Wijziging vermelding geslacht in de geboorteakte en voornaamswijziging
Beschikking op het op 9 oktober 2024 ingekomen verzoekschrift van:
[verzoekster],
verzoekster, hierna gelet op diens genderbeleving te noemen: “[voornaam]”,
wonende op een bij de rechtbank bekend adres,
advocaat: mr. K.M. Smienk te De Meern, gemeente Utrecht.
Als belanghebbende wordt aangemerkt:
de ambtenaar van de burgerlijke stand van de [gemeente],
de ambtenaar.
Procedure
De rechtbank heeft kennisgenomen van de stukken, waaronder:
- het verzoekschrift, met bijlagen;
- de brief van de ambtenaar van 9 oktober 2024;
- het F9-bericht van 28 september 2025, met bijlage;
- het F9-bericht van 1 december 2025, met als bijlage een deskundigenverklaring;
Op 22 september 2025 is de zaak op een zitting van deze rechtbank behandeld. Hierbij zijn verschenen: [voornaam], bijgestaan door hun advocaat en [naam 1] namens de ambtenaar.
Verzoek
Subsidiair:
Het verzoekschrift strekt, na wijziging, om:
Primair:
- de ambtenaar te gelasten om aan de geboorteakte, ingeschreven in het register van de [gemeente] van het jaar 2002 (aktenummer: [nummer]) latere vermelding toe te voegen van wijziging van het geslacht, in die zin dat het geslacht ‘-’ zal zijn.
De ambtenaar heeft geen verweer gevoerd.
Feiten
- Blijkens een afschrift van akte van geboorte met aktenummer [nummer] van het jaar 2002 van de burgerlijke stand van de [gemeente], opgemaakt op 1 mei 2022 is op [geboortedatum]2002 geboren: [verzoekster].
- [voornaam] heeft de Nederlandse nationaliteit.
Beoordeling
Wijziging vermelding geslacht in de geboorteakte
Ter onderbouwing van hun verzoek heeft [voornaam] aangevoerd dat die een non-binaire beleving heeft van diens gender, waarbij een nadere toelichting is gegeven in een aan het verzoek gehechte brief. [voornaam] heeft de overtuiging niet tot het mannelijke en niet tot het vrouwelijke geslacht te behoren en identificeert zich dan ook niet specifiek als man of vrouw. In het dagelijks leven loopt [voornaam] tegen problemen aan, vooral bij afspraken en het invullen van gegevens. [voornaam] vindt het belangrijk dat de juridische werkelijkheid in overeenstemming wordt gebracht met diens sociale en dagelijkse werkelijkheid.
De rechtbank overweegt als volgt. De wet biedt op dit moment geen mogelijkheid om het onderhavige verzoek toe te wijzen. Er is namelijk geen wettelijke bepaling die het voor non-binaire personen mogelijk maakt zich als genderneutraal te laten registreren. Echter, zoals in de uitspraak van deze rechtbank van 16 december 2025 is toegelicht (ECLI:NL:RBDHA:2025:24053), levert het ontbreken van deze mogelijkheid een ongeoorloofd onderscheid op tussen transgender en genderneutrale personen en aldus een onderscheid naar geslacht, zoals bedoeld in artikel 26 van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (IVBPR) en artikel 1 lid 2 van het Protocol nummer 12 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). De rechtbank is van oordeel dat het individuele belang van [voornaam] bij de mogelijkheid tot verbetering van de geboorteakte onder deze omstandigheden zwaarder weegt dan het algemene belang van een strikte handhaving van de huidige wettelijke regeling.
De rechtbank zal daarom artikel 1:28 van het Burgerlijk Wetboek (BW) analoog toepassen op het verzoek van [voornaam].
Deskundigenverklaring
[voornaam] heeft een deskundigenverklaring als bedoeld in artikel 1:28a BW overgelegd van 1 december 2025 van drs. [naam 2], psychotherapeut, waaruit blijkt dat bij hen sprake is van een duurzame overtuiging zich niet met één gender te identificeren. De rechtbank is van oordeel dat [voornaam] voldoende heeft aangetoond dat die een non-binaire beleving van diens gender heeft. In de deskundigenverklaring leest de rechtbank dat bij [voornaam] sprake is van een weloverwogen keuze om de vermelding van het geslacht in de geboorteakte te laten wijzigen.
De rechtbank zal de ambtenaar dan ook gelasten om aan de geboorteakte van [voornaam] een latere vermelding toe te voegen van de wijziging van het geslacht, in die zin dat het geslacht ‘X’ zal zijn. Nu het primaire verzoek wordt toegewezen, komt de rechtbank niet toe aan het subsidiaire verzoek, zodat dit wordt afgewezen.
Voornaamswijziging
Naar het oordeel van de rechtbank is voldoende gebleken van een zwaarwichtig belang bij toewijzing van het verzoek tot voornaamswijziging. De gevraagde voornaam is geoorloofd naar de maatstaven van artikel 1:4, tweede lid, BW. De rechtbank zal het verzoek daarom toewijzen.
De aard van de zaak verzet zich tegen het bij voorraad uitvoerbaar verklaren van de beschikking, zodat het daartoe strekkende verzoek wordt afgewezen.
Beslissing
De rechtbank:
gelast de ambtenaar van de burgerlijke stand van de [gemeente] om aan de geboorteakte een latere vermelding toe te voegen van de wijziging van het geslacht in die zin dat het geslacht zal zijn “X”;
gelast de wijziging van de voornaam, in die zin dat de voornaam zal luiden: “[voornaam]”;
wijst af het meer of anders verzochte.