RECHTBANK NOORD-HOLLAND
Team Straf, zittingsplaats Alkmaar
Meervoudige kamer
Parketnummer: 15/871533-15
Uitspraakdatum: 12 december 2024
Beslissing ex artikel 6:6:10 eerste lid Sv
op de vordering van de officier van justitie tot verlenging van de termijn van de terbeschikkingstelling met bevel tot verpleging van overheidswege van
[betrokkene] ,
geboren op [geboortedatum 1] te [geboortedatum 2],
thans verblijvende in Forensisch Psychiatrisch Centrum (FPC) De Woenselse Poort te Eindhoven,
hierna: betrokkene,
met twee jaar.
1. De procedure
Bij vonnis van deze rechtbank van 9 december 2016 is aan betrokkene de maatregel van
terbeschikkingstelling met bevel tot verpleging van overheidswege opgelegd, wegens,
zakelijk weergegeven, acht maal brandstichting, één poging daartoe en het voorhanden
hebben van een gasdrukwapen.
De termijn van de terbeschikkingstelling nam een aanvang op 24 december 2016.
De termijn is voor het laatst verlengd bij beslissing van deze rechtbank van 21 februari 2023.
De onderhavige vordering is op 12 november 2024 bij de rechtbank ingediend.
De rechtbank heeft kennisgenomen van de processtukken, waaronder:
Op 12 december 2024 is de vordering op een openbare terechtzitting behandeld.
Betrokkene en de vertegenwoordiger van de kliniek, te weten [neuropsycholoog] voornoemd, zijn gehoord. Verder waren aanwezig de officier van justitie mr. H.W. van der Ploeg en de raadsman van betrokkene, mr. A.J. Sprey, advocaat te Amsterdam.
Na sluiting van het onderzoek ter terechtzitting heeft de rechtbank direct (mondeling) uitspraak gedaan.
Van het verhandelde tijdens deze zitting is afzonderlijk proces-verbaal opgemaakt.
2. Het advies van de kliniek
Het advies van de kliniek houdt, voor zover relevant en zakelijk weergegeven, onder meer het volgende in:
Het is aannemelijk dat bij betrokkene sprake is van een schizo-affectieve stoornis met depressieve episodes en psychoses tijdens delictpleging, geluxeerd door middelengebruik (thans langdurig in remissie).
Betrokkene is in oktober 2016 opgenomen in de FPK Inforsa in Amsterdam. De behandeling aldaar is op enig moment in een impasse geraakt, waarna betrokkene in januari 2024 is overgeplaatst naar de Woenselse Poort. Na een moeizame start is langzaamaan een stijgende lijn ontstaan in het aangaan van een samenwerkingsrelatie met het behandelteam. Betrokkene neemt medicatie en geeft toenemend inzicht in zijn binnenwereld. Er lijkt sprake van een opklaring van de behandelimpasse, wat maakt dat er kan worden toegewerkt naar hervatting van de TBS-behandeling van risicofactoren. Echter, vanuit zowel het behandeltraject bij FPK Inforsa als op basis van ervaringen/observaties van het huidige behandelteam is duidelijk geworden dat deze overgang voorzichtig dient plaats te vinden, dat wil zeggen: er is sprake van een aanmerkelijk herstel, maar het evenwicht is erg kwetsbaar. Om de kans te verkleinen dat dit evenwicht wederom dusdanig wordt verstoord dat de behandeling opnieuw stagneert, is door behandelteam besloten om betrokkene aan te melden voor de afdeling Longcare. Aldaar kan betrokkene zijn reguliere TBS-behandeling (ver)volgen, maar is het team gespecialiseerd in behandelen met een aangepaste (lagere) behandeldruk, staat de samenwerkingsrelatie (nog meer) centraal en is behandeling meer individueel ingericht dan op een reguliere behandelafdeling. Op deze afdeling wordt verwacht dat betrokkene in relatieve emotionele veiligheid/nabijheid en structuur en in passend tempo verder stappen kan zetten in zijn TBS-behandeling. Gezien het gegeven dat er nog ruime tijd nodig is voor het verstevigen en bestendigen van de huidige (nog kwetsbare) behandelrelatie en -motivatie en het psychisch evenwicht van betrokkene, de immer hoge recidiverisico's (voor hervatting van de behandeling hiervan komt nu immers pas weer ruimte) en gelet op het feit dat er nog geen sprake is van verlof van enige aard, wordt geadviseerd de huidige TBS-maatregel te verlengen met de duur van twee jaar.
