ECLI:NL:RBGEL:2025:10012, Rechtbank Gelderland, 24-03-2025, 303604

Aan verdachte is, na toewijzing van een vordering tot nadere omschrijving van de tenlastelegging, ten laste gelegd dat:

hij op of omstreeks 5 november 2023 te Ermelo, althans in Nederland, tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen, ter uitvoering van het door verdachte en/of zijn mededader(s) voorgenomen misdrijf om [slachtoffer] opzettelijk van het leven te beroven,- met een zwaar/hard voorwerp op/tegen het hoofd, althans op/tegen het lichaam, van die voornoemde [slachtoffer] heeft geslagen en/of gestompt, ten gevolge waarvan die voornoemde [slachtoffer] op de grond is gevallen en/of diens bewustzijn is verloren en/of- (terwijl die voornoemde [slachtoffer] bewusteloos was) die voornoemde [slachtoffer] heeft vast gepakt en/of over de stoep en/of straat en/of weg heeft (ver)sleept naar [adres] en/of- (terwijl die voornoemde [slachtoffer] op de grond lag) meermalen, althans eenmaal, met kracht op/tegen het hoofd en/of rechterzij en/of de knie, althans op/tegen het lichaam, van die voornoemde [slachtoffer] heeft gestompt en/of geslagen en/of geschopt en/of- (terwijl die voornoemde [slachtoffer] op de grond lag) op de knie van die voornoemde [slachtoffer] heeft gestaan en/of- (terwijl die voornoemde [slachtoffer] op de grond lag) een hand in/op de mond van die voornoemde [slachtoffer] heeft gedaan/geduwd/gestopt,terwijl de uitvoering van dat voorgenomen misdrijf niet is voltooid

subsidiair althans, indien het vorenstaande niet tot een veroordeling mocht of zou kunnen leiden:

hij op of omstreeks 5 november 2023 te Ermelo, althans in Nederland, tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen, aan [slachtoffer] opzettelijk zwaar lichamelijk letsel, te weten hoofdletsel en/of een afgebroken tand en/of een of meerdere mobiele tanden en/of een of meerdere verwondingen in de mond en/of een haakwond bij de linker wenkbrauw en/of een of meerdere bloeduitstortingen aan/op/in het oog en/of gezicht en/of een of meerdere zwellingen op het hoofd en/of een of meerdere snij- en/of schaafwonden op/aan het gezicht en/of een ofmeerdere littekens op/aan het hoofd/gezicht, heeft toegebracht, door:- met een zwaar/hard voorwerp op/tegen het hoofd, althans op/tegen het lichaam, van die voornoemde [slachtoffer] te slaan en/of te stompen, ten gevolge waarvan die voornoemde [slachtoffer] op de grond is gevallen en/of diens bewustzijn is verloren en/of- (terwijl die voornoemde [slachtoffer] bewusteloos was) die voornoemde [slachtoffer] vast te pakken en/of over de stoep en/of straat en/of weg te (ver)slepen naar [adres] en/of- (terwijl die voornoemde [slachtoffer] op de grond lag) meermalen, althans eenmaal, met kracht op/tegen het hoofd en/of rechterzij en/of de knie, althans op/tegen het lichaam, van die voornoemde [slachtoffer] te stompen en/of te slaan en/of te schoppen en/of- (terwijl die voornoemde [slachtoffer] op de grond lag) op de knie van die voornoemde [slachtoffer] te staan en/of- (terwijl die voornoemde [slachtoffer] op de grond lag) een hand in/op de mond van die voornoemde [slachtoffer] te doen/duwen/stoppen;

meer subsidiair althans, indien het vorenstaande niet tot een veroordeling mocht of zou kunnen leiden:

hij op of omstreeks 5 november 2023 te Ermelo, althans in Nederland, tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen, ter uitvoering van het door verdachte en/of zijn mededader(s) voorgenomen misdrijf om aan [slachtoffer] opzettelijk zwaar lichamelijk letsel toe te brengen,- met een zwaar/hard voorwerp op/tegen het hoofd, althans op/tegen het lichaam, van die voornoemde [slachtoffer] heeft geslagen en/of gestompt, ten gevolge waarvan die voornoemde [slachtoffer] op de grond is gevallen en/of diens bewustzijn is verloren en/of- (terwijl die voornoemde [slachtoffer] bewusteloos was) die voornoemde [slachtoffer] heeft vast gepakt en/of over de stoep en/of straat en/of weg heeft (ver)sleept naar [adres] en/of- (terwijl die voornoemde [slachtoffer] op de grond lag) meermalen, althans eenmaal, met kracht op/tegen het hoofd en/of rechterzij en/of de knie, althans op/tegen het lichaam, van die voornoemde [slachtoffer] heeft gestompt en/of geslagen en/of geschopt en/of voornoemde [slachtoffer] heeft gestaan en/of- (terwijl die voornoemde [slachtoffer] op de grond lag) een hand in/op de mond van die voornoemde [slachtoffer] heeft gedaan/geduwd/gestopt, terwijl de uitvoering van dat voorgenomen misdrijf niet is voltooid

