RECHTBANK DEN HAAG
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiseres] , eiseres
de minister van Asiel en Migratie, verweerder
Zittingsplaats Rotterdam
Bestuursrecht
zaaknummer: NL26.56899
V-nummer: [v-nummer]
(gemachtigde: mr. D. van Elp),
en
(gemachtigde: mr. A.E. van Midden).
Procesverloop
Bij besluit van 24 september 2026 (het bestreden besluit) is aan eiseres met toepassing van artikel 6, derde lid, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw) een vrijheidsontnemende maatregel opgelegd.
Verweerder heeft de rechtbank op grond van artikel 94, eerste lid, van de Vw van het besluit tot oplegging van de vrijheidsontnemende maatregel in kennis gesteld. Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiseres ingesteld beroep. Dit beroep moet tevens worden aangemerkt als een verzoek om toekenning van schadevergoeding.
De rechtbank heeft het beroep op 1 oktober 2026 op zitting behandeld. Eiseres is verschenen. De gemachtigde van eiseres was verhinderd aanwezig te zijn, maar heeft via een telefonische verbinding aan de zitting deelgenomen. Als tolk is verschenen [persoon A] . Verweerder heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.
Overwegingen
Toetsingskader
1. Indien de rechtbank bij de beoordeling van het beroep van oordeel is dat de toepassing of tenuitvoerlegging van de maatregel in strijd is met de Vw dan wel bij afweging van alle daarbij betrokken belangen niet gerechtvaardigd is, verklaart zij op grond van artikel 94, zesde lid, van de Vw het beroep gegrond.
2. Op grond van artikel 5.5, tweede lid, van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb) wordt een vrijheidsontnemende maatregel op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw opgelegd in het kader van het grensbewakingsbelang. Deze wordt niet opgelegd of voortgezet indien sprake is van bijzondere individuele omstandigheden die vrijheidsontneming onevenredig bezwarend maken.
De loungemaatregel
3. Eiseres betoogt kort gezegd dat verweerder onvoldoende heeft gemotiveerd waarom een aanwijzing op grond van artikel 4.6 van het Vb (de loungemaatregel) noodzakelijk was.
Dit betoog kan evenwel niet in het kader van deze procedure aan de orde komen. Immers, de rechtbank die over de vrijheidsontnemende maatregel oordeelt, treedt in beginsel niet in de rechtmatigheid van de aanwijzing op grond van artikel 4.6 van het Vb, omdat tegen een dergelijke aanwijzing administratief beroep openstaat (zie de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) van 4 december 2007, ECLI:NL:RVS:2007:BB9992 ro. 2.2.1 en de uitspraak van de Afdeling van 15 september 2023, ECLI:NL:RVS:2023:3506). Dat kan anders zijn, indien de aanwijzing op grond van artikel 4.6 van het Vb feitelijk vrijheidsontneming is, in welk geval alsnog beroep openstaat bij de vreemdelingenrechter (zie de uitspraak van de Afdeling van 12 december 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BY6364, onder ro. 6.2.1. en 6.2.4). Daarvan is in dit geval echter geen sprake. Dit gelet op de korte duur van de loungemaatregel, en evenmin anderszins is gebleken van feitelijke vrijheidsontneming.
De medische controle
4. Eiseres betoogt, onder verwijzing naar de uitspraak van deze rechtbank, zittingsplaats Roermond, van 10 augustus 2026 (ECLI:NL:RBDHA:2026:22391) dat de screening is uitgevoerd door de KMAR in plaats van gekwalificeerd medisch personeel. Dit is in strijd met van artikel 12 van de Screeningsverordening. Los hiervan zijn de controles die de KMAR wel heeft uitgevoerd onvolledig (geverbaliseerd). Dit klemt te meer nu eiseres kwetsbaar overkomt, in welk kader wordt verwezen naar een vluchtverhaalanalyse van Vluchtelingenwerk.
De rechtbank stelt vast dat eiseres aan de grens een verzoek om internationale bescherming heeft ingediend en zij niet aan de toegangsvoorwaarden voldeed. Hiermee voldoet eiseres aan de voorwaarden voor toepassing van de vrijheidsontnemende maatregel op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw. Dat is aangekruist dat sprake is van vrijheidsontneming in verband met de screeningsprocedure, alsmede dat aanleiding bestaat om de maatregel als bedoeld in artikel 6, derde lid, van de Vw op te leggen, maakt dat niet anders. Zoals verweerder ter zitting heeft toegelicht, is de screeningsprocedure abusievelijk aangekruist en is de maatregel opgelegd op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw. Uit de uitspraak van de Afdeling van 2 september 2026 (ECLI:NL:RVS:2026:5077, ro. 7 e.v.) volgt evenzo dat het aankruisen van zowel het behandelen van de asielaanvraag in de asielgrensprocedure als het aankruisen van vrijheidsontneming in verband met de screening niet naast elkaar kunnen bestaan. Eiseres kan de wijze waarop de screening is uitgevoerd, waaronder de voorlopige medische controle, aan de orde stellen in een eventueel beroep tegen de beslissing op haar asielaanvraag.
De vrijheidsontnemende maatregel wordt evenwel niet opgelegd of voortgezet indien sprake is van bijzondere individuele omstandigheden die vrijheidsontneming onevenredig bezwarend maken. Daarbij komt een zwaarwegend belang toe aan het grensbewakingsbelang.
De rechtbank is van oordeel dat, anders dan eiseres heeft betoogd, de verbalisant tijdens het gehoor voorafgaand aan de oplegging van de maatregel voldoende heeft onderzocht of de grensdetentie voor eiseres onevenredig bezwarend is. Zo heeft de verbalisant geïnformeerd naar de medische omstandigheden van eiseres en eiseres in de gelegenheid gesteld andere omstandigheden aan te voeren. Aan het eind van het gehoor zijn de eigen bevindingen van de verbalisant genoteerd en heeft hij aangegeven dat er geen onmiddellijk identificeerbare lichamelijke of geestelijke handicap en geen zichtbare of merkbare psychische of fysieke trauma’s zijn waargenomen of aangevoerd. Verder heeft verweerder er in de maatregel terecht op gewezen dat in het Justitieel Complex Schiphol (JCS) een medische dienst aanwezig is die gelijkwaardig is aan de gezondheidszorg in de vrije maatschappij. Niet is gebleken dat eiseres detentieongeschikt is of dat de in het JCS beschikbare medische zorg voor haar niet toereikend is. De vluchtverhaalanalyse van Vluchtelingenwerk is daartoe onvoldoende.
Gelet op het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat is voldaan aan de voorwaarden voor toepassing van de bevoegdheid tot het opleggen van een vrijheidsontnemende maatregel op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw en er geen aanleiding bestaat voor het oordeel dat de maatregel onevenredig bezwarend moet worden geacht.
Ambtshalve toetsing
5. Los van de door eiseres aangevoerde gronden, ziet de rechtbank in de door verweerder en eiseres verstrekte gegevens geen grond om te komen tot het oordeel dat aan de rechtmatigheidsvoorwaarden voor deze maatregel niet is voldaan.
Conclusie en gevolgen
6. Het beroep is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen.
7. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.
Beslissing
De rechtbank:
Deze uitspraak is gedaan door mr. A.M.J. Adriaansen, rechter, in aanwezigheid van mr. N. Felić, griffier.
De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Rechtsmiddel
Tegen deze uitspraak kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na de dag van bekendmaking.