RECHTBANK DEN HAAG
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[naam] , eiseres
de minister van Asiel en Migratie,
Samenvatting
Zittingsplaats Groningen
Bestuursrecht
zaaknummer: NL25.44991
geboren op [datum] ,
van Somalische nationaliteit,
V-nummer: [nummer]
(gemachtigde: mr. J.J. de Vries),
en
(gemachtigde: mr. Ö. Sari).
1. Deze uitspraak gaat over de afwijzing van de asielaanvraag van eiseres als bedoeld in artikel 28 van de Vw 2000. Eiseres is het hier niet mee eens. Zij voert daartoe een aantal beroepsgronden aan. Mede aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de afwijzing van de asielaanvraag.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de afwijzing van de asielaanvraag in stand kan blijven. De rechtbank is van oordeel dat de minister de door eiseres gestelde problemen met Al-Shabaab niet ten onrechte ongeloofwaardig heeft geacht en dat eiseres niet aannemelijk heeft gemaakt dat zij bij terugkeer naar Somalië een reëel risico loopt op ernstige schade als gevolg van willekeurig geweld. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
Procesverloop
2. Eiseres heeft een aanvraag ingediend voor verlening van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd. De minister heeft de aanvraag met het bestreden besluit van
27 augustus 2025 afgewezen als ongegrond. Wel is aan eiseres uitstel van vertrek verleend om medische redenen tot op de ambtshave beoordeling is beslist. Uitstel van vertrek is verleend voor maximaal 6 maanden.
Eiseres heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.
Bij besluit van 4 november 2025 heeft de minister aan eiseres uitstel van vertrek verleend van 29 augustus 2025 tot 29 augustus 2026.
De rechtbank heeft het beroep op 9 april 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiseres, de gemachtigde van eiseres, een tolk en de gemachtigde van de minister.
Beoordeling door de rechtbank
Het asielrelaas
3. Eiseres legt aan haar asielaanvraag het volgende ten grondslag. De echtgenoot en broer van eiseres werkten als beveiliger voor de overheid. Doordat Al-Shabaab de macht in de woonplaats van eiseres had, werd het gezin van eiseres door Al-Shabaab lastig gevallen vanaf het moment dat de echtgenoot van eiseres dit werk ging doen. Al-Shabaab heeft in 2022 het huis van eiseres huis aangevallen en de echtgenoot, broer en moeder van eiseres gedood. Eiseres kon het huis uit vluchten en is met haar kinderen naar Mogadishu gegaan. Ongeveer twintig dagen later heeft eiseres Somalië verlaten. Bij terugkeer vreest eiseres voor Al-Shabaab.
Het bestreden besluit
4. Het asielrelaas van eiseres bevat volgens de minister de volgende asielmotieven:
1. De identiteit, nationaliteit en herkomst van eiseres;
2. De problemen met Al-Shabaab.
De minister gelooft het eerste asielmotief. De door eiseres gestelde problemen met Al-Shabaab gelooft de minister niet. Ten aanzien van het tweede asielmotief heeft de minister overwogen dat eiseres dat asielmotief niet heeft onderbouwd met objectieve documenten die het asielmotief volledig onderbouwen en dat de verklaringen van eiseres daarover geen samenhangend en aannemelijk geheel vormen. De minister concludeert dat het enkele feit dat eiseres uit Somalië komt op zichzelf niet genoeg is om als vluchteling te worden aangemerkt en dat dit ook niet genoeg is om aan te nemen dat eiseres bij terugkeer naar Somalië een reëel risico loopt op ernstige schade. In dit verband heeft de minister erop gewezen dat eiseres niet uit een gebied komt dat onder controle staat van Al-Shabaab en dat eiseres vanuit Mogadishu veilig naar haar woonplaats [woonplaats] kan reizen, omdat zij niet door gebied hoeft te reizen dat in handen is van Al-Shabaab. Omdat de minister voor de regio waar eiseres vandaan komt een relatief lager niveau van willekeurig geweld aanneemt en eiseres geen persoonlijke omstandigheden naar voren heeft gebracht op grond waarvan zij een verhoogd risico zou lopen om slachtoffer te worden van dit willekeurige geweld, wordt niet aangenomen dat zij een reëel risico loopt op ernstige schade. De minister concludeert daarom dat de asielaanvraag terecht is afgewezen als ongegrond.