meest subsidiair althans, indien het vorenstaande niet tot een veroordeling mocht of zou kunnen leiden:

hij op of omstreeks 5 november 2023 te Ermelo, althans in Nederland, tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen [slachtoffer] heeft mishandeld door:- met een zwaar/hard voorwerp op/tegen het hoofd, althans op/tegen het lichaam, van die voornoemde [slachtoffer] te slaan en/of te stompen, ten gevolge waarvan die voornoemde [slachtoffer] op de grond is gevallen en/of diens bewustzijn is verloren en/of- (terwijl die voornoemde [slachtoffer] bewusteloos was) die voornoemde [slachtoffer] vast te pakken en/of over de stoep en/of straat en/of weg te (ver)slepen naar [adres] en/of- (terwijl die voornoemde [slachtoffer] op de grond lag) meermalen, althans eenmaal, met kracht op/tegen het hoofd en/of rechterzij en/of de knie, althans op/tegen het lichaam, van die voornoemde [slachtoffer] te stompen en/of te slaan en/of te schoppen en/of- (terwijl die voornoemde [slachtoffer] op de grond lag) op de knie van die voornoemde [slachtoffer] te staan en/of- (terwijl die voornoemde [slachtoffer] op de grond lag) een hand in/op de mond van die voornoemde [slachtoffer] te doen/duwen/stoppen;

2hij op of omstreeks 5 november 2023 te Ermelo, althans in Nederland, tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen, op de openbare weg, te weten op/aan de Rutgerskamp, ter uitvoering van het door verdachte en/of zijn mededader(s) voorgenomen misdrijf om een bestelbus en/of de daarbij behorende autosleutel en/of autopapieren, althans een of meerdere goederen naar diens gading, in elk geval enig goed, dat/die geheel of ten dele aan [slachtoffer], in elk geval aan een ander dan aan verdachte en/of zijn mededader(s) toebehoorde(n) weg te nemen met het oogmerk om het zich wederrechtelijk toe te eigenen en deze poging diefstal te doen voorafgaan, te doen vergezellen en/of te doen volgen van geweld en/of bedreiging met geweld tegen voornoemde [slachtoffer], te plegen met het oogmerk om die voorgenomen diefstal voorte bereiden of gemakkelijk te maken, of om, bij betrapping op heterdaad, aan zichzelf en/of andere deelnemer(s) aan het misdrijf hetzij de vlucht mogelijk te maken, hetzij het bezit van het gestolene te verzekeren, (terwijl die voornoemde [slachtoffer] de autosleutel in diens hand heeft)- met een zwaar/hard voorwerp op/tegen het hoofd, althans op/tegen het lichaam, van die voornoemde [slachtoffer] heeft geslagen en/of gestompt, ten gevolge waarvan die voornoemde [slachtoffer] op de grond is gevallen en/of diens bewustzijn is verloren en/of- (terwijl die voornoemde [slachtoffer] bewusteloos was) die voornoemde [slachtoffer] vast heeft gepakt en/of over de stoep en/of straat en/of weg heeft (ver)sleept naar [adres] en/of- (terwijl die voornoemde [slachtoffer] op de grond lag) meermalen, althans eenmaal, met kracht op/tegen het hoofd en/of rechterzij en/of de knie, althans op/tegen het lichaam, van die voornoemde [slachtoffer] heeft gestompt en/of geslagen en/of geschopt en/of- (terwijl die voornoemde [slachtoffer] op de grond lag) op de knie van die voornoemde [slachtoffer] heeft gestaan en/of- (terwijl die voornoemde [slachtoffer] op de grond lag) een hand in/op de mond van die voornoemde [slachtoffer] heeft gedaan/geduwd/gestopt, terwijl de uitvoering van dat voorgenomen misdrijf niet is voltooid.

De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat verdachte moet worden vrijgesproken van het onder feit 1 primair en subsidiair ten laste gelegde feit en dat het ten laste gelegde onder feit 1 meer subsidiair wettig en overtuigend bewezen kan worden. De officier van justitie heeft gevorderd dat verdachte wordt veroordeeld tot een gevangenisstraf van 10 maanden, met aftrek van de tijd in voorarrest doorgebracht, en een TBS maatregel met dwangverpleging.

