ECLI:NL:RBGEL:2026:2670

Aan verdachte is ten laste gelegd dat:

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft gesteld dat wettig en overtuigend bewezen kan worden dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan de ten laste gelegde feiten.

Het standpunt van de verdediging

De raadsvrouw refereert zich ten aanzien van het tenlastegelegde aan het oordeel van de rechtbank, met uitzondering van drie gedachtestreepjes in feit 1; niet kan worden bewezen dat verdachte met 165 kilometer per uur de afslag richting Ede/Bennekom heeft genomen, dat hij met zijn voertuig de vangrail heeft geraakt en ook kan niet worden bewezen dat verdachte op het politievoertuig heeft ingestuurd, op het moment dat hij spookrijdend de snelweg op reed. Verdachte dient van die gedragingen te worden vrijgesproken.

Beoordeling door de rechtbank

Feit 1, ernstige gevaarzetting:

(gedeeltelijke) vrijspraak

De rechtbank is van oordeel dat op basis van het dossier niet kan worden vastgesteld dat verdachte daadwerkelijk met 165 kilometer per uur de afslag Ede/Bennekom heeft genomen. Ook kan gelet op de beelden die onderdeel van het dossier uitmaken en ter zitting zijn bekeken niet worden vastgesteld dat verdachte de vangrail heeft geraakt terwijl hij een draaiende beweging maakte met zijn auto. Verdachte zal van die onderdelen worden vrijgesproken.

Bewezenverklaring

Verdachte heeft de overige feitelijke gedragingen, zoals die onder feit 1 aan hem ten laste zijn gelegd, waaronder ook het feitelijk insturen op een politievoertuig, bekend. Er is daarom sprake van een bekennende verdachte zoals bedoeld in artikel 359, derde lid, laatste zin, van het Wetboek van Strafvordering en daarom wordt volstaan met een opgave van de bewijsmiddelen.

Bewijsmiddelen:

De vraag die de rechtbank vervolgens dient te beoordelen is of verdachte met het bewezen verklaarde rijgedrag (a) de verkeersregels heeft geschonden, (b) of hij dat in ernstige mate heeft gedaan, (c) of hij dat opzettelijk heeft gedaan en (d) of daardoor gevaar was te duchten voor zwaar lichamelijk letsel of het leven van anderen.

Artikel 5a WVW heeft alleen betrekking op ernstig verkeersgevaarlijk gedrag. Dat zal doorgaans niet zijn gelegen in de enkele schending van één verkeersregel. Volgens de wetgever gaat het bij ernstig verkeersgevaarlijk gedrag bijvoorbeeld om het meerdere keren of gedurende langere tijd schenden van een verkeersregel of het schenden van meerdere verkeersregels. Gekeken moet worden naar het samenstel van de gedragingen van de verdachte, waarbij alle omstandigheden in ogenschouw worden genomen.

In deze zaak gaat het om gedurende een langere tijd (dat wil zeggen: langer dan een enkel moment), namelijk gedurende een politieachtervolging van bijna een half uur, schenden van meerdere voor de verkeersveiligheid belangrijke verkeersregels in de nabijheid van andere voertuigen. Op meerdere momenten mag van geluk worden gesproken dat het niet (veel) ernstiger is afgelopen. Een fietser kon maar net ontkomen aan het voertuig van verdachte en ook op de snelweg, waar verdachte spookrijdend op kwam rijden, werd een aanrijding met een ander voertuig maar net voorkomen, zonder dat verdachte daar invloed op had. Daarnaast heeft verdachte meerdere ongelukken/aanrijdingen veroorzaakt en gebeurde dit alles terwijl hij continu onder invloed was van lachgas. De rechtbank is van oordeel dat op basis van het dossier bewezen kan worden dat verdachte op twee verschillende momenten met zijn voertuig in de richting heeft gestuurd van dan wel heeft ingestuurd op een politievoertuig, zoals ook is te zien op de ter terechtzitting getoonde beelden, die deel uitmaken van het dossier. Dat verdachte niet zag dat het politievoertuig daar reed of dat het politievoertuig vervolgens ook op verdachte is ingereden doet aan het voorgaande niets af. Verdachte heeft met het gevaarlijke rijgedrag, in feite een aaneensluiting van verkeersovertredingen waarbij hij slechts bezig was te ontkomen aan de politie, de verkeersregels in ernstige mate geschonden.

