RECHTBANK DEN HAAG
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiseres] , eiseresV-nummer: [V-nummer] ,
de minister van Asiel en Migratie, verweerder
Zittingsplaats Middelburg
Bestuursrecht
zaaknummer: NL24.9186
(gemachtigde: mr. M.C.W. van der Zanden),
en
(gemachtigde: mr. J. van Raak).
Procesverloop
In het besluit van 7 februari 2024 heeft verweerder bepaald dat eiseres na 4 maart 2024 geen recht meer heeft op tijdelijke bescherming zoals bedoeld in Richtlijn 2001/55/EG (Richtlijn Tijdelijke Bescherming, RTB), en dat zij binnen vier weken na die datum moet terugkeren naar haar land van herkomst.
Eiseres heeft beroep ingesteld tegen dit besluit.
De rechtbank heeft het beroep aangehouden in afwachting van de beantwoording van de aan het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ EU) gestelde prejudiciële vragen in de verwijzingsuitspraken van de rechtbank Den Haag, zittingsplaats Amsterdam, van 29 maart 2024, ECLI:NL:RBDHA:2024:4394, en van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) van 25 april 2024, ECLI:NL:RVS:2024:1742.
Het HvJ EU heeft deze vragen beantwoord in het arrest van 19 december 2024, ECLI:EU:C:2024:1038, in de zaak Kaduna en Abkez. Vervolgens zijn op 23 april 2025 de einduitspraken van de Afdeling verschenen (ECLI:NL:RVS:2025:1827, ECLI:NL:RVS:2025:1829 en ECLI:NL:RVS:2025:1836) en is op 10 juli 2025 de einduitspraak van de rechtbank Den Haag, zittingsplaats Amsterdam, verschenen (ECLI:NL:RBAMS:2025:4843).
Naar aanleiding van deze uitspraken heeft verweerder op 18 augustus 2025 een vervangend terugkeerbesluit genomen. Op grond van artikel 6:19, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) heeft het beroep van rechtswege mede betrekking op dit besluit. Partijen zijn in de gelegenheid gesteld om schriftelijk op dit besluit en de hiervoor genoemde jurisprudentie te reageren.
Eiseres heeft aanvullende beroepsgronden ingediend.
Verweerder heeft een verweerschrift ingediend.
De rechtbank heeft het voornemen geuit om uitspraak te doen zonder een zitting te houden. Eiseres heeft gevraagd om op een zitting te worden gehoord.
De rechtbank heeft het beroep op 12 maart 2026 op zitting behandeld. Eiseres is verschenen, bijgestaan door haar gemachtigde. Verweerder heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.
Overwegingen
1. Eiseres is geboren op [datum] 1998 en heeft de Marokkaanse nationaliteit.
2. Ten tijde van de inval in Oekraïne door Rusland op 24 februari 2022 verbleef eiseres rechtmatig in Oekraïne op basis van een tijdelijke verblijfsvergunning. Na haar vlucht naar Nederland vanwege deze inval heeft zij tijdelijke bescherming gekregen op grond van de facultatieve bepaling van de RTB als een zogenoemde ‘derdelander Oekraïne’.
3. In het besluit van 7 februari 2024 heeft verweerder bepaald dat eiseres na 4 maart 2024 geen recht meer heeft op tijdelijke bescherming en Nederland binnen vier weken na die datum moet verlaten. Vervolgens is er onduidelijkheid ontstaan over de vraag of de tijdelijke bescherming van de ‘derdelanders Oekraïne’ eerder beëindigd mag worden dan die van ontheemden met de Oekraïense nationaliteit. Daarom heeft verweerder de gevolgen van dit besluit bevroren. Deze bevriezingsmaatregel is per 4 september 2025 gestopt, maar blijft gelden voor personen zoals eiseres die nog een lopende procedure hebben. In het vervangende besluit van 18 augustus 2025 heeft verweerder bepaald dat het eerdere besluit te vroeg is genomen en dat eiseres binnen vier weken na deze uitspraak Nederland moet verlaten.
4. Eiseres is het niet eens met de besluiten van 7 februari 2024 en 18 augustus 2025. Eiseres voert aan dat de bescherming op grond van de RTB niet per 4 maart 2024 van rechtswege is geëindigd. Eiseres stelt dat zij door haar langdurig verblijf in Nederland erop mocht vertrouwen dat haar tijdelijke bescherming niet zou worden beëindigd en zeker niet met terugwerkende kracht. Zowel het besluit van 7 februari 2024 als het besluit van 18 augustus 2025 is prematuur genomen vanwege de bevriezingsmaatregel. Verder heeft verweerder geen rekening gehouden met de persoonlijke en individuele omstandigheden van eiseres. Eiseres studeert (online) medicijnen aan een universiteit in Oekraïne. Zij verwacht haar studie af te ronden in juni 2026. Ter zitting heeft eiseres verder uitgelegd dat zij in Nederland is geïntegreerd en mede daarom niet terug kan naar Marokko. Eiseres heeft een aantal coschappen gevolgd bij huisartsen in verband met haar studie geneeskunde. Na afronding van haar studie kan zij een BIG-registratie aanvragen. Zij verricht daarnaast vrijwilligerswerk in de palliatieve zorg en zij heeft een partner in Nederland. Voor haar is het niet mogelijk om terug te keren naar Marokko omdat zij is verwesterd, tatoeages heeft en geen maagd meer is. Haar vader heeft een hoge functie bij de koning van Marokko. Terugkeer naar Marokko is daarom in strijd met artikel 3 van het EVRM. Eiseres verzoekt tot slot haar SIS-signalering te verwijderen.