Ten aanzien van feit 2 heeft de officier van justitie zich op het standpunt gesteld dat verdachte moet worden vrijgesproken, omdat het opzet niet gericht is geweest op de diefstal.

De verdediging heeft voor vrijspraak gepleit. De raadsman heeft ten aanzien van het meest subsidiair ten laste gelegde feit onder 1 een beroep gedaan op noodweer.

Feit 1

De rechtbank stelt vast dat uit het dossier naar voren komt dat verdachte en medeverdachte [medeverdachte] op 5 november 2023 in Ermelo een bestelbus van [slachtoffer] (verder aangever) wilden kopen en er een discussie ontstond over het ontbreken van een factuur van de distributieriem die zou zijn vervangen. Vervolgens heeft er een conflict plaatsgevonden tussen verdachten en aangever. Verdachte heeft aangever daarbij klappen tegen de linkerkant van zijn gezicht gegeven. Aangever heeft letsel opgelopen. Letsel aan drie boventanden aan de linkerzijde, een haakwond bij de linker wenkbrauw, een bloeduitstorting bij het linkeroog en een zwelling aan de linkerkant van het hoofd. Er is bij aangever geen sprake van ernstig letsel, gelet op de oppervlakkige aard van het ontstane letsel. Verdachte heeft tijdens het conflict ook letsel opgelopen. De medeverdachte en de moeder en zus van de verdachten hebben verklaard dat medeverdachte eveneens letsel heeft opgelopen tijdens het conflict.

De rechtbank constateert dat de feitelijke toedracht onduidelijk is gebleven. De lezing van verdachten over wat er precies is gebeurd en wie er is begonnen met geweld, staat haaks op de lezing van aangever. Aangever heeft niet consistent verklaard over de geweldshandelingen die hebben plaatsgevonden en het aangetroffen letsel bij aangever strookt niet met meerdere geweldshandelingen die volgens aangever zouden hebben plaatsgevonden. Wat overeenkomt in de verklaring van verdachte en de verklaring van aangever, is dat zij beiden verklaren dat verdachte aangever heeft geslagen tegen zijn gezicht. Daarnaast verklaren zowel aangever als de medeverdachte dat medeverdachte aangever heeft geslagen. Verder merkt de rechtbank op dat het letsel dat bij aangever is geconstateerd beter past bij de verklaring van verdachte dat hij aangever 3 a 4 keer heeft geslagen dan bij de verklaring van aangever dat hij 40 a 50 keer zou zijn geslagen.

De rechtbank gaat er gelet op het voorgaande vanuit dat verdachte aangever een aantal keer heeft geslagen tegen zijn hoofd en dat de medeverdachte aangever tegen het lichaam heeft geslagen. De rechtbank acht de overige geweldshandelingen die ten laste zijn gelegd niet bewezen en zal verdachte daar daarom van vrijspreken.

De rechtbank ziet zich voor de vraag gesteld hoe het handelen van verdachte juridisch moet worden gekwalificeerd.

Vrijspraak poging tot doodslag, zware mishandeling en poging tot zware mishandeling

De rechtbank acht niet wettig en overtuigend bewezen dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan een poging tot doodslag, zware mishandeling of een poging tot zware mishandeling.

Gelet op de geweldshandelingen die naar het oordeel van de rechtbank door verdachte en zijn medeverdachte zijn verricht, te weten een aantal keer slaan op het hoofd en het lichaam van aangever, zonder dat vaststaat hoe hard is geslagen en gelet op het geconstateerde letsel bij aangever, is de rechtbank van oordeel dat niet kan worden bewezen dat sprake is geweest van een aanmerkelijke kans op de dood van aangever. Gelet op de aard en de ernst van het letsel van aangever kan het letsel van aangever niet worden aangemerkt als zwaar lichamelijk letsel in de zin van artikel 82 van het Wetboek van Strafrecht. Ook kan niet worden bewezen dat sprake is geweest van een aanmerkelijke kans op zwaar lichamelijk letsel bij aangever. Slaan op het hoofd en lichaam levert niet automatisch een aanmerkelijke kans op zwaar lichamelijk letsel op en in dit geval blijkt niet uit het dossier dat er dusdanig hard en/of vaak op het hoofd en het lichaam is geslagen dat er sprake is geweest van een aanmerkelijke kans op zwaar lichamelijk letsel.