De deskundige [neuropsycholoog] heeft bij de behandeling van de vordering ter terechtzitting, namens de kliniek, dit advies gehandhaafd en nader toegelicht. De deskundige heeft benadrukt dat niet voor de plaatsing op de afdeling Longcare is gekozen omdat het slecht zou gaan, maar omdat het behandeltempo daar lager ligt. De impasse bij Inforsa is waarschijnlijk ontstaan doordat het daar te snel ging en betrokkene werd overvraagd. Dat wil men nu voorkomen.
3. De adviezen van de onafhankelijke gedragsdeskundigen
Het advies van de psychiater
Uit het rapport van de psychiater [psychiater 2] komt onder meer het volgende naar voren, zakelijk weergegeven:
De diagnose van de psychiater luidt dat betrokkene lijdt aan een schizoaffectieve stoornis, depressieve type, een stoornis in het gebruik van meerdere middelen (cannabis, cocaïne, een amfetamineachtig middel en alcohol) in langdurige remissie in een gereguleerde setting en een posttraumatische stressstoornis in remissie en een gebrekkige ontwikkeling van de geestvermogens in de zin van een andere gespecificeerde persoonlijkheidsstoornis met narcistische trekken.
Onder de huidige omstandigheden – verblijf op de afdeling Volte 2D van FPC De Woenselse Poort en met voortzetting van de huidige medicatie (antidepressivum en antipsychoticum) – wordt het risico op een nieuw geweldsdelict als laag-matig tot hooguit matig ingeschat. Indien de TBS-maatregel met dwangverpleging nu zou worden opgeheven en betrokkene niet kan terugvallen op professionele behandeling/begeleiding, wordt de kans op een nieuw geweldsdelict op de korte termijn (binnen 6 maanden) als matig en op de (middel)lange termijn (tussen 6 maanden en 2 jaar en langer dan 2 jaar) als matig tot hoog ingeschat. De verwachting is dat betrokkene dan zijn medicatie zal staken en terug zal vallen in het overmatig gebruik van alcohol en drugs (met ondermijning van de impulscontrole, agressieregulatie en realiteitstoetsing). De kans is dan groot dat hij dan opnieuw brandsticht uit wraak/wrok waarbij dan woede naar verwachting een grote rol zal spelen.
Voortzetting van de TBS met dwangverpleging is gezien de beperkte vooruitgang in het lopende behandeltraject, gepaard gaand met een onverminderd hoog recidiverisico, onontkoombaar. Het is thans nog te vroeg om het bevel tot verpleging van overheidswege voorwaardelijk te beëindigen. Naar verwachting zal dit ook niet over een jaar zo zijn. De psychiater adviseert de TBS met dwangverpleging te verlengen met twee jaar.
Het advies van de psycholoog
Uit het rapport van de psycholoog [psycholoog] komt onder meer het volgende naar voren – zakelijk weergegeven:
Naar het oordeel van de psycholoog is bij betrokkene sprake van een schizoaffectieve stoornis en een stoornis in het gebruik van cannabis, alcohol, cocaïne en amfetamine.
Uit de door de psycholoog uitgevoerde gestructureerde risicotaxatie komt voor de huidige situatie een matig en voor een situatie zonder zorg een hoog risico naar voren.
De psycholoog constateert dat betrokkene, na een langdurige impasse in de vorige kliniek, momenteel slechter functioneert dan vier jaar geleden.
De psycholoog onderschrijft de keuze van de kliniek om betrokkene te plaatsen op een afdeling waar de behandeldruk laag is, om zo de tijd te nemen het zicht op hem aan te scherpen, de bejegening/behandeling te optimaliseren en uitstroomperspectieven te onderzoeken. Het advies luidt de maatregel met twee jaar te verlengen en de verpleging te continueren. Betrokkene heeft op dit moment geen externe vrijheden en staat aan de vooravond van een longcare-plaatsing. Het is niet realistisch om te veronderstellen dat er over een jaar mogelijkheden zijn om de maatregel af te schalen. Waar vier jaar geleden nog geadviseerd werd om de verlengingsduur te beperken, om zo de vinger aan de pols te houden bij de voortgang, wordt hiertoe nu geen aanleiding gezien. De kliniek heeft een duidelijk en passend plan en om resultaat te kunnen bereiken zal ook tijd nodig zijn.
4. Het standpunt van de officier van justitie
De officier van justitie heeft gepersisteerd bij de vordering tot verlenging van de termijn van de terbeschikkingstelling met bevel tot verpleging van overheidswege met twee jaar.
5. Het standpunt van betrokkene
Betrokkene verzet zich niet tegen verlenging van de maatregel.
De raadsman erkent dat het TBS-traject niet binnen een jaar klaar zal zijn, maar pleit er voor de termijn tot één jaar te beperken, om betrokkene te helpen de moed erin te houden. De raadsman heeft daartoe verwezen naar een uitspraak van de rechtbank Limburg, ECLI:NL:RBLIM:2024:8799. Bovendien, zo stelt de raadsman, komt er een onzekere fase aan in het traject en daarom is het goed om over een jaar de stand van zaken te bespreken.
6. De beoordeling
De rechtbank kan zich verenigen met de conclusies en adviezen van de deskundigen in de aangehaalde rapporten met betrekking tot de verlenging van de terbeschikkingstelling met dwangverpleging, neemt deze over en maakt deze tot de hare. Uit de rapporten volgt dat bij betrokkene sprake is van stoornis van de geestvermogens. Het gevaar voor herhaling wordt, bij beëindiging van de maatregel op dit moment, door zowel de kliniek als de onafhankelijke gedragsdeskundigen als hoog ingeschat.
Met de overplaatsing naar De Woenselse Poort lijkt de eerder bij Inforsa ontstane behandelimpasse doorbroken. Betrokkene staat aan de vooravond van een plaatsing op de Longcare afdeling, waar het tempo van de behandeling op een lager, meer bij de persoon van betrokkene passend niveau ligt. Er lijkt sprake van hernieuwde behandelmotivatie bij betrokkene en een zich positief ontwikkelende behandelrelatie met het behandelteam. Het nieuwe evenwicht is echter kwetsbaar en er zullen nog meerdere vervolgstappen nodig zijn.
De rechtbank is daarom van oordeel dat de veiligheid van anderen dan wel de algemene veiligheid van personen verlenging van de termijn van de terbeschikkingstelling van betrokkene vereist.
Volgens vaste jurisprudentie heeft als uitgangspunt te gelden dat de terbeschikkingstelling verlengd moet worden met een termijn van twee jaren wanneer aannemelijk is dat de behandeling en resocialisatie van de terbeschikkinggestelde in het bestaande juridische kader meer tijd in beslag zal nemen dan de tijd die resteert bij een verlenging met een termijn van een jaar. De rechtbank ziet geen aanleiding van dit uitgangspunt af te wijken. Het enkele bieden van ‘perspectief’ is daartoe onvoldoende. De rechtbank wijst erop dat, anders dan in de door de raadsman aangehaalde uitspraak, de deskundigen unaniem zijn in hun advies om met twee jaar te verlengen. Verder merkt de rechtbank op dat eerdere beslissingen om in deze zaak de verlenging op één jaar te stellen betrekking hadden op een fase in het behandel- en resocialisatietraject waarin betrokkene verloven had en het zinvol leek de voortgang daarvan te monitoren. Daarvan is nu geen sprake. De rechtbank zal de maatregel daarom verlengen met twee jaar.
De rechtbank neemt hierbij in aanmerking dat de terbeschikkingstelling is opgelegd ter zake van een misdrijf dat gericht is tegen of gevaar veroorzaakt voor de onaantastbaarheid van het lichaam van een of meer personen.
7. De beslissing
De rechtbank:
Wijst de vordering van de officier van justitie toe en verlengt de termijn van de terbeschikkingstelling met bevel tot verpleging van overheidswege van [betrokkene]met twee jaar.
Samenstelling rechtbank en uitspraakdatum
Deze beslissing is gegeven door
mr. B. Voogd, voorzitter,
mr. A. Buiskool en mr. P. Reemst, rechters,
in tegenwoordigheid van A. Helder, griffier,
en in het openbaar uitgesproken op 12 december 2024.