RECHTBANK MIDDEN-NEDERLAND
uitspraak van de enkelvoudige kamer van 20 november 2025 in de zaak tussen
[eiseres] B.V., uit [plaats] , eiseres
Inleiding
Bestuursrecht
zaaknummer: UTR 25/2257
(gemachtigde: D.K. Bos),
en
het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, het college
(gemachtigde: mr. A.M.J. de Braal).
1. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep dat eiseres heeft ingesteld, omdat het college niet op tijd zou hebben beslist op haar aanvraag van 13 december 2022 om een omgevingsvergunning voor het bouwen van een veldschuur met een schuilstal voor schapen op het perceel [perceel] , sectie [sectie] , nr. [nummer] , ter hoogte van [adres 1] , voorheen bekend als [adres 2] .
2. De rechtbank heeft partijen laten weten dat zij een zitting niet nodig vindt en gevraagd of partijen het daarmee eens zijn. Omdat partijen daarna niet om een zitting hebben gevraagd, heeft de rechtbank het onderzoek gesloten en de zaak niet op een zitting behandeld.
Procesverloop
3. Eiseres heeft op 13 december 2022 een omgevingsvergunning met toepassing van de reguliere voorbereidingsprocedure aangevraagd voor het bouwen van een veldschuur met een schuilstal voor schapen van 42 m2. De schuur wordt volgens eiseres binnen het bestaande agrarisch bouwvlak gebouwd.
4. Op 20 december 2022 heeft het college de ontvangst van de aanvraag bevestigd en verzocht om aanvullende gegevens onder opschorting van de wettelijke beslistermijn. Het college heeft eiseres na ontvangst van de ontbrekende gegevens bericht de aanvraag in behandeling te nemen.
5. Met de brief van 24 januari 2023 heeft het college bekendgemaakt dat hij voornemens is de aanvraag via de uitgebreide voorbereidingsprocedure te weigeren, omdat het perceel volgens het college in het bestemmingsplan geen bouwvlak heeft en het college niet bereid is om van het bestemmingsplan af te wijken ten behoeve van de aanvraag.
6. Met de brief van 1 februari 2023 heeft het college eiseres meegedeeld dat de aanvraag niet met toepassing van de reguliere procedure in behandeling kan worden genomen en dat, na nadere bestudering, de aanvraag in behandeling wordt genomen als een aanvraag waarvoor de uitgebreide procedure geldt. Het college heeft eiseres in deze brief de optie meegegeven om de aanvraag in te trekken in verband met een extra legesbedrag van
€ 7.443,29,- als gevolg van het van toepassing zijn van de uitgebreide voorbereidingsprocedure én de voorgenomen weigering.
7. Bij e-mailbericht van 2 februari 2023 heeft eiseres haar aanvraag ingetrokken. Het college heeft eiseres op 3 februari 2023 bericht dat het dossier daarmee is gesloten.
8. Eiseres heeft tegen de brief van 1 februari 2023 beroep ingesteld, omdat deze brief volgens eiseres een besluit is in de zin van de Algemene wet bestuursrecht of daarmee gelijk kan worden gesteld. De rechtbank heeft zich onbevoegd verklaard om van het beroep kennis te nemen. Tegen de rechtbankuitspraak heeft eiseres hoger beroep ingesteld. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) heeft de rechtbankuitspraak bevestigd. Het ingestelde verzet hiertegen is ongegrond verklaard.
9. Op 23 december 2024, vlak na de uitspraak van de Afdeling, heeft eiseres het college in gebreke gesteld wegens het niet tijdig nemen en bekendmaken van de van rechtswege verleende beschikking op haar aanvraag van 13 december 2022. Het college heeft op de ingebrekestelling gereageerd met het standpunt dat eiseres haar aanvraag heeft ingetrokken, waardoor er geen aanvraag meer is waarop het college zou moeten beslissen. Het college heeft de ingebrekestelling daarom niet in behandeling genomen.
10. Op 27 maart 2025 heeft eiseres een beroep niet-tijdig beslissen bij de rechtbank ingesteld. Het college heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.
Beoordeling door de rechtbank
Tijdigheid van het beroep
Standpunt van eiseres
11. Eiseres voert aan dat sprake is van een bijzondere omstandigheid waardoor de veronderstelde intrekking van de aanvraag nooit heeft plaatsgevonden. Die bijzondere omstandigheid is gelegen in dwaling. Met de brief van 1 februari 2023 heeft het college eiseres op het verkeerde been gezet omtrent het bestemmingsplan en de (hoogte van de) verschuldigde leges, waarna eiseres haar aanvraag buiten het Omgevingsloket om heeft ingetrokken. In tegenstelling tot wat het college in deze brief stelt, is van een strijdigheid met het bestemmingsplan volgens eiseres geen sprake, zodat het college de gevraagde vergunning met de reguliere procedure had kunnen verlenen zonder extra leges in rekening te brengen. Omdat de aanvraag niet is ingetrokken, voert eiseres aan dat van rechtswege een vergunning is ontstaan. Het college had deze vergunning binnen twee weken na het ontstaan daarvan bekend moeten maken en omdat hij dat niet heeft gedaan, voert eiseres aan dat zij recht heeft op een dwangsom.
12. De rechtbank stelt vast er twee jaar is verstreken tussen de aanvraag om een omgevingsvergunning en de ingebrekestelling van eiseres wegens niet tijdig beslissen op deze aanvraag. De rechtbank is van oordeel dat het beroep, gelet op de juridische procedure tot aan de Afdeling over de vraag of het college met de brief van 1 februari 2023 een besluit heeft genomen, niet onredelijk laat is ingediend en dus ontvankelijk is.
