ECLI:NL:RBLIM:2026:4511

1. De procedure

Het verloop van de procedure blijkt uit:

- het vonnis van 23 juli 2025,

- de conclusie van antwoord in reconventie met productie 14,

- de pleitnota van [gedaagde] ,

- het proces-verbaal van de mondelinge behandeling van 12 februari 2026.

Ten slotte is vonnis bepaald.

2. De feiten

[eiseres] exploiteert een hoveniersbedrijf gericht op tuinarchitectuur, tuinaanleg, tuinonderhoud, bestratingen en tegelwerken, ecozwembaden en zwemvijvers en boomverzorging.

[gedaagde] heeft ingestemd met de door [eiseres] op 19 april 2021 uitgebrachte offerte ten bedrage van € 160.000,00 inzake de aanleg van een zwembad, terras en tuin op het perceel van [gedaagde] . Daarmee is tussen partijen een overeenkomst van aanneming van werk tot stand gekomen. Op 18 mei 2022 heeft [eiseres] twee aanvullende offertes aan [gedaagde] toegestuurd voor aanvullende werkzaamheden ten bedrage van respectievelijk € 1.530,71 en € 1.662,11. De totale aanneemsom bedroeg € 163.192,82.

Op de aannemingsovereenkomst zijn de algemene voorwaarden van [eiseres] van toepassing verklaard. Artikel 8 van de algemene voorwaarden luidt als volgt:

“(…)

ARTIKEL 8 – DE AFLEVERING / DE LEVERTIJD

Order oplevering van aangenomen werkzaamheden wordt verstaan de feitelijke oplevering aan de consument. De werkzaamheden worden als opgeleverd beschouwd wanneer de ondernemer, na de uitvoering van de werkzaamheden, schriftelijk aan de consument heeft medegedeeld dat de werkzaamheden geheel zijn uitgevoerd. Verder worden de werkzaamheden als opgeleverd beschouwd wanneer de consument het werk (opnieuw) in gebruik neemt, met dien verstande dat door ingebruikneming van een gedeelte van het werk dat gedeelte als opgeleverd wordt beschouwd.

(…)”

In de zomer van 2021 is [eiseres] gestart met de werkzaamheden.

Op 4 juni 2022 heeft [gedaagde] melding gemaakt bij [eiseres] van lucht in de technische installatie van het zwembad. Op 6 oktober 2022 is de kitrand van het zwembad vervangen, nadat [gedaagde] [eiseres] erop had gewezen dat deze rand niet waterdicht was. Op 14 november 2022 heeft [gedaagde] per WhatsAppbericht aan [eiseres] medegedeeld: “Alle tegels rond het zwembad blijven extreem nat en alles is droog voor de rest (…) Op dit moment met de nachtvorst levensgevaarlijk omdat het spekglad is”. Op 6 december 2022 heeft [gedaagde] per WhatsAppbericht aan [eiseres] gemeld: “Update mbt de tegels. De scheuren in de voegen zijn verder getrokken tussen de pinant en de rechterkant van het tuinhuis en de eerste tegel die los ligt heb ik gevonden. Einde dag bel ik met [naam]”.

Nadat er discussie was ontstaan tussen partijen over de uitgevoerde werkzaamheden, heeft [gedaagde] de volgende facturen met een totaalbedrag van € 11.340,47 onbetaald gelaten:

Factuurnummer

Datum

Vervaldatum

Bedrag

[nummer 1]

07-06-2022

21-06-2022

€ 147,63

[nummer 2]

10-12-2022

24-12-2022

€ 8.000,02

[nummer 3]

10-12-2022

24-12-2024

€ 1.530,71

[nummer 4]

10-12-2022

24-12-2024

€ 1.662,11

Op 4 en 6 april 2023 heeft [gedaagde] bij [eiseres] gemeld dat de voegen tussen de tegels steeds verder scheuren, dat de beplanting sterft en dat het gras plaatselijk is verzakt. Vervolgens heeft [gedaagde] op 22 april 2023 gemeld dat twee struiken niet hebben geworteld.