Om vast te stellen dat gevaar voor zwaar lichamelijk letsel of het leven van anderen te duchten was, moet het gevaar ten tijde van het handelen naar algemene ervaringsregels voorzienbaar zijn geweest.

In zijn algemeenheid acht de rechtbank het voorzienbaar dat een zeer gevaarlijke situatie ontstaat met kans op overlijden of zwaar lichamelijk letsel van andere weggebruikers wanneer een bestuurder van een personenauto tracht te ontkomen aan de politie en daartoe meerdere verkeersmanoeuvres uitvoert zoals verdachte dat heeft gedaan. Verschillende verkeersdeelnemers hebben een aanrijding met verdachte op een haar na kunnen voorkomen door voor hem uit te wijken of af te remmen. Zo kon een fietser maar net een aanrijding voorkomen en ook op de snelweg, toen verdachte daar spookrijdend reed, is een ongeluk met zeer ernstige gevolgen maar net voorkomen. Verdachte is daarnaast twee keer ingereden op een politievoertuig, waarbij eveneens gevaar te duchten was voor zwaar lichamelijk letsel of het leven van anderen.

Gelet op het voorgaande acht de rechtbank de overtreding van artikel 5a WVW wettig en overtuigend bewezen.

Feiten 2, 3, 4, 5, 6

Er is sprake van een bekennende verdachte zoals bedoeld in artikel 359, derde lid, laatste zin, van het Wetboek van Strafvordering en daarom wordt volstaan met een opgave van de bewijsmiddelen.

Feit 2, aanwezig hebben lachgas:

Naar het oordeel van de rechtbank is wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het tenlastegelegde heeft begaan, te weten dat:

Voor zover er in de tenlastelegging kennelijke taal- en/of schrijffouten voorkomen, zijn die fouten verbeterd. Verdachte is daardoor niet in de verdediging geschaad.

Wat meer of anders is ten laste gelegd dan hiervoor bewezen is verklaard, is niet bewezen.

Verdachte zal daarvan worden vrijgesproken.

Het bewezenverklaarde levert op:

De eendaadse samenloop van:

feit 1:

overtreding van artikel 5a van de Wegenverkeerswet 1994;

en

feit 3:

overtreding van artikel 8, eerste lid, van de Wegenverkeerswet 1994

en

feit 4:

overtreding van artikel 9, tweede lid, van de Wegenverkeerswet 1994

feit 2:

opzettelijk handelen in strijd met het in artikel 3 onder C van de Opiumwet gegeven verbod

feit 5:

overtreding van artikel 11 van de Wegenverkeerswet 1994

feit 6:

overtreding van artikel 7, eerste lid, onderdeel b van de Wegenverkeerswet 1994

De feiten zijn strafbaar.

Verdachte is strafbaar, nu geen omstandigheid is gebleken of aannemelijk is geworden die de strafbaarheid van verdachte uitsluit.

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft gevorderd dat verdachte zal worden veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 12 maanden, waarvan 6 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 3 jaren, met de bijzondere voorwaarden zoals geadviseerd door de reclassering en de dadelijke uitvoerbaarheid daarvan, met aftrek van de tijd in verzekering en voorlopige hechtenis doorgebracht. Daarnaast vordert de officier van justitie ten aanzien van feit 1 een ontzegging van de bevoegdheid tot het besturen van motorrijtuigen voor de duur van 2 jaren.

