 2] .
(gemachtigde: mr. J.J. Bronsveld),
en
(gemachtigde: mr. A. Sloots).
Procesverloop
Bij besluiten van 31 augustus 2026 (de bestreden besluiten) heeft verweerder de asielaanvragen van eisers niet in behandeling genomen omdat Italië verantwoordelijk is voor de behandeling van de aanvraag.
Eisers hebben beroep ingesteld tegen de bestreden besluiten. Verweerder heeft op de beroepen gereageerd met een verweerschrift.
De rechtbank heeft de beroepen op 30 september 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen eisers, mr. M.S. Yap als waarnemer van de gemachtigde van eisers, [naam] als tolk, en de gemachtigde van verweerder.
Beoordeling door de rechtbank
1. Eisers stellen te zijn geboren op [datum 1] 1989 respectievelijk [datum 2] 2008 en de Kameroense nationaliteit te hebben. Eiser is de meerderjarige zoon van eiseres. Zij hebben op 25 juli 2026 asiel aangevraagd in Nederland.
Totstandkoming van het besluit
2. De Europese Unie heeft gezamenlijke regelgeving over het in behandeling nemen van asielaanvragen. Die staat in de Asiel- en migratiebeheerverordening (AMB-verordening). Op grond van de AMB-verordening neemt verweerder een asielaanvraag in beginsel niet in behandeling als is vastgesteld dat een andere lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling daarvan.
3. Uit Eurodac is gebleken dat eisers eerder al een asielaanvraag hebben ingediend in Italië. Daarom heeft Nederland aan Italië op 5 augustus 2026 een kennisgeving van terugname verstuurd. Italië heeft de kennisgeving op 17 augustus 2026 bevestigd. Verweerder heeft daarom besloten de asielaanvragen van eisers niet in behandeling te nemen, en eisers over te dragen aan Italië. Verweerder stelt zich op het standpunt dat hij ten aanzien van Italië mag uitgaan van het interstatelijk vertrouwensbeginsel. Met de invoering van het Asiel- en Migratiepact (AMP) is de situatie in Italië namelijk wezenlijk anders dan daarvoor. De Italiaanse minister heeft aan de Nederlandse minister bevestigd dat Italië de AMB-verordening volledig zal implementeren en adequate opvang zal bieden. Verweerder wijst daarnaast op landeninformatie: daarin is geen informatie opgenomen waaruit blijkt dat vreemdelingen in Italië geen opvang kunnen krijgen of dat er andere serieuze problemen zijn.
4. Eisers zijn het daar niet mee eens en stellen dat ten aanzien van Italië nog steeds niet van het interstatelijk vertrouwensbeginsel kan worden uitgegaan. Zij stellen dat de opvangvoorzieningen in Italië onvoldoende zijn en dat Italië zich niet aan de internationale regelgeving houdt. Eisers beroepen zich op twee uitspraken van 1 september 2026 van deze rechtbank, zittingsplaatsen ’s-Hertogenbosch en Middelburg.
5. Verweerder verwijst in zijn verweerschrift naar de hoger beroepschriften die hij heeft ingediend bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) tegen de voormelde uitspraken van ’s-Hertogenbosch en Middelburg. Verweerder is van oordeel dat hij genoegzaam heeft voldaan aan de op hem rustende bewijs- en motiveringsplicht om aan te tonen dat ten aanzien van Italië van het interstatelijk vertrouwensbeginsel kan worden uitgegaan. De Italiaanse minister heeft op 3 juni 2026 toegezegd dat Italië het AMP per 12 juni 2026 zal implementeren. In de claimakkoorden verwijzen de Italiaanse autoriteiten, anders dan voorheen, ook niet langer naar de ‘circular letter’ van december 2022, hetgeen bij uitstek een bevestiging is dat de situatie in Italië is gewijzigd. Verder wijst verweerder op een rapport van de Europese Commissie van 15 juli 2026 waarin de positieve inspanningen van Italië ter voorbereiding van het AMP worden genoemd. Tot slot wijst verweerder op de arresten Tudmur en Daara van het Hof van Justitie van de Europese Unie. Uit deze arresten volgt dat het enkele feit dat de verantwoordelijke lidstaat overdrachten eenzijdig opschort niet maakt dat ten aanzien van deze lidstaat niet van het interstatelijk vertrouwensbeginsel kan worden uitgegaan. De verantwoordelijk lidstaat kan zich op deze manier niet onttrekken aan de op hem rustende verantwoordelijkheid.
De rechtbank overweegt als volgt.
