ECLI:NL:RBNHO:2026:1794

1. De procedure

Het verloop van de procedure blijkt uit:

- de dagvaarding met de producties 1 tot en met 8

- de akte overlegging producties en uitlating met producties 9 tot en met 13 van Mic-O-Data

- de producties 1 tot en met 5 van Stadswerk

- de aanvullende productie 14 van Mic-O-Data- de mondelinge behandeling van 12 februari 2026, waarvan door de griffier aantekeningen zijn gemaakt- de pleitnota van Mic-O-Data- de pleitnota van Stadswerk.

Voor de mondelinge behandeling op 12 februari 2026 zijn verschenen namens Mic-O-Data de heer [betrokkene 1] (commercieel directeur) en de heer [betrokkene 2], (directeur/eigenaar van [bedrijf], de mede-inschrijver), bijgestaan door mr. Haverkort en

mr. IJzerman voornoemd en namens Stadswerk de heer [betrokkene 3] (projectleider), de heer [betrokkene 4] (inkoopadviseur) en de heer [betrokkene 5] (inkoopadviseur), bijgestaan door mr. Tophoff voornoemd.

Tenslotte is vonnis bepaald.

2. De feiten

Mic-O-Data is een technologiebedrijf dat is gespecialiseerd in technische

oplossingen voor afvalverwerking, waaronder digitalisering van afvalverwerking.

Stadswerk houdt zich bezig met beleidsvorming, beheer en onderhoud in de openbare ruimte in de regio Alkmaar en omgeving.

Door middel van een aantal pilots en een marktconsultatie heeft Stadswerk voorafgaand aan de aanbesteding onderzocht of het legen van straatprullenbakken efficiënter zou kunnen plaatsvinden. Zij heeft voor de marktconsultatie een document ‘Marktconsultatie digitaliseren van afvalbakken’ opgesteld en dit met alle spelers op de (kleine) markt van technische oplossingen voor afvalverwerking, waaronder Mic-O-Data, gedeeld. Dit document houdt het volgende in:

(…)

3. Beoogde opdracht

Behoefte van Stadswerk 072

Stadswerk072 verstaat onder de digitalisering van afvalbakken het voorzien van ‘straatprullenbakken’ van een sensor waarmee de vulgraad wordt gemeten en waarmee de data samen met de geografische locatie wordt gecommuniceerd. Hiermee wordt op afstand zichtbaar óf en wánneer een afvalbak geleegd moet worden en kan, met behulp van navigatie-software, een efficiënte route op worden gereden. Om lediging op drukbezochte locaties (waar veel afval ontstaat) te temporiseren, worden persafvalbakken ingezet. Deze eveneens digitale afvalbakken hebben een persmechanisme waardoor de inhoudscapaciteit drie tot vijf keer toeneemt.

(…)

Doelstellingen

Met de aanschaf, plaatsing en implementatie van dit integrale systeem wil Stadswerk072 de

volgende doelstellingen realiseren:

Verminderen benodigde arbeidstijd voor het legen van de afvalbakken, ofwel het verhogen van de arbeidsproductiviteit; hard nodig in een verkrappende arbeidsmarkt;

Overdraagbaarheid van de taak tijdens ziekte/verlof (snel inzicht in areaal/niet meer ‘uit het hoofd’ werken);

Verminderen rijbewegingen en daarmee reductie van CO2-uitstoot;

Efficiënter maken areaal afvalbakken;

Verhogen van de beeldkwaliteit door verlagen kans op een overvolle afvalbak waarmee deze een bron van zwerfafval wordt;

Tevredenheid inwoners en ondernemers verhogen door minder overlast van volle afvalbakken en zwerfafval;

Verminderen overlast met reinigingsvoertuigen tussen (winkelend) publiek;

Door innovatie het werk moderner en uitdagender maken;

Verminderen onnodige handelingen (rijden naar lege bakken) en daardoor het werk zinvoller maken.

Resultaten pilot

Stadswerk072 is in januari 2025 enkele pilots gestart met vulgraadsensoren en persafvalbakken. De doelstellingen van de pilot waren: opdoen van kennis en ervaring met deze voor Stadswerk072 relatief nieuwe technieken en daarmee toetsen of eerdergenoemde doelstellingen kunnen worden behaald. Voor deze pilots zijn twee leveranciers gevonden die beide producten op huurbasis konden leveren. Op die manier kon er ervaring op worden gedaan zonder definitieve aanschaf, en waarbij de pilot niet direct gekoppeld is aan een eventuele aanbesteding. Hieronder wordt bondig de opzet en verdeling van de pilotgebieden omschreven.

Drie pilots

1. Landelijk gebied: 2 persafvalbakken en circa 175 vulgraadsensoren. Leverancier A.

2. Groot winkelcentrum: 14 persafvalbakken en circa 15 vulgraadsensoren. Leverancier A.

3. Middelgroot winkelcentrum plus de omliggende wijk: 2 persafvalbakken en circa 75

vulgraadsensoren. Leverancier B.

