ECLI:NL:RBLIM:2026:8501

1. Het verloop van de procedure

Het procesverloop blijkt uit het volgende:

- het verzoekschrift van de moeder, ingekomen bij de rechtbank op 1 april 2026;

- het bericht van de moeder van 28 april 2026 met bijlagen;

- het bericht van de vader van 12 juni 2026;

- de mondelinge behandeling, die heeft plaatsgevonden op 10 juli 2026 en waarbij zijn verschenen:

- de moeder, bijgestaan door mr. Wolters, waarnemend voor mr. Lap;

- een vertegenwoordigster van de Raad.

De vader is goed opgeroepen maar is niet ter zitting verschenen. De vader is via de Staatscourant opgeroepen en per e-mail. Uit het bericht van de vader van 12 juni 2026 blijkt dat de e-mail de vader bereikt heeft en dat hij op de hoogte is van de zitting.

De rechtbank heeft [de minderjarige] in de gelegenheid gesteld om haar mening kenbaar te maken over het verzoek van de moeder. [de minderjarige] heeft hiervan gebruik gemaakt en een brief gestuurd, binnengekomen bij de rechtbank op 27 april 2026. Tijdens de zitting heeft de rechtbank samengevat wat [de minderjarige] heeft geschreven. De aanwezigen hebben daarop kunnen reageren.

2. De feiten

De vader en de moeder zijn met elkaar gehuwd geweest. Uit dat huwelijk is [de minderjarige] geboren. Naar Canadees recht oefenen de ouders gezamenlijk het gezag over haar uit. [de minderjarige] woont bij de moeder.

[de minderjarige] en de moeder hebben de Nederlandse nationaliteit. De vader heeft de Canadese nationaliteit.

Blijkens het uittreksel uit de Basisregistratie Personen (BRP) is de inschrijving van de vader in Nederland per 1 juli 2025 opgeschort in verband met emigratie. Een woonadres van de vader is niet bekend.

Bij vonnis van 30 maart 2026 heeft de voorzieningenrechter van deze rechtbank:

vervangende toestemming aan de moeder verleend voor de aanvraag van een paspoort voor [de minderjarige] ;

vervangende toestemming aan de moeder verleend om met [de minderjarige] op vakantie te gaan in Turkije van 27 april 2026 tot en met 6 mei 2026;

de vader veroordeeld in de proceskosten van de moeder.

3. Het verzoek

De moeder verzoekt te bepalen, uitvoerbaar bij voorraad:

- wijziging van het gezamenlijk ouderlijk gezag in het eenhoofdig gezag van de moeder;

- de vader te veroordelen in de kosten van deze procedure.

De moeder voert aan dat het in het belang van [de minderjarige] noodzakelijk is dat zij belast wordt met het eenhoofdig gezag. Sinds de ouders uit elkaar zijn lukt het de moeder niet om samen met de vader zaken voor [de minderjarige] te regelen, zoals de aanvraag van een paspoort. De moeder heeft in de afgelopen periode meermaals geprobeerd om toestemming te krijgen van de vader, maar dat is niet gelukt. Aanvankelijk beloofde de vader dat hij het benodigde toestemmingsformulier zou ondertekenen, maar die toezegging is hij niet nagekomen. De e-mails die de moeder daarna aan de vader heeft gestuurd hebben hem niet bereikt omdat zijn mailbox vol zou zijn, althans dat was de melding die de moeder terug ontving. De moeder kan de vader op dit moment ook niet op een andere wijze bereiken omdat zij niet op de hoogte is van zijn huidige woonplaats en adres. De moeder vermoedt dat vader geëmigreerd is naar Afghanistan; dat kondigde hij eerder aan. Zijn afwezigheid maakt het voor de moeder onmogelijk om samen met de vader het gezag uit te oefenen en belangrijke beslissingen te nemen over [de minderjarige] . Bij het in stand houden van het gezamenlijk gezag, wordt van moeder dus verwacht dat zij voor elke gezagsbeslissing zich tot de rechtbank moet wenden. Op de momenten dat er wel nog contact tussen de ouders was, kon de vader niet op een normale manier met de moeder communiceren. Dat blijkt uit de door de moeder overgelegde app-berichten. De vader kampt, dan wel kampte, met een alcohol- en drugsverslaving. De vader heeft de kinderen al lang niet meer (fysiek) gezien. Het laatste (telefonische) contact heeft in januari 2026 plaatsgevonden.

De moeder voert verder aan dat de vader moet worden veroordeeld in de proceskosten omdat hij zijn verantwoordelijkheden niet neemt en niet bereikbaar is om voor en over [de minderjarige] op een constructieve wijze gezagsbeslissingen te kunnen nemen. Als hij wel bereikbaar is, dan doet hij toezeggingen die hij niet nakomt. De moeder wordt hierdoor onnodig met advocaat- en proceskosten geconfronteerd, die vanwege de nalatigheid van de vader voor zijn rekening moeten komen.