Zienswijze herhaald en ingelast
5. De rechtbank overweegt allereerst dat de stelling van eiseres in beroep dat de zienswijze als herhaald en ingelast moet worden beschouwd, onvoldoende is om te kunnen worden aangemerkt als een beroepsgrond waarop de rechtbank moet ingaan. De minister is in het bestreden besluit gemotiveerd ingegaan op de zienswijze. Het is aan eiseres om in beroep concreet aan te geven waarom de reactie van de minister op de zienswijze volgens haar niet juist of ontoereikend is. De rechtbank zal zich dan ook richten op wat eiseres in beroep heeft aangevoerd.
Problemen met Al-Shabaab en het referentiekader van eiseres
6. Eiseres voert aan dat de minister de problemen met Al-Shabaab ten onrechte ongeloofwaardig acht. De minister stelt ten onrechte dat het relaas op dit punt vaag is en dat sprake is van een gebrek aan details. Eiseres heeft vanuit haar persoonlijke referentiekader zo gedetailleerd mogelijk verklaard en de minister heeft bij de beoordeling van het asielrelaas onvoldoende rekening gehouden met de individuele omstandigheden van eiseres. Eiseres wijst in dit verband op haar analfabetisme, het ontbreken van opleiding en de context van structurele onderdrukking en geweld in Somalië. Bovendien heeft eiseres in Somalië iets traumatisch meegemaakt, als gevolg waarvan zij niet beter kan verklaren dat zij heeft gedaan, aldus de gemachtigde van eiseres.
De rechtbank is van oordeel dat de minister de door eiseres gestelde problemen niet ten onrechte ongeloofwaardig acht. De rechtbank neemt daarbij het volgende in aanmerking. Niet in geschil is dat eiseres haar problemen met Al-Shabaab niet heeft onderbouwd met documenten. In dat geval is het aan eiseres om haar problemen met Al-Shabaab aan de hand van haar verklaringen aannemelijk te maken. De minister heeft niet ten onrechte overwogen dat eiseres daarin niet is geslaagd en dat haar verklaringen op dit punt geen samenhangend en aannemelijk geheel vormen. In dit verband heeft de minister er, onder verwijzing naar het in het voornemen genoemde kaartmateriaal, terecht op gewezen dat de woonplaats van eiseres niet volledig in handen was van Al-Shabaab, zoals door eiseres gesteld. Uit het kaartmateriaal volgt namelijk dat [woonplaats] zich in een gebied bevindt dat is aangeduid als ‘Mixed, unclear and/or local control’. De minister stelt dan ook terecht dat de verklaring van eiseres dat Al-Shabaab in haar woonplaats [woonplaats] de macht had, niet overeen komt met landeninformatie van de minister. Verder heeft de minister de verklaringen van eiseres over de werkzaamheden van haar echtgenoot vaag en summier kunnen achten. In dit verband heeft de minister niet ten onrechte overwogen dat eiseres niet kan benoemen wat voor overheidsgebouw haar echtgenoot beveiligde en wat in er in dat gebouw werd gedaan. De enkele verklaring van eiseres dat daar documenten voor militairen werden gemaakt, heeft de minister niet ten onrechte onvoldoende gevonden. De rechtbank is verder van oordeel dat de minister niet ten onrechte heeft overwogen dat eiseres vaag en onlogisch heeft verklaard over de aanwezigheid van de mensen rondom haar huis en dat de verklaringen van eiseres over de duur van de incidenten onlogisch zijn en niet met elkaar rijmen. In dit verband heeft de minister erop op kunnen wijzen dat eiseres enerzijds heeft verklaard dat er constant mensen in de straat stonden en dat zij daardoor weten wie er in- en uitgaat en anderzijds heeft eiseres verklaard dat de mensen een paar keer in de maand langskwamen, maar niet wekelijks. Verder heeft de minister het onlogisch kunnen vinden dat de echtgenoot van eiseres pas na vijf jaar fysiek is aangevallen door Al-Shabaab. Ook heeft de minister terecht gesteld dat eiseres wisselend en vaag heeft verklaard over de aanval op het huis van eiseres in 2022 door Al-Shabaab. Zo heeft eiseres wisselend verklaard over waar zij zich in huis bevond op het moment dat Al-Shabaab het huis zou zijn binnengevallen waarbij haar echtgenoot, broer en haar moeder zouden zijn vermoord. Ook heeft de minister niet ten onrechte overwogen dat eiseres niet inzichtelijk heeft kunnen maken hoe zij en haar kinderen en ook haar schoonzusje en de kinderen tijdens die aanval hebben kunnen ontsnappen aan Al-Shabaab.
De stelling van eiseres dat de minister bij de beoordeling van de verklaringen van eiseres onvoldoende rekening zou hebben gehouden met haar referentiekader, volgt de rechtbank niet. In de besluitvorming heeft de minister kenbaar rekening gehouden met het feit dat eiseres analfabeet is en als gevolg van haar nierproblemen gedialyseerd wordt. Dit betekent echter niet dat van iemand die analfabeet is, niet mag worden verwacht dat zij aannemelijk en consistent kan verklaren. Ook heeft eiseres niet aannemelijk gemaakt dat haar nierproblemen daaraan in de weg staan. Voor zover eiseres stelt dat zij getraumatiseerd is door de gebeurtenissen in Somalië, dat zij naar haar kunnen heeft verklaard en dat niet meer van haar kan worden verwacht, overweegt de rechtbank dat eiseres niet met medische stukken heeft onderbouwd dat zij als gevolg van een trauma niet in staat zou zijn om consistent, gedetailleerd en samenhangend te verklaren. De enkele stelling dat het incident bij haar thuis waarbij haar echtgenoot, broer en haar moeder zouden zijn vermoord door Al-Shabaab logischerwijs traumatiserend is geweest, kan eiseres - nog los van het feit dat dit incident door de minister niet wordt geloofd - daarom niet baten.
Heeft de minister terecht geconcludeerd dat eiser geen reëel risico loopt op ernstige schade?
7. De rechtbank is van oordeel dat de minister zich voldoende gemotiveerd op het standpunt heeft gesteld dat eiseres niet aannemelijk heeft gemaakt dat zij bij terugkeer naar [woonplaats] een reëel risico loopt op ernstige schade in de zin van artikel 15, aanhef en onder c, van de Kwalificatierichtlijn. In wat eiseres naar voren heeft gebracht – te weten het EUAA-rapport van oktober 2025 – ziet de rechtbank geen aanleiding om aan te nemen dat de algemene veiligheidssituatie in Afgoye, de plaats waar [woonplaats] vlakbij ligt, of Mogadishu wezenlijk anders is dan in het landgebonden beleid van de minister is vastgelegd. Daarbij betrekt de rechtbank dat uit het Ambtsbericht en EUAA-rapport niet blijkt dat Mogadishu of Afgoye onder controle van Al-Shabaab staan. De minister heeft er terecht op gewezen dat Afgoye, de plaats waar het dorp [woonplaats] vlakbij is, een zwarte stip is op het kaartje en dat dit betekent dat het niet onder controle van Al-Shabaab staat. Dat er nog steeds aanslagen door Al-Shabaab worden gepleegd in gebieden waar zij geen controle over heeft, is geen omstandigheid die noopt tot een andere conclusie omtrent het niveau van geweld. Uit het feit dat Al-Shabaab, zoals eiseres stelt, in 2025 - dus na de verslagperiode die in het Algemeen Ambtsbericht is beoordeeld - aan terrein wint, volgt ook niet de conclusie dat de situatie in Afgoye, dan wel [woonplaats] , aanzienlijk is verslechterd en dat een ander niveau van willekeurig geweld op zijn plaats is. De verwijzing naar de uitspraak van deze rechtbank en zittingsplaats van 26 maart 2026 leidt de rechtbank niet tot een ander oordeel. Die uitspraak ziet weliswaar op dezelfde regio als waar eiseres vandaan komt, maar richt zich meer specifiek op de plaats Qoryoley, een plaats die op ruime afstand ligt van [woonplaats] . Voor zover er al vanuit zou moeten worden gegaan dat in de regio waar eiseres vandaan komt sprake zou zijn van een relatief hoger niveau van willekeurig geweld in plaats van een relatief lager niveau, moet er sprake zijn van individuele factoren die maken dat eiseres een groter risico loopt om slachtoffer te worden van willekeurig geweld als gevolg van het gewapende binnenlandse conflict.
De rechtbank is van oordeel dat eiseres niet aannemelijk heeft gemaakt dat zij vanwege individuele factoren een verhoogd risico loopt op ernstige schade en daardoor niet kan terugkeren. Het enkele feit eiseres analfabeet is en vanwege haar medische klachten drie keer per week wordt gedialyseerd, is daarvoor onvoldoende. In dit verband wijst de rechtbank op het feit dat eiseres in Somalië lange tijd drie keer per week voor een nierdialyse naar Mogadishu ging en dat eiseres daarbij geen kenbare problemen heeft ondervonden. De stelling van eiseres dat de situatie in Somalië verslechtert, maakt naar het oordeel van de rechtbank niet dat zij daarmee aannemelijk heeft gemaakt dat zij op grond van individuele omstandigheden bij terugkeer naar Somalië een reëel risico loopt op ernstige schade. De stelling van eiseres dat wel degelijk sprake is van individuele factoren, nu zij in het verleden al slachtoffer is geworden van Al-Shabaab, kan haar niet baten, omdat de minister de problemen met Al-Shabaab niet ten onrechte ongeloofwaardig heeft geacht. De beroepsgrond slaagt niet.
Medische klachten en mogelijke schending artikel 3 van het EVRM
8. De rechtbank overweegt tot slot dat eiseres bij beschikking van 4 november 2025 uitstel van vertrek is verleend van 29 augustus 2025 tot 29 augustus 2026. Voor zover eiseres stelt dat de minister onvoldoende rekening zou hebben gehouden met de structurele afwezigheid van medische zorg in Somalië, overweegt de rechtbank het volgende. Volgens vaste rechtspraak kunnen medische omstandigheden een grond vormen voor het oordeel dat uitzetting in strijd zal komen met artikel 3 van het EVRM. Echter is het ook vaste rechtspraak dat medische klachten niet kunnen leiden tot afgifte van een verblijfsvergunning asiel als bedoeld in artikel 29 van de Vw. Voor die gevallen waarbij uitzetting een reëel risico op schending van artikel 3 van het EVRM met zich zal brengen, wordt uitstel van vertrek verleend op grond van artikel 64 van de Vw 2000. In dit geval heeft de minister eiseres uitstel van vertrek verleend. Dat de minister onvoldoende rekening zou hebben gehouden met de medische problemen van eiseres, volgt de rechtbank dan ook niet. De beroepsgrond slaagt niet.
Conclusie en gevolgen
9. De minister heeft de aanvraag terecht afgewezen als ongegrond.
Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat eiseres geen gelijk krijgt. Eiseres krijgt geen vergoeding van haar proceskosten.
Beslissing
De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. L.J. van der Veen, rechter, in aanwezigheid van
A.P. Kuiters, griffier, en openbaar gemaakt door middel van geanonimiseerde publicatie op rechtspraak.nl.
Deze uitspraak is openbaar gemaakt en bekendgemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen 4 weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.