Bevindingen

De eerste 2 maanden waren er aanloopproblemen die deels te wijten waren aan de eis van

Stadswerk072 om niet in de buitenschil van de afvalbakken te boren voor bevestiging van de vulgraadsensoren. Overige aanloopproblemen hielden verband met calibratie-afstellingen van de sensoren. Nadat die eis was losgelaten, konden de sensoren op de juiste manier worden bevestigd, en konden vervolgens de metingen aan de doelstellingen van start gaan. Een waardevolle les.

Leverancier A heeft echter de vulgraadsensoren niet goed werkend gekregen. Ook de aangeboden navigatie-functionaliteit bleek niet leverbaar. Met deze leverancier is de pilot met de sensoren stopgezet. De persafvalbakken van deze leverancier werken over het algemeen wel naar tevredenheid van Stadswerk072, op enkele storingen na die snel opgelost zijn door de leverancier. De huur van de persafvalbakken loopt daarom door.

Leverancier B heeft na de aanloopfase de vulgraadsensoren goed werkend gekregen, naast de persafvalbakken die reeds goed functioneerde. Vervolgens kon er gebruik gemaakt worden het software-platform met daarin functies als het automatisch genereren van inzamelplannen op basis vulgraad en vulsnelheid. Vervolgens konden deze inzamelplannen met ondersteuning van route-navigatie worden uitgevoerd.

Conclusie

In de eerste twee pilots met leverancier A kon er slechts gedeeltelijk worden gemeten aan de

doelstellingen, doordat de techniek het voor een groot gedeelte liet afweten.

In de derde pilot met leverancier B functioneerde alle hardware en software volledig, eveneens na een moeizame start, en hebben we volledig kunnen meten aan de doelstelling arbeidstijdbesparing.

Uit de derde pilot is gebleken dat de vereiste arbeidstijdbesparing, nodig voor een budget-neutrale digitalisering van de afvalbakken, gerealiseerd kan worden. Met budget-neutraal wordt bedoeld dat de (jaarlijkse) exploitatiekosten niet toenemen door een efficiëntere afvalinzameling. De aanname is dat enkele andere doelstellingen die hieruit volgen ook gerealiseerd kunnen worden.

(…)

Resultaten

Een samenvatting van de resultaten van deze marktconsultatie zal geanonimiseerd gepubliceerd in een verslag. De resultaten gebruikt Stadswerk072 om de verdere inkoopstrategie te bepalen en eventueel ter voorbereiding van een mogelijke aanbesteding.

Op 16 september 2025 heeft Stadswerk een Europese openbare aanbestedingsprocedure georganiseerd voor de digitalisering van (straat) afvalbakken in de openbare ruimte van de gemeente Alkmaar. Het gunningscriterium is de laagste prijs. De overeenkomst zal worden aangegaan voor een periode van 3 jaar, waarna de opdrachtgever het recht heeft de overeenkomst drie keer met twee jaar en vervolgens één keer met één jaar te verlengen. De maximale looptijd van de opdracht komt daarmee op 10 jaar.

Het aanbestedingsdocument houdt het volgende in:

(…)

Pilot

Stadswerk072 is in januari 2025 enkele pilots gestart met vulgraadsensoren en persafvalbakken. Voor deze pilots zijn twee leveranciers gevonden die beide producten op basis van een huurcontract konden leveren. In deze huurcontracten zijn zowel de kosten voor montage als de demontage opgenomen, zodat het gelijke speelveld voor alle partijen behouden blijft. De pilot maakt dan ook geen deel uit van deze aanbesteding. Deze huurcontracten lopen tot en met het einde van dit jaar. Bijlage 9 is ter informatie opgenomen waarin de resultaten van de pilot zijn beschreven. Dit document omvat een globale omschrijving van de opdracht, de geschiktheids-en inschrijvingseisen, het gunningscriterium en de planning.

(…)

Planning levering, implementatie en livegang

De streefdatum waarop het systeem volledig geïmplementeerd en in bedrijf moet zijn is 30 juni 2026. Minimaal 50% van de levering van de sensoren en persafvalbakken moet uiterlijk in Q1 2026 plaatsvinden.

(…)

3 CONCEPT OVEREENKOMST (…)

(…)

Bij inschrijving gaat inschrijver onverkort akkoord met voornoemde voorwaarden en de concept Overeenkomst, zoals die na toepassing van de laatste Nota van Inlichtingen gelden.

(…)

Inlichtingen

De aanbestedingsdocumenten zijn met zorg samengesteld. Desondanks kunnen er onduidelijkheden, omissies en/of tegenstrijdigheden in voorkomen. Het proces van inlichtingen is er op gericht onduidelijkheden in de aanbestedingsdocumenten weg te nemen en onjuiste interpretaties van die documenten te voorkomen en om de inhoud van de inschrijving en de uitvraag zo optimaal mogelijk op elkaar af te stemmen. Inlichtingen kunnen uitsluitend worden verkregen middels het stellen van vragen via TenderNed (…)Van de geanonimiseerde vragen wordt een Nota van Inlichtingen opgemaakt, welke als integraal onderdeel van de overeenkomst wordt beschouwd.

