[eiser] ,
geboren op [geboortedag] 1996, van Somalische nationaliteit, eiser/verzoeker (eiser),
(gemachtigde: mr. M.B. van den Toorn - Volkers),
en
de minister van Asiel en Migratie, de minister,
(gemachtigde: mr. B.W. Zagers).
Inleiding
1. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank/voorzieningenrechter (rechtbank) het beroep van eiser tegen de afwijzing van zijn asielaanvraag en zijn verzoek om een voorlopige voorziening.
De minister heeft met het bestreden besluit van 4 augustus 2025 deze aanvraag afgewezen als kennelijk ongegrond. Daarnaast heeft de minister tegen eiser een terugkeerbesluit uitgevaardigd en inreisverbod opgelegd voor de duur van twee jaar.
Eiser heeft tegen het bestreden besluit beroep ingesteld en de voorzieningenrechter verzocht om een voorlopige voorziening te treffen, die ertoe strekt dat hij de behandeling van zijn beroep in Nederland mag afwachten.
De rechtbank heeft het beroep en de voorlopige voorziening op 11 februari 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser, A. Ahmed als tolk in de Somalische taal en de gemachtigde van de minister.
Beoordeling door de rechtbank
2. De rechtbank beoordeelt het beroep tegen de afwijzing van de asielaanvraag van eiser en zijn verzoek om een voorlopige voorziening. Zij doet dat aan de hand van de beroepsgronden van eiser.
3. Naar het oordeel van de rechtbank is het beroep gegrond. De voorlopige voorziening wordt afgewezen. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
Asielrelaas
4. Eiser heeft aan zijn asielrelaas ten grondslag gelegd hij [eiser] is, geboren op [geboortedag] 1996, enkel de Somalische nationaliteit heeft en tot de Hawiye bevolkingsgroep behoort. Eiser is uit Somalië vertrokken omdat hij problemen had met
Al-Shabaab. In Kenia heeft eiser problemen gehad met de politie die hem aangehouden en mishandeld hebben. Ook vreest eiser opgepakt en uitgezet te worden en had hij problemen met andere Somaliërs die hem uitgescholden hebben. Eiser vreest voor Al-Shabaab in Somalië en voor de Keniaanse autoriteiten omdat hij frauduleus een Keniaans paspoort heeft verkregen.
Het bestreden besluit
5. Het asielrelaas bevat volgens de minister de volgende relevante asielmotieven:
De minister heeft de identiteit, nationaliteit en herkomst van eiser ongeloofwaardig geacht. Eiser heeft namelijk gereisd met een echt bevonden Keniaans paspoort en geen inspanning geleverd om zijn Keniaanse nationaliteit te weerleggen. Ook komen zijn verklaringen niet overeen met het echt bevonden Keniaanse paspoort en heeft eiser niet aannemelijk gemaakt dat het paspoort is gekocht. Daarnaast heeft de minister de problemen in Kenia met de autoriteiten en andere Somaliërs ook ongeloofwaardig geacht. Eisers verklaringen vormen geen samenhangend en aannemelijk geheel. De problemen in verband met het gestelde illegaal verblijf in Kenia zijn namelijk ongerijmd. Ook zijn de verklaringen van eiser over zijn aanhouding en mishandeling door de politieambtenaren summier en vaag. Dat eiser in Kenia niet veilig is voor Al-Shabaab berust op aannames en ook eisers verklaringen over zijn gestelde problemen met Somaliërs in Kenia zijn zeer summier en vaag. De problemen met Al-Shabaab in Somalië zijn door de minister niet getoetst. Omdat eiser de minister heeft misleid over zijn nationaliteit is, heeft de minister de asielaanvraag afgewezen als kennelijk ongegrond.
Inspanningsverplichting
6. De minister heeft zich kortgezegd op het standpunt gesteld dat het gegeven dat
eiser over een echt bevonden Keniaans paspoort beschikt, maakt dat van de daarin
opgenomen persoonsgegevens dient te worden uitgegaan. De minister stelt zich op het standpunt dat eiser onvoldoende inspanning heeft geleverd om zijn Keniaanse nationaliteit te weerleggen. Zijn verklaringen komen niet overeen met het echt bevonden Keniaanse paspoort en eiser heeft niet aannemelijk gemaakt dat het paspoort is gekocht. Op de zitting heeft de minister verder toegelicht dat, zoals ook volgt uit de e-mail van 2 oktober 2025 van de IND naar de gemachtigde van eiser, zij bereid zijn om een (gewaarmerkte) kopie van het paspoort rechtstreeks naar de Keniaanse autoriteiten te zenden zodra eiser aannemelijk heeft gemaakt dat er geen andere mogelijkheden zijn om uitsluitsel te verkrijgen van de Keniaanse autoriteiten over zijn persoonsgegevens (bijvoorbeeld middels het systeem van vingerafdrukken). Eiser beschikt niet over het Keniaanse paspoort (omdat dat bij de IND is), waarvan hij stelt dat het frauduleus is verkregen en waarvan hij derhalve ook geen rechthebbende zou zijn, en dus ligt het op eisers weg om op een andere manier uitsluitsel te krijgen over zijn gestelde identiteit en nationaliteit. Niet is gebleken dat eiser getracht heeft alternatieven te vinden om zijn identiteit en nationaliteit bevestigd te krijgen, buiten toezending van het originele Keniaanse paspoort aan de Keniaanse ambassade. Ter onderbouwing hiervan verwijst de minister naar een uitspraak van deze rechtbank van 2 december 2025 waaruit volgt dat de vreemdeling onvoldoende heeft gedaan om aan haar inspanningsverplichting te voldoen.