Het standpunt van de verdediging

De raadsvrouw heeft zich niet verzet tegen de oplegging van een gevangenisstraf, maar de gevraagde duur is volgens haar te fors en niet passend. Ook heeft zij zich niet verzet tegen de oplegging van de bijzondere voorwaarden en de dadelijke uitvoerbaarheid daarvan. Verdachte neemt verantwoordelijkheid voor zijn daden en zal zich conformeren aan de bijzondere voorwaarden.

De beoordeling door de rechtbank

De rechtbank heeft bij de bepaling van de op te leggen straf rekening gehouden met de aard en de ernst van hetgeen bewezen is verklaard en de omstandigheden waaronder dit is begaan. De rechtbank heeft verder rekening gehouden met de persoon en de omstandigheden van verdachte.

Ernst van de feiten

Verdachte heeft als bestuurder van een auto levensgevaarlijke situaties gecreëerd door op de vlucht te slaan voor de politie. Verdachte heeft meerdere verkeersregels in ernstige mate geschonden, heeft meerdere aanrijdingen veroorzaakt, reed in een voertuig zonder toestemming, onder invloed van lachgas en zonder geldig rijbewijs. Hij heeft daarbij onaanvaardbare risico’s genomen en andere verkeersdeelnemers ernstig in gevaar gebracht. Het is een gelukkig toeval dat niemand als gevolg van het gedrag van verdachte zwaar gewond is geraakt of is komen te overlijden. Het enkele feit dat verdachte aan de politie wilde ontsnappen om aan zijn lachgasverslaving te kunnen voldoen kan dit gevaarlijke rijgedrag op geen enkele wijze rechtvaardigen. Integendeel, kennelijk had het lachgas op verdachte de invloed dat hij dacht dit allemaal te kunnen en mogen doen terwijl het totaal onverantwoord rijgedrag met een hoge gevaarzetting is geweest. Ter zitting gaf verdachte ook toe dat hij zichzelf liever niet op de weg was tegengekomen die avond. Veelzeggend is verder de aangifte van één van de verbalisanten, die al 25 jaar werkzaam is bij de politie en zo’n heftige achtervolging nog niet eerder had meegemaakt. Dit alles rekent de rechtbank verdachte zwaar aan. Tegelijkertijd heeft de rechtbank op zitting ook een man gezien die inmiddels het kwalijke van zijn gedrag inziet en hiervoor ook verantwoordelijkheid wil nemen. Dat weegt mee in zijn voordeel, maar doet natuurlijk niet af aan de ernst van de feiten en aan de ernst van zijn verslaving.

Persoon van verdachte

De rechtbank neemt in aanmerking dat uit het uittreksel van de Justitiële Documentatie (strafblad) van 12 februari 2026 blijkt dat verdachte eerder is veroordeeld voor het bezit van lachgas.

Uit het reclasseringsrapport van 17 februari 2026 volgt dat verdachte met berouw terugkijkt op de feiten. Er is sprake van een delictpatroon aangaande het overtreden van de verkeersregels en het rijden onder invloed. De gevolgen van zijn rijgedrag worden door hem onderschat. De reclassering ziet een relatie tussen de houding van verdachte en het tenlastegelegde. Verdachte ervaart op verschillende leefgebieden problemen. De voornaamste zorg zit hem in de aanwezigheid van hardnekkige verslavingsproblematiek. Zijn verslaving speelt al acht jaar een prominente rol in zijn leven. Meerdere verslavingsbehandelingen hebben niet geleid

tot duurzame abstinentie. Uit het politiesysteem blijkt dat verdachte door zijn gebruik voor veel overlast zorgt. Gezien de jarenlange verslaving acht de reclassering een intensieve behandeling