Overgangsrecht
13. Op 1 januari 2024 is de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) ingetrokken en is de Omgevingswet in werking getreden. Omdat voor die datum de aanvraag om de omgevingsvergunning is ingediend, is in deze zaak de Wabo met onderliggende regelingen nog van toepassing. Omdat de beslistermijn vóór 1 januari 2024 is verstreken, is bij niet-tijdig beslissen een vergunning van rechtswege ontstaan.
Beoordeling beroep op dwaling
14. De rechtbank stelt vast dat het indienen van een aanvraag vormvrij is. Volgens vaste rechtspraak van de Afdeling is een aanvraag om een omgevingsvergunning dat op andere wijze is gedaan dan via het Omgevingsloket of met het formulier als bedoeld in het Besluit omgevingsrecht, alleen dan een aanvraag als voor het college meteen duidelijk is of kan zijn dat een aanvraag is gedaan. Het dient daarbij altijd te gaan om een zelfstandig stuk. Dit geldt ook voor het intrekken van een aanvraag. De rechtbank is van oordeel dat het college uit (de bewoordingen van) het e-mailbericht van eiseres van 2 februari 2023 redelijkerwijs heeft mogen afleiden dat de aanvraag daadwerkelijk is ingetrokken.
15. De rechtbank ziet geen grond voor het oordeel dat aan deze intrekking geen betekenis mag worden toegekend, omdat deze door dwaling tot stand zou zijn gekomen. De rechtbank is niet gebleken dat het college eiseres onjuist heeft voorgelicht. De rechtbank stelt vast dat partijen van mening verschillen over de vraag of het perceel van eiseres in het bestemmingsplan een bouwvlak heeft. Zoals de rechtbank in de uitspraak van 26 juni 2025 over het bouwen van een tiny house op het perceel van eiseres heeft overwogen, moet het bouwplan worden getoetst aan de planregels uit het “Reparatieplan Buitengebied Zederik” (het bestemmingsplan). In diezelfde uitspraak heeft de rechtbank geoordeeld dat voor de plankaart moet worden teruggevallen op het bestemmingsplan “Herziening Kernen Zederik” (vastgesteld op 23 oktober 2017). Op de plankaart van dit bestemmingsplan is voor het perceel van eiseres geen bouwvlak opgenomen, in tegenstelling tot het eerdere bestemmingsplan “Buitengebied Zederik” (vastgesteld op 24 juni 2013). Omdat het bestemmingsplan bepaalt dat bedrijfsgebouwen uitsluitend worden gebouwd binnen het bouwvlak, en het perceel geen bouwvlak heeft, is de aanvraag in strijd met het bestemmingsplan.
16. De rechtbank stelt met het college vast dat het bestemmingsplan geen mogelijkheid biedt om van de hiervoor bedoelde planregel af te wijken. Het Besluit omgevingsrecht biedt ook geen mogelijkheid om met de zogenoemde ‘kruimelgevallenregeling’ van het bestemmingsplan af te wijken. Met de ‘kruimelgevallenregeling’ kan uitsluitend vergunning worden verleend voor een bijbehorend bouwwerk niet hoger dan vijf meter. De aangevraagde schuur is hoger, namelijk 5,1 meter. Dit betekent dat op de aanvraag moet worden beslist met toepassing van de uniforme openbare voorbereidingsprocedure.
17. Omdat de uitgebreide procedure op de aanvraag van toepassing is, volgt uit de legesverordening van de gemeente Vijfheerenlanden (2022) dat er een legesbedrag wordt geheven van € 7.008,75. Ondanks het feit dat dit bedrag niet één op één overeenkomt met het bedrag in de brief van 1 februari 2023, omdat het college ten onrechte de legesverordening uit 2023 heeft toegepast, heeft eiseres uit deze brief redelijkerwijs mogen opmaken dat het legesbedrag met ten minste €7.000,- werd verhoogd.
18. Gelet op het voorgaande is de rechtbank van dwaling niet gebleken. Het had op de weg van eiseres gelegen om de aanvraag niet in te trekken, maar een weigeringsbesluit af te wachten, zodat zij daartegen rechtsmiddelen kon aanwenden.
19. Omdat de aanvraag van eiseres is ingetrokken, zonder dat er een bijzondere reden is om daaraan geen betekenis toe te kennen, hoefde het college daarop geen besluit meer te nemen. Van een te laat genomen besluit of een van rechtswege verleende beschikking is daarom naar het oordeel van de rechtbank geen sprake. Omdat alleen beroep openstaat tegen een besluit of een met een besluit gelijk te stellen te laat genomen besluit, en hier geen sprake van is omdat de aanvraag is ingetrokken, is de rechtbank onbevoegd om van het beroep kennis te nemen.
Conclusie en gevolgen
20. De rechtbank verklaart zich onbevoegd van het beroep kennis te nemen. Op grond van artikel 2.5, zevende lid, van het Procesreglement bestuursrecht rechtbanken 2025 wordt het geheven griffierecht terugbetaald aan eiseres. Voor een proceskostenveroordeling of het toekennen van immateriële schadevergoeding, waar eiseres om verzoekt, bestaat geen aanleiding.
Beslissing
De rechtbank verklaart zich onbevoegd om van het beroep kennis te nemen.
Deze uitspraak is gedaan door mr. V.E.H.G. Visser, rechter, in aanwezigheid van
mr. S.N. van Ooijen, griffier. Uitgesproken in het openbaar op 20 november 2025.
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.