Op 9 januari 2024 en 23 februari 2024 heeft [eiseres] een deskundigenonderzoek laten uitvoeren door de heer ing. [deskundige 1] (hierna: “ [deskundige 1] ”) van [bedrijf 1] . [deskundige 1] heeft in zijn deskundigenrapport van 28 februari 2024 (hierna: “het partijdeskundigenrapport [deskundige 1] ”), onder meer, het volgende vermeld inzake de geconstateerde gebreken:

“(…)

Er blijven twee gebreken over nl. het gazon en de tegels:

- Het gras is gezakt;

Doordat er na de aanleg van het gazon sleuven zijn gegraven is het gazon aan de randen van het grasveld gemiddeld een enkele centimeters verzakt. Dit wil [eiseres] oplossen door grond aan te vullen en het door te zaaien. (…)

De herstelkosten worden begroot op € 250,00 aan arbeid en € 50,00 aan materiaal. Dit behoort bij de aanneemsom. [eiseres] merkt op dat ten tijde van de gazonaanleg hij te maken had met natte weersomstandigheden en dat de sterk lemige grond zich daardoor nog moest zetten en vooral ook langs de bestratingen.

(…)

- De voegen tussen de keramische tegels zijn gescheurd en er is een holle klank te horen als er op de tegels geklopt wordt waardoor [gedaagde] vreest dat die tegels losliggen of zullen losraken.

Als gevolg van vorst in de grond op de eerste expertisedatum en ook wegens het dan moeilijk uit te voeren destructieve onderzoek is er geen tegel verwijderd zodat niet kon worden vastgesteld hoe de tegels zijn verwerkt. Er lag tenslotte geen tegel los die eenvoudig te verwijderen zou zijn en evenmin was er sprake van loszittende voegen.

Partijen zijn en blijven over de verwerking van de keramische tegels in een discussie.

Ondergetekende is daarom gevraagd om op 23 februari 2024 de tegels nogmaals te onderzoeken op het vastliggen ervan door elke tegel te bekloppen zodat al dan niet een holle klank te horen is. Afgesproken is dat, indien er een holle klank onder een tegeloppervlakte van ca 30 tot 35% te horen is, die tegel dan als onvoldoende vast verwerkt beoordeeld wordt. De tegel zal dan opnieuw verwerkt moeten worden middels betere verlijming op de bestaande ondergrond.

Op de tweede expertisedatum, 23 februari 2024, is de tuin nogmaals bezocht en zijn de

keramische tegels van 90 x 90 x 2 cm die om het zwembad verwerkt zijn allemaal beklopt met een tikstok met een redelijk harde kunststoffen dop. Er zijn in totaal 67 tegels geteld waarbij de grotere en rondgerande passtukken als gehele tegels zijn geteld, maar twee tegels die minder groot zijn dan de helft van 90 x 90 cm grote pastukken zijn als één hele tegel geteld. Van de 67 stuks zijn er 21 stuks waarbij voor meer dan 30 tot 35 % een holle klank te horen is als erop getikt wordt. Dit is 31 % van het totale aantal verwerkte tegels inclusief de passtukken. De tegels liggen niet los en de voegen zijn niet gescheurd met uitzondering van twee tegels waarbij in de voegen haarscheurtjes zijn vastgesteld.

De tegels die op een 8-10 cm dik drainagemortelbed zijn verlijmd, hebben een voegbreedte van 5 mm. Er is Tubag voegmortel toegepast. Er zijn diverse dilatatievoegen op een lengte van ca 9,5 meter toegepast (dus 4,75 m ertussen) die met een goede kitsoort zijn opgevuld. Er is op de hoeken van het zwembad een dilatatievoeg aangebracht en er zijn ook vlakken gedilateerd. De constructie rondom het zwembad, zoals [eiseres] die heeft gemaakt is voor de verwerking van keramische tegels zonder meer goed te noemen. Zie ook antwoord op pagina 9.

Onderaan dit rapport is het door [eiseres] gemaakte tegelplan als bijlage opgenomen. De tegels die zijn aangekruist, zijn beoordeeld als foutief wegens de te holle klank op een te grote oppervlakte ervan.