noodzakelijk. Gezien de hardnekkige verslavingsproblematiek is het vermoeden dat er sprake is van onderliggende problematiek. Uit verdiepingsdiagnostiek blijkt het wenselijk dat er onderzoek volgt naar de persoonlijkheidsdynamiek. Er zijn aanwijzingen van mogelijk kwetsbaarheden in de persoonlijkheid die gerelateerd kunnen zijn aan het in standhouden van de verslaving. Naast behandeling acht de reclassering diagnostiek dan ook wenselijk. Verdachte beschikt niet over stabiele huisvesting, heeft geen zinvolle dagbesteding en er is sprake van een forse schuldenproblematiek. Verdachte staat onder bewind, wat als een beschermende factor word aangemerkt. Het familiaire netwerk lijkt steunend. Verder ontbreekt het bij verdachte aan beschermende factoren. De reclassering acht het wenselijk dat intensieve zorg gericht op diverse leefgebieden wordt ingezet, om de kans op recidive te verkleinen. Het recidiverisico wordt als hoog ingeschat. Ondanks dat verdachte aangeeft dat hij bereid is mee te werken, twijfelt de reclassering of deze motivatie standhoudt. De reclassering adviseert een meldplicht bij de reclassering, een opname in een zorginstelling voor de duur van één jaar om zich te laten behandelen door Iriszorg of een soortgelijke zorginstelling, een ambulante behandeling met een mogelijke kortdurende opname door Forensisch Expert Team van IrisZorg Verslavingszorg, daarnaast een ambulante behandeling bij Kairos, een verbod op het gebruik van verdovende middelen en dat verdachte zich inspant voor het vinden en behouden van dagbesteding. De reclassering adviseert de dadelijke uitvoerbaarheid van deze voorwaarden en het toezicht.

Gelet op de aard en de ernst van de feiten en de straffen die hiervoor in soortgelijke zaken worden opgelegd, is de rechtbank van oordeel dat niet met een andere straf dan een (deels) onvoorwaardelijke gevangenisstraf kan worden volstaan. Alles overwegende acht de rechtbank de eis van de officier van justitie een passende straf. De rechtbank zal daarom een gevangenisstraf van 12 maanden, waarvan 6 maanden voorwaardelijk opleggen. Aan het voorwaardelijke strafdeel worden de bijzondere voorwaarden, zoals geadviseerd in het reclasseringsrapport van 17 februari 2026, verbonden, met een proeftijd van drie jaren. Tot slot zal de rechtbank aan verdachte een ontzegging van de rijbevoegdheid van twee jaren opleggen. De bijzondere voorwaarden zullen dadelijk uitvoerbaar worden verklaard, nu gelet op verdachtes ernstige verslavingsproblematiek er ernstig rekening mee moet worden gehouden dat verdachte wederom een misdrijf zal begaan dat gericht is tegen of gevaar veroorzaakt voor de onaantastbaarheid van het lichaam van een of meer personen.

Tenuitvoerlegging van de opgelegde gevangenisstraf zal volledig plaatsvinden binnen de penitentiaire inrichting, tot het moment dat verdachte in aanmerking komt voor deelname aan een penitentiair programma, als bedoeld in artikel 4 Penitentiaire beginselenwet, dan wel de regeling van voorwaardelijke invrijheidstelling, zoals bedoeld in artikel 6:2:10 Wetboek van Strafvordering, aan de orde is.

De ontvankelijkheid van de benadeelde partijen in de vorderingen (feit 6)

Standpunten

De verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat de vorderingen niet-ontvankelijk dienen te worden verklaard, omdat een deel van de onderbouwing van de vorderingen pas een dag voor de zitting is ingediend en de verdediging onvoldoende tijd heeft gehad de vordering te bestuderen.

De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat de vorderingen ontvankelijk zijn, nu de verdediging een leespauze heeft gehad van 15 minuten en zodoende voldoende gelegenheid is geboden de aanvullende onderbouwing op de vordering te bestuderen en te bespreken.

De benadeelde partij heeft aangegeven deze onderbouwende stukken niet eerder in bezit te hebben gekregen ondanks dat dit wel was geprobeerd.