De rechtbank oordeelt als volgt.
5. In het arrest Kaduna en Abkez en de daarop gevolgde einduitspraken is geoordeeld dat de tijdelijke bescherming van ‘derdelanders Oekraïne’ eerder dan die van Oekraïners mag worden beëindigd, zij het niet vóór 4 maart 2024. Met het aangevulde besluit is de tijdelijke bescherming van eiseres na die datum beëindigd. Niet gebleken is dat eiseres op dat moment of sindsdien in het bezit is geweest van een verblijfsvergunning, dan wel dat zij een aanvraag daartoe heeft lopen. Het aangevulde besluit vermeldt dat zij binnen vier weken moet terugkeren naar Marokko. Daarmee voldoet het aangevulde besluit aan de vereisten van Richtlijn 2008/115/EG (Terugkeerrichtlijn).
6. Omdat de bevriezingsmaatregel niet anders kan worden gekwalificeerd dan als een feitelijke opschorting, en daarmee dus niet als rechtmatig verblijf, is ook geen sprake van strijd met het vertrouwensbeginsel. Daarbij komt dat verweerder geen toezeggingen heeft gedaan waaruit de ‘derdelanders Oekraïne’ mochten afleiden dat zij altijd hetzelfde zouden worden behandeld als Oekraïners of dat hun tijdelijke bescherming pas zou eindigen als de maximale duur daarvan is bereikt. Dit volgt uit de uitspraken van de Afdeling van 23 april 2025 zoals hiervoor aangehaald, en van 17 januari 2024, ECLI:NL:RVS:2024:32. Dergelijke toezeggingen zijn evenmin uit het dossier van eiseres op te maken.
7. De stelling van eiseres dat zij bij terugkeer naar Marokko een reëel risico loopt op ernstige schade zoals bedoeld in artikel 3 van het EVRM heeft zij niet aannemelijk gemaakt. Hierbij weegt de rechtbank mee dat de asielaanvraag van eiseres is afgewezen als kennelijk ongegrond en deze afwijzing in rechte vaststaat. Eiseres heeft geen andere gronden naar voren gebracht dan die reeds zijn beoordeeld in haar asielprocedure en die erop wijzen dat terugkeer naar Marokko leidt tot schending van artikel 3 van het EVRM.
8. Op grond van artikel 5 van de Terugkeerrichtlijn moet bij het uitvaardigen van een terugkeerbesluit rekening worden gehouden met het familie- en gezinsleven. Uit wat door eiseres is aangevoerd kan echter niet meteen worden opgemaakt dat zij in Nederland beschermenswaardig familie- of privéleven heeft zoals bedoeld in artikel 8 van het EVRM. Eiseres heeft haar stellingen dat zij een partner heeft, vrijwilligerswerk verricht en coschappen heeft gevolgd niet onderbouwd met documenten. Daar komt bij dat deze procedure betrekking heeft op tijdelijke bescherming zoals bedoeld in de RTB. Indien eiseres meent dat zij verblijfsrecht kan ontlenen aan artikel 8 van het EVRM of vanwege haar studie dan wel werk in Nederland dan kan zij een daartoe geëigende aanvraag indienen.
9. De conclusie is dat het beroep ongegrond moet worden verklaard. Dit betekent dat eiseres geen gelijk krijgt. Het besluit van 18 augustus 2025 blijft in stand. Artikel 3, eerste lid, van Verordening (EU) 2018/1860 brengt de verplichting mee voor verweerder om dit besluit te signaleren in het SIS.
10. Omdat het beroep is ingesteld naar aanleiding van een terugkeerbesluit dat gelet op
het arrest Kaduna en Abkez gebrekkig was, bestaat er aanleiding om verweerder te
veroordelen in de door eiseres gemaakte proceskosten. Deze kosten stelt de rechtbank op
grond van het Besluit proceskosten bestuursrecht voor de door een derde beroepsmatig
verleende rechtsbijstand vast op € 1.868, bestaande uit een punt voor het indienen van het
beroepschrift en een punt voor het verschijnen ter zitting met een waarde per punt van € 934
en vermenigvuldigd met wegingsfactor 1 (gemiddeld).
Beslissing
De rechtbank
(achttienhonderdachtenzestig euro).
Deze uitspraak is gedaan op 23 april 2026 door mr. W.H. Bel, rechter, in aanwezigheid van mr. S.D.C.J. Verheezen, griffier, en openbaar gemaakt door middel van geanonimiseerde publicatie op www.rechtspraak.nl
De uitspraak is bekendgemaakt op:
Bent u het niet eens met deze uitspraak?
Als u het niet eens bent met deze uitspraak, kunt u een brief sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin u uitlegt waarom u het er niet mee eens bent. Dit heet een beroepschrift. U moet dit beroepschrift indienen binnen 4 weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. U ziet deze datum hierboven.