Op de foto's 5 en 6 zijn de keramische tegels rondom het zwembad afgebeeld. De zwarte kruisen die met een potlood door [gedaagde] zijn gemaakt betreffen de 37 tegels waarbij volgens hem een holle klank te horen is als erop geklopt wordt.

(…)

Mijn beoordeling is dat de tegels waarbij een holle klank is te horen er onder die tegels lucht is ingesloten en dat daar dus geen lijm gehecht is aan de tegels en of de ondergrond.

Een holle klank betekent niet dat dat een gebrek is maar het is een wel een indicatie dat de tegels kunnen los geraken. Immers kan er als gevolg van condensatie vocht onder de tegels komen wat weer kan zorgen voor vorstschade. Omdat er nog geen voegen zijn uitgebroken liggen er op expertisedatum geen tegels los.

Als de holklinkende tegels nu (februari 2024) opnieuw verwerkt zouden worden, is er kans dat het herstel door de tegels opnieuw te verlijmen op de bestaande ondergrond de situatie lelijker maakt wegens grote kans op beschadigingen en ongelijke ligging.

Naar mijn mening zijn er geen normen in de hovenierssector voor de breedte van de haarscheuren in voegen bij dit soort keramische tegels van 90 x 90 x 2 cm. Verwerking van buitentegels wordt op een totaal andere wijze uitgevoerd dan tegels die binnenshuis verwerkt worden. Bedacht moet worden dat onder buitenomstandigheden de temperaturen op een terras enorm kunnen verschillen (tot wel 70 graden verschil) evenals de vochtigheidsgraad.

(…)

Ad e). Is herstel van de gebreken mogelijk en welke kosten zijn hiermee gemoeid inclusief herstel

van gevolgschades;

(…)

Antwoord:

Herstel is mogelijk. Omdat er op 9 januari 2024 een vervolgafspraak is gemaakt voor vrijdag 23

februari 2024 -zodat de keramische tegels beoordeeld kunnen worden onder gunstige

omstandigheden (geen vorst)- werd dit punt aanvankelijk geparkeerd.

Haarscheurtjes in buitenterrassen in Nederland zullen (gelet op de klimatologische processen)

m.i. altijd wel ontstaan als er gevoegd is met een mortel. Beter is een kitsoort die flexibeler is dan

Tubag mortel in voegen van 5 mm breed.

Nu duidelijk is dat er geen vol-keramische tegels losliggen en er ook geen voegen zijn uitgebroken

is er mijns inziens (nog) geen sprake van een gebrek. De tegels rond het zwembad betreffen

tenslotte een onderdeel van een buitenterras en is onderhevig aan zeer veranderlijke

weersomstandigheden. Maar de holle klank die te horen is als er op de tegels geklopt wordt

betekent wel dat er een indicatie is dat de tegels kunnen losraken. Omdat herstel van de nu

holklinkende tegels de situatie alleen maar zal verergeren als ze opnieuw zouden worden

verlijmd, is mijn advies het volgende:

Mijn voorstel is om [gedaagde] nog een jaar garantie te geven dus tot uiterlijk 1 maart 2025. Als er

dan tegels zijn die werkelijk losliggen of dat er voegen zijn uitgebroken dan zal [eiseres] de 21

stuks of de dan mogelijk enkele meer losliggende tegels met gescheurde voegen rondom het

zwembad op zijn kosten vervangen conform het tegelplan dat is gemaakt (zie bijlage). De

losliggende tegels zijn goed te herstellen, zonder schade aan andere tegels te veroorzaken.

De tegels onder en nabij de overkapping blijven zoals ze zijn aangetroffen op 23 februari 2024.

(…)

- [gedaagde] stelt dat de dilatatievoegen niet goed zijn aangebracht. Hij stelt dat die ook in de ondervloer moeten worden aangebracht en niet alleen in de tegelverwerkingsvloer.