Oordeel van de rechtbank

De rechtbank overweegt dat een vordering door de benadeelde partij tot aan het requisitoir van de officier van justitie ter terechtzitting kan worden ingediend. De verdediging moet voldoende gelegenheid hebben gekregen hierop adequaat te kunnen reageren en zodoende hierover een eerlijk debat te kunnen voeren. Dit geldt te meer als de vorderingen complex van aard zijn, zoals in dit geval door de verdediging is gesteld. De Hoge Raad heeft geoordeeld dat beide partijen in voldoende mate in de gelegenheid moeten zijn om hun stellingen en onderbouwingen met betrekking tot (betwisting van) toewijsbaarheid van die vordering genoegzaam naar voren te kunnen brengen, en, als dit aan de zijde van verdachte niet zo is, dat eigen onderzoek van de rechter naar de toewijsbaarheid van de vordering daarvoor voldoende compensatie biedt.

Ter zitting is door de raadsvrouw subsidiair verzocht een leespauze in te lassen voor de duur van 15 minuten, zodat zij de onderbouwende stukken kan bestuderen, deze met verdachte kan bespreken en zij daarna gemotiveerd verweer kan voeren.

De rechtbank heeft de raadsvrouw deze gelegenheid geboden en zodoende is de rechtbank van oordeel dat zij, hoewel de aanvullende onderbouwing van de vorderingen zeer laat is ingediend, de verdediging voldoende tijd en gelegenheid heeft gehad die onderbouwing te bestuderen en te bespreken met verdachte. Hierbij betrekt de rechtbank ook de omvang en aard van de onderbouwende stukken, die op zichzelf snel te lezen en te doorgronden zijn. De rechtbank zal daarom overgaan tot de inhoudelijke beoordeling van de vorderingen.

Vordering [benadeelde 1]

De benadeelde partij [benadeelde 1] heeft met bijstand van mr. A. Hanegraaf een vordering tot schadevergoeding ingediend. De benadeelde partij heeft haar vordering ter zitting naar beneden bijgesteld, in die zin dat zij nu € 1.815,33 aan materiële schade en € 2.942,50 aan smartengeld vordert, vermeerderd met de wettelijke rente. Verder is om oplegging van de schadevergoedingsmaatregel verzocht.

Standpunten

De officier van justitie heeft zich ten aanzien van de materiële schade op het standpunt gesteld dat deze geheel kan worden toegewezen, met toekenning van de wettelijke rente, en vordert oplegging van de schadevergoedingsmaatregel. Ten aanzien van de immateriële schade heeft de officier van justitie aangevoerd dat dit dient te worden gematigd naar € 500,- met eveneens toekenning van de wettelijke rente en oplegging van de schadevergoedingsmaatregel.

De verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat het (later gewijzigde) bedrag van € 616,- voor de fysiokosten te hoog is en dit gematigd dient te worden naar € 440,-. In totaal zou de materiële schade dan voor een bedrag van rond de € 1.600,- kunnen worden toegewezen. Ten aanzien van de immateriële schade sluit de verdediging zich aan bij de officier van justitie om het bedrag te matigen naar € 500,-.

Oordeel van de rechtbank

Materiële schade

Uit het onderzoek ter terechtzitting is voldoende gebleken dat de benadeelde partij als gevolg van het bewezen verklaarde handelen van verdachte rechtstreeks schade heeft geleden. De volgende schadeposten zijn niet betwist, voldoende onderbouwd en komen redelijk voor. Voor deze schade is verdachte naar burgerlijk recht aansprakelijk (wat betreft fysiokosten is de toekomstige schade niet meegenomen in de berekening):

Daarom is de rechtbank van oordeel dat wat betreft het materiële gedeelte van de schade de vordering tot een hoogte van € 1.199,33 kan worden toegewezen.

De rechtbank zal de benadeelde partij voor het overige niet-ontvankelijk verklaren in het materiële deel van de vordering.