Uit de uitspraak van de Afdeling van 14 maart 2024, volgt dat de minister in beginsel mag uitgaan van de gegevens zoals vermeld in een authentiek bevonden paspoort en dat het in de eerste plaats op de weg van de vreemdeling ligt om aannemelijk te maken dat een echt bevonden paspoort op frauduleuze wijze is verkregen. Uit deze uitspraak volgt verder dat van een vreemdeling mag worden verwacht dat hij alles doet waar hij redelijkerwijs toe in staat is om van de Keniaanse autoriteiten een verklaring te verkrijgen waaruit blijkt of zij het Keniaanse paspoort aanmerken als rechtsgeldig afgegeven en/of zij eiser als hun onderdaan beschouwen. De vreemdeling kan daartoe contact opnemen met de diplomatieke vertegenwoordiging van het land dat het paspoort heeft afgegeven in een voor hen gangbare taal. Daarnaast moet de vreemdeling de door de betreffende autoriteiten voorgeschreven procedures volgen, de gevraagde informatie verstrekken en zo nodig rappelleren. Als de vreemdeling onvoldoende moeite heeft gedaan om een verklaring, als hiervoor bedoeld, van de autoriteiten te verkrijgen, mag de minister ervan uitgaan dat de vreemdeling de nationaliteit heeft die op het paspoort is vermeld. Als de vreemdeling een oprechte inspanning heeft geleverd om van de autoriteiten een verklaring te krijgen over de verkrijging van zijn paspoort en/of zijn nationaliteit, maar daar desondanks niet in is geslaagd, is het aan de minister om die autoriteiten te benaderen.
De rechtbank overweegt als volgt. De minister is van de identiteitsgegevens en nationaliteit uitgegaan die in het Keniaanse paspoort staan. Niet is betwist dat dit paspoort echt is bevonden en dat het paspoort de foto van eiser bevat. In beginsel kan de minister dan ook van deze identiteitsgegevens uitgaan. Gelet op de inspanningsverplichting had de minister naar het oordeel van de rechtbank echter nader onderzoek moeten doen alvorens
deze gegevens eiser tegen te werpen. Eiser heeft namelijk een oprechte inspanning geleverd om in contact te komen met de Keniaanse autoriteiten. Eiser heeft meerdere e-mails gestuurd naar de Keniaanse autoriteiten. Dit heeft eiser gedaan in een voor de Keniaanse autoriteiten gangbare taal, namelijk Engels. Daarnaast heeft de Keniaanse ambassade aan eiser aangeboden om met zijn gemachtigde langs te komen met het Keniaanse paspoort. Vervolgens heeft de gemachtigde van eiser meerdere malen aan de IND verzocht om het Keniaanse paspoort naar haar toe te zenden of naar de Keniaanse ambassade zodat er een gewaarmerkte kopie van kan worden gemaakt en naar Kenia kan worden verzonden. De minister heeft ondanks herhaald verzoek hiertoe van de gemachtigde van eiser het Keniaanse paspoort niet ter beschikking willen stellen. Eiser heeft met het voorgaande voldaan aan de voorwaarden uit voornoemde uitspraak van de Afdeling door de wijze waarop hij contact heeft gelegd met de autoriteiten, de reactie daarop schriftelijk vast te leggen en te rappelleren. Het standpunt van de minister dat eiser alle middelen via de Keniaanse autoriteiten uitgeput moet hebben alvorens hij bereid is een gewaarmerkte kopie van het in zijn bezit zijnde Keniaanse paspoort toe te sturen, volgt de rechtbank dan ook niet. Dat eiser deze stap (bijvoorbeeld middels het systeem van vingerafdrukken) eerst nog moet nemen voordat het aan de minister is om contact op te nemen met de Keniaanse autoriteiten volgt namelijk nergens uit, ook niet uit de voornoemde uitspraak van de Afdeling. De rechtbank is van oordeel dat eiser aan zijn inspanningsverplichting heeft voldaan.