Zoals er al is geschreven zijn er dilatatievoegen op de hoeken van het zwembad aangebracht en in het midden van de totale lengte van ca. 9,50 meter, dus op 4.75 meter en er zijn ook vlakken gedilateerd. Het gehele tegelwerk is voorzien van een fundering van ca. 25cm dik van schuimbeton met rondom vorstribben tot 60 cm beneden peil. Rondom de zwembadconstructie is dit schuimbeton geheel gevuld vanaf de bodem zwembad tot P =

-10/12 cm. Hierop is 8-10 cm drainagemortel verwerkt en zijn de tegels tegel voor tegel ingelijmd met een geschikte lijmkam en verwerkt in de drainagemortel. Zo is het gehele pakket opgebouwd, aldus [eiseres] . Schuimbeton is uitstekend geschikt als fundering. Schuimbeton wordt

gebruikt als funderingsmateriaal vanwege zijn lichte gewicht en goede isolerende

eigenschappen. Daarnaast is schuimbeton vochtwerend en bestand tegen schimmel.

Kortom: de gehele constructie is n.m.m. goed in orde; het is slechts de holle klank onder

31 % van de tegels die erop wijst dat daar geen lijm zit.

(…)”

Voor de tegels rondom het zwembad heeft [eiseres] één jaar extra garantie verleend (tot 1 maart 2025). Wat betreft de herstelkosten van het gazon heeft [eiseres] een bedrag van € 363,00 gecrediteerd op het openstaande bedrag.

Op 14 oktober 2024 heeft [gedaagde] [eiseres] aangeschreven en daarbij een termijn gesteld om tot nakoming van de overeenkomst over te gaan en aansprakelijkheid te erkennen. De gestelde termijn heeft [eiseres] laten verstrijken.

[gedaagde] heeft zelf een deskundigenonderzoek laten uitvoeren door de heer ir. [deskundige 2] (hierna: “ [deskundige 2] ”) van [bedrijf 2] . [deskundige 2] heeft in zijn deskundigenrapport van 7 januari 2025 (hierna: “het partijdeskundigenrapport [deskundige 2] ”), onder meer, het volgende vermeld:

“(…)

Het zeer ongebruikelijk om schuimbeton op een (geroerde) ondergrond aan te brengen als onderlaag

voor een terras. Het is géén juiste toepassing. Schuimbeton is als materiaal geschikt bij het isoleren van vloeren, zowel voor nieuwbouw als renovaties. Deze zelf-nivellerende en licht isolerende chape wordt vooral gebruikt als uitvullingslaag in de vloeropbouw.

Het gazon is met het afschot richting het zwembad aangelegd, waardoor water vanaf het gazon richting het terras afloopt. Het water komt zodoende rechtstreeks in contact met de schuimbeton, welke daarvoor niet geschikt is en als gevolg van wisselende jaargetijden aangetast wordt.

Volgens de beschrijving in het rapport van [bedrijf 1] zou de bodem als volgt opgebouwd zijn (achtereenvolgend):

ondergrond (geroerde grond);

daarop zou folie aangebracht moeten zijn, echter dat is niet uit foto's op te maken. Deze folie voorkomt het weglopen van het schuimbeton tijdens het storten en het onttrekken van water aan het schuimbeton

vervolgens 250mm schuimbeton

drainagemortel ca. 80 a 100mm en lijmlaag

tegels

Zoals eerder aangegeven was het zeer nat tijdens de werkzaamheden. Dit kan ook invloed hebben op

de verwerking van de schuimbeton, de drainagemortel alsmede voor de lijmlaag voor de tegels. Bij té

lange blootstelling aan (veel) water heeft dit nadelige gevolgen voor de onderlinge aanhechting.

Vóór de inspectie door Schalklinde 10 is gebleken/te zien dat de lijm onder een aantal (gelichte) tegels geen aanhechting had met de onderliggende schuimbeton. Een mogelijke verklaring is dat de

tegels/snijstuk te nat of niet schoon waren tijdens het verleggen. Een andere verklaring kan zijn dat de

lijmmortel te lang “open” heeft gelegen, waardoor er een membraam ontstaat, hierdoor is er ook geen

hechting.

Het storten van schuimbeton is een precies proces dat kan worden beïnvloed door externe factoren

zoals het weer. Regen kan bijvoorbeeld het schuimbeton verdunnen, terwijl vorst het uithardingsproces kan vertragen of verstoren. Het is daarom essentieel om de weersvoorspellingen nauwlettend in de gaten te houden en indien nodig het storten uitte stellen. Dit meegenomen is het gezien de natte periode waarin de werkzaamheden zijn uitgevoerd zeer aannemelijk dat ook dit een negatief effect heeft gehad op de onderlinge aanhechting.

Ook zou er een vorstrib (betonband) rondom aangebracht zijn volgens rapport [bedrijf 1] (zie

beschrijving hieronder). Uit foto’s 2, 4, 5 en 6 is dit echter niet af te leiden. Hier is te zien dat tegen de schuimbeton een plas water staat. Dit water/vocht kan op deze wijze ongestoord indringen in de

schuimbeton!

Er dient hoe dan ook rondom een kantafsluiting aangebracht te worden die ervoor zorgt dat er geen water/vocht meer kan indringen. Dit zou latere eventuele onthechting van de tegels moeten voorkomen. Een vochtscherm (bijvoorbeeld bouwfolie) vóór het storten van de schuimbetonlaag had wellicht veel van de huidige problemen kunnen voorkomen.

(…)

Het is belangrijk te weten dat schuimbeton op zichzelf niet volledig waterdicht is. Bij langdurige

blootstelling aan regenval kan het water opnemen. Daarom wordt schuimbeton in buitentoepassingen

vaak gecombineerd met waterdichte coatings of membranen om de waterbestendigheid te verbeteren

en dient middels een vorstrand (een betonband o.g.) afgeschermd te worden. Als er geen betonband is

aangebracht, kan het water dus rechtstreeks in contact komen met de schuimbeton en daar kan

vervolgens water indringen. Overigens is het onbekend of er daadwerkelijk een waterdichte coating of een membraan is aangebracht.

(…)

Door krimpscheuren in diverse voegen tussen de tegels is het zeer aannemelijk dat hemelwater tussen

de tegels binnendringt en zich in holle ruimtes onder de tegels manifesteert en in periode van vorst gaan opvriezen, temeer ook is gebleken dat enkele tegels los liggen als gevolg van geen volledige

aanhechting van de tegels aan de lijmlaag. Diverse tegels liggen los en kunnen op termijn voor een

onveilige situatie zorgen.

Of en in hoeverre er dilatatievoegen in de schuimbeton zijn aangebracht is helaas niet te achterhalen.

Dilatatievoegen zijn noodzakelijke onderbrekingen in betonconstructies die de natuurlijke uitzetting en krimp van beton opvangen en scheurvorming helpen voorkomen. Deze voegen zijn essentieel voor het behoud van de integriteit van betonvloeren, vooral in omgevingen met temperatuurverschillen, zoals hier het geval is. Het is zeer aannemelijk dat deze dilatatievoegen niet zijn aanbracht, waardoor de tegels los zijn geraakt, omdat de onderlaag niet voldoende kan “bewegen”.

(…)”

Naar aanleiding van het partijdeskundigenrapport [deskundige 2] heeft [gedaagde] [eiseres] op 13 januari 2025 wederom aansprakelijk gesteld en verzocht om kenbaar te maken dat [eiseres] de gebreken zal herstellen en op welke wijze. De gestelde termijn heeft [eiseres] laten verstrijken.

3. Het geschil

[eiseres] vordert dat de rechtbank bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad:

[gedaagde] zal veroordelen om aan [eiseres] te betalen een bedrag van € 10.977,47, althans een zodanig bedrag als de rechtbank in goede justitie zal vermenen te behoren, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 21 juni 2022 respectievelijk 24 december 2022, althans 25 april 2023, althans vanaf 16 maart 2024, althans vanaf 3 maart 2025, althans vanaf de dag van het verzuim tot de dag van algehele voldoening;

[gedaagde] zal veroordelen om aan [eiseres] te vergoeden de kosten van buitengerechtelijke rechtsbijstand à € 884,77, althans ter hoogte van een door de rechtbank naar redelijkheid en billijkheid vast te stellen bedrag, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf de dag van dagvaarding tot de dag van algehele voldoening;

[gedaagde] zal veroordelen in de kosten van deze procedure, vermeerderd met de nakosten à € 173,- (zonder betekening) respectievelijk € 263,- (met betekening) en met de wettelijke rente over de proces- en nakosten als [gedaagde] deze niet binnen veertien dagen na dagtekening van dit vonnis heeft betaald.

[gedaagde] voert verweer.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.

in reconventie

[gedaagde] vordert dat de rechtbank bij vonnis, uitvoerbaar bij voorraad:

de tussen partijen gesloten overeenkomst van aanneming zal ontbinden;

[eiseres] zal veroordelen tot betaling van een schadevergoeding aan [gedaagde] , nader

op te maken bij staat en te vereffenen volgens de wet;

3. [eiseres] zal veroordelen in de kosten van deze procedure, met bepaling dat

[eiseres] de wettelijke rente hierover is verschuldigd indien deze kosten niet

binnen 14 dagen na dit vonnis, althans de betekening daarvan, aan [gedaagde] zijn betaald.

[eiseres] voert verweer.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.

4. De beoordeling

De vorderingen van [eiseres] in conventie en de vorderingen van [gedaagde] in reconventie zullen wegens hun samenhang hieronder gezamenlijk worden beoordeeld.

Is er sprake van gebrekkig werk?

[eiseres] vordert betaling van het restant van de aanneemsom. Hiertoe stelt hij dat hij de aangenomen werkzaamheden deugdelijk heeft uitgevoerd en afgerond en om die reden recht heeft op volledige betaling van de aanneemsom. Hij onderbouwt zijn vordering met het partijdeskundigenrapport [deskundige 1] . Daaruit volgt volgens hem dat er – na het door hem uitgevoerde herstel – nog slechts twee gebreken resteerden. Dit betrof een gebrek aan het gazon, waarvoor [eiseres] een bedrag heeft gecrediteerd ter waarde van de herstelkosten, en een mogelijk gebrek aan de terrastegels waarvoor hij een verlengde garantietermijn heeft gegeven. Nu [gedaagde] niet heeft geklaagd binnen de verlengde garantietermijn, zijn beide gebreken daarmee volgens [eiseres] opgelost.

[gedaagde] betwist de vordering van [eiseres] . Hij voert allereerst aan dat de gebreken niet zijn opgelost. Wat betreft de terrastegels voert [gedaagde] aan dat het terras niet goed is aangelegd en dat tegels losliggen. De voegen tussen de tegels zijn op veel plekken gescheurd en er staat vocht onder de tegels. Daarnaast bestaan er volgens [gedaagde] veel meer gebreken dan enkel de twee gebreken die volgens [deskundige 1] zouden resteren; in totaal 21 gebreken. Hij onderbouwt zijn standpunt met het partijdeskundigenrapport [deskundige 2] .

De vraag die partijen verdeeld houdt is of het aangenomen werk deugdelijk is uitgevoerd. [gedaagde] heeft in dit kader aangevoerd dat er een aanzienlijk aantal gebreken bestaat. Daartoe het volgende.

Uit het procesdossier maakt de rechtbank op dat [gedaagde] eerder ook andere gebreken dan het terras en de tegels bij [eiseres] heeft gemeld. Verwezen wordt bijvoorbeeld naar een WhatsAppbericht van [gedaagde] aan [eiseres] op 4 juni 2022 over lucht in de technische installatie van het zwembad. Voorts wordt verwezen naar een brief van [eiseres] van

11 april 2023 waaruit volgt dat [gedaagde] per e-mail op 28 december 2022 had geklaagd over (1) vervanging van de onderhoudskit van het zwembad, (2) het leveren en plaatsen van de buitendouche en boiler, (3) de robotmaaier, (4) het gras, (5) de lamp bij het dierenverblijf, (6) de lamp bij het huisnummer, (7) reparatie van de beregening na vervangen HWA en (8) het tegelwerk. Duidelijk is dus dat [gedaagde] eerder heeft geklaagd bij [eiseres] over verschillende gebreken.

Naar aanleiding van deze verschillende klachten heeft [eiseres] in januari 2024 partijdeskundige [deskundige 1] ingeschakeld om een deskundigenonderzoek uit te voeren. Bij dit onderzoek was [gedaagde] aanwezig, waarbij deze ook input gaf ten behoeve van het onderzoek. Echter, gebleken is dat partijdeskundige [deskundige 1] (uiteindelijk) slechts een deel van de door [gedaagde] geuite klachten, te weten zes van de door [gedaagde] gestelde gebreken, heeft beoordeeld. Gelet hierop moet het ervoor worden gehouden dat [gedaagde] de overige klachten niet meer onder de aandacht van [deskundige 1] heeft willen brengen. Nu hij dat ook niet heeft gedaan in het kader van het (tweede) deskundigenonderzoek van de (daarna) door [gedaagde] zelf ingeschakelde partijdeskundige [deskundige 2] – deze bespreekt alleen het terras en de tegels – begrijpt de rechtbank dat het [gedaagde] vooral te doen was om het terras en de tegels. Hiermee heeft hij er kennelijk van af willen zien dat de andere klachten nog zouden worden onderzocht. Dit wordt mede onderschreven door de omstandigheid dat [gedaagde] bij zijn bezwaar tegen het rapport van [deskundige 1] bij de toenmalige gemachtigde van [eiseres] overwegend de focus legt op het terras en de tegels.

Naast het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat, gelet op de nadruk die door beide partijdeskundigen is gelegd op het terras en de tegels, de overige door [gedaagde] gestelde klachten mede in het licht van het daartegen door [eiseres] gevoerde verweer, onvoldoende zijn onderbouwd.

Gelet op hetgeen de rechtbank hiervoor onder 4.4. tot en met 4.7. heeft overwogen zal de rechtbank alleen [gedaagde] klachten die betrekking hebben op- en verband houden met het terras en de tegels beoordelen.

[eiseres] beroept zich op het rapport van [deskundige 1] en neemt het standpunt in dat het terras deugdelijk is aangelegd. Er zijn weliswaar holle klanken te horen onder sommige tegels, maar er liggen geen tegels los en dus is er geen sprake van een gebrek. Het schuimbeton is geschikt en deugdelijk als fundering en er is een dilatatievoeg aangebracht in de tegelvloer die is afgekit. De gehele constructie is volgens [deskundige 1] goed in orde, aldus [eiseres] .

[gedaagde] beroept zich op zijn beurt op het partijdeskundigenrapport [deskundige 2] . Daaruit volgt volgens hem dat is geconstateerd dat diverse tegels wel degelijk losliggen. De voegen tussen de tegels bevatten krimpscheuren waardoor hemelwater tussen de tegels binnen kan dringen en in de winter kan opvriezen. Het schuimbeton is volgens [deskundige 2] geen juiste toepassing is als onderlaag voor een terras, aldus [gedaagde] .

Gelet op het voorgaande zijn de (onderbouwde) stellingen van [eiseres] voldoende (gemotiveerd) weersproken door [gedaagde] . De rechtbank acht het bij deze stand van zaken voor de beoordeling van zowel de vorderingen in conventie als reconventie daarom geïndiceerd dat de kwaliteit van het door [eiseres] aangelegde terras en de tegels wordt beoordeeld door een deskundige.

Is het werk opgeleverd?

Partijen twisten voorts over de vraag of het aangenomen werk is opgeleverd. Het moment van oplevering is – onder andere – van belang omdat het werk na de oplevering voor risico van de opdrachtgever is en omdat de aannemer dan ontslagen is van aansprakelijkheid voor gebreken die de opdrachtgever op het tijdstip van oplevering redelijkerwijs had moeten ontdekken. Voorafgaand aan de oplevering ligt het risico dus nog bij de aannemer.

Volgens [eiseres] is het werk opgeleverd. Hij stelt hiertoe dat het werk met het toesturen van de laatste factuur aan [gedaagde] eind 2022 is opgeleverd dan wel op het moment van het uitbrengen van het partijdeskundigenrapport [deskundige 1] , aangezien dat rapport kan worden aangemerkt als opleveringsrapport, aldus [eiseres] . Daar komt bij dat [gedaagde] het werk in gebruik heeft genomen en dat maakt dat op grond van artikel 8 van de algemene voorwaarden sprake is van oplevering, aldus [eiseres] .

[gedaagde] betwist op zijn beurt dat het werk zou zijn opgeleverd. Hij voert daartoe aan dat hij nooit akkoord heeft gegeven aan een oplevering en dat hij het werk niet in gebruik heeft genomen. Volgens [gedaagde] is het werk dus nog steeds geheel voor risico van [eiseres] .

De rechtbank overweegt dat in dit geval in het midden kan blijven of en wanneer het werk is opgeleverd in de zin van artikel 7:758 BW. Vaststaat namelijk dat [gedaagde] vóór de door [eiseres] gestelde momenten van oplevering heeft geklaagd over het aangelegde terras en de tegels. Daarmee vallen deze gebreken in de risicosfeer van de aannemer en is de door [eiseres] verlengde garantietermijn voor de tegels niet relevant.

Deskundigenonderzoek

Zoals hiervoor in rov. 4.11. overwogen is de rechtbank voornemens om een onderzoek door een deskundige in te laten stellen naar de kwaliteit van de door [eiseres] uitgevoerde werkzaamheden bestaande uit het aangelegde terras en de tegels. Voor zover het verrichte werk gebrekkig wordt geacht, zal de deskundige gevraagd worden om een begroting van de schade op te stellen. De rechtbank overweegt in dat verband ABT Adviseurs in bouwtechniek als deskundige te benoemen.

Beide partijen zullen in de gelegenheid worden gesteld zich schriftelijk uit te laten over de hiervoor beschreven opdracht. De rechtbank verzoekt partijen om in de akte verder:

zich uit te laten over de wenselijkheid van een deskundigenbericht;

zich uit te laten over de persoon van de te benoemen deskundige.

aan te geven welke vragen de rechtbank aan de deskundige zou moeten stellen, met daarbij een voorstel over de formulering van die vragen.

Voor zover partijen het niet eens zijn met de voorgestelde deskundige, moeten partijen gemotiveerd aangeven waarom de door de rechtbank voorgestelde deskundige niet voor benoeming in aanmerking mag komen. Daarbij valt te denken aan zwaarwegende redenen als gebrek aan deskundigheid of gerechtvaardigde twijfels met betrekking tot de onpartijdigheid van de deskundige. Die zwaarwegende redenen moeten worden onderbouwd. De rechtbank zal dan, na weging van de onderbouwing vóór en tegen de benoeming van de potentiële deskundige, een andere eigen deskundige benoemen.

De rechtbank zal de zaak naar de rol van 10 juni 2026 verwijzen, zodat partijen zich over de in rov. 4.17. genoemde zaken bij akte kunnen uitlaten. Partijen moeten de concept-akte uiterlijk een week vóór de roldatum naar elkaar toesturen, zodat zij in hun definitieve akte op de akte van de wederpartij kunnen reageren.

Het voorschot voor de kosten van het onderzoek van de deskundige zal over partijen gelijkelijk verdeeld worden, nu de uitkomst van het onderzoek relevant is voor de vorderingen. Partijen zullen daarom ieder de helft van het voorschot moeten betalen. In het eindvonnis zal de rechtbank beslissen wie van partijen uiteindelijk de kosten van de deskundige moet betalen.

In afwachting van de aktewisseling houdt de rechtbank iedere verdere beslissing in conventie en reconventie aan.

5. De beslissing

verwijst de zaak naar de rol van woensdag 10 juni 2026 voor akte uitlating partijen over de wenselijkheid van een deskundigenbericht, de persoon van de te benoemen deskundige en de aan de deskundige voor te leggen vragen (rov. 4.17), 5.2. bepaalt dat partijen elkaar uiterlijk een week vóór de genoemde roldatum de concept-akte moeten toesturen, zodat zij ieder in hun eigen akte nog kunnen reageren op de standpunten van de wederpartij,

houdt iedere verdere beslissing aan.

Dit vonnis is gewezen door mr. Provaas en in het openbaar uitgesproken op 13 mei 2026.