RECHTBANK DEN HAAG
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiser],
de minister van Asiel en Migratie, verweerder,
Zittingsplaats Roermond
Bestuursrecht
zaaknummer: NL25.28614
geboren op [geboortedatum] 2006,
Eritrese nationaliteit,
(V-nummer: [V-nummer]),
eiser,
(gemachtigde: mr. G. Ocak),
en
(gemachtigde: mr. K. Boonen).
Procesverloop
Eiser heeft op 29 mei 2023 een verzoek om internationale bescherming ingediend.
Verweerder heeft dit verzoek bij besluit van 10 juni 2025 ingewilligd en aan eiser een verblijfsvergunning asiel op grond van artikel 29, eerste lid, aanhef en onder b, Vw verleend. Deze vergunning is geldig van 29 mei 2023 tot 29 mei 2028.
Eiser heeft beroep ingesteld tegen het besluit van 10 juni 2025.
De rechtbank heeft het beroep op 15 april 2026 op zitting behandeld. Eiser is verschenen, bijgestaan door zijn gemachtigde. Verweerder heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.
Overwegingen
1. Eiser is geboren in Eritrea en stelt minderjarig te zijn geweest ten tijde van zijn asielaanvraag. Verweerder acht de verklaringen van eiser over zijn nationaliteit en herkomst geloofwaardig, maar volgt de door eiser opgegeven leeftijd niet.
2. Het geschil in de onderhavige procedure ziet uitsluitend op de vraag of verweerder deugdelijk heeft gemotiveerd dat de verklaringen van eiser over zijn leeftijd ongeloofwaardig zijn.
3. De rechtbank zal het beroep gegrond verklaren en het bestreden besluit vernietigen, voor zover daarin is vastgesteld dat eiser is geboren op [geboortedatum] 2005. De rechtbank motiveert dit als volgt.
4. Eiser is de Unie via Italië ingereisd. Tussen Nederland en Italië is op 21 september 2023 een claimakkoord tot stand gekomen. Verweerder heeft eiser niet tijdig kunnen overdragen aan Italië en heeft daarom de asielaanvraag van eiser inhoudelijk behandeld en geconcludeerd dat aan eiser een internationale beschermingsstatus moet worden verleend.
5. Eiser heeft op 30 mei 2023 een eerste ‘verhoor’ gehad door twee BOA’s van de Avim Noord-Nederland. Op 2 juni 2023 heeft verweerder eiser gehoord in een zogenoemd ‘gehoor aanmeldfase’. In beide gehoren is eiser geschouwd omdat eiser geen authentieke en geldige identiteitsdocumenten kon overleggen. Verweerder heeft de verklaringen van eiser over zijn herkomst en nationaliteit geloofwaardig geacht terwijl eiser geen ander bewijsmiddel heeft dan zijn eigen verklaringen. De rechtbank acht het opmerkelijk dat de verklaringen over de leeftijd, die consistent en gedetailleerd zijn, niet worden gevolgd. In beide gehoren is op basis van de schouw de conclusie getrokken dat eiser ‘evident meerderjarig’ is.
6. Deze rechtbank en zittingsplaats heeft op 25 juni 2024 een uitspraak gedaan over de bewijswaarde van de leeftijdsschouw ( ECLI:NL:RBDHA:2024:9885). De Afdeling heeft in haar uitspraak van 20 augustus 2025 de uitspraak van de rechtbank deels vernietigd (ECLI:NL:RVS:2025:3801). De Afdeling heeft in deze uitspraak onder meer het navolgende overwogen:
(…)
Conclusie over de leeftijdsschouw in het algemeen
13. Gelet op al het voorgaande komt de Afdeling tot de conclusie dat in het algemeen de leeftijdsschouw zorgvuldig is en het beleid zoals de minister dat in paragraaf C1/2.1 van de Vc 2000 en in de Werkinstructie 2025/1 heeft uitgewerkt, op een zorgvuldige wijze is vormgegeven en redelijk is. De leeftijdsschouw is een bruikbaar middel voor de vaststelling of er twijfel bestaat over de opgegeven leeftijd van een vreemdeling. De Afdeling benadrukt daarbij dat, om tot een zorgvuldige schouw te komen in een individuele zaak, het van belang is dat de verslaglegging zorgvuldig gebeurt en dat alle observaties, vanaf de ontmoeting tot de afsluiting, in het verslag staan beschreven. Ook moeten de conclusies van de schouw in de verslaglegging worden verbonden aan de observaties tijdens het gehoor, bestaande uit de uiterlijke kenmerken, verklaringen en gedragingen van een vreemdeling. Alleen dan is een leeftijdsschouw voldoende zorgvuldig, inzichtelijk en concludent.