Op de zitting heeft de moeder aangevuld dat het huwelijk op een vervelende manier is beëindigd, waarbij het drank- en drugsgebruik van de vader een belangrijke rol speelde. De moeder moest altijd afwachten hoe de vader zou reageren. Ook werd zij mishandeld in het bijzijn van de kinderen. De moeder kan het daarom ook psychisch niet meer aan om contact met de vader te hebben. Het verbaast de moeder dat de vader gereageerd heeft op de e-mail van de rechtbank, want op haar berichten kwam nooit een reactie terug. Nu wordt de moeder van van alles beschuldigd en worden de kinderen niet eens genoemd. Volgens de moeder is het normaal binnen de Afghaanse cultuur dat vrouwen weinig tot niets te zeggen hebben. De moeder wil daarom ook dat haar dochter in alle vrijheid kan opgroeien. Het zal haar sterker maken. Daar komt bij dat het contact met de vader niet veilig is voor [de minderjarige] en dat zij daar zelf ook niet meer voor open staat want ze is bang voor de vader. Door de opstelling van de vader dient hij in de proceskosten te worden veroordeeld.

4. Het verweer

De vader is niet ter zitting verschenen en heeft per e-mail het volgende laten weten (vertaald uit het Engels):

“In de afgelopen 5 maanden heeft de moeder het mij niet toegestaan om de kinderen te zien. Ik mocht geen geld of cadeaus naar mijn kinderen sturen. De moeder nam me alles af door de scheiding. Ik was 2 jaar en 8 maanden dakloos in Nederland. Niemand die mij toen geholpen heeft. Zodoende ben ik in mei 2025 naar Canada verhuisd. Ik weet niet zeker of ik op korte termijn naar Nederland kan komen. De moeder heeft mijn dochter ontvoerd toen zij 8 maanden oud was. Ook werd ik gedwongen om naar Nederland te verhuizen.”

(She has not allowed me to see my kids for the last 5 months. Not allowed me to send

money or gifts to my kids. She took everything from me wit the divorce. I was homeless for 2 yrs and 8 months in the Netherlands. No one helped me. So I moved to Canada at May 2025. Not sure if I'm able to make it back on such short notice. She kidnapped my daughter away from me when she was 8 months old. I was forced to move to the Netherlands.)

5. De mening van [de minderjarige]

heeft per brief laten weten dat zij niet op gesprek komt. [de minderjarige] is heel tevreden over hoe haar leven er nu uitziet. Zij en haar broertje ervaren veel rust bij de moeder.

6. Het advies van de Raad

De Raad ziet geen beletsels tegen toewijzing van het verzoek. Tussen de ouders is er nauwelijks contact en als er contact is verloopt dat niet goed. Daarbij woont de vader al geruime tijd op grote afstand van de kinderen. Het is daarom ook niet te verwachten dat hij kan aansluiten bij de behoeftes van de kinderen.

7. Het oordeel van de rechtbank

De moeder en [de minderjarige] hebben de Nederlandse nationaliteit, de vader heeft de Canadese nationaliteit en woont vermoedelijk in Canada. Het internationale karakter van de zaak vraagt een beoordeling van de rechtsmacht van de Nederlandse rechter. De rechtbank is, na dit ambtshalve te hebben onderzocht, van oordeel dat de Nederlandse rechter in deze zaak rechtsmacht heeft, nu de gewone verblijfplaats van [de minderjarige] op het moment van indiening van het verzoekschrift in Nederland gelegen was (en nog steeds is). Gelet hierop is Nederlands recht op de verzoeken van toepassing.

Inhoudelijke beoordeling

Het gezag

De rechtbank kan op verzoek van de niet met elkaar gehuwde ouders of een van hen het gezamenlijk gezag beëindigen, indien nadien de omstandigheden zijn gewijzigd of bij het nemen van de beslissing van onjuiste of onvolledige gegevens is uitgegaan en

indien:

a. sprake is van een onaanvaardbaar risico dat de kinderen klem of verloren zouden raken tussen de ouders en niet te verwachten is dat hierin binnen afzienbare tijd voldoende verbetering zou komen, of

b. wijziging van het gezag anderszins in het belang van de kinderen noodzakelijk is.

De rechtbank dient eerst te beoordelen of er sprake is van gewijzigde omstandigheden. Naar het oordeel van de rechtbank is dat hier het geval omdat de vader er bewust voor lijkt te kiezen om onbereikbaar te zijn voor de moeder en de kinderen. De vader zou in mei 2025 al naar Canada zijn verhuisd zonder de moeder en de kinderen hierover te informeren. Sindsdien heeft [de minderjarige] geen (fysiek) contact meer gehad met de vader. Sinds juli 2025 staat de vader ook niet meer ingeschreven op een adres in Nederland.

De rechtbank stelt bij de beoordeling voorop dat het uitgangspunt van de wetgever is dat de ouders gezamenlijk het gezag over de minderjarige uitoefenen. Voor gezamenlijk gezag is echter wel vereist dat de ouders in staat zijn tot een behoorlijke gezamenlijke gezagsuitoefening en dat zij beslissingen van enig belang over de minderjarige in gezamenlijk overleg kunnen nemen, althans ten minste in staat zijn vooraf afspraken te maken over situaties die zich rond de minderjarige kunnen voordoen.