Daar komt bij dat eiser onbetwist heeft gesteld dat een grote groep vreemdelingen met een vergelijkbaar verhaal – Somalische identiteit en nationaliteit, terwijl zij in het bezit zijn van een Keniaans paspoort – zich eveneens recent bij de minister heeft gemeld. Bij het overhandigen van het Keniaanse paspoort op Schiphol heeft eiser direct verklaard dat hij het Keniaanse paspoort heeft gekocht. Verder heeft eiser tijdens zijn gehoren nogmaals verklaard dat hij dit paspoort heeft gekocht teneinde Kenia uit te kunnen reizen en ook op welke manier hij dit paspoort heeft gekocht.
Daarnaast heeft eiser veel documenten overgelegd om zijn Somalische nationaliteit te onderbouwen namelijk:
Echt bevonden Keniaans paspoort;
Een origineel, verlopen Somalisch paspoort;
Certificate of identity confirmation [plaats 1] ;
Geboortecertificaat;
Middelbare school certificaat;
Cijferlijst [school] 2011/2012;
Kopie van letter of conduct [school] ;
Werkgeversverklaring [bedrijf] ;
Lerarencertificaat [bedrijf] ;
Document Somalische ambassade [plaats 2] ;
Studentenpas [universiteit] ;
Verblijfsvergunning Turkije;
Twee kopieën documenten [universiteit] .
Op de overgelegde documenten waar een geboortedatum op is geregistreerd, staat de geboortedatum van [geboortedag] 1996, de geboortedatum die eiser vanaf het begin af aan zegt te hebben. Deze geboortedatum komt niet overeen met de geboortedatum die op het Keniaanse paspoort staat. De rechtbank overweegt dat dit eisers verklaring ondersteund dat hij bij de verkrijging van het Keniaanse paspoort enkel zijn naam en geboortejaar hoefde op te geven en de geboortedatum op het Keniaanse paspoort daarom niet kan kloppen. Bovendien is eiser tijdens de gehoren en op de zitting gehoord met een tolk in de Somalische taal.
Deze omstandigheden maken dat de rechtbank naast haar oordeel dat eiser voldoende inspanningen heeft verricht ook van oordeel is dat het erop lijkt dat het hier gaat om een Somaliër die een Keniaans paspoort heeft gekocht.
Gelet op het voorgaande kan de minister niet zonder nadere motivering stellen dat eisers identiteit, nationaliteit en herkomst ongeloofwaardig zijn en eiser hem heeft misleid over zijn identiteit en nationaliteit zodat het nu aan de minister is om nader onderzoek te doen. De beroepsgrond slaagt.
Conclusie en gevolgen
7. Het beroep is gegrond. Het bestreden besluit wordt vernietigd wegens strijd met
artikel 3:2 en artikel 3:46 van de Algemene wet bestuursrecht. De minister zal daarom een
nieuw besluit moeten nemen met inachtneming van deze uitspraak. De rechtbank stelt
hiervoor een termijn van zes weken. Omdat met deze uitspraak op het beroep wordt beslist
is een voorlopige voorziening niet meer nodig. Het verzoek daartoe wordt daarom
afgewezen.
8. De rechtbank veroordeelt de minister in de door eiser gemaakte proceskosten. Deze
kosten stelt de rechtbank op grond van het Besluit proceskosten bestuursrecht voor de door
een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand vast op € 2.802,- (1 punt voor het indienen
van het beroepschrift, 1 punt voor het indienen van het verzoekschrift en 1 punt voor het verschijnen ter zitting, met een waarde per punt van € 934,- en een wegingsfactor 1).
Beslissing
De rechtbank, in de zaak geregistreerd onder zaaknummer NL25.36994:
- verklaart het beroep gegrond;
- vernietigt het bestreden besluit;
- draagt de minister op binnen zes weken na de dag van verzending van deze uitspraak een nieuw besluit te nemen op de aanvraag met inachtneming van deze uitspraak;
- veroordeelt de minister in de proceskosten van eiser tot een bedrag van € 1.868,-.
De voorzieningenrechter, in de zaak geregistreerd onder zaaknummer NL25.36995:
- wijst het verzoek om een voorlopige voorziening af;
- veroordeelt de minister in de proceskosten van eiser tot een bedrag van € 934,-.
Deze uitspraak is gedaan door mr. J.G. Vegter, (voorzieningen)rechter, in aanwezigheid van
mr. K. Mertens, griffier.
De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen. Tegen de uitspraak op het verzoek om een voorlopige voorziening is geen hoger beroep of verzet mogelijk.