RECHTBANK DEN HAAG
uitspraak van de enkelvoudige kamer van 25 september 2026 in de zaak tussen
[eiser] , v-nummer: [x] , eiser
de ambtenaar belast met de grensbewaking,
Zittingsplaats Arnhem
Bestuursrecht
zaaknummer: NL26.54107
(gemachtigde: mr. S. de Schutter),
en
(gemachtigde: mr. P.A.L.A. van Ittersum).
Procesverloop
Bij besluit van 12 september 2026 (het bestreden besluit) is aan eiser met toepassing van artikel 6, derde lid, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000) een vrijheidsontnemende maatregel opgelegd.
De ambtenaar heeft de rechtbank op grond van artikel 94, eerste lid, van de Vw 2000 van het besluit tot oplegging van de vrijheidsontnemende maatregel in kennis gesteld. Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Dit beroep moet tevens worden aangemerkt als een verzoek om toekenning van schadevergoeding.
De rechtbank heeft het beroep op 18 september 2026 op zitting behandeld. Eiser heeft met een afstandsverklaring afstand gedaan van zijn recht om ter zitting te worden gehoord. Zijn gemachtigde is, met bericht van verhindering, niet verschenen. De ambtenaar heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.
Overwegingen
1. Indien de rechtbank bij de beoordeling van het beroep van oordeel is dat de toepassing of tenuitvoerlegging van de maatregel in strijd is met de Vw 2000 dan wel bij afweging van alle daarbij betrokken belangen niet gerechtvaardigd is, verklaart zij op grond van artikel 94, zesde lid, van de Vw 2000 het beroep gegrond.
2. Op grond van artikel 5.1a van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb 2000) wordt een vrijheidsontnemende maatregel op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw 2000 opgelegd in het kader van het grensbewakingsbelang. Deze wordt niet opgelegd of voortgezet indien sprake is van bijzondere individuele omstandigheden die vrijheidsontneming onevenredig bezwarend maken.
Duur van de loungemaatregel
3. Eiser voert aan dat de loungemaatregel te lang (namelijk langer dan 24 uur) heeft geduurd. Hij is op 10 september 2026 rond 22:00 uur aangekomen op Schiphol en strafrechtelijk aangehouden. Eiser heeft toen direct een asielwens geuit. Dit volgt ook uit de strafrechtelijke contextinformatie. Pas op 12 september 2026 rond 12:00 uur is de vrijheidsontnemende maatregel aan eiser opgelegd en is hij overgebracht naar het Justitieel Complex Schiphol. Dit betekent dat eiser twee nachten, ongeveer 38 uur, zonder enige voorzieningen of rechtsbijstand heeft moeten doorbrengen nadat hij een asielwens had geuit.
Uit een proces-verbaal volgt dat eiser op 10 september 2026 om 23:28 uur is aangehouden in verband met vermoedelijke overtreding van artikel 231, tweede lid, van het Wetboek van Strafrecht. In ditzelfde proces-verbaal staat dat eiser op 11 september 2026 om 15:00 uur in vrijheid is gesteld (strafrechtelijk) en dat hij, in overleg met de officier van justitie diezelfde dag om 15:01 uur is overgedragen aan de afdeling Asiel en Artikel 4. Vervolgens is aan eiser op 11 september 2026 de loungemaatregel opgelegd, waarin is opgenomen dat eiser de aanwijzing heeft gekregen om zich op te houden in de internationale lounge van de luchthaven Schiphol tot 12 september 2026, 07:00 uur. Dit betekent dat het verblijf in de internationale lounge minder dan 24 uur heeft geduurd, wat – volgens vaste rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) – in beginsel aanvaardbaar is. Eiser heeft geen omstandigheden aangevoerd waarom in zijn specifieke geval een kortere termijn dan 24 uur onaanvaardbaar zou zijn. De beroepsgrond slaagt niet.
Geen gedwongen uitzetting naar Syrië
4. Eiser voert aan dat, hoewel het zicht op uitzetting in deze procedure niet wordt getoetst, het wel van belang is dat er op dit moment geen gedwongen uitzettingen naar Syrië plaatsvinden.
Uit vaste rechtspraak van de Afdeling volgt dat zicht op uitzetting geen voorwaarde is voor het opleggen van een vrijheidsontnemende maatregel op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw 2000. In dat kader is het dus niet relevant dat op dit moment geen gedwongen uitzettingen naar Syrië plaatsvinden. Voor het opleggen van een dergelijke maatregel is immers slechts vereist dat eiser aan de grens een asielaanvraag heeft ingediend en dat de ambtenaar heeft besloten deze in de grensprocedure te behandelen. De beroepsgrond slaagt niet.