(…)

Toetsing inschrijving

De aanbesteder zal de inschrijving toetsen op volledigheid en juistheid conform de eisen zoals gesteld in dit aanbestedingsdocument. Indien een gebrek in de inschrijving wordt geconstateerd en er is geen uitsluitingsgrond van toepassing, dan wordt aan de hand van paragraaf 4.9 bepaald of het gebrek voor herstel in aanmerking komt. Inschrijvingen die niet voldoen aan de geschiktheidseisen worden beschouwd als onaanvaardbare inschrijvingen en worden ter zijde gelegd.

Gunnen

Het gunningscriterium is de laagste prijs.

(…)

Om in aanmerking te komen voor de gunning van de opdracht mogen er geen uitsluitingsgronden van toepassing zijn en dient men te voldoen aan de gestelde geschiktheidseisen.

(…)

6 UITSLUITINGSGRONDEN EN GESCHIKTHEIDSEISEN

(…) In Deel IV van het Uniform Europees Aanbestedingsdocument (UEA) geeft de inschrijver aan of hij wel/niet voldoet aan onderstaande geschiktheidseisen. Het niet voldoen aan de Geschiktheidseisen leidt tot uitsluiting van verdere deelname aan de aanbestedingsprocedure, waarmee de inschrijving terzijde wordt gelegd.

(…)

Geschiktheidseisen

(…)

Geschiktheid inzake Technische vakbekwaamheid (certificeringen)

6.2.2.1 Certificering ISO 9001 (Kwaliteitsmanagement)

Om aan te tonen dat de inschrijver kwaliteitsmanagement geborgd heeft in de organisatie dient de inschrijver op het moment van inschrijving en gedurende de hele contractduur in het bezit te zijn van een geldig kwaliteitssysteemcertificaat op basis van de norm ISO 9001:2015 of aantoonbaar gelijkwaardig, dat betrekking heeft op alle onderdelen van de opdracht.

Hierbij is In een voetnoot vermeld :Als gelijkwaardig wordt erkend een ander keurmerk en/of een verklaring, uitgebracht door een onafhankelijke instantie die voldoet aan de Europese normenreeks voor certificering, waarmee u aantoont volledig te voldoen aan de gestelde eisen die ten grondslag liggen aan het gevraagde certificaat.

(…)

Om te bewijzen dat de inschrijver in het bezit is van het certificaat moet de inschrijver een

gewaarmerkte kopie van het certificaat indienen bij inschrijving. (…)

Indien u bij gunning niet of nog niet beschikt over het gevraagde kwaliteitsmanagementcertificaat of een gelijkwaardig certificaat dan leidt dit niet tot uitsluiting. In dat geval dient u een beschrijvend document ‘Beschrijving Kwaliteitsmanagement’ in bij inschrijving, waaruit blijkt dat er een continue kwaliteit van dienstverlening is geborgd en welke maatregelen u treft om de kwaliteit te optimaliseren

en klanttevredenheid te verhogen.(…)

Na de gunningsbeslissing dient de inschrijver aan wie de opdracht (voorlopig) gegund is, het document Beschrijving Informatiebeveiliging in te dienen direct na de (voorgenomen) gunningsbeslissing op het eerste verzoek van Stadswerk072.

(…)

6.2.2.2 Certificering ISO 27001 (Informatiebeveiliging)

De inschrijver dient op het moment van inschrijving en gedurende de hele contractduur in het bezit te zijn van een geldig kwaliteitssysteemcertificaat op basis van de norm ISO 27001 of aantoonbaar gelijkwaardig, dat betrekking heeft op alle onderdelen van de opdracht. Dit certificaat moet zijn afgegeven door een certificatie- instelling, die daartoe is erkend door een nationale accreditatieinstelling. (…)

Indien u bij gunning niet of nog niet beschikt over het gevraagde certificaat of een gelijkwaardig certificaat dan leidt dit niet tot uitsluiting. In dat geval dient u te beschikken over een beschrijvend document ‘Beschrijving Informatiebeveiliging’, waaruit blijkt dat de informatiebeveiliging is geborgd en welke maatregelen u treft om dit te optimaliseren.

U hoeft dit document niet bij inschrijving in te dienen. Na de gunningsbeslissing dient de inschrijver aan wie de opdracht (voorlopig) gegund is, het document Beschrijving Informatiebeveiliging in te dienen direct na de (voorgenomen) gunningsbeslissing op het eerste verzoek van Stadswerk072. (…)

Het Programma van Eisen en Wensen (PvE) houdt onder meer het volgende in:

Invulinstructie

In de volgende tabbladen vindt u de eisen en wensen per onderdeel gecategoriseerd. In de nota van inlichtingen kunt u vragen stellen als u een toelichting wenst op een specifieke eis of wens. Geeft u het nummer van de eis of wens aan. Indien u voldoet aan een eis of wens kiest u ja in de betreffende cel. Kunt u niet voldoen dan kiest u nee.