(…)
Conclusie
20. Het hoger beroep is gegrond. De Afdeling vernietigt de uitspraak van de rechtbank, voor zover zij de leeftijd van betrokkene heeft vastgesteld op 1 maart 2004. Voor het overige bevestigt de Afdeling de uitspraak van de rechtbank met verbetering van de gronden waarop deze rust. De rechtbank heeft namelijk ten onrechte overwogen dat de leeftijdsschouw geen bruikbaar middel is voor de beoordeling van de leeftijd van een vreemdeling. Maar de rechtbank heeft terecht overwogen dat de leeftijdsschouwen in deze zaak onzorgvuldig zijn geweest. Daarom heeft de rechtbank het beroep terecht gegrond verklaard. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.
(…)
7. In het proces-verbaal van het op 30 mei 2023 gehouden eerste ‘verhoor’ door twee BOA’s van de Avim Noord-Nederland is onder meer het navolgende vermeld:
(…)
NOOT verbalisanten:
Lichamelijke kenmerken:
-Betrokkene heeft wel opvallende kraaienpoten/rimpels om de ogen.
-Betrokkene heeft wel terugwijkende haargrens een haargrens die behoorlijk terugwijkend is.
-Betrokkene heeft wel duidelijk zichtbare groeven rond de mondhoeken.
-Betrokkene heeft geen grijze haren.
-Betrokkene heeft wel duidelijk zichtbare adamsappel.
-Betrokkene heeft wel stoppels.
Gedrag betrokkene:
-Betrokkene kijkt naar beneden tijdens het gehoor. Betrokkene weet de leeftijd van ouders
niet. Betrokkene werd emotioneel en begon te huilen wanneer het over zijn moeder ging .
-Betrokkene begon veel te slikken bij de vraag welke leeftijd hij heeft opgegeven in Italië.
-Betrokkene geeft aan dat hij in Italië geregistreerd staat onder de leeftijd van 20 jaar oud. - -Betrokkene kon niet goed onderbouwen waarom dit in Italië geregistreerd staat.
Wij, verbalisanten, vinden dat de lichamelijke kenmerken van betrokkene, eerder passen bij iemand van 20 jaar oud, in plaats van iemand van 16 jaar oud zoals betrokkene bij ons op geeft.
op basis van bovenstaande verklaringen en signalen oordelen wij unaniem dat geconcludeerd kan worden dat de vreemdeling evident meerderjarig is.
(…)
8. De rechtbank overweegt dat er geen toelichting is gegeven waarom het ‘naar beneden kijken’ relevant is bij het beoordelen van de biologische leeftijd van eiser. Dat eiser moet huilen als hij vragen krijgt over zijn moeder lijkt ook geen omstandigheid waaruit kan worden afgeleid of eiser op dat moment 18+ of 18- is. De rechtbank kan niet afleiden of de BOA’s het ‘slikken’ van eiser hebben laten meewegen in de interpretatie van de schouwbevindingen. Eiser heeft nu juist wel heel concreet aangegeven waarom hij in Italië heeft verklaard meerderjarig te zijn. Het is tot slot zeer opmerkelijk dat de BOA’s zich niet beperken tot het aangeven of zij eiser evident minderjarig of evident meerderjarig vinden of hieraan twijfelen maar opschrijven dat zij vinden dat de lichamelijke kenmerken eerder passen bij iemand van 20 jaar oud in plaats van iemand van 16 jaar. Dat de BOA’s ‘iets vinden’ moge zo zijn. Het is echter aan deze BOA’s om te onderbouwen waarom zij dat vinden. Deze onderbouwing ontbreekt volledig zodat aan deze schouwbevindingen geen waarde toekomt.