Lichter middel
5. Eiser voert aan dat met een minder dwingende maatregel had kunnen worden volstaan. Er is geen reden om aan te nemen dat eisers asielaanvraag wordt afgewezen. Daarnaast beschikt hij over een geldig paspoort. De enkele stelling van de ambtenaar dat met een vrijheidsontnemende maatregel wordt voorkomen dat eiser toegang krijgt tot het grondgebied, is onvoldoende. Ook wijst eiser op de uitspraak van deze rechtbank, zittingsplaats Amsterdam van 15 september 2026, waarin prejudiciële vragen zijn gesteld over hoe de handelswijze van de ambtenaar – het standaard niet toepassen van een lichter middel onder verwijzing naar het grensbewakingsbelang– zicht verhoudt tot het Unierecht.
De rechtbank stelt vast dat eiser aan de grens een verzoek om internationale bescherming heeft ingediend terwijl hij niet aan de toegangsvoorwaarden voldeed. Hiermee voldoet eiser aan de voorwaarden voor toepassing van de vrijheidsontnemende maatregel op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw 2000. Uit de uitspraak van de Afdeling van
2 september 2026 volgt dat de ambtenaar in het grensbewakingsbelang voldoende noodzaak mag zien om een vrijheidsontnemende maatregel op te leggen, en dat de beoordeling van de ambtenaar of met een lichter middel had moeten worden volstaan, niet verder strekt dan de beoordeling of de grensdetentie onevenredig bezwarend is. De rechtbank is van oordeel dat de ambtenaar met de vragen die hij in het gehoor aan eiser heeft gesteld, voldoende heeft onderzocht of de grensdetentie voor eiser onevenredig bezwarend is. Zo heeft hij geïnformeerd naar de medische omstandigheden van eiser, gevraagd of eiser familieleden in Nederland of in de Europese Unie heeft die hier rechtmatig verblijven en eiser in de gelegenheid gesteld andere omstandigheden aan te voeren. Eiser heeft in het gehoor geen bijzondere omstandigheden naar voren gebracht. Ook heeft eiser tijdens het gehoor verklaard geen problemen te hebben met een gesloten plaatsing. De rechtbank is daarom van oordeel dat de ambtenaar in de maatregel, onder verwijzing naar het grensbewakingsbelang, voldoende heeft gemotiveerd dat er geen aanleiding is om een lichter middel toe te passen.
De huidige capaciteit van de asielgrensprocedure
6. Eiser voert aan dat op ieder moment in het jaar in de gehele Europese Unie 30.000 vreemdelingen in de asielgrensprocedure geplaatst moeten zijn en verwijst daarbij naar artikel 46 van de Procedureverordening (Verordening 2024/1348). In Nederland moeten op ieder moment van het jaar 211 vreemdelingen in de asielgrensprocedure geplaatst zijn. Indien de maximumcapaciteit is bereikt, moeten alleen de categorieën vreemdelingen die een gevaar vormen voor de openbare orde nog verplicht in de asielgrensprocedure worden geplaatst. Eiser wil daarom vernemen wat de huidige capaciteit is, omdat dit noodzakelijk is om te kunnen beoordelen of zijn zaak zich – gelet op de huidige capaciteit – leent voor de grensdetentie.
De asielgrensprocedure is bedoeld voor de behandeling van verzoeken om internationale bescherming die aan de grens zijn ingediend door derdelanders/staatlozen die niet voldoen aan de toegangsvoorwaarden. Nederland moet altijd een bepaalde capaciteit beschikbaar hebben voor het behandelen van aanvragen in de asielgrensprocedure. De toereikende capaciteit is voor de periode van 12 juni 2026 tot 12 juni 2027 vastgesteld op 211 plaatsen voor Nederland. Verder is er voor elke lidstaat een maximumaantal verzoeken vastgesteld dat in ieder geval in de asielgrensprocedure afgedaan moet worden. Dat is voor Nederland in de hiervoor genoemde periode vastgesteld op 422. Als het maximumaantal is bereikt, is er geen verplichte behandeling in de grensprocedure meer vereist, behoudens bepaalde gevallen. Dit laat echter onverlet dat – indien de maximumcapaciteit is bereikt – er nog steeds een bevoegdheid voor de lidstaten bestaat om in bepaalde andere (niet-verplichte) gevallen toepassing te geven aan de asielgrensprocedure.
Tijdens de zitting heeft de ambtenaar desgevraagd niet kunnen aangeven welke capaciteit momenteel is bereikt. Nog daargelaten of de maximumcapaciteit is bereikt, kan wat eiser heeft aangevoerd – gelet op hetgeen hiervoor is overwogen – niet leiden tot het oordeel dat de vrijheidsontnemende maatregel onrechtmatig is. Of eiser verplicht of onverplicht in grensdetentie is geplaatst, is niet van belang voor de vraag of de maatregel rechtmatig is opgelegd.
Conclusie en gevolgen
7. Het beroep is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep ongegrond;
- wijst het verzoek om schadevergoeding af.
Deze uitspraak is gedaan door mr. G.W.B. Heijmans, rechter, in aanwezigheid van
mr. J.M. van Kouwen, griffier.
De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Rechtsmiddel
Tegen deze uitspraak kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na de dag van bekendmaking.