6. De Afdeling heeft in haar uitspraak van 26 april 2023 geoordeeld dat verweerder geen vreemdelingen aan Italië mag overdragen omdat eind 2022 de Italiaanse autoriteiten een zogenoemde 'circular letter' aan de overige EU-lidstaten hebben gestuurd, waarin werd verzocht overdrachten aan Italië tijdelijk op te schorten vanwege het gebrek aan opvangfaciliteiten. In geschil tussen partijen is of ten aanzien van Italië weer van het interstatelijk vertrouwensbeginsel kan worden uitgegaan.
7. Deze rechtbank en zittingsplaats heeft in een uitspraak van 1 september 2026 geoordeeld dat het op de weg van verweerder ligt om aan te tonen dat ten aanzien van Italië weer van het interstatelijk vertrouwensbeginsel kan worden uitgegaan, zodanig dat eisers in Italië zullen worden behandeld in overeenstemming met artikel 4 van het Handvest. Volgens deze rechtbank is verweerder daarin niet geslaagd en heeft verweerder onvoldoende zorgvuldig onderzoek gedaan en onvoldoende gemotiveerd dat de situatie in Italië dermate is veranderd dat weer wel van het interstatelijk vertrouwensbeginsel kan worden uitgegaan. Uit de rapporten en landeninformatie waarnaar verweerder heeft verwezen volgt niet hoe de situatie is voor vreemdelingen die terugkeren naar Italië en of zij opvang kunnen krijgen. Die rapportages kunnen over dat onderwerp ook geen informatie verschaffen, omdat Italië de afgelopen jaren geen vreemdelingen heeft teruggenomen. De enkele toezegging van de Italiaanse minister in een gesprek met de Nederlandse minister dat Italië zal voldoen aan het AMP en adequate opvang zal bieden is onvoldoende om aan te nemen dat de situatie in Italië wezenlijk is veranderd. Deze uitspraak is in lijn met de uitspraken van deze rechtbank, zittingsplaatsen ’s-Hertogenbosch, Utrecht van 21 september 2026 en Haarlem van 25 september 2026
8. De rechtbank overweegt dat zij in hetgeen verweerder heeft aangevoerd met het overleggen van de hoger beroepschriften van verweerder op de uitspraken van zittingsplaatsen ’s-Hertogenbosch en Middelburg geen reden ziet om af te wijken van wat is overwogen in de uitspraak van deze rechtbank en zittingsplaats van 1 september 2026. Verweerder heeft in deze beroepen geen andere informatie overgelegd dan al is behandeld in voormelde uitspraken. Concrete aanwijzingen dat de situatie in Italië inmiddels, dan wel sinds de inwerkingtreding van het Asiel- en Migratiepact op 12 juni 2026 wezenlijk is gewijzigd, ontbreken nog immer. Verweerder mag dus – vooralsnog – ten aanzien van Italië niet uitgaan van het interstatelijk vertrouwensbeginsel.
Conclusie en gevolgen
9. De beroepen zijn gegrond omdat verweerder de bestreden besluiten in strijd met de artikelen 3:2 en 3:46 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) niet zorgvuldig heeft voorbereid en onvoldoende heeft gemotiveerd. Dit betekent dat eisers gelijk krijgen en verweerder nieuwe besluiten moet nemen op de asielaanvragen van eisers. De rechtbank vernietigt daarom de bestreden besluiten.
10. De rechtbank bepaalt met toepassing van artikel 8:72, vierde lid, van de Awb dat verweerder nieuwe besluiten moet nemen en daarbij rekening houdt met deze uitspraak.
11. Omdat de beroepen gegrond zijn krijgen eisers een vergoeding van hun proceskosten. Verweerder moet deze vergoeding betalen. Naar het oordeel van de rechtbank is sprake van samenhangende zaken als bedoeld in artikel 3 van het Besluit proceskosten bestuursrecht. De proceskosten stelt de rechtbank gelet daarop vast op € 1.868 (1 punt voor het indienen van een beroepschrift en 1 punt voor deelname aan zitting, waarbij 1 punt een waarde heeft van € 934).
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart de beroepen gegrond;
- vernietigt de bestreden besluiten van 31 augustus 2026;
- draagt verweerder op nieuwe besluiten te nemen op de asielaanvragen van eisers, waarbij rekening wordt gehouden met deze uitspraak;
- veroordeelt verweerder tot betaling van € 1.868 aan proceskosten aan eisers.
Deze uitspraak is gedaan op 6 oktober 2026 door mr. K.M. de Jager, rechter, in aanwezigheid van mr. S.D.C.J. Verheezen, griffier, en openbaar gemaakt door middel van geanonimiseerde publicatie op www.rechtspraak.nl.
De uitspraak is bekendgemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen twee weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.