De eisen zijn knock-out criteria, dat betekent dat bij een nee u uitgesloten wordt van verdere deelname. Als u eisen met nee hebt beantwoord wordt u uitgesloten van deelname

(…)

Het UEA houdt onder meer het volgende in:

(…)

Onderstaande documenten worden geacht onderdeel uit te maken van deze Overeenkomst. Voor zover deze bescheiden met elkaar in tegenspraak zijn, geldt de navolgende rangorde, waarbij het hogergenoemde document prevaleert boven het lager genoemde:

- Een te verstrekken opdracht in de toekomst.

- Deze Overeenkomst.

- Nota van Inlichtingen

- Programma van Eisen en Wensen (of enz.) behorend bij het Aanbestedingsdocument,

- Verwerkersovereenkomst behorend bij het Aanbestedingsdocument,

- Aanbestedingsdocument met bijbehorende Bijlagen

- SLA (Service Level Agreement).

- GIBIT 2023.

- Offerte van Opdrachtnemer

Mic-O-Data heeft tijdig ingeschreven op de aanbesteding. Op 20 november 2025 heeft Stadswerk Mic-O-Data schriftelijk laten weten dat zij niet met de laagste prijs heeft ingeschreven en daarom niet in aanmerking komt voor gunning, maar dat Stadswerk voornemens is de opdracht te gunnen aan TWS Nederland B.V. (hierna: TWS). Mic-O-Data is als tweede geëindigd.

Bij brief van 26 november 2025 heeft Mic-O-Data bezwaar gemaakt tegen de voorgenomen gunningsbeslissing. Daarbij heeft zij aangevoerd dat TWS volgens haar uitgesloten had moeten worden omdat, voorzover Mic-O-Data bekend is, TWS niet beschikt over het vereiste ISO 27001 certificaat conform de controls van ISO 27002, of een

aantoonbaar gelijkwaardig certificaat, zoals vermeld als eis in het Programma van Eisen.

In een reactie van 4 december 2025 heeft Stadswerk het bezwaar van Mic-O-Data ongegrond verklaard. Daarbij heeft Stadswerk het volgende meegedeeld:

Besluit

De eis rondom het ISO 27001 certificaat is een geschiktheidseis zoals beschreven in paragraaf 6.2.2.2. van het aanbestedingsdocument. Allereerst willen we u informeren dat we, na de voorlopige gunning, aan TWS Nederland verzocht hebben om een document “Beschrijving Informatiebeveiliging” in te dienen, in lijn met paragraaf 6.2.2.2. van het Aanbestedingsdocument. Dit document is ingediend en hebben we inhoudelijk als voldoende beoordeeld. Daarmee wordt voldaan aan de geschiktheidseis rondom de ISO 27001 certificering. We zullen zodoende niet overgaan tot uitsluiting van TWS Nederland conform uw voorstel.

Nadere toelichting

Het is juist dat TWS Nederland als inschrijver zelf niet over dit certificaat beschikt. Op het UEA heeft TWS Nederland een beroep gedaan op een derde die beschikt over het ISO 27001 certificaat. Daarmee, zo hebben wij ook vastgesteld, wordt echter nog niet voldaan aan de eis dat de inschrijver zelf gecertificeerd moet zijn. Echter, met par. 6.2.2.2 van het Aanbestedingsdocument hebben we bewust voorzien in een regeling voor het geval een inschrijver zelf niet beschikt over een certificaat. (…) Zoals gesteld hebben we na de voorlopige gunning het document Beschrijving Informatiebeveiliging opgevraagd en akkoord bevonden, in combinatie met het ISO 27001 certificaat van de aangewezen onderaannemer. Daarnaast kunnen we bevestigen dat TWS Nederland, op het bij inschrijving ingediende programma van eisen, de eis 6.2. met Ja heeft beantwoord. Gelet op het voorgaande wordt voldaan aan de eisen en achten we uw bezwaar zodoende ongegrond.

In een brief van haar advocaat van 8 december 2025 laat Mic-O-Data weten dat de reactie van Stadswerk op het bezwaar haar niet overtuigt en juist meer reden geeft tot uitsluiting van TWS.

In een reactie van haar advocaat in een e-mail van 10 december 2025 deelt Stadswerk mee dat zij haar voorlopige gunningsbeslissing handhaaft. Daarnaast voert zij het volgende aan:

Overigens lijkt het mij goed om u reeds nu te informeren dat ik op basis van de stukken heb

geconcludeerd dat de inschrijfprijs van uw cliënte de raming van de businesscase overschrijdt.

Hierover is in de marktconsultatie ook uitgebreid gesproken. Dit kan op zich aanleiding zijn om de opdracht te heroverwegen als de gunning niet in stand blijft.

3. De vorderingen

Mic-O-Data vordert:Primair:

1. Stadswerk te gebieden het gunningsvoornemen d.d. 20 november 2025 ten gunste van TWS in te trekken en;

2. Stadswerk te gebieden om TWS uit te sluiten van de huidige aanbesteding, dan wel de inschrijving van TWS terzijde te leggen of ongeldig te verklaren;

3. Stadswerk te verbieden om in de huidige aanbesteding de Opdracht te gunnen aan TWS;

4. Stadswerk te gebieden, voor zover zij de opdracht wenst te plaatsen, deze te gunnen aan Mic-0-data;

Subsidiair:

5. Stadswerk te gebieden de maatregelen te treffen die u noodzakelijk c.q. geschikt acht;

Primair en subsidiair:

6. alles op straffe van een onmiddellijk opeisbare dwangsom van € 750.000,-- ineens aan Mic-o-data, mocht Stadswerk niet aan het vonnis voldoen, althans een door de voorzieningenrechter in goede justitie te bepalen dwangsom, alles met veroordeling van Stadswerk in de (na)kosten van deze procedure, met bepaling dat

twee weken na dagtekening van het vonnis dienen te zijn voldaan, bij gebrek waarvan Stadswerk zonder nadere aankondiging over die kosten de wettelijke rente verschuldigd is.

4. De standpunten van partijen

Mic-O-Data legt aan haar vorderingen ten grondslag dat de inschrijving van TWS om meerdere redenen ongeldig is en dat het gunningsvoornemen daarom niet in stand kan blijven. Zij stelt dat TWS door niet zelf aan het vereiste certificaat te voldoen, niet voldeed aan een in het programma van eisen vermelde knock-out eis. Zij heeft bovendien een valse verklaring afgelegd door de betreffende vraag in het UEA met ‘ja’ te beantwoorden en niet met ‘nee’. Als zij ‘nee’ geantwoord had zou de inschrijving van TWS immers verder buiten beschouwing gelaten moeten worden. Gunning van de opdracht aan TWS leidt meteen op het moment van contractsluiting tot een wezenlijke wijziging van de opdracht. Een dergelijke wijziging van de overheidsopdracht (zie artikel 2.163a AW) kan niet plaatsvinden zonder het volgen van een nieuwe aanbestedingsprocedure. Op grond van genoemd artikel is een wijziging wezenlijk als de wijziging voorziet in voorwaarden die, als zij deel van de oorspronkelijke aanbestedingsprocedure hadden uitgemaakt, de toelating van andere dan de oorspronkelijk geselecteerde gegadigden of de gunning van de overheidsopdracht aan een andere inschrijver mogelijk zouden hebben gemaakt of bijkomende deelnemers aan de aanbestedingsprocedure zouden hebben aangetrokken. Als in het PvE niet een harde eis werd gesteld dat de ondernemer zelf een ISO certificaat 27001 conform de controls van ISO 27002 moeten bezitten of aantoonbaar gelijkwaardig, maar een mildere, is dat te zien als een voorwaarde die, als zij deel van de oorspronkelijke aanbestedingsprocedure had uitgemaakt, de toelating van andere dan de oorspronkelijk geselecteerde gegadigden of de gunning van de overheidsopdracht aan een andere inschrijver mogelijk zou hebben gemaakt of bijkomende deelnemers aan de aanbestedingsprocedure zou hebben aangetrokken.

Mic-O-Data voert verder aan dat Stadswerk in reactie op het bezwaar heeft verklaard dat uit een eigen verklaring van TWS is gebleken dat zij aan de eis voldoet. De eis in 6.2 van het PvE houdt echter in dat de inschrijver zelf over het vereiste certificaat moet beschikken, hetgeen meebrengt dat een eigen verklaring van de inschrijver niet volstaat. In dat verband wijst Mic-O-Data ook op jurisprudentie van onder meer rechtbank Gelderland en rechtbank Den Haag, waarin is geoordeeld dat een eigen verklaring niet kan dienen als gelijkwaardig. Over dit punt zijn geen vragen gesteld in de Nota van Inlichtingen, ook niet door TWS, zodat deze eis kennelijk duidelijk was voor alle inschrijvers. Bij deze eis is ook een duidelijke sanctie kenbaar gemaakt, omdat op het voorblad van het PvE staat vermeld dat de eisen "knock-out criteria" zijn die uitsluiting van deelname betekenen. Bovendien heeft Stadswerk zelf in het PvE geschreven dat de daarin vermelde eisen "eenduidig" zijn en dat dit dus ook geldt voor eis 6.2, aan welke eis TWS niet voldoet, aldus Mic-O-Data. In het aanbestedingsdocument is alleen ten aanzien van de geschiktheidseisen kenbaar gemaakt dat een beschrijvend document volstaat, zoals blijkt uit de toelichting bij het sterretje ("*") bij Document 4 op de pagina 20 van het aanbestedingsdocument, welke verwijzing niet tevens is opgenomen voor Document 6. De uitleg die Stadswerk wenst te geven aan de tekst in § 6.2.2 van het aanbestedingsdocument volgt niet uit de stukken en is dus niet eenduidig. Bovendien is in het UEA een rangorde opgenomen waarmee aan de inschrijvers is uitgelegd dat bij tegenstrijdigheid in de aanbestedingstukken het PvE prevaleert boven het aanbestedingsdocument en is in de aanbestedingsstukken opgenomen dat geen rechtsgeldig beroep gedaan kan worden op onvolkomenheden of tegenstrijdigheden die niet tijdig en/of onvolledig zijn gemeld.

Tenslotte stelt Mic-O-Data dat de inschrijving van TWS buiten beschouwing gelaten moest worden omdat TWS betrokken is geweest bij de pilot en zij deze betrokkenheid bij de voorbereiding van de aanbesteding niet in haar UEA heeft gemeld, terwijl daarnaar op pagina 28 van het UEA wel was gevraagd. TWS had deze vraag met ‘ja’ moeten beantwoorden, maar heeft dat voorzover Mic-O-Data bekend is niet gedaan. Mic-O-Data stelt dat Stadswerk door de inschrijving van TWS op basis hiervan niet ter zijde te leggen, in strijd handelt met het waarborgen van het level playing field zoals bedoeld in het gelijkheidsbeginsel.

Standpunt Stadswerk

Stadswerk voert verweer. Eerst legt zij uit hoe zij tot de aanbesteding is gekomen. Zij is begonnen met het opstellen van een businesscase waarin zij enkele aannames deed voor verbetering van het bestaande systeem door gebruik te maken van persbakken en sensoren. Uit de businesscase bleek dat de opdracht met minder arbeidsinzet budgetneutraal moest kunnen worden uitgevoerd. In de eerste helft van 2025 heeft Stadswerk haar aannames getoetst door het uitvoeren van drie verschillende pilots en door het inwinnen van informatie bij buitenlandse gemeenten die al over een dergelijk systeem beschikten. Voor de pilots zijn op basis van een marktverkenning twee marktpartijen geselecteerd die beschikten over de in de businesscase omschreven persbakken en sensoren, zodat Stadswerk die kon huren om de pilots uit te voeren. Omdat uit de pilots vooralsnog niet bleek welke innovatieve oplossingen de voorkeur verdienden en welke door de markt konden worden geleverd heeft zij een marktconsultatie gehouden, waarin vijf gegadigden hebben geparticipeerd, waaronder Mic-o-Data. Deze gegadigden zijn geïnformeerd over de resultaten van de pilots en de ambities en wensen van Stadswerk en aan deze gegadigden werd gevraagd een aantal vragen te beantwoorden en referentieprojecten op te geven. Na de marktconsultatie heeft Stadswerk de antwoorden van de marktpartijen geanalyseerd en bij opdrachtgevers van genoemde referentieopdrachten informatie ingewonnen over uitvoering en kosten. Vervolgens heeft Stadswerk geconcludeerd dat er meerdere partijen zijn die de opdracht zouden kunnen uitvoeren en is zij gekomen tot een definitieve opdrachtomschrijving op basis waarvan zij de aanbesteding heeft georganiseerd.

Stadswerk betwist dat er redenen zijn om de inschrijving van TWS buiten beschouwing te laten. Zij wijst op de inhoud van § 6.2.2 van het aanbestedingsdocument waarin onder meer is opgenomen dat als een ondernemer bij gunning niet of nog niet beschikt over het gevraagde certificaat of een gelijkwaardig certificaat dat niet leidt tot uitsluiting, maar dat de inschrijver moet beschikken over een beschrijvend document 'Beschrijving Informatiebeveiliging', waaruit blijkt dat de informatiebeveiliging is geborgd en welke maatregelen de ondernemer treft om dit te optimaliseren. Verder wijst zij op eis 6.2 in het PvE dat ‘de inschrijver in het bezit is van een ISO 27001 certificaat conform de controls van ISO 27002, of aantoonbaar gelijkwaardig’, en op § 7.1 van het aanbestedingsdocument waarin de op straffe van ongeldigheid van de inschrijving bij de inschrijving over te leggen documenten worden opgesomd en waar de volgende toevoeging bij staat * lndien de inschrijver niet ISO 27001 (of gelijkwaardig) is gecertificeerd dan dient de inschrijver het document ‘Beschrijving Informatiebeveiliging' direct na de voorgenomen gunningsbeslissing op het eerste verzoek van Stadswerk072 in te dienen. Zie toelichting paragraaf 6. 2. 2.2. Stadswerk stelt dat de eis in 6.2 van het PvE summier is en slechts de certificering beschrijft, maar dat er niet staat op welk moment de inschrijver moet voldoen aan de ISO norm en wat onder ‘gelijkwaardig’ wordt volstaan. Dit is in het aanbestedingsdocument onder de geschiktheidseisen nader uitgewerkt: de inschrijver hoeft bij gunning (nog) niet in het bezit te zijn van een ISO 27001 certificaat of gelijkwaardig. Zij wijst er op dat expliciet is opgenomen dat de inschrijver in dat geval niet wordt uitgesloten, maar een beschrijvend document moet indienen waaruit blijkt dat de dienstverlening is geborgd en welke maatregelen zijn getroffen om de kwaliteit te optimaliseren en klanttevredenheid te verhogen. Stadswerk is van opvatting dat aldus uit de aanbestedingsdocumenten voldoende duidelijk blijkt dat het niet beschikken over een ISO 27001 certificaat niet leidt tot uitsluiting en dat aan de eis voldaan kan worden door een beschrijvend document in te dienen. Zij benadrukt dat TWS het gevraagde beschrijvende document na de voorlopige gunning heeft ingediend en dat dit door Stadswerk akkoord bevonden is.

Stadswerk betwist verder dat er sprake is van enige tegenstrijdigheid of onduidelijkheid in de stukken. Zij stelt dat er een direct verband bestaat tussen de geschiktheidseis en de PvE-eis (het gaat over hetzelfde certificaat) en dat inschrijvers bij het lezen van de PvE-eis (waarin ‘gelijkwaardigheid’ wordt genoemd), moeten kijken naar het aanbestedingsdocument om de uitwerking hiervan te lezen. Het PvE en het aanbestedingsdocument kunnen niet los van elkaar worden gezien. Verder stelt zij dat in §7.1 de uitzondering die bij document 4 is vermeld niet expliciet bij document 6 is vermeld, maar dat ook daar diezelfde uitzondering bedoeld is en dat van inschrijvers mag worden verwacht dat zij kennisnemen van het aanbestedingsdocument waarin de geschiktheidseis en het moment waarop daaraan voldaan moet worden duidelijk is uitgewerkt. Zij wijst er op dat TWS de geschiktheidseis ook heeft gelezen en heeft uitgelegd zoals die gesteld is en zij stelt dat ook van Mic-O-Data verwacht mag worden dat zij behoorlijk geïnformeerd en normaal oplettend is en dus de beschikbare aanbestedingsdocumenten met voldoende aandacht heeft gelezen. Op grond van een zodanige lezing heeft zij niet kunnen verwachten dat partijen die niet over een ISO certificaat beschikten bij inschrijving zouden worden uitgesloten. Ook is geen sprake van een wezenlijke wijziging. Voor zover Mic-O-Data van mening was dat sprake was van een tegenstrijdigheid had zij hierover voorafgaand aan de inschrijving vragen kunnen stellen. Dat heeft zij niet gedaan en daarom kan zij daar nu geen beroep meer op doen.

Tenslotte betwist Stadswerk dat TWS betrokken is geweest bij de voorbereiding van de aanbesteding. TWS is als leverancier B betrokken geweest bij de derde pilot maar die betrokkenheid heeft niet meer of anders ingehouden dan dat Stadswerk sensoren en persbakken huurde van TWS en dat TWS haar heeft geholpen om de meegeleverde software werkend te krijgen. Verdere bemoeienis heeft TWS niet gehad. Stadswerk heeft de pilot zelfstandig uitgevoerd en heeft haar bevindingen zelfstandig geformuleerd en niet met TWS gedeeld.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover relevant, nader ingegaan.

5. De beoordeling

Spoedeisend belang

Het spoedeisend belang vloeit voort uit de aard van de vordering.

De gestelde tegenstrijdigheid

Tussen partijen is niet in geschil dat de aanbestedingsstukken (althans bij oppervlakkige lezing) een tegenstrijdigheid bevatten ten aanzien van de eis omtrent het bezit van een ISO 27001-certificaat.

In § 6.2.2 van het aanbestedingsdocument is een uitgewerkt stelsel opgenomen waarin is bepaald dat de inschrijver bij inschrijving dient te beschikken over een ISO-certificaat of gelijkwaardig, maar tevens is expliciet vermeld dat het ontbreken daarvan bij gunning niet tot uitsluiting leidt en dat in dat geval een beschrijving van de informatiebeveiliging dient te worden overgelegd. In het PvE is daarentegen in tabelvorm vermeld dat het niet bezitten van het certificaat een knock-outcriterium betreft.

Bij de uitleg van aanbestedingsstukken geldt als uitgangspunt hoe deze door een behoorlijk geïnformeerde en normaal oplettende inschrijver objectief moeten worden begrepen. Daarbij komt betekenis toe aan de systematiek en de onderlinge samenhang van de stukken.

Naar het voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter dient in dit geval bij de uitleg van de aanbestedingsstukken het zwaartepunt te worden gelegd bij § 6.2.2 van het aanbestedingsdocument. Die bepaling bevat een inhoudelijk uitgewerkt regime: zij beschrijft niet alleen de norm (ISO 27001 of gelijkwaardig), maar ook de wijze waarop de aanbestedende dienst zich voorstelt met het ontbreken daarvan om te gaan, inclusief het expliciete rechtsgevolg dat dit niet tot uitsluiting leidt. Het betreft daarmee een samenhangende gedragslijn die de aanbestedende dienst voor de gunningsfase heeft geformuleerd.

Daartegenover staat de aanduiding in het PvE, waarin het ontbreken van het certificaat als knock-outcriterium is aangemerkt. Die vermelding betreft een enkelvoudige kwalificatie zonder nadere toelichting, terwijl in § 6.2.2 van het aanbestedingsdocument juist uitdrukkelijk een afwijkend rechtsgevolg is geformuleerd. Onder deze omstandigheden kan niet worden uitgesloten dat de kwalificatie in de tabel berust op een niet (volledig) verwijderde standaardformulering. Een redelijk geïnformeerde inschrijver kon, gelet op de expliciete nuancering in § 6.2.2, in elk geval begrijpen dat (er sterke aanwijzing waren dat) de aanbestedende dienst voor ogen had dat het ontbreken van het certificaat niet zonder meer tot uitsluiting zou leiden.

Dat betekent dat de aanbestedingsstukken op dit punt geen ondubbelzinnige uitsluitingsgrond bevatten. Uitsluiting is een verstrekkende maatregel en vergt een duidelijke en eenduidige grondslag. Die ontbreekt hier.

Voor zover Mic-O-Data met een beroep op § 4.8. van het aanbestedingsdocument betoogt dat het TWS was die de tegenstrijdigheid vóór inschrijving had moeten opmerken, volgt de voorzieningenrechter haar daarin niet. Het is immers niet TWS die nu een beroep doet op de tegenstrijdigheid, maar Mic-O-Data. TWS, de winnende inschrijver, heeft ingeschreven in overeenstemming met een lezing van de stukken die steun vindt in § 6.2.2 van het Aanbestedingsdocument en heeft daarmee de aanbestedingsstukken gelezen overeenkomstig het hiervoor omschreven zwaartepunt. Mic-O-Data fundeert haar bezwaar tegen de niet-uitsluiting op een tegenstrijdigheid die zijzelf eerder had kunnen opmerken. Het door Stadswerk gedane beroep op rechtsverwerking is dan ook niet onredelijk.

De omstandigheid dat Mic-O-Data beschikte over het certificaat en daardoor hoe dan ook voldeed aan de eis en daarom geen aanleiding zag om hierover vragen te stellen, maakt niet dat de verantwoordelijkheid om vragen te stellen dus op TWS rustte en is geen reden voor een ander oordeel. § 4.8 is immers vooral bedoeld om te voorkomen dat tegenstrijdigheden en de rechtsgevolgen daarvan leiden tot uitkomsten die niet stroken met wat de aanbestedende dienst voor ogen had. Met een tijdig beroep op de tegenstrijdigheid had Mic-O-Data bovendien haar eigen belang gediend door -voor zover sporend met de intenties die zij de aanbesteder kennelijk toedicht- zeker te stellen dat de uitsluiting van niet aantoonbaar gecertificeerde concurrenten, die volgens haar de portée van de aanbesteding vormt, op voorhand zeker te stellen.

Valse verklaring?

Mic-O-Data heeft verder gesteld dat TWS een valse verklaring heeft afgelegd in de UEA door ten onrechte aan te geven dat zij voldoet aan de geschiktheidseis en dat haar inschrijving om die reden uitgesloten had moeten worden. Ook in deze stelling wordt Mic-O-Data niet gevolgd. Voorop gesteld wordt dat de beoordeling of sprake is van een valse verklaring in de UEA is voorbehouden aan de aanbestedende dienst en niet aan een mede-inschrijver. Echter, zoals uit de voorgaande overwegingen volgt, mocht TWS de aanbestedingsstukken uitleggen op de wijze waarop zij dat heeft gedaan. Dit betekent dat zij het UEA overeenkomstig die uitleg mocht invullen en dat op dit punt dus geen sprake is geweest van een valse verklaring.

Betrokkenheid bij de totstandkoming van de aanbesteding?

Tenslotte heeft Mic-O-Data gesteld dat de inschrijving van TWS uitgesloten had moeten worden omdat zij betrokken is geweest bij de derde, succesvolle, pilot die Stadswerk voorafgaand aan de aanbesteding heeft doen uitvoeren en dat zij dus betrokken is geweest bij de totstandkoming van de aanbesteding. Mic-O-Data heeft hierbij gesteld dat het niet anders kan dan dat informatie die Stadswerk heeft verkregen over onder meer de exploitatiekosten afkomstig moet zijn van TWS. Deze stelling is door Stadswerk gemotiveerd weersproken met haar uitleg over de gang van zaken rondom de pilot. In het licht van die betwisting had Mic-O-Data haar stelling dat TWS Stadswerk heeft geadviseerd bij de voorbereiding van de aanbesteding nader moeten onderbouwen. Dat heeft zij niet gedaan en een enkel vermoeden is onvoldoende. Ook aan deze stelling van Mic-O-Data wordt daarom voorbij gegaan.

Conclusie en proceskosten

De conclusie is dat er geen grond bestaat om Stadswerk te veroordelen de inschrijving van TWS buiten beschouwing te laten en dat de vordering van Mic-O-Data moet worden afgewezen. Mic-O-Data wordt als de in het ongelijk gestelde partij veroordeeld in de kosten van dit geding, tot op heden aan de zijde van Stadswerk begroot op:

griffierecht € 735,00

salaris advocaat € 1.177,00

nakosten € 189,00 (plus de verhoging als vermeld in de beslissing)

Totaal € 2.101,00

6. De beslissing

wijst het gevorderde af,

veroordeelt Mic-O-Data in de proceskosten van Stadswerk van € 2.101,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 98,00 plus de kosten van betekening als Mic-O-Data niet tijdig aan de veroordeling voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,

verklaart deze proceskostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.

Dit vonnis is gewezen door mr. A.H. Schotman en in het openbaar uitgesproken op 26 februari 2026.

1155