9. In het verslag van het op 2 juni 2023 door verweerder gehouden ‘gehoor aanmeldfase’ is onder meer het navolgende vermeld:
(…)
Lichamelijke kenmerken:
Betrokkene heeft wel opvallende kraaienpoten/ rimpels om de ogen.
Betrokkene heeft wel een duidelijk zichtbare terugwijkende haargrens.
Betrokkene heeft wel duidelijk zichtbare groeven in zijn voorhoofd.
Betrokkene heeft geen grijze haren.
Betrokkene heeft wel bakkebaarden.
Betrokkene heeft wel zichtbare stoppels op zijn bovenlip, wang en kin.
Betrokkene heeft wel een oudere huid met oneffenheden en putjes.
Betrokkene heeft geen acne op zijn gezicht.
Betrokkene heeft een duidelijk zichtbare ademsappel.
Gedrag betrokkene:
Betrokkene heeft gedurende het hele gesprek zijn handen over elkaar en heeft een gesloten houding.
Betrokkene zit tijdens het gesprek in elkaar gedoken.
Betrokkene lijkt oogcontact met mij te willen vermijden door weg te kijken en constant de tolk aan te kijken.
Betrokkene kijkt erg vaak tijdens het gesprek naar de tafel.
Betrokkene zit het gehele gehoor stil en beweegt niet of nauwelijks.
Betrokkene slikt tijdens het gehoor veelvuldig wanneer wordt gevraagd naar data en leeftijden. Betrokkene geeft hiermee de indruk dat hij zenuwachtig is.
Verklaringen betrokkene:
Betrokkene heeft verklaard dat hij is geboren op [geboortedatum] 2006. Betrokkene heeft verklaard dat hij voor het eerst naar school is gegaan toen hij zeven jaar oud was. Betrokkene verklaart dat hij voor het eerst naar school ging in 2013 en dat hij tot 2018 naar school is gegaan. Betrokkene heeft verklaard dat hij twaalf jaar oud was toen hij stopte met school in 2018. Betrokkene heeft verklaard dat hij in Italië een meerderjarige leeftijd van twintig jaar heeft opgegeven zodat hij niet als minderjarige vastgehouden zou worden in Italië.
Conclusie
Gelet op het voorgaande wordt betrokkene niet gevolgd in de door hem opgegeven geboortedatum. Betrokkene heeft naar mijn mening de uiterlijke kenmerken van een volwassene, zo heeft betrokkene duidelijk zichtbare stoppels op zijn wang, kin en bovenlip. Ook heeft betrokkene in zijn gezicht putjes en oneffenheden wat naar mijn mening duidt op een rijpere huid. Daarnaast heeft betrokkene ook zeer aanwezige groeven in zijn voorhoofd en rimpels/kraaienpoten rondom zijn oogleden.
Gelet op de gedragskenmerken wordt betrokkene niet in de door hem opgegeven geboortedatum gevolgd. Betrokkene had gedurende het gesprek een gesloten houding, keek veel naar de tafel en leek elk oogcontact met mij te willen vermijden. Daarnaast was het opvallend dat betrokkene vaak slikte zodra er vragen werden gesteld over leeftijd, geboortedata en jaartallen. Deze gedragskenmerken wekken de indruk dat betrokkene zenuwachtig was en mogelijk onjuiste informatie wilde overbrengen.
De verklaringen van betrokkene komen wel overeen met de gestelde leeftijd, echter is dit niet dusdanig zwaarwegend dat de gestelde leeftijd van betrokkene wordt aangenomen.
Schouw
Op basis van bovenstaande verklaringen en signalen oordeel ik dat geconcludeerd kan worden dat de vreemdeling evident meerderjarig is.