Smartengeld

Naar het oordeel van de rechtbank is, op grond van de gebezigde bewijsmiddelen en wat verder ter terechtzitting met betrekking tot de vordering is gebleken, komen vast te staan dat de benadeelde partij als gevolg van het bewezen verklaarde handelen schade heeft geleden, waarvoor verdachte naar burgerlijk recht aansprakelijk is. Benadeelde heeft lichamelijk letsel opgelopen aan haar nek, zoals blijkt uit de onderbouwing van de vordering. Dit is aan verdachte toe te rekenen. De rechtbank heeft acht geslagen op de ‘Rotterdamse Schaal’, een ordening van smartengeldbedragen bij letsel en andere persoonsaantastingen, waarnaar al vaker door andere rechters in Nederland is verwezen bij de vaststelling en begroting van schade als hier aan de orde. Uit de Rotterdamse schaal blijkt dat een bedrag aan schadevergoeding tussen de € 725,- en € 2.175,- billijk kan zijn bij licht nekletsel (categorie b, herstelperiode van ongeveer twee tot vier maanden). De immateriële schade zal daarom naar billijkheid vastgesteld worden op een bedrag van € 1.000,-.

De rechtbank zal de benadeelde partij voor het overige wat betreft het immateriële deel van de vordering niet-ontvankelijk verklaren in de vordering.

Verdachte is vanaf 26 november 2025 wettelijke rente over het toegewezen bedrag verschuldigd.

De rechtbank ziet aanleiding om op grond van artikel 36f van het Wetboek van Strafrecht de schadevergoedingsmaatregel aan verdachte op te leggen. Verdachte wordt verplicht het aan de benadeelde partij toegewezen bedrag aan de Staat te betalen. Eventueel toegekende proceskosten zijn daar niet bij inbegrepen.

Vordering [benadeelde 2]

De benadeelde partij heeft met bijstand van mr. A. Hanegraaf zijn vordering ter zitting veranderd, in die zin dat hij nu € 1.200,- aan smartengeld vordert, vermeerderd met de wettelijke rente. Verder is om oplegging van de schadevergoedingsmaatregel verzocht.

Standpunten

De officier van justitie heeft aangevoerd dat de vordering dient te worden gematigd naar € 500,- met toekenning van de wettelijke rente en vordert oplegging van de schadevergoedingsmaatregel.

De verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat enige onderbouwing voor de vordering ontbreekt en dat de vordering dient te worden afgewezen dan wel niet-ontvankelijk dient te worden verklaard.

Overweging van de rechtbank

Naar het oordeel van de rechtbank is door de benadeelde partij onvoldoende onderbouwd dat aan hem rechtstreekse schade is toegebracht. De rechtbank zal daarom de benadeelde partij in de vordering niet ontvankelijk verklaren.

De oplegging van de straf en/of maatregel is gegrond op de artikelen:

De rechtbank:

 verklaart bewezen dat verdachte het tenlastegelegde, zoals vermeld onder ‘De bewezenverklaring’, heeft begaan;

 verklaart niet bewezen hetgeen verdachte meer of anders is ten laste gelegd dan hierboven bewezen is verklaard en spreekt verdachte daarvan vrij;

 verstaat dat het aldus bewezenverklaarde oplevert de strafbare feiten zoals vermeld onder ‘De kwalificatie van het bewezenverklaarde’;

 verklaart verdachte hiervoor strafbaar;

geeft opdracht aan de reclassering om toezicht te houden op de naleving van de bijzondere voorwaarden en verdachte ten behoeve daarvan te begeleiden.

Hierbij gelden als voorwaarden dat verdachte:

-meewerkt aan het nemen van een of meer vingerafdrukken of een geldig identiteitsbewijs ter inzage aanbiedt om de identiteit vast te stellen;

-meewerkt aan reclasseringstoezicht, waaronder het meewerken aan huisbezoeken en het zich melden bij de reclassering zo vaak en zolang de reclassering dat nodig vindt;

Vorderingen benadeelde partijen

Vordering [benadeelde 1]

Vordering [benadeelde 2]