ECLI:NL:RBGEL:2025:10026, Rechtbank Gelderland, 03-02-2025, 740193

Team strafrecht

Zittingsplaats Zutphen

Parketnummer: 05-740193-14

Datum uitspraak: 3 februari 2025

Beslissing van de meervoudige kamer als bedoeld in artikel 6:6:10 van het Wetboek van Strafvordering

in de zaak van

tegen

geboren op [geboortedatum] 1989 te [geboorteplaats] ,

verblijvende in FBW [adres] .

Raadsman: mr. A.R. Ytsma, advocaat te Amsterdam.

Bij vordering van 20 november 2024, ingekomen op diezelfde datum, heeft de officier van justitie gevorderd dat deze maatregel wordt verlengd voor de duur van twee jaren.

De rechtbank heeft verder kennis genomen van de volgende processtukken:

Ter zitting van 20 januari 2025 zijn gehoord:

De standpunten

De officier van justitie heeft ter zitting de vordering tot verlenging van de terbeschikkingstelling met twee jaar gehandhaafd, nu aan de voorwaarden voor verlenging is voldaan. Zij heeft aangevoerd dat betrokkene nog niet volledig psychosevrij is en pas sinds vier maanden zelfstandig woont. Betrokkene functioneert goed binnen het externe kader van de voorwaarden, maar op lange termijn kan het risico oplopen van laag naar matig wanneer dit externe kader wegvalt. Er moet nog worden bekeken hoe het gaat als er minder begeleiding is en uit de adviezen blijkt dat meneer gebaat is bij een stapsgewijze aanpak. De officier heeft geconcludeerd dat er momenteel niet overhaast moet worden gehandeld. Het proefverlof moet nog starten. Het is daarom niet waarschijnlijk dat over één jaar de verpleging voorwaardelijk kan worden beëindigd.

De raadsman heeft aangevoerd dat betrokkene een positief behandelbeeld laat zien. Hij werkt goed mee, is medicatietrouw en heeft laten zien dat hij veranderingen aankan. Tevens zijn er geen incidenten geweest in het afgelopen jaar. De afgelopen periode zijn de veranderingen al stapsgewijs gegaan. De raadsman heeft zich daarom primair op het standpunt gesteld dat de zaak dient te worden aangehouden zodat de reclassering kan onderzoeken of, en zo ja, onder welke voorwaarden de dwangverpleging voorwaardelijk kan worden beëindigd. De raadsman heeft subsidiair verzocht om de maatregel met één jaar te verlengen.

Indexdelict

De terbeschikkingstelling is opgelegd vanwege poging tot moord.

Dat betekent dat de maatregel is opgelegd in verband met een misdrijf dat gericht was tegen of gevaar veroorzaakte voor de onaantastbaarheid van het lichaam van een of meer personen. De maatregel is dus niet gemaximeerd.

Stoornis

Uit het rapport van de kliniek blijkt dat betrokkene lijdt aan schizofrenie en een stoornis in cannabisgebruik, momenteel langdurig in remmissie in een gereguleerde omgeving. Hieruit volgt dat de stoornissen nog aanwezig zijn.

Verloop van de maatregel

Betrokkene is op 10 januari 2022 middels een transmuraal verlofkader overgaan naar forensische GGZ Forence in [plaats]. Het transmuraal verlof loopt inmiddels drie jaar. Sinds 24 mei 2023 verblijft betrokkene bij een Forensisch Beschermde Woonvorm (FBW) van Transfore, waar de begeleiding 24 uur per dag oproepbaar is. Dit was de eerste stap naar zelfstandig wonen en deze verloopt positief. Betrokkene wordt hier door de begeleiding ervaren als een open persoon die transparant is over zijn psychisch functioneren. Hij weet dat de thema’s draagkracht, draaglast en budgettering belangrijke aandachtspunten voor hem zijn. Wanneer betrokkene op onbegeleid verlof gaat, doet hij boodschappen of bezoekt hij ouders en vrienden. Een tweede stap naar zelfstandig wonen is gezet in september 2024, toen betrokkene verhuisde naar FWB [adres] . Hij woont hier met een huisgenoot in het centrum van [plaats] . Er is begeleiding vanuit Transfore en ook ForFact is betrokken. Drie keer per week vindt er een huisbezoek plaats. Daarnaast kan een beroep worden gedaan op de 24-uurs zorg. Dit verblijf vraagt een grotere zelfredzaamheid van betrokkene en op deze manier kan worden getoetst hoe betrokkene omgaat met meer zelfstandigheid en minder toezicht. In de toekomst zal de hulpverlening van Transfore langzaam worden afgeschaald, waarna ForFact en de reclassering de begeleiding overnemen. Het is van belang om kleine stappen te zetten en het functioneren over een langere periode te beoordelen. Betrokkene heeft namelijk een beperkte draagkracht en tevens de neiging om zichzelf te overschatten. Hij is nog niet volledig psychosevrij, maar er zijn geen incidenten geweest en hij is niet teruggevallen in middelengebruik. Soms kan hij het idee hebben dat mensen naar hem kijken en voelt hij wantrouwen. Over het algemeen is betrokkene medicatietrouw, op twee incidenten na toen hij zijn medicatie was vergeten.

Afgelopen jaar heeft betrokkene met behulp van zijn ouders een nieuwbouw woning gekocht die in mei 2025 opgeleverd wordt. Betrokkene hoopt hier in de toekomst te gaan wonen, maar beseft dat zijn functioneren hierin leidend is. De verwachting is dat in het aankomende jaar de stap naar proefverlof zal kunnen worden gemaakt.