(…)
10. De rechtbank begrijpt niet wat wordt bedoeld met ‘oudere huid’ en begrijpt niet waarom het niet hebben van acne een indicatie zou zijn voor meerderjarigheid. De rechtbank begrijpt dit niet omdat dit niet is toegelicht in het schouwrapport. De rechtbank overweegt verder dat niet is gemotiveerd waarom de gerapporteerde gedragingen worden beschouwd als een aanwijzing voor meerderjarigheid. Alle vermelde gedragingen kunnen net zo goed worden gezien als aanwijzing dat eiser minderjarig is. Voor zover eiser met zijn gedragingen ‘de indruk wekt’ dat hij zenuwachtig is, had dit gewoon aan eiser gevraagd kunnen worden. Dat heeft de rechtbank ter zitting gedaan en eiser heeft bevestigd dat hij tijdens deze gehoren zenuwachtig was. Dat de vermelde gedragingen ‘de indruk wekken dat betrokkene zenuwachtig was en mogelijk onjuiste informatie wilde overbrengen’ is een stelling die geheel niet is onderbouwd. Er kunnen legio redenen zijn dat eiser zenuwachtig is. Het had voor de hand gelegen dat de hoormedewerker in het gehoor eiser had geconfronteerd met de indruk die hij maakt zodat hij hierop had kunnen reageren. Voor zover de hoormedewerker zijn schouwconclusies heeft gebaseerd op de gedragingen van eiser, merkt de rechtbank op dat de interpretatie van die gedragingen, zoals ook al aangegeven ter zitting, uitsluitend is gebaseerd op aannames. Tevens is niet gemotiveerd waarom de verklaringen van eiser niet dusdanig zwaarwegend zijn dat de gestelde leeftijd wordt aangegeven. De verklaringen van de vreemdeling zijn in een schouw het meest tastbare dat er is. Aan deze schouwbevindingen komt geen waarde toe in de geloofwaardigheidsbeoordeling.
11. De rechtbank concludeert dus dat de schouwbevindingen niet ten grondslag kunnen liggen aan het ongeloofwaardig achten van de verklaringen van eiser over zijn leeftijd.
12. Verweerder heeft voorts gewezen op de omstandigheid dat de Italiaanse autoriteiten eiser als meerderjarig hebben geregistreerd. Eiser heeft in beide gehoren verklaard dat hij in Italië heeft opgegeven dat hij 20 jaar oud was. Eiser heeft uitgelegd dat hij dit heeft gedaan omdat hij had gehoord dat minderjarigen worden vastgehouden en hij opzettelijk een verkeerde leeftijd heeft opgegeven omdat hij snel wilde vertrekken uit Italië. De rechtbank overweegt dat deze verklaringen worden bevestigd in die zin dat de Italiaanse autoriteiten aan verweerder hebben laten weten dat de registratie uitsluitend op de verklaringen van eiser is gebaseerd en eiser geen documenten heeft overgelegd en er geen leeftijdsvaststelling heeft plaatsgevonden.
13. Verweerder heeft weliswaar de door eiser overgelegde doopakte bij zijn beoordeling betrokken. Nu echter aan de schouwbevindingen geen waarde toekomt in deze procedure en de leeftijdsregistratie in Italië uitsluitend op de verklaringen van eiser is gebaseerd en eiser consistent heeft verklaard over deze verklaringen en deze ook plausibel zijn, zal verweerder opnieuw moeten beoordelen welke bewijswaarde aan deze doopakte toekomt.
14. In deze procedure heeft een medisch leeftijdsonderzoek plaatsgevonden. Verweerder heeft hierover het navolgende aangevoerd:
(…)
Het betrekken van de uitslag van het leeftijdsonderzoek bij de besluitvorming van verweerder, verandert bovendien niets aan de in de beschikking opgenomen leeftijdsregistratie van eiser. De uitslag van de botscan duidt op een werkelijke leeftijd van 19,42 jaren (te weten 19 jaar en 5 maanden). Tussen de aanvraag verblijfsvergunning asiel van 30 mei 2023 en de uitslag van dit onderzoek van 4 juni 2024 is 1 jaar en 5 dagen verstreken. Dit tijdsbestek dient verweerder in mindering te brengen op deze leeftijd uit het leeftijdsonderzoek. De werkelijke leeftijd ten tijde van de aanvraag betreft dan 18 jaar, 4 maanden en 25 dagen. Deze leeftijd wijst uit dat eiser zou zijn geboren op [geboortedatum] 2005 wat betekent dat hij meerderjarig zou zijn geweest. Bovendien komt deze geboortedatum overeen met de geboortedatum die verweerder aan eiser heeft toegekend. Deze uitslag ondersteunt in elk geval niet de verklaring van eiser dat hij ten tijde van de aanvraag minderjarig zou zijn geweest en geboren is op [geboortedatum] 2006.
(…)
15. De rechtbank overweegt dat verweerder alleen de resultaten van dit medisch onderzoek ten grondslag kan leggen aan het ongeloofwaardig achten van de verklaringen van eiser over zijn leeftijd. Gelet op de resultaten van dit onderzoek, te weten dat eiser 18 jaar en 4 maanden en 25 dagen oud en dus net meerderjarig zou zijn geweest ten tijde van zijn asielaanvraag, en gelet op de omstandigheden dat dit medisch onderzoek gelet op de aard van het onderzoek geen sluitend bewijs is van de gestelde leeftijd, kan dit medisch onderzoek het besluit van verweerder niet dragen.
16. Dat verweerder tot aan zijn beslissing over de leeftijd van eiser aan eiser het voordeel van de twijfel heeft gegeven en eiser heeft behandeld als ware hij minderjarig, doet niet af aan de vaststelling dat verweerder niet deugdelijk heeft gemotiveerd waarom hij de verklaringen van eiser niet geloofwaardig acht. Verweerder dient dus opnieuw te beoordelen of de verklaringen van eiser over zijn leeftijd ten tijde van de asielaanvraag geloofwaardig zijn. De rechtbank merkt hierbij op dat het hernieuwd schouwen niet van betekenis zal zijn. Ook het bevragen van de schouwers om een nadere toelichting te geven op schouwbevindingen die nagenoeg drie jaar geleden zijn gedaan lijkt van weinig betekenis omdat moeilijk zal zijn om te onderbouwen wat destijds de reden was om bepaalde uiterlijke kenmerken en gedragingen als relevant te beschouwen en wat destijds uit deze uiterlijke kenmerken en gedragingen zodanig opviel dat de verklaringen van eiser ongeloofwaardig zouden zijn. Weliswaar kunnen -alsnog- de in de schouwgehoren afgelegde verklaringen worden beoordeeld. De conclusie kan dan evenwel geen andere zijn dan dat deze verklaringen consistent en bovendien gedetailleerd zijn en niet in tegenspraak lijken met de algemene landeninformatie en dus de verklaringen van eiser over zijn leeftijd onderbouwen.
17. Gelet op alle bovenstaande overwegingen lijkt geen andere conclusie mogelijk dan dat verweerder de verklaringen van eiser over zijn leeftijd alsnog geloofwaardig zal moeten achten. De rechtbank zal evenwel volstaan met de gegrondverklaring van het beroep en niet zelf voorzien in de zaak. De rechtbank wil voorkomen dat het zelf voorzien door de rechtbank de enige aanleiding voor verweerder vormt om in hoger beroep te gaan. Het is in het belang van beide partijen om het geschil alleen te laten bestaan uit onenigheid over de leeftijd van eiser ten tijde van de asielaanvraag en niet uit te breiden naar de vraag of ook de vreemdelingenrechter op grond van de Awb gehouden is om het geschil zo finaal mogelijk te beslechten en op grond van het Unierecht daartoe ook bevoegd is.
18. De rechtbank spreekt een proceskostenveroordeling uit omdat het beroep gegrond is en zal daarbij de gebruikelijke punten en tarieven als uitgangspunt nemen.
19. Beslist wordt als volgt.
Beslissing
De rechtbank:
Deze uitspraak is gedaan door mr. S. van Lokven, rechter, in aanwezigheid van
mr. F.A.E. van de Venne, griffier.
De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op: 20 april 2026.
Bent u het niet eens met deze uitspraak?
Als u het niet eens bent met deze uitspraak, kunt u een brief sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin u uitlegt waarom u het er niet mee eens bent. Dit heet een beroepschrift. U moet dit beroepschrift indienen binnen 4 weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. U ziet deze datum hierboven.