Uit de stukken en uit hetgeen ter zitting naar voren is gebracht blijkt dat de communicatie tussen de ouders sinds de echtscheiding moeizaam verloopt en dat er inmiddels ook al lange tijd geen (fysiek) contact meer is tussen de kinderen en hun vader. Volgens de moeder zijn de kinderen bang voor de vader door wat ze in het verleden hebben meegemaakt en hebben ze geen behoefte aan contact. De laatste keer dat de vader (telefonisch) contact heeft gezocht met de kinderen dateert van januari 2026, daarna is hij uit contact gegaan. Hij heeft de moeder niet op de hoogte gebracht over zijn (werkelijke) woon- en verblijfplaats. Die opstelling heeft de nodige consequenties gehad voor de moeder. Zo is de moeder een kort geding moeten starten omdat de vader onbereikbaar was en de moeder dus niet de noodzakelijke toestemming kreeg voor de aanvraag van een paspoort voor [de minderjarige] en een vakantie naar Turkije. Complicerende factor is dat de vader kennelijk sinds mei 2025 al in Canada of elders verblijft en dat hij geen concrete plannen heeft om naar Nederland terug te keren, althans dat is niet gesteld of gebleken. Het verblijf in het buitenland tezamen met de onbereikbare en onvindbare opstelling van de vader en het feit dat er tussen de ouders nauwelijks tot geen communicatie plaatsvindt is voor de rechtbank aanleiding om af te wijken van het wettelijk uitgangspunt dat ouders ook na een scheiding gezamenlijk het gezag blijven uitoefenen. De rechtbank weegt daarin mee dat de vader zich in zijn geheel niet betrokken toont bij de kinderen en ook niet naar ze informeert. Zelfs niet nu daar de gelegenheid voor was, heeft hij niet naar de kinderen gevraagd. Aangezien de vader de kinderen al meer dan een jaar niet meer heeft gezien en al maanden niet gesproken, weet hij dus niet wat er speelt in het leven van [de minderjarige] (en [broertje]). Naar het oordeel van de rechtbank betekent dat ook dat de vader niet de juiste beslissing voor en over de kinderen kan nemen. De moeder is de hoofdopvoeder van [de minderjarige] en [broertje] en in de praktijk neemt zij alle belangrijke beslissingen over de kinderen. De rechtbank is daarom ook van oordeel dat het verzoek van de moeder moet worden toegewezen. Het is in het belang van [de minderjarige] noodzakelijk dat de moeder voortaan alleen het gezag over haar uitoefent, net zoals bij [broertje]. De rechtbank weegt daar ook in mee dat er vanuit de vader geen bezwaren zijn gekomen tegen de gezagswijziging en dat er ook vanuit de Raad geen belemmeringen worden gezien. Bovendien blijkt uit de door de moeder overgelegde app-berichten dat een normale communicatie met de vader niet mogelijk is vanwege de verwijtende toon van de berichten, die de boventoon voert en waarin de vader de moeder ook uitscheldt. De rechtbank zal het gezamenlijk gezag daarom beëindigen en bepalen dat de moeder voortaan alleen het gezag over [de minderjarige] zal uitoefenen.

De proceskosten

De moeder heeft verzocht om de vader te veroordelen in de proceskosten. In familierechtprocedures geldt de hoofdregel dat iedere partij zijn of haar eigen proceskosten betaalt. Alleen in uitzonderlijke gevallen is er ruimte voor een proceskostenveroordeling, maar naar het oordeel van de rechtbank doet zich dat hier niet voor. De rechtbank zal daarom de proceskosten zoals gebruikelijk compenseren. De vader en de moeder moeten ieder hun eigen proceskosten betalen.

8. De beslissing

bepaalt dat de moeder voortaan alleen het ouderlijk gezag zal hebben over:

- [de minderjarige] , geboren op [datum] 2016 in [plaats 2] te Canada;

verklaart deze beschikking uitvoerbaar bij voorraad.

bepaalt dat de griffier een afschrift van deze beschikking zal doen toekomen aan het centrale gezagsregister, om daarin aantekening te doen van de gewijzigde gezagssituatie;

wijst het verzoek over de proceskosten af.

Deze beschikking is gegeven door mr. Noelmans-Verbong, kinderrechter, en in het openbaar uitgesproken in tegenwoordigheid van Dullens-Servais, griffier, op

21 augustus 2026.

Tegen deze beschikking kan - uitsluitend door tussenkomst van een advocaat - hoger beroep worden ingesteld bij het gerechtshof te 's-Hertogenbosch:

a. door de verzoekende partij en degenen aan wie een afschrift van de beschikking (vanwege de griffier) is verstrekt of verzonden, binnen 3 maanden na de dag van de uitspraak;

b. door andere belanghebbenden binnen 3 maanden na betekening daarvan of nadat de beschikking hun op andere wijze bekend is geworden.