De deskundige heeft ter zitting toegelicht dat het wonen aan [adres] positief verloopt. Het blijft belangrijk dat betrokkene zijn medicatie niet vergeet nu hij deze in eigen beheer heeft, maar daar is betrokkene zich ook bewust van en hij werkt hieraan. Daarnaast gaat betrokkene nog altijd drie keer per week naar de dagbesteding in de groenvoorziening en is hij bezig met het halen van zijn rijbewijs. Hij realiseert zich dat deze activiteiten een beroep doen op zijn draagkracht en er daarom momenteel geen extra activiteiten wenselijk zijn. De deskundige heeft desgevraagd aangegeven dat zij op korte termijn met alle betrokken partijen wil kijken wat er nodig is voor betrokkene zodat hij dit jaar de stap naar proefverlof kan maken. Binnen dat kader van proefverlof kan betrokkene dan oefenen met de situatie van de voorwaardelijke beëindiging. Nu deze life events wel degelijk effect kunnen hebben op het functioneren van betrokkene, moet alles geleidelijk gaan. De deskundige heeft toegelicht dat zij om die reden adviseert om de maatregel met één jaar te verlengen en sluit niet uit dat er volgend jaar een maatregelrapport kan worden aangevraagd om te bezien of de maatregel dan voorwaardelijk kan worden beëindigd.

Recidivegevaar

Uit het verlengingsrapport volgt dat bij onvoorwaardelijke beëindiging van de maatregel het risico op een terugval in gewelddadig gedrag op de korte termijn als laag wordt ingeschat, en op de lange termijn als laag tot matig. Binnen het huidige kader van zorg wordt het recidiverisico ingeschat als laag. Betrokkene profiteert namelijk van de externe structuur en de goede instelling op de medicatie. Hij is in staat om op tijd aan te geven wanneer het minder goed met hem gaat en deze signalen zijn ook duidelijk voor de begeleiders. Op deze manier kunnen tijdig interventies worden gedaan. Het recidiverisico kan oplopen wanneer betrokkene zijn medicatie vergeet in te nemen en overprikkeld raakt. Betrokkene is op dit moment nog afhankelijk van externe sturing om op tijd zijn medicatie in te blijven nemen. Echter, hij is zich in de afgelopen periode meer bewust geworden van de noodzaak van medicatie. Risicofactoren zijn dus het staken van medicatie en een terugval in gebruik van middelen. Dit maakt dat het nu nog te vroeg is voor een voorwaardelijke beëindiging en het risico nog als matig wordt beoordeeld wanneer er wel wordt beëindigd.

De deskundige heeft ter zitting toegelicht dat het recidiverisico kan toenemen als er geen extern kader meer is en betrokkene overvraagd wordt door het dagelijks leven. In dat geval kan betrokkene de medicatie vergeten en terugvallen in middelengebruik, met name wanneer dit middelengebruik in zijn omgeving te vinden is. Dit zal vervolgens kunnen leiden tot gewelddadig gedrag, voortkomend uit psychische ontregeling. Om deze reden wordt het risico op de lange termijn en zonder maatregel ingeschat op matig.

Hieruit blijkt dat de kans op herhaling bij onmiddellijke beëindiging van de terbeschikkingstelling nog onverminderd aanwezig is.

Conclusie

De rechtbank overweegt dat uit het verlengingsrapport en de toelichting van de deskundige ter zitting blijkt dat betrokkene nog afhankelijk is van externe sturing en gebaat is bij een stapsgewijze aanpak van zijn resocialisatieproces. Betrokken laat al geruime tijd een positief behandelbeeld zien. Ook ten tijde van zijn verhuizing en de stap naar meer zelfstandigheid hield betrokkene zich goed staande. De rechtbank stelt vast dat betrokkene nog niet psychosevrij is en dat het recidiverisico in geval van einde van de maatregel op de langere termijn wordt ingeschat als matig. Het komende jaar zal worden toegewerkt naar proefverlof, waarbij de zelfstandigheid van betrokkene (verder) zal toenemen.

De rechtbank is gelet op het voorgaande en de stapsgewijze aanpak die betrokkene nodig heeft, van oordeel dat het laten opstellen van een maatregelenrapport in het kader van een voorwaardelijke beëindiging van de dwangverpleging op dit moment te vroeg komt. De rechtbank ziet dan ook geen reden om de zaak aan te houden. De rechtbank zal de terbeschikkingstelling overeenkomstig het advies van de kliniek met één jaar verlengen. De rechtbank ziet gelet op het advies van de kliniek en de toelichting van de deskundige ter zitting, anders dan de officier van justitie, geen noodzaak de terbeschikkingstelling met twee jaren te verlengen. Gelet op het positieve behandelbeeld, de afwezigheid van incidenten en de voorgenomen stap van het proefverlof kan over een jaar worden bekeken of de goede ontwikkeling zich heeft gecontinueerd en in hoeverre betrokkene dan klaar is voor de voorwaardelijke beëindiging van de dwangverpleging.

Op grond van het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat de veiligheid van anderen en de algemene veiligheid van personen verlenging van de maatregel eist. De rechtbank zal de terbeschikkingstelling daarom, overeenkomstig het advies, met één jaar verlengen.

De rechtbank: