ECLI:NL:RBMNE:2026:6805

Deze rechtbank heeft bij vonnis van 14 september 2022 de betrokkene veroordeeld voor doodslag en hem de maatregel van terbeschikkingstelling met bevel tot verpleging van overheidswege (hierna: tbs met dwangverpleging) opgelegd.

De tbs is niet in duur gemaximeerd.

De tbs is ingegaan op 29 september 2022 en voor het laatst op 30 september 2024 door de rechtbank Lelystad met twee jaar verlengd.

Vordering

De officier van justitie heeft op 19 augustus 2026 gevorderd dat de tbs met twee jaar wordt verlengd.

Stukken

De rechtbank heeft kennisgenomen van de volgende stukken:

Zitting

Op de zitting zijn gehoord:

De kliniek

Betrokkene verblijft vanaf september 2023 in de FPC [kliniek] . Betrokkene werd geplaatst op een structuurafdeling voor kwetsbare patiënten, die voor hun dagelijks functioneren meer individuele zorg en ondersteuning behoeven. Vanaf begin 2024 verdwijnen de psychotische symptomen van betrokkene naar de achtergrond en wordt een man gezien die goed in de samenwerking en behandeling is en zich inzet voor zijn therapie. Eind 2025 is het psychologisch onderzoek afgerond en heeft er een wijziging plaatsgevonden in de diagnostiek. De schizo-affectieve stoornis is omgezet in een bipolaire stoornis. Sinds de wijziging van de diagnose en de daarbij horende medicatie zijn de negatieve symptomen minder op de voorgrond en komt betrokkene op de omgeving actiever en vrolijker over.

Sinds april 2025 is betrokkene begonnen met begeleid verlof en in januari van dit jaar is door de kliniek een uitbreiding aangevraagd en is zowel onbegeleid als transmuraal verlof toegekend. Betrokkene werkt momenteel buiten de kliniek bij [stichting] . Hij wordt hier gewaardeerd als werknemer en haalt ook voldoening uit zijn werk. Ook praktiseert betrokkene netwerk- en ontspanningsverloven. Waar betrokkene over het algemeen functioneel en rationeel in contact is, kan hij na netwerkverloven met zijn kinderen ook zijn emotionele kant tonen aan de behandelaren. Dit is een grote stap voor betrokkene, omdat hij het toelaten van deze emoties spannend vindt vanwege de angst om door deze emoties te ontregelen. De ontspanningsverloven ziet betrokkene voornamelijk als ‘vinkjes’. Betrokkene haalt weinig plezier uit deze verloven, maar ziet het als iets praktisch om het stappenplan van verloven te doorlopen ten behoeve van zijn resocialisatietraject.

Vanuit de risicotaxatie komt naar voren dat bij betrokkene sprake is van een zeer lange spanningsopbouw richting zijn delict. Deze spanningsopbouw heeft gezorgd voor de (ernstige) psychotische decompensatie waarin betrokkene zijn delict heeft gepleegd. De inschatting hierbij is dat er alleen risico’s zijn op recidive bij een soortgelijke ernstige ontregeling, met een lange aanloop hiernaartoe. De kliniek acht het van belang dat betrokkene enige tijd stabiel functioneert en acht het noodzakelijk dat betrokkene stapsgewijs het verdere resocialisatietraject zal doorlopen om te beoordelen hoe betrokkene zal omgaan met deze druk en zal doorstromen naar [afdeling] (resocialisatieafdeling binnen de kliniek, niveau 2). Op deze manier kunnen ook het zelfvertrouwen en toekomstperspectief van betrokkene worden vergroot. De kliniek adviseert de tbs-maatregel te verlengen met twee jaar.

Toelichting deskundige op zitting

De deskundige heeft op de zitting toegelicht dat het vanwege de kwetsbaarheid van betrokkene van groot belang is dat het traject voor betrokkene duidelijk is en dat hij goed ingebed is in hulp die hij nodig heeft. Medicatie speelt hierbij ook een grote rol en kan betrokkene helpen om hem te remmen of om grip te krijgen op bepaalde elementen in zijn leven. Er is geen risicotaxatie gedaan als het gaat om een voorwaardelijke beëindiging, omdat de kliniek verlenging van de tbs-maatregel met twee jaar noodzakelijk acht om stapsgewijs het resocialisatietraject van betrokkene vorm te geven.

De psychiater en psycholoog

Ook de psychiater en psycholoog adviseren om de tbs-maatregel te verlengen met twee jaar. Net als de kliniek concluderen zij dat bij de betrokkene nog steeds sprake is van een stoornis. Vanwege de wijziging van de diagnostiek in betrokkene recent ook ingesteld op andere medicatie. Daarnaast dienen er nog stappen te worden gezet in de ontwikkeling van het ziektebesef en -inzicht om tot voldoende motivatie te komen om de behandeling zonder gedwongen kader voort te kunnen zetten.

Ten aanzien van het recidiverisico schat de psychiater het risico op recidive in de huidige situatie als laag in. Bij het wegvallen van de structuur van behandeling en begeleiding is het onzeker of betrokkene de behandeling zal blijven volgen en zijn medicatie zal blijven nemen. Bij het wegvallen van de behandeling en bij onvoldoende structuur en overzicht is er een risico dat betrokkene zal terugvallen in zowel stemmingsontregeling als een daarbij optredende psychotische decompensatie. Indien betrokkene onvoldoende wordt bijgestuurd en er sprake is van emotioneel belastende stressfactoren zal het recidiverisico tot hoog oplopen.

De psycholoog concludeert dat het recidiverisico binnen de huidige omstandigheden als laag wordt ingeschat. Indien het tbs-kader wegvalt is de verwachting dat betrokkene vanwege het ontbreken van interne motivatie zal stoppen met zijn medicatie. In een dergelijke situatie met weinig structuur en zonder medicatie bestaat de mogelijkheid dat betrokkene opnieuw in een manische episode terechtkomt waarbij spanning geleidelijk opbouwt en betrokkene uiteindelijk psychotisch wordt, waarbij niet goed aan te geven is of hij dan tot geweld overgaat en wat de ernst hiervan zal zijn. Op basis van de nu beschikbare informatie wordt het risico hierop door de psycholoog als matig ingeschat op de lange termijn.

Door de psychiater en de psycholoog worden geen redenen gezien om het huidige kader van de behandeling te wijzigen. Betrokkene staat aan het begin van zijn resocialisatietraject waarbij vrijheden en verantwoordelijkheden geleidelijk aan zullen toenemen. Met het oog op het recidiverisico is het van belang om de stabiliteit van betrokkene te monitoren waarvoor vooralsnog een forensisch kader vereist is. Het is niet te verwachten dat de tbs-maatregel binnen een jaar voorwaardelijk kan worden beëindigd of dat een overgang naar een behandeling in het kader een zorgmachtiging mogelijk is.

Standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie vindt dat de vordering moet worden toegewezen en dat de tbs met twee jaar moet worden verlengd.

Standpunt van de advocaat

De advocaat bepleit dat de tbs-maatregel met één jaar moet worden verlengd, zodat er geen tijd verloren gaat. De advocaat verwijst hierbij naar het recidiverisico dat door de psycholoog als laag wordt ingeschat. Over één jaar kan worden bekeken hoe de situatie er voor staat en zou er eventueel gekeken kunnen worden naar de mogelijkheden van een voorwaardelijke beëindiging.

De rechtbank komt op grond van de stukken en wat op de zitting is besproken tot het volgende oordeel.

Maximale duur van de tbs

De tbs maatregel is opgelegd voor een misdrijf dat is gericht tegen en/of gevaar veroorzaakt voor de onaantastbaarheid van het lichaam van een of meer personen. De tbs is daarom niet in duur gemaximeerd. Verlenging van de tbs is dus mogelijk.

Gebrekkige ontwikkeling en/of ziekelijke stoornis en herhalingsgevaar

De rechtbank stelt op basis van de hiervoor genoemde adviezen vast dat bij de betrokkene nog altijd sprake is van een (gewijzigde) gebrekkige ontwikkeling en/of ziekelijke stoornis, namelijk een bipolaire stoornis. Uit de adviezen blijkt dat het risico op herhaling van delictgedrag bij onmiddellijke beëindiging van de tbs aanwezig is.

Verlenging van de maatregel

De veiligheid van anderen en/of de algemene veiligheid van personen en/of goederen eisen dat de tbs wordt verlengd.

Duur van de verlenging

De rechtbank verlengt de tbs, overeenkomstig de vordering en de adviezen, met twee jaar. Betrokkene verblijft al een aantal jaar binnen de FPC [kliniek] en heeft een positieve ontwikkeling doorgemaakt. Betrokkene staat echter nog aan het begin van zijn resocialisatietraject waarbij vrijheden en verantwoordelijkheden geleidelijk aan zullen toenemen. Het is hierbij van belang om betrokkene deze stappen geleidelijk aan te laten doorlopen om betrokkene te blijven monitoren zodat hij stabiel blijft en uiteindelijk het traject succesvol zal kunnen afronden. De rechtbank weegt hierbij mee dat er vrij recent een wijziging in de diagnose en in de medicatie heeft plaatsgevonden.

De rechtbank gaat daarom voorbij aan het verzoek van de betrokkene om de termijn van tbs met een jaar te verlengen. Het uitgangspunt van de rechtbank is dat de tbs verlengd moet worden met een termijn van twee jaar, als aannemelijk is dat de behandeling en resocialisatie van de betrokkene nog langer dan een jaar duurt. Alleen in geval van bijzondere omstandigheden kan van dit uitgangspunt worden afgeweken.

De rechtbank stelt op basis van het verlengingsadvies, de Pro Justitia rapportage en de door de deskundige op de zitting gegeven toelichting vast dat niet te verwachten is dat binnen een jaar de tbs met dwangverpleging (voorwaardelijk) kan worden beëindigd, omdat niet verwacht wordt dat betrokkene over een jaar volledig stabiel zal zijn. Bij een verlenging van de tbs met een termijn van een jaar zou bij de betrokkene de verwachting kunnen ontstaan dat dit wel het geval is.

De rechtbank ziet ook geen aanleiding om een vinger aan de pols te houden, omdat zij erop vertrouwt dat de kliniek voortvarend te werk gaat en de nodige stappen zal zetten om toe te werken naar verdere zelfstandigheid van betrokkene binnen zijn resocialisatietraject. De rechtbank zal daarom de maatregel met twee jaar verlengen. Bij de volgende verlengingszitting zal worden gekeken welke verdere stappen kunnen worden gezet binnen de tbs-maatregel.

De rechtbank:

- verlengt de tbs van [betrokkene] met twee jaar.

Deze beslissing is genomen door:

mr. J.A. Koorevaar, voorzitter,

mr. H. den Haan en mr. L.L. Veendrick, rechters,

in tegenwoordigheid van mr. L. van Dieren, griffier,

en uitgesproken op de openbare zitting van deze rechtbank op 5 oktober 2026.

Mrs. H. den Haan en L.L. Veendrick zijn niet in de gelegenheid deze beslissing te ondertekenen.