RTL Nieuws, uit Hilversum, eiser
(gemachtigde: R. Mooijekind),
en
de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de minister
(gemachtigde: mr. C. El Badaoui).
Inleiding
1. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep dat eiser heeft ingesteld, omdat de minister volgens hem niet op tijd heeft beslist op zijn verzoek van 19 augustus 2025 in het kader van de Wet open overheid (Woo-verzoek).
2. De rechtbank nodigt partijen niet uit voor een zitting, omdat dat in deze zaak niet nodig is. Artikel 8:54 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) maakt dat mogelijk.
Beoordeling door de rechtbank
3. Als een bestuursorgaan niet op tijd beslist op een aanvraag of bezwaarschrift, kan de betrokkene daartegen in beroep gaan. Voordat hij beroep kan instellen, moet de betrokkene per brief aan het bestuursorgaan laten weten dat binnen twee weken alsnog beslist moet worden op zijn aanvraag of bezwaar (de zogenoemde ingebrekestelling). Als er na die twee weken nog steeds geen besluit is, dan kan de betrokkene beroep instellen.
4. Eiser heeft de aanvraag ingediend op 19 augustus 2025. De minister moet hierop binnen vier weken beslissen. De minister heeft deze beslistermijn verdaagd tot 30 september 2025. De minister had dus uiterlijk op 30 september een beslissing moeten nemen op het Woo-verzoek. De termijn waarbinnen de minister moet beslissen is inmiddels voorbij. Eiser heeft de minister op 3 november 2025 in gebreke gesteld en sindsdien zijn twee weken voorbij gegaan.
Welke beslistermijn moet aan de minister worden opgelegd?
5. Omdat de minister nog geen besluit heeft genomen, bepaalt de rechtbank dat de minister dit alsnog moet doen. Op grond van artikel 8:55d, eerste lid, van de Awb moet de minister dit doen binnen twee weken na het verzenden van deze uitspraak. In bijzondere gevallen of als dit vanwege een wettelijk voorschrift nodig is, kan de rechtbank op grond van het derde lid van artikel 8:55d van de Awb een andere termijn geven of een andere voorziening treffen.
6. De minister heeft in het verweerschrift uitgelegd dat hij meer tijd nodig heeft om te beslissen op het Woo-verzoek, omdat bij het opstellen van de inventarisatielijst 1301 documenten mogelijk relevant zijn gebleken. De gevraagde informatie is gevoelig en ziet op ongeveer negentien derde-belanghebbenden waaronder slachtoffers en hun medische gegevens. Dit betekent dat de minister met grote zorgvuldigheid de gevraagde informatie moet beoordelen. Die beoordeling is tijdsintensief en houdt ook in dat de minister de derde-belanghebbenden zal moeten informeren. De minister verzoekt de rechtbank daarom om een termijn van negen maanden te bepalen waarbinnen op het Woo-verzoek moet worden beslist en een lagere dwangsom op te leggen voor als de minister die termijn alsnog overschrijdt.
7. De rechtbank ziet aanleiding om af te wijken van de termijn zoals bedoeld in artikel 8:55d, eerste lid, van de Awb. Het belang bij een zorgvuldige behandeling van een groot aantal documenten waarbij ook de medische gegevens van slachtoffers zijn betrokken rechtvaardigt een langere beslistermijn. De minister heeft in het verweerschrift van 5 maart 2026 verzocht om een nadere beslistermijn van negen maanden voor het beoordelen van 1301 documenten. Sindsdien zijn bijna vijf maanden verstreken. De rechtbank ziet daarom, ook gelet op de beperkte bezetting bij de minister, aanleiding om een nadere beslistermijn van twee maanden te bepalen na verzending van deze uitspraak.
Welke dwangsom wordt aan de minister opgelegd?
8. De rechtbank bepaalt dat de minister een dwangsom van € 100,- moet betalen voor elke dag waarmee de minister de beslistermijn nu nog overschrijdt. Daarbij geldt een maximum van € 15.000,-. De hoogte van deze dwangsom is standaard in dit soort zaken en de rechtbank ziet in dit geval geen aanleiding om daarvan af te wijken.
Conclusie en gevolgen
9. Het beroep is kennelijk gegrond. Dat betekent dat eiser gelijk krijgt. De minister moet twee maanden na het verzenden van deze uitspraak alsnog een besluit nemen. Ook wordt aan de minister de onder overweging 8 van deze uitspraak genoemde dwangsom opgelegd.
10. Omdat het beroep gegrond is moet de minister het griffierecht aan eiser vergoeden en krijgt eiser ook een vergoeding voor zijn proceskosten. De minister moet deze vergoeding betalen. Deze vergoeding bedraagt € 467,- omdat de gemachtigde van eiser een beroepschrift heeft ingediend en de zaak alleen gaat over de vraag of de beslistermijn is overschreden. Verder zijn er geen kosten gemaakt die vergoed kunnen worden.
Beslissing
De rechtbank:
- bepaalt dat de minister aan eiser een dwangsom van € 100,- moet betalen voor elke dag waarmee hij de hiervoor genoemde termijn overschrijdt, met een maximum van € 15.000,- ;
Deze uitspraak is gedaan door mr. J.J. Catsburg, rechter, in aanwezigheid van mr.B.J. van Rossum, griffier.
Uitgesproken in het openbaar op 4 augustus 2026.
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Informatie over verzet
Als partijen het niet eens zijn met deze uitspraak, kunnen zij een verzetschrift sturen naar de rechtbank waarin zij uitleggen waarom zij het niet eens zijn met deze uitspraak. Het verzetschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Als partijen graag een zitting willen om het verzetschrift toe te lichten, moeten zij dit in het verzetschrift vermelden.