De rechtbank zal verdachte dan ook vrijspreken van het primair, subsidiair en meer subsidiair tenlastegelegde.

Vrijspraak mishandeling

De rechtbank betrekt bij de beoordeling van de meest subsidiair ten laste gelegde mishandeling de vraag of verdachten een beroep op noodweer toekomt.

Voor een geslaagd beroep op noodweer is, volgens artikel 41, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht, vereist dat de verdediging is gericht tegen een ogenblikkelijke, wederrechtelijke aanranding van het eigen lijf of een anders lijf, eerbaarheid of goed. Deze verdediging mag daarnaast de grenzen van subsidiariteit en proportionaliteit niet overschrijden. Voor een geslaagd beroep hoeft niet bewezen te worden dat sprake is geweest van een wederrechtelijke aanranding waartegen verdediging is vereist. Als aannemelijk is geworden dat daar sprake van is geweest, slaagt een beroep op noodweer. De rechtbank overweegt hiertoe als volgt.

Zoals hiervoor overwogen is onduidelijk gebleven wat er precies is gebeurd. Over wie is begonnen met geweld wordt door aangever en de verdachten verschillend verklaard en er is geen ander bewijs dat hierover uitsluitsel kan geven. Het scenario dat door de verdachten is geschetst, namelijk dat aangever de aanval begon en dat aangever is begonnen met geweld door de medeverdachte te slaan, kan niet worden uitgesloten. Zowel verdachte als de medeverdachte hebben dat verklaard en er zitten veel discrepanties in de verklaringen die aangever heeft afgelegd. Daar komt bij dat het letsel dat bij aangever is geconstateerd kan passen bij de verklaringen van verdachten en niet strookt met meerdere geweldshandelingen waarover aangever heeft verklaard. Daarnaast hebben de verdachten eveneens letsel opgelopen. Daarom acht de rechtbank de lezing van verdachten dat aangever de aanval begon en de medeverdachte als eerste heeft geslagen aannemelijk geworden. Daardoor is aannemelijk geworden dat er sprake was van een ogenblikkelijke, wederrechtelijke aanranding van het lichaam van de medeverdachte waartegen verdachte en de medeverdachte zich mochten verdedigen.De rechtbank acht aannemelijk geworden dat medeverdachte door aangever is geslagen en verdachte zijn broer te hulp is geschoten. Vervolgens heeft aangever hard in de vinger van verdachte gebeten. Om deze aanval te stoppen, heeft verdachte aangever 3 à 4 keer in het gezicht geslagen. Verdachte heeft verklaard dat hij niet los kon komen van aangever en daarom heeft moeten slaan om los te komen. Daardoor acht de rechtbank het aannemelijk dat verdachte zich niet aan de aanranding had kunnen en moeten onttrekken, waardoor de rechtbank van oordeel is dat aan het vereiste van subsidiariteit is voldaan. Door aangever een aantal keer te slaan is de rechtbank van oordeel dat de wijze van verdediging van verdachte niet in onredelijke verhouding stond tot de ernst van de aanranding die bestond uit het slaan door aangever van de medeverdachte en vervolgens het bijten door aangever in de vinger van verdachte. Aan het vereiste van proportionaliteit is daarom voldaan.

Het beroep op noodweer slaagt. Daarom kan niet wettig en overtuigend worden bewezen dat het slaan wederrechtelijk was en daarmee mishandeling vormt. Het geslaagde beroep op noodweer ontneemt namelijk aan het geweld zijn wederrechtelijke karakter. De rechtbank spreekt verdachte daarom ook vrij van de onder feit 1 meest subsidiair ten laste gelegde mishandeling.

Feit 2

Met de officier van justitie en de verdediging is de rechtbank van oordeel dat niet kan worden bewezen dat verdachten het oogmerk hadden om de bestelbus, de autosleutel en/of de autopapieren van aangever te stelen. Verdachte zal daarom van feit 2 worden vrijgesproken.

De benadeelde partij [slachtoffer] heeft in verband met feit 1 een vordering tot schadevergoeding ingediend. De benadeelde partij vordert € 4.137,41 aan materiële schade en € 2.500 aan immateriële schade, allebei vermeerderd met de wettelijke rente. Verder is om oplegging van de schadevergoedingsmaatregel verzocht.

Overweging van de rechtbank

Nu de rechtbank niet tot een bewezenverklaring komt, zal de benadeelde partij niet-ontvankelijk worden verklaard in de vordering.

De rechtbank zal de teruggave van de Samsung telefoon aan verdachte gelasten, omdat geen strafvorderlijk belang zich daartegen verzet